Psikoterapi Nedir?

Memorial Hastanesi Klinik Psikoloji Bölümü’nden Uz. Klinik Psikolog Selen Fehimoğlu psikoterapi hakkında bilgi verdi. En yalın haliyle, kişinin kendisini ve çevresini anlamasını ve kendisinden memnun olabilmesini amaçlayan, değişim sürecidir. Danışan ve psikoterapist arasındaki birebir iletişimden oluşur.

Ne Gibi Sorunlar İçin Psikoloğa Gidilir

Psikolog görüşmelerinin amacı, kişinin kendisiyle ve çevreyle uyumunu sağlamak olduğu için - çevrenin beklentilerini karşılamak da dahil - farklı konular psikoterapiye dahil olabilir.

En sık bilinen haliyle psikoterapi, depresyon, kaygı, uykusuzluk, panik bozukluk gibi ruhsal hastalıkların psikiyatrik tedavisini desteklemekte tercih edilir: Kişinin hastalığı hazırlayan ve sürdüren etkenlerle aktif mücadeleyi öğrenmesine ve psikolojik açıdan güçlenmesine yardımcı olur.

Psikolog Görüşmeleri Ne Gibi Konuları Kapsayabilir?

Psikiyatrik hastalıkların haricinde de, bir insanın hayatındaki, kendisini zorlayan ve zihnini meşgul ederek mutsuzluk yaratan konular, psikoterapiye başvuru nedeni olabilir: Günlük yaşamda karşılaşılan çelişkiler, kişiler arası ilişkilerde yaşanan problemler, iş hayatıyla ilgili güçlükler, sıkıntıyla baş edebilme, çocuk yetiştirmeyle ilgili problemler, fiziksel hastalıklardan kaynaklanan engellerle uğraşmaktaki zorluklar gibi. Özellikle son yıllarda, genel memnuniyetsizlik, boşluk hissi, kişinin kendisini daha iyi anlama ve tanıma isteği, psikoterapiye başvuru nedenleri arasında yaygınlaşmaktadır.

Psikoterapi, Sorunların Üstesinden Gelmeye Nasıl Yardımcı Olur? Nasıl Etki Eder?

Psikoterapi, kişinin sorunlarını objektif bir gözle değerlendirmesini, üretilebilecek çeşitli alternatif çözümlerin farkına varmasını sağlar. Psikoterapist, bu yeni alternatiflerin uygulanması için kişiyi duygusal yönden hazırlar, nasıl uygulanacağına dair bilgilendirir, motivasyonunu destekler, karşılaştığı engellerin üstesinden gelmesini sağlar.

Bir başka deyişle, terapi,

  • Kişilere mutsuzluk yaratan problemleri belirlemelerinde yardımcı olur,
  • Problemlerinin üstesinden gelebilmeleri için sahip oldukları olanakların farkına varmalarını sağlar,
  • Söz konusu problemlerinin üstesinden gelebilmeleri için gerekli olan davranış ve düşünce esnekliğini kazandırır,
  • Gelecekte karşılaşabilecekleri benzer problemler karşısında da kullanabilecekleri yöntemleri geliştirmelerini ve benimsemelerini sağlar

Söz konusu olan herhangi bir ruhsal hastalıksa, günlük yaşamda hastalığa katkısı olabilecek ve hastalığın sürmesine neden olabilecek risk faktörlerine etkin ve kalıcı çözümler bulunmasında yardımcı olur: Stresle baş etme, gerekli davranış ve düşünce değişiklikleri, olayları farklı açılardan yorumlama ve değerlendirmeyi öğrenmek gibi hedefler üzerinde çalışılır.

Koruyucu hekimlik nasıl tıbbi hastalıkların oluşumunu önlemekte faaliyet gösteriyorsa, psikoterapi de, günlük yaşamda hastalığa katkısı olabilecek problemlere, etkin çözümler bulunmasında yardımcı olarak ruhsal hastalıkların iyileşmesinde destekleyici bir rol oynar. Psikoterapi Kimlere Uygulanamaz?

Ağır kişilik bozuklukları ve psikotik düzeyde akıl hastalığı olanlara psikoterapi uygulanmaz. Her iki durumdaki kişiler de, terapinin temelini oluşturan güven ilişkisini kurmakta zorlanırlar. Bu gibi kişilerle psikolojik yönden destekleyici ve yönlendirici görüşmeler yapılabilir.

Psikoterapiyle İlgili Doğrular ve Yanlışlar

Yanlış1: Psikoterapide yalnızca geçmiş zaman konuşulur. Terapinin şu anki problemler için faydası tartışmalıdır.

Doğru1: Terapi, kişinin yaşam kalitesini iyileştirmeye, kendisinden ve yaşamından memnun olmasına yardım eden bir süreçtir. Bunu sağlamak için geçmiş yaşantıların konuşulması gerekebilir, ama her zaman değil.

Yanlış2: Psikoterapide yalnızca çocukluk anıları ve anne- babaların etkileri konuşulur.

Doğru2: Çocukluk çağındaki yaşantılar, yetişkinlik dönemindeki istenmeyen bazı davranışların oluşmasına sebep olabilir. Terapide, bugünkü sorunlara, geçmişi de anlayarak, ancak saplanıp kalmadan çözümler oluşturulur. Kişinin kendi mutluluğu için sorumluluk üstlenebilmesini ve olumsuz geçmiş yaşantılarını geride bırakabilmesini sağlamak, terapinin en nihai amacıdır.

Yanlış3: Psikologlar duygusal problemleri olanlar içindir. Ben sağlıklıyım. Yalnızca danışacağım birilerine ihtiyacım var.

Doğru3: Bazen bir problemin netleştirilmesi, çözüme giden yolları da gün ışığına çıkarabilir. Tüm insanların güçlü ve zayıf yanları vardır. İyi bir psikolog, güçlü yanlarınızı cesaretlendirir, ihtiyacınız olduğunda zayıf yanlarınızı da konuşmaya hazırdır. Günlük yaşantılarını uyumla sürdüren pek çok kişi, kendilerini daha iyi anlamak ve memnun olmadıkları alışkanlıklarını değiştirmek için psikologlarla görüşmeyi tercih eder.

Yanlış4: Psikolog beni değiştirir, sorunlarımı çözer.

Doğru4: Psikolog görüşmeleri, antrenörle çalışmak gibidir. Psikolog, kişinin ulaşmak istediği hedeflerini, isteklerini, çelişkilerini anlamakta yardımcı olur, hedeflerine nasıl ulaşabileceğine dair yol gösterir ve değişim süresince motivasyonunu destekler. Ancak gerçek değişim, kişinin inançlarını ve isteklerini, içinde bulunduğu çevrenin koşullarına uygun olarak günlük hayata taşıyabildiği zaman gerçekleşir ki, bu da danışan kişinin aktif katılımını gerektirir. Kalıcı bir değişim, psikolog ve danışanın, değişim hedeflerine eşit ölçülerde bağlı kalmalarıyla gerçekleşir.

30 Nisan 2009

CANLI DESTEK