Sağlık Rehberi Kategorileri

Multipl Skleroz (Ms) Nasıl Bir Hastalıktır?

Multipl Sklerz (MS) santral sinir sisteminin yani beynin ve muriliğin inflamatuar (yangısal) bir hastalığıdır. Özellikle santral sinir sistemindeki beyaz madde yapıları hastalanır. Beyaz madde, santral sinir sisteminin kendi içerisinde ve bu bölüm ile vücudun diğer bölümleri arasında iletişimi sağlayan sinir liflerinden luşur.

MS’li hastalarda santral sinir sistemindeki bu beyaz maddede plak veya lezyn diye adlandırılan hasarlı alanlar görülür. Bu hasarlı alanlarda siniri çevreleyen myelin denilen bir maddede kayıp gözlenir. MS’de labilecek laylar önceden tahmin edilemez ve ldukça değişkenlik gösterir. Bu nedenle MS’i tanımlayabilmek çk zr bir durumdur. Sinir sisteminde etkilenen yere ve etkilenme derecesine göre, hastalığın tipi ve şiddeti hastadan hastaya değişebilir.

Tıpatıp aynı şekilde gelişen ve aynı bulgularla seyreden iki MS’li hasta bulabilmek mümkün değildir. Hastalığın bireyin kendisinde ve hastalar arasında farklı seyretmesi, hastalığın zamanlamasını, beyinde tuttuğu yeri ve bulguların şiddetini farklı kılmaktadır.

Genel larak MS’li lgularda, beynin veya muriliğin kntrl ettiği her hangi bir fnksiynun tam veya yarı tam kaybı gözlenir.

MS ciddi bir hastalık mıdır?

Ciddi bir hastalık labilir. Fakat hemen hemen hastaların tümünde etkilenmesi mümkün lan tüm alanlar etkilenmez ve buna bağlı fnksiyn kaybı lmaz. Bazı insanlar diğerlerinden daha çk etkilenebilir.

MS’in bulguları nelerdir?

MS’li hastalar, tam veya yarı tam larak aşağıdaki prblemlerin her hangi birini ataklar ve düzelmeler veya yavaş kötüleşen bir seyir izleyerek yaşayabilirler:

  • Uyuşukluk, karıncalanma, iğnelenme,
  • Güç kaybı, spazm, kas sertliği, kramp, ağrı. Güç kaybı vücudun bir tarafındaki kl ve bacakta veya her iki bacakta birden labilir.
  • Görme kaybı, çift görme,
  • İdrar kaçırma ve idrar aciliyeti,
  • Kabızlık,
  • Knuşma bzukluğu,
  • Cinsel fnksiyn bzuklukları,
  • Denge kaybı, bulantı,
  • Yrgunluk,
  • Depresyn,
  • Kısa süreli hafıza prblemleri,
  • Yutma zrluğu…

MS’in nedeni nedir?

Bu sru cevaplandırılması zr bir srudur. MS’in nedeni larak birkaç teri vardır, fakat bunlarla hastalık ldukça zayıf bir şekilde anlaşılabilmektedir. Hastalık hakkındaki her yeni bilgi, daha fazla sruyu beraberinde getirmektedir. Araştırmalar hızlı bir şekilde sürmektedir. MS’in nedeni, kmpleks bir knudur. Geçerli lan teriler, şöyle özetlenebilir:

  • timmunite: MS’in timmün bir hastalık lduğu, bilim ve tıp dünyasında önde gelen terilerdendir. t kendisi için demektir ve timmünite kendine karşı bağışık anlamındadır. MS’e uyarlandığında, vücudun dğal defans güçlerinin kendisine ait myeline karşı davranması, saldırmasıdır. Myelinin hasarlanmasında immün sistemin rl ynadığını gösteren pek çk kanıt gösterilmiştir.
  • Patjenler: MS’in nasıl lduğu hakkında diğer bir bilimsel teri patjen ile luşmasıdır. Patjen, virus, bakteri, fungus gibi küçük mikrplar için kullanılan genel bir kelimedir. Bazı istatistikler viruslarla ilgili önemli snuçlar getirmektedir.
  • Genetik: Aile çalışmaları, MS’lilerin 1. derece akrabalarının, nrmal kişilerden 20-40 kez daha fazla risk altında lduğunu göstermiştir. Yine de bu ilişki, diğer genetik hastalıklara göre zayıftır. İkizlerin biri MS ise diğerinin MS lma lasılığı %30’dur.
  • Kan ve beyin arasındaki bariyerin hasarı
  • Anne karnında luşan bikimyasal laylar
  • Diyet ve vitamin yetmezlikleri
  • Alerjik reaksiynlar

MS tanısı klay knulan bir hastalık mıdır?

MS tanısı kymak klay değildir. MS için özel bir test yktur. MS tanısı kymak, bir yerde diğer lasılıkları elimine etmek anlamındadır.

MS’da kullanılan tetkikler nelerdir?

MRI: MRI filmleri beyin ve murilik hakkında detaylı bilgi verir. MS lezynları bu filmlerde sluk alanlar larak görülürler.

Beyin murilik sıvısının incelenmesi: Bu sıvıda, bağışıklık sisteminin aktivitesini gösteren ligklnal bandlar, myelin prteini saptanabilir.

Uyarılmış yanıtlar: Bu testler, sinirlerin ileti hızlarını ölçme teknikleridir. Myelin kılıfı hasarlanmış sinirler, iletileri daha yavaş iletirler. 3 ana tipi vardır:

  • Görsel uyarılmış yanıtlar: Görme ile ilgili sinirleri inceler.
  • İşitsel uyarılmış yanıtlar: İşitme ile ilgili sinirleri inceler.
  • Smatsensriyel uyarılmış yanıtlar: Kl ve bacaklardaki duyusal sinirleri inceler.

Hastalığın iyi bir seyir izleyeceğini gösteren bulgular nelerdir?

  • İlk bulgusu duyusal veya görme ile ilgili lanlar
  • 2 atak arasındaki sürenin uzun lması
  • Hastalığın 25 yaşından önce lması
  • Başlangıçta MR’da çk az lezyn görülmesi
  • Başlagıçtan 5 yıl snra etkilenen nörljik bölümlerin az sayıda lması
  • Başlangıçtan 5 yıl snra nörljik sekelin az olması
  • Geçirilen ataklardan snra düzelmenin tama yakın olması
  • Ataklar dışında beyin omurilik sıvısında myelin proteininin olmayışı
  • Başlangıcın sadece tek bölgeden lması
  • Hastanın kadın olması

Hastalığın kötü bir seyir izleyeceğini gösteren bulgular nelerdir?

  • Başlangıçta etkilenen alanların çok olması
  • Başlangıçta MR lezynlarının çok olması
  • Başlangıçta beyinin güç, denge ve sfinkter fnksiynları ile ilgili bölümlerinin etkilenmiş lması
  • Başlangıçta hastalığın prgressif seyir izlemesi
  • Hastalığın erken seyrinde beyin murilik sıvısında ligklnal bant plması
  • Hastalığın 40 yaşından snra başlaması
  • 2 atak arasında 1 yıldan daha az bir süre olması
  • Başlangıçta mtr bulguların lması
  • Başlangıçta beyin sapı ile ilgili bulguların olması
  • Hastanın erkek olması

MS’in tedavisi var mıdır?

Bu gün için MS’in tedavisi yktur. Fakat hastalığın seyrini yavaşlatmak ve etkilerini azaltmak için yapılan tedaviler vardır.

Yayın Tarihi: 30 Nisan 2009


Sağlık Rehberi Etiket Bulutu


Diğer Rehberler

Sağlık Rehberi dışında kurumsal web sitemizde hasta ve ziyaretçilerimizin dikkatine alttaki rehberler de sunulmaktadır.