Sağlık Rehberi Kategorileri

Bebeklerde İshal

Bebeklerde İshale Bağlı Sıvı Kaybına Dikkat!

Bebeklik ve çocukluk çağında en sık karşılaşılan şikayetlerden biri olan ishal, doğru tedavi edilmediği takdirde ölüme kadar giden ciddi sonuçlara neden olabilir. Genellikle enfeksiyonlarla bulaşan ishalden çocuğumuzu koruyabilmek için onun bulunduğu ortama ve temizliğine özen göstermek şarttır. Memorial Antalya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Denizay Yürürer, çocuklarda ishal ve tedavisi ile ilgili bilgi verdi.

En sık 0-5 yaş aralığında görülür

İshali “Her bireyin genel bağırsak alışkanlığına göre daha fazla sayıda ve sulu dışkılaması” olarak tanımlayan Uz. Dr. Denizay Yürürer, “Kötü yaşam şartları, sağlıksız yiyecek ve içecekler, ishalli hastalıklara neden olan mikroorganizmaların ağız yolu ile bulaşmasına neden olmaktadır. Bir çocuğun ishal olmasında; bünyesel faktörler, temizlik ve hijyen kurallarına uymama, bağışıklık sisteminin sağlam olmaması ve bulaşan mikroorganizmanın saldırganlığı önemli etkenlerdir.”

İshalin süresi önemlidir

Uz. Dr. Yürürer, süresine ve şiddetine göre 3 grupta toplanan ishal tiplerini şöyle sıraladı:

  • Hafif ishal vakaları (Akut gastroenterit): 14 günden kısa süren ishaldir. Genellikle bir virüs veya bakteri, daha nadir olarak da bir parazit tarafından oluşturulur. Virüslere bağlı ishal ani başlar, ishalle birlikte; kramp şeklinde karın ağrısı, iştahsızlık kusma ve hafif ateş görülür. Bu tür ishaller 3-6 gün içinde kendiliğinden düzelirler.
  • Orta şiddette ishal vakaları (Persistan ishal): İki hafta ve daha fazla sürer. Her yıl 5 yaş altındaki çocuklarda görülen persistan ishal ataklarının %15’ i ölümle sonuçlanmaktadır. Bu olgularda ölüme neden olan en önemli etmen, beslenme yetersizliğidir.
  • Şiddetli ishal vakaları (Kronik İshal): Ortalama bir aydan daha fazla süreli ishallerdir.

Bebeğiniz 6 aydan küçükse dikkat!

“İshal olan çocuğun gözleri ve bıngıldağı çöker, dudakları ve ağzı kurur, daha seyrek ve koyu idrar yapmaya başlar” diyen Uz. Dr. Yürürer, konu ile ilgili olarak şunları kaydetti; “Ağlarken gözyaşı akmaz ve uykuya eğilimi olmaya başlarsa önemli derecede sıvı açığı var demektir. Bu durumdaki çocukların acilen hekime götürülmesi gerekir. Bunların dışında dışkısında kan olan, sık kusan, karın ağrısı ve yüksek ateşi olan çocukların da kısa sürede hekime götürülmeleri gerekir. 6 aydan küçük çocuklarda görülen her türlü ishal önemlidir ve bu çocuk en kısa sürede hekim tarafından görülmelidir.”

Tedavide ilk adım sıvı kaybını tekrar kazanmaktır

Uz. Dr. Yürürer, ishalli çocukların dışkı yoluyla su ve elektrolit kaybettiklerini vurgulayarak, “Eğer ağızdan verilen sıvılarla çocuğun kayıpları karşılanamazsa çocuğun vücudundaki sıvı azalır. Bu duruma “dehidratasyon” adı verilir. İshaldeki en büyük tehlike sıvı kaybıdır. İshal tedavisinde üç önemli ilke vardır: Birincisi, ishalle kaybedilen sıvı ve tuzların mümkünse ağız yoluyla geri konması, ikincisi, beslenmenin sürdürülmesi, üçüncüsü ise zamanında hekime başvurulmamasıdır. Hafif ishal vakalarında; ishale rağmen çocuk iyi görünür, inatçı kusma ve ateş yoktur. Bu durumda daha sık normal su verilmesi, anne sütü veya mamaya devam edilmesi ve çocuğun susuzluk bulguları bakımından izlenmesi yeterlidir. Orta derecedeki ishal vakalarında çocuklar huzursuzdur ve çok susarlar. Bebek 6 aylıktan büyükse, evde ishal paketleri kullanılarak tedavi edilebilir. İnatçı ve kronik ishalli çocukların mutlaka doktor tarafından değerlendirilmesi gereklidir.” diye konuştu.

Çok şekerli yiyeceklerden kaçının

“İshal tedavisinde en önemli ilke beslenmenin sürdürülmesidir.” diyen Uz. Dr. Yürürer; “İdeali çocuk ishal olmadan önceki beslenme düzeninin sürdürülmesidir. Bu nedenle anne sütü alanlar anne sütüne, inek sütü veya mama alanların bu besinler verilmeye devam edilmelidir. Bununla birlikte ishal sırasında verilebilecek en uygun besinler pirinç, patates, ekmek, yağsız et, yoğurt, sebze ve meyvelerdir. Yağlı besinler, çay, meyve suyu, kola gibi çok şeker içeren içeceklerden sakınılmalıdır. Eski inanışın tersine ishal sırasında çocukları aç bırakmanın yanlış ve zararlı bir uygulama olduğu unutulmamalıdır. Son 20 yılda ishal tedavisindeki en önemli ilerleme şeker ve tuz içeren sıvılar ile evde ishal tedavisinin mümkün olmasıdır. Bunun için eczanelerden ve sağlık ocaklarından “ishal için şeker – tuz paketi “ alınmalıdır. Bu paketlerden bir tanesi 1 litre temiz suya eklenmeli ve karıştırılmalıdır. Bu şekilde ishalle kaybedilen sıvıları yerine koymak için uygun bir sıvı elde edilmiş olur.” şeklinde konuştu.

Yayın Tarihi: 15 Ekim 2011


Sağlık Rehberi Etiket Bulutu


Diğer Rehberler

Sağlık Rehberi dışında kurumsal web sitemizde hasta ve ziyaretçilerimizin dikkatine alttaki rehberler de sunulmaktadır.