Gençlerin de kalbi var!

Memorial Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Uz. Dr. Özlem Esen, genç yaşta kalp krizinden ani ölümler hakkında bilgi verdi. Dünyada her yıl 6 milyon kişi kalp krizi nedeniyle hayatını kaybediyor. Kalp krizi geçirenlerin ortalama yaşı 35-65. Ancak Türk insanı için tablo korkutucu. Türkiye, 50 yaş altı kalp krizine bağlı ölümlerde Avrupa birincisi. Kalp krizi genç insanlarda daha tehlikeli sonuçlar doğruyor. Yaşlılarda ana damar tıkanınca yan damarlar devreye giriyor. Gençlerde yan damarlar gelişimini tamamlamadığı için kalp krizi öldürüyor. KALP KRİZİ NEDEN GENÇLERDE ANİ ÖLÜMLERE NEDEN OLUYOR? Kalp krizinde gençler yaşlılara göre daha şanssız. Çünkü yaşlandıkça damarlar arasında ‘köprü damarları’ oluşmaktadır. Bu durumda kalp, herhangi bir damar tıkanmasında diğer damardan kan alarak beslenmeye devam edebilmektedir. Gençlerde böyle bir yapı oluşmadığı için krize hazırlıksız olan kalp aniden durup, ölüme sebep verebilmektedir. Kişiyi hayatta bırakan bu ortamlar 50 yaşından sonda gelişmektedir. Ancak gençlerin kalbi buna hazır olmadığı için kriz ile birlikte ölüm ortaya çıkmaktadır. Kalp krizi olduğu zaman 50 yaşındaki bir insan hastaneye yetiştirilebilirken, genç bir kişi hastaneye ulaştırılamadan hayatını kaybetmektedir. Çünkü yaşlıları hayatta bırakan kalbi krize hazırlayan köprü damarları gençlerde bulunmamaktadır. Gençler arasında kalp krizine neden olan bir başka etken de uyuşturucu kullanımı. Kokain, marihuana ya da hap gibi maddeler, kalp krizinin en önemli nedenlerinden biri. Özellikle kokainin direkt kalp krizine neden olan bir etkisi var. Sigara ve alkol gibi kola tüketimi de gençler arasında çok yaygın. Kola, kalp hızını olumsuz yönde etkileyen bir içecek. O nedenle tüketiminin minimuma indirilmesini öneriyoruz. BEDEN EĞİTİMİ DERSLERİNE DİKKAT! OKULLARDA ÖZELLİKLE BEDEN EĞİTİMİ DERSLERİNDE ORTAYA ÇIKAN ANİ KALP KRİZİ ÖLÜMLERİNİN SEBEPLERİ NELERDİR? 12-13’lü yaşlarda beden eğitimi derslerinde öğrenciler ani kalp ölümü nedeniyle kaybedilmektedir. Burada altta yatan en önemli faktör, ailesel faktörlerdir. Ailede mutlaka erken ve ani ölümlerin araştırılması gereklidir. Bu tür ölümlerde gencin ailesinde ani ölüm olanların oranı, % 30’dur. Yapısal kalp hastalıkları bozuklukları, kalp ritim bozuklukları ve kalp kası hastalıkları ani ölümlerin en önemli nedenlerindendir. Bu tür ölümlerin nedeni kalp krizi değildir ama aşırı adrenalin deşarjı nedeniyle ortaya çıkan ritim bozukluklarıdır. Bunu önceden öngörmek şu anki şartlarda mümkün olmasa da çocukların küçük yaşlardaki şikayetlerinin dikkate alınması çok önemlidir. Nefes daralması ve çarpıntı gibi şikayetler dile getiren çocukların daha erken doktora götürülmesi gerekmektedir. SAHALARDA ORTAYA ÇIKAN ANİ ÖLÜMLERİN NEDENLERİ NELERDİR? Sporculardaki ani ölümlerin nedeni % 70-80 kalp krizi kaynaklıdır. Burada işin içine stres faktörünün girdiği düşünülmektedir. Kalp duvarında oluşan kolesterol içeriği yoğun plaklar, strese bağlı olarak yırtılır. Yoğun stres altındaki rekabet sporları yapan sporcularda adrenalin seviyesi yükselir ve bunun içine bazı ilaç kullanımları da eklendiğinde bu plaklar yırtılır. Bu plak yırtıkları pıhtılaşarak aniden damarların tıkanmasına neden olabilir. Bu da kalp krizinden ölümleri beraberinde getirir. Futbol, basketbol gibi rekabet gerektiren sporlar genç sporcular için çok daha fazla risk taşımaktadır. ANİ ÖLÜM RİSKİ HALI SAHA MAÇLARINDA DA VAR Halı saha maçlarında kalp krizine bağlı ani ölümlerin ortaya çıkmasının nedeni, oyuncuların profesyonel sporcu olmamaları. Çünkü haftada bir kez halı sahada maç yapan amatör sporcular yeterli kondisyona sahip değil, düzenli olarak spor yapmıyor ve hareketsiz yaşıyor. Bu hareketsizlik, haftada bir yapılan maç ile yüksek adrenalin deşarjını ve kalp krizinden ölümü getiriyor. Gençlerin halı saha maçlarında kaybedilmesinin altında da stres yüzünden damar içindeki plakların yırtılması ve kalp krizi oluşması yatıyor. GENÇ YAŞTA KALP KRİZİNDEN ANİ ÖLÜMLERİN RİSKİ ÖNCEDEN BELİRLENEBİLİR Mİ? Kalp krizini önceden teşhis edebilmenin tek bir yolu yok. Sporcuların sahada kaybedilmemesi için ayrıntılı tetkiklerin çok titiz bir şekilde yapılması gereklidir. Özellikle rekabet gerektiren sporlarla uğraşanların yıllık olarak, tüm kolesterol profili, genetik risk marker’i olabilecek kan tahlilleri ve bunların yanında ekokardiyografi ve efor testleri incelemeleri yapılmalıdır. Riskli gruplar yani birinci derecede yakınlarında ani ölüm hikayesi bulunanlar, kalp kasında kalınlaşma oluşmuş sporcular, kas hastalığı olanlar üst tetkiklere yönlendirilmelidir. T Dalga Alternansı yüksek riskli kişilerde uygulanması gereken bir tetkiktir. Risk gruplarında birinci basamak olarak kullanılmalıdır. KALP KRİZİ BELİRTİSİ VEREN SAĞLIK SORUNU: MARFAN SENDROMU Uzun boylu, kol ve el parmaklarının boyu uzun olan, uzun gövde yapısına sahip ve omurga eğriliği, göz kusurları bulunan gençlerin kardiyak muayeneden geçirilmesi çok önemlidir. Çünkü ‘Marfan Sendromu’ olarak adlandırılan bu durumda kişide, aort ana atardamarında ortaya çıkan genişleme ve yırtılma nedeniyle ani kalp ölümü gerçekleşerek ve yaşıtlarına göre daha erken hayatını kaybedebilmektedir. Marfan Sendromu, önceden öngörülebilir kalıtsal bir hastalık olduğu için tedavisi önceden yapılabilir ve gerekli önlemler alınabilir. Bu kişilerin beklenen yaşam süresi diğer insanlara göre çok daha kısa. Ortalama 45 yaş ömre sahip bu kişiler genellikle aniden hayatını kaybetmektedir.

30 Nisan 2009

CANLI DESTEK