Memorial'dan Bir İlk Daha

Ölümcül hastalıkların tedavisinde umut verici gelişmenin adı: Ekstrakorporeal tedaviler

Memorial Hastanesi Genel Yoğun Bakım Sorumlusu Uz. Dr. Kadir Doğruer, ağır ve ölümcül hastalıkların tedavisinde umut verici gelişmeler sağlayan Ekstrakorporeal tedaviler hakkında bilgi verdi.

Yoğun bakım şartlarında kanın vücut dışında temizlenip zehirli maddelerden arındırılması ile pek çok önemli ve ölümcül hastalık tedavi edilebiliyor. Ekstrakorporeal Tedavi olarak adlandırılan bu yöntemlerle, hastalıkların oluşumunda rol alan faktör ve maddeler vücuttan uzaklaştırılarak tedavi sağlanabiliyor.

Memorial Hastanesi Türkiye’de ilk kez hastane bünyesinde, Ekstrakorporeal tedavilerin yapıldığı bir alan oluşturduk. Ekstrakorporeal tedavilerin teknoloji ve mantığının geliştirildiği yer Avrupa. Özellikle Fransa ve İtalya’da yapılan çok sayıda çalışmalarla Ekstrakorporeal tedavi uygulamalarında önemli gelişmeler sağlandı. Memorial Hastanesi de tüm bu Ekstrakorporeal tedavi yöntemlerini yoğun bir şekilde uygulayarak bu alanda oldukça geniş deneyim elde etti. Bu deneyim ve birikim sonucunda Ekstrakorporeal tedavilerin tümünün gerçekleştirilebileceği bir merkez oluşturma aşamasına gelindi. Şu anda, yeni geliştirilen tüm Ekstrakorporeal tedavi yöntemleri Memoral Hastanesi’nde uygulanabilmektedir. Elde edilen başarılar, bu yöntemlerin uygulandığı ülkelerdeki oranlarla paralel, hatta daha olumlu düzeydedir.

Birçok hastalığın temelinde hastalığa neden olan bazı maddeler vardır. Bu maddeler vücuda zarar vererek damar ve organ yapılarını bozmakta, hastalık oluşturmaktadır. Bu hastalıklar farklı yöntemler ile tedavi edilebilir ancak buradaki asıl tedavi, öncelikle hastalık yapıcı maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasıdır. Bu da günümüzde Ekstrakorporeal tedaviler ile yapılabilmektedir.

Ekstrakorporeal Tedaviler Nedir?

Kanın, vücut dışında bir takım sistemlerden geçirilerek seçici ya da seçici olmayan bazı yöntemlerle kan içinde bulunan ve istenmeyen maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasıdır. İlk ekstrakorporeal tedavi uygulaması ‘hemodiyaliz’dir. Bu bir kan temizlenme işlemidir. Böbrek fonksiyonları bozulmuş olan kişilerde; kanda biriken üre, kreatinin gibi zehirli olan ve istenmeyen maddelerin vücuttan uzaklaştırılması sağlanmaktadır. Hemodiyaliz sonrasında ise ‘Hemofiltrasyon’ uygulaması geliştirilmiştir. Bu da, kanın bir filtreden geçirilmesidir ki bu sayede kanın içinde çözünmüş olarak dolaşan bir takım madde ve moleküllerin kandan filtre aracılığıyla uzaklaştırmasıdır. Böylece birçok hastalığın tedavisi sağlanabilmektedir.

Ekstrakorporeal Tedaviler Hangileridir?

Ekstrakorporeal tedaviler, öncelikle böbrek yetmezliği hastalarının böbrek fonksiyonlarının desteklenmesi amacıyla geliştirildi. Bu bir kan temizleme işlemidir. Hemodiyalizden sonraki tedavi ise hemofiltrasyon denilen yöntemdir. Bu yöntem daha çok genel durumu daha ağır hastalarda kullanılmaktadır ve daha uzun süreli uygulamalardır. Kan bu işlemde vücut dışına alınmakta ve sonrasında özel filtrelerden geçirildikten sonra, içindeki zararlı ve zehirli moleküller temizlenmektedir. Öyle filtreler geliştirilmektedir ki kanda istenilen maddeler tutularak zararlı olanlar absorbe edilmektedir. Bu sayede zararlı olan maddeler vücuttan uzaklaşır, yararlı olanlar kalır. Kanın elementlerine ayrılması işleminde; akyuvar, alyuvar, serum gibi komponentler ayrılarak geri kalanlar tekrar dolaşıma verilir.

Ekstrakorporeal Tedaviler Nasıl Yapılmaktadır?

İşlem, kasıktan, omuzdan ya da boyundan takılan geniş bir diyaliz kateteri ile yapılır. Kan makineler aracılığıyla vücudun dışına alınır. Kan bir döngü içine alınır. Bu döngü içersinde gerek filtreler, gerek bazı maddeleri emecek yapılar, pompa sistemleri ve bazı sıvıların veya ilaçların katılabilmesine izin veren düzenekler vardır. Döngüyü tamamlayan kan bütün bu işlemlerden geçtikten sonra tekrar vücuda geri verilmektedir. Bu döngü sayesinde herhangi bir sorun olmaksızın seans tamamlanır. İşlem, hastalığa ya da hastalığın şiddetine göre süre, seans sayısı ve teknik farklılıkları gösterir. Hemodiyaliz 4 saat sürerken, hemofiltrasyon işlemi çok daha uzun süreli olarak uygulanmaktadır. En kısa uygulama süresi 36 saattir.

Ekstrakorporeal Yöntemler İle Hangi Hastalıkların Tedavileri Mümkün Olabilmektedir?

Hemofiltrasyon denilen yöntem; özellikle ağır enfeksiyonlarda, ağır kritik ölümcül hadiselerde etkili olabilir. Çünkü organizma, bir takım şeylere karşı kendini korumaya çalışırken ürettiği birçok molekül, yine kendisi için bir sorun oluşturabilmektedir. Bu yöntemler, vücudun aleyhine gelişen bu moleküllerin atılmasını sağlar. Ekstrakorporeal tedavilerle kanın içindeki yağın uzaklaştırılması söz konusudur. Bu özellikle ailesinde kolesterol hikayesi bulunan hastalarda, ilaca direnen vakalarda yardımcı çözüm sayılabilir ve bu noktada da yavaş yavaş gündeme gelmektedir. Organizmada bağışıklık sisteminin bozulması sonucu ortaya çıkan bir takım bağışıklık maddeleri de Ekstrakorporeal tedavilerde immunadsorbsiyon yöntemiyle vücuttan uzaklaştırılmaktadır. Bu sayede birçok hastalık tedavi edilebilmektedir. Hamilelerde ortaya çıkan ‘HELLP Sendromu’nun tedavisinde de bu yöntemler kullanılabildiği gibi, uç damar hastalığı nedeniyle bir bacağının kesilmesine karar verilen hastaları da bu yöntemle kurtarmak mümkündür. Bu tedaviler kapsamında karaciğer destek üniteleri de geliştirilmekte, nakil olacak hastaların bu dönemde yaşam kalitesi yükseltilmektedir. Burada çok geniş bir spektrumdan söz edilebilir. Dermotoloji, Hematoloji, Romatoloji, Kardiyoloji, Anestezi ve Reanimasyon, Yoğun Bakım, Kalp ve Damar Cerrahisi, Göz hastalıklarında Ekstrakorporeal tedavileri uygulamak mümkündür. Ekstrakorporeal tedaviler ayaktan da yapılabilmektedir. Örneğin; karaciğer ve safra yolları ile ilgili bir sıkıntıdan dolayı gelişen aşırı kaşıntı sorunu yaşayan hastalarda bu yöntemle başarılı sonuçlar alınabilir.

Kanser Tedavisinde Umut Verici Gelişmeler

Ekstrakorporeal tedavi yöntemleri daha da ilerletilerek, vücut dışında kanser tedavileri de geliştirilmektedir. Ekstrakorporeal tedavilerin teknolojik olarak gelişimi ile ileride birçok sıkıntılı hastalığın tedavi edilme şansı doğmaktadır. Gelişmeler, kanser tedavisinde de umut verici bir süreci beraberinde getirecektir.

Memorial Türkiye’deki İlk Merkez

Memorial Hastanesi; şu anda bu oluşumun gerçekleştirildiği ve tüm bu uygulamalarda tecrübesi olan tek merkez. Bazı uygulamalarda yaptığımız yeniliklerle Ekstrakorporeal tedavi uygulamalarına katkıda bulunmaya da çalışıyoruz. Özellikle ileri destek ünitelerinin her an uygulanabilmesini sağlayan alt yapıyı oluşturarak en acil şartlarda dahi hazırlanması son derece karmaşık olan bu sistemleri hazır hale getirip bu kritik durumdaki hastalarımıza yardım etmeye çalışıyoruz.

 

13 Temmuz 2009

CANLI DESTEK