Sağlık Rehberi Kategorileri

Çocukluk Çağındaki Güneş Yanıkları Cilt Kanseri Yapıyor

Cilt kanserinin en önemli nedeni, çocukluk çağındaki güneş yanıklarıdır. Güneş ışığında bulunan ultraviyole ışınları, uzun süre güneşe maruz kalındığında cilt yanıklarına yol açar. Tekrarlayan cilt yanıkları da, cilt kanserlerine neden olur.

Memorial Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Özlem Okutan, “Çocuklarda güneş yanıklarının etkileri, tedavi şekilleri ve yanıklardan korunma yolları” hakkında bilgi verdi.

Cilt kanserinden korunmanın en iyi yolu, cilt yanıklarını önlemektir

En tehlikeli cilt kanseri olarak bilinen “Malign melanoma”nın en önemli nedenleri arasında, güneş ışınlarının zararlı etkileri gösterilmektedir. Malign melanoma, ileri yaşta ortaya çıksa bile bunun nedeni, çocuklukta maruz kalınan güneşin zararlı ışınlardır. Hayatında bir kere su toplamış güneş yanığı olan bir çocuğun malign melanomaya yakalanma riski, yanığı olmayanlara göre iki kat fazladır. Her yanık ile bu risk iki kat artar. Cilt kanserinden korunmanın en iyi yolu, cilt yanıklarını önlemektir.

Güneş yanıkları nasıl olur?

Uzun süre güneşe maruz kalındığında ultraviyole ışınları; ciltte önce kızarıklık, daha uzun süreli hasarlarda da içi su dolu baloncuklara sebep olur. Kızarıklık, ağrı, şişme güneşten 2-4 saat sonra başlar, 24 saatte maksimuma ulaşır. Bu birinci derece yanıktır. İçi su dolu kabarcıklar olduğunda yanık artık ikinci derece olmuş demektir. Üçüncü derece yanıklarda kabuklanmalar olur, güneş üçüncü derece yanığa sebep olmaz.

Güneş yanığı olduğunda ne yapmak gerekir?

Çocuklarda ağrı ve sıcaklık hissi, 48 saat sürer. Nemlendirici kremler günde üç kere uygulanırsa çocuğu rahatlatır. Bu kremlere iki gün devam edilmelidir. Çok kalın, yağlı merhemler kullanılmamalıdır. Bu durum çocuğu daha sıcak tutarak terlemesini engeller.

  • Çocuğa soğuk banyo yaptırmak veya günde bir kaç kez yanık yerine soğuk su ile ıslatılmış giysiler koymak ağrıyı azaltır, duş çok ağrı verici olabilir.
  • Yanıklar olduğunda çocuğa bol su içirilmelidir. Bu durum, hastalık hissini önler.
  • Bir hafta içinde soyulmalar başlar, deriye nemlendirici kremler sürmek gerekir.
  • Deri su toplar ve patlarsa, üzerindeki ölü deriyi temiz, küçük bir makasla temizlemek gerekir. Sonra da antibiyotikli bir krem sürülmelidir.
  • Merhemi günde üç kez yıkayıp, tekrar sürmek gerekir. Derinin su topladığı durumlarda, bir sağlık kuruluşuna başvurulup tedaviye başlanmalıdır.
  • Güneş yanıklarında yapılan sık yanlışlıklardan biri; yanık yerine, diş macunu, yoğurt veya yoğun merhemler sürmektir. Bunların hem faydası yoktur, hem de temizlenmesi zordur. Diğer bir hata da güneşten koruyucu losyonlarla, bronzlaştırıcı losyon veya yağları karıştırmak, koruyucu yerine bronzlaştırıcı kullanmaktır.

Güneş yanıkları nasıl önlenebilir?

Çocuklar günde 30 dakikadan fazla dışarıda duracaksa, güneşten koruyucu losyon kullanılmalıdır. Süt çocuklarının ciltleri daha ince olduğu için, güneşe karşı daha hassastırlar. Bu nedenle 6 aylıktan küçük çocuklar direkt güneşe çıkarılmamalıdır, mümkün olduğunca gölgede tutulmalıdır. Eğer güneşe çıkacaksa, mutlaka koruyucu losyon, uzun elbiseler ve kenarlıklı şapka kullanılmalıdır. Bronzlaşmak isteyen ergenlerde mutlak koruyucu losyon kullanmalı, güneşe alıştıra alıştıra çıkmalıdır. İlk gün güneşte 15-20 dakika kalmalı, daha sonra bu süre günde 5 dakika arttırılmalıdır.

Çocuklar, güneş ışınlarının en yoğun geldiği saatler olan 10.00 ile 16.00 arasında güneşe çıkarılmamalıdır. Bulutlu havalar yanıltıcı olmamalıdır. Çünkü güneş ışınlarının yüzde70'i bulutları geçer. Ayrıca güneş ışınlarının yüzde30'u da seyrek dokumalı kıyafetlerden cilde geçer. Kum ve suyun güneş ışınlarını yansıttığını unutulmamalıdır. Gölgede bile cilt yanıkları olabilir. Şapka veya şemsiye çocukları yansıyan ışınlardan koruyamaz.

Çocukların gözleri güneşten korunmalıdır. Yıllarca güneşin zararlı ışınlarına maruz kalmak, katarakt riskini artırır. Çocuklara ultraviyole ışınlarına karşı korumalı güneş gözlükleri alınmalıdır. Güneşten en çok yanaklar, burun ve omuzlar etkilendiği için özellikle bu bölgelere koruyucu losyonlar uygulanmalıdır.

Güneş yanıkları için riskli grup hangisidir?

Çocukların yüzde15'i asla bronzlaşmayan, fakat yanan ciltlere sahiptir. Özellikle açık tenli çocuklar, tüm hayatları boyunca güneşe karşı dikkatli olmak zorundadır. Eğer çocuk açık tenli, sarışın veya kızıl saçlı, çilli, mavi veya yeşil gözlü, çok benli ise güneş yanıklarına karşı daha hassastır, dolayısıyla cilt kanseri açısından da riskli gruptadır. Bu çocuklar yazın çok kısa süreli bile güneşe çıkacak olsalar, koruyucu losyon kullanmak zorundadır.

Güneşten koruyucu losyonlar

Güneş koruyucu ürünlerden özellikle ultraviyole ışınlarına karşı koruyucu olan ürünler tercih edilmelidir.

Güneş koruyucu faktör veya filtre gücü, güneşten koruyucu ürünün ultraviyole ışının ne kadarını cilde geçirdiğini gösterir. 15 faktörlü bir ürün, ışının 1/15'ini yani, yüzde 7'sini geçirir. Böylece güneş altında geçirilebilecek güvenli süreyi 20 dakikadan 5 saate çıkarır. 15'ten yüksek koruma faktörlü ürünler 5 saatten daha uzun süre korur. Özellikle açık tenli çocuklar için 40 koruma faktörü gereklidir. Ancak tüm çocuklar için 15 ve üzeri koruma faktörlü ürünler kullanmak gerekir.

Koruyucu ürünleri güneşe çıkmadan 30 dakika önce sürmek gerekir. Burun, yanaklar, kulaklar ve omuzlar özellikle iyi korunmalıdır.

Çoğu ürünler, her 3-4 saatte bir tekrar sürülmeli, eğer çocuk terlemiş veya suya girmişse hemen tekrarlanmalıdır. Suya dayanıklı ürünler suda 30 dakika dayanır.

Yayın Tarihi: 30 Nisan 2009


Sağlık Rehberi Etiket Bulutu


Diğer Rehberler

Sağlık Rehberi dışında kurumsal web sitemizde hasta ve ziyaretçilerimizin dikkatine alttaki rehberler de sunulmaktadır.