Centar za Transplantaciju Bubrega

O Department

Transplanatacija bubrega

Transplantacija bubrega je najbolji tretman za pacijente koji pate od hroničnog zatajenja bubrega u terminalnoj fazi.Bubrezi najčešće otkazuju kao posljedica visokog krvnog pritiska i dijabetesa.Ostale bolesti koje uzrokuju oštećenje bubrega su hronični glomerulonefrits , policistična bolest bubrega i hronični pijelonefrits.

Pacijenti koji su izgubili najmanje 80%  funkcije bubrega trebaju hemodijalizu ili peritonejsku dijalizu da prežive. Dijaliza pruža podršku za život mnogih pacijenata, međutim može dovesti do mnogih drugih problema. Šteta  na cirkulatorni sistem može imati negativan utjecaj na društveni život pacijenta. Stoga transplantacija bubrega je najbolje rješenje.

 

 Transplantacija  bubrega poboljšava kvalitetu života pacijenta osiguravajući mu  bubreg koji će funkcionirati ispravno.Transplantacija bubrega znači da kod pacijenta liječenje dijalizom odma se mijenja normalnim i kvalitetnijim životom.Pacijent ima manja ogranićenja u načinu ishrane .Novi bubreg počinje stvarati eritroprotein s tim što nema pojave anemije, a kod žena reproduktivnom  dobu ponovo se uspostavlja menstrualni ciklus i moguće je da se planira trudnoća po savjetu ljekara koji vode transplantaciju.

 

 Transplantacija bubrega ne može se izvesti na svakom pacijentu koji ima zatajenje bubrega.

Nekoliko pregleda i  testova se izvodi da bi se odlučilo da li je pacijent kandidat za transplantaciju ili ne .

Postoje dvije vrste donora:

Živi  donor (član porodice)

  • Kadaverični donor (osoba kod koje je dijagnosticirana moždana smrt, a čiji drugi organi i sistemi funkcioniraju normalno ).

Najbolje je podjeliti mečing donora i primaoca na tri različita  djela :mečing krvne grupe,mečing tkiva i kros mečing .Svaki od njih je različit i veoma važan aspekt u donor –primaoc mečingu.

 

 

 

Podudaranje krvne grupe

 

 

Potrebe osnovne transplantacije bubrega su vrlo slične onima koje se koriste za transfuziju krvi.

Postoje četiri glavne vrste krvi kod ljudi. Ove vrste su jednostavno označene  kako krvna grupa A, B, AB i O. Drugi faktor je Rh faktor, koji može biti pozitivan ıli negativan , tako da  svi od nas imaju krvnu grupu, kao sto su A ili B + - i tako dalje. Ovaj plus ili minus faktor, međutim, odnosi se samo na određenu vrstu ćelija u krvi i ovaj faktor nije dio bubrega. Dakle, pozitivan ili negativan faktor krvi nema nikakve veze sa odgovaranjem  bubrega između donora i primaoca.

Primaoc s krvnom grupom O može primiti bubreg samo od davaoca s krvnom grupom O.  Primaoc s krvnom grupom A mogu dobiti bubreg od primatelja s krvnom grupom O ili A i primalac s krvnom grupom B može primiti bubreg od donora  s krvnom grupom O ili B. Očito, primalac s krvnom grupom AB može primiti bubreg od osobe bilo koje vrste krvi.

 

Podudaranje tkiva

Očigledno je da je bliži stupanj podudaranja tkiva između donora i primaoca znači duži život transplantiranog bubrega. Podudaranje tkiva  je vrlo važno kod kadaveričnog donora ili ako je donor u familijarnoj vezi sa pacijentom. Međutim, u slučajevima pod nazivom alternativna transplantacija (supružnici ili nepoznati donor), usklađivanje tkiva nije neophodno, jer pacijent nema drugog izbora.

Panel Reaktivna Antitijela (PRA)

PRA je način mjerenja aktivnosi  imunog sistema  unutar tijela. PRA moze rasti prilikom  trudnoće ili prethodne transplantacije. Ova HLA antitijela definitivno treba odrediti prije transplantacije. U suprotnom bi se moglo desiti da  ova antitijela  dovedu do odbacivanja organa. Moguće je  smanjiti  ova antitijela  medicinskim tretmanom.

 

Šta je to unakrsna transplantacija ?

Za pacijente koji nemaju svog odgovarajućeg donora unakrsna transplantacija je velika prilika jer imaju šansu da dobiju organ od donora sa kojim nisu u srodstvu dok pak njegov donor daruje organ drugom pacijentu. Preko unakrsne transplantacije pacijenti mogu dobiti organ bez visokog imunološkog rizika.
Program unakrsne tranplantacıje povećava šanse da se nađe pogodan organ iste krvne grupe kao i odgovarajuce tkivne podudarnosti. Osim krvnih grupa i kompatibilnosti tkiva posebno se pazi da donori i pacijenti budu istog pola i približnih godina.

 

 Često postavljana pitanja

 

Šta je transplantacija bubrega ?

 

To je operacija kojom se otklanja oboljeli bubreg  i zamjenjuje sa zdravim .

Koje su indikacije za transplantaciju bubrega ?

Indikacije za translantaciju bubrega  su mnogobrojne bolesti bubrega  kao što su hronično zatajenja bubrega u terminalnoj fazi, hronicni glomerulonefrits , policistična bolest bubrega i hronični pijelonefrits.

 

Odakle dolazi bubreg za transplantacju ?

 

Postoje dvije vrste donora:

Živi  donor (član porodice)

  • Kadaverični donor (osoba kod koje je dijagnosticirana moždana smrt, a čiji drugi organi i sistemi funkcioniraju normalno ).

Da bi se uzeo bubreg sa mrtvog tijela ; ova osoba treba da je potpisala donorsku karticu za donaciju njenin/njegovih organa ili njeni/ njegovi rođaci trebaju da daju pristanak za doniranje organa nakon što osoba premine. Organi ne smiju biti prodavani, to je ilegalno.

 

Da li je  moguće izvršiti transplantaciju bubrega sa živog donora?

 

Da,moguće je . Ako postoji član obitelji ili prijatelj voljan donirati  bubreg moguće je spasiti život pacijenta .Živi donor ne mora biti u krvnom srodstvu sa primaocom ,ali krvne grupe moraju biti kompatibilne.Donor mora biti zdrav i motiviran za doniranje organa iz altruističkih razloga.Prednost kod transplantacije sa živog donora je to sto vrijeme čekanja na listi za transplantaciju je relativno kraće,a bubreg koji je presađen sa živog donora je sa dužim vijekom trajanja.

 Ako je živi donor odgovarajuća opcija za pacijenta ,pristupa se evaluaciji donora i testiranju donora nakon čega transplantacijski tim odlućuje da li će se pristupiti transplantaciji ili ne.

Živi donori su obično i jedina šansa za djecu.Idealno bi bilo da se transplantacija obavlja između osoba čije krvne grupe se podudaraju.Međutim, u hitnim  slučajevima ,kako bi se spasio život pacijenta transplantacija se može obaviti i među ne kompatibinim krvnim grupama.

Da li je transplantacija bubrega rizična ?

 

Da. Transplantacija  kao i bilo koja druga operacija ima svoje rizike koji su zajednički svim velikim operativnim zahvatima.Situacije kao što su ;krvarenje, slaba funkcija presađenog bubrega i infekcije su glavni rizici koji se pojavljuju nakon operacije.

 

Što je odbacivanje?

Odbacivanje transplantata dolazi kada imuni sistem  primaoca napadne transplantirani organ ili tkivo.Imuni sistem ljudskog tijela se sam štiti od potencijalno štetnih tvari, kao što su mikroorganizmi, toksini, i ćelije raka. Ove štetne tvari na svojim površinama   imaju proteine zvani antigeni. Ako  imunološki sistem prepoznaje antigene koji su strani, on će ih napasti.

Na isti način, strana krv ili tkivo može izazvati reakciju na transfuziju krvi ili  odbacivanje transplantata. Da bi se ovo sprječilo rade se testovi  tipizacije prije transplantacije.

Iako tipizacija tkiva osigurava da organ ili tkivo budu  što je sličnije moguće tkivu primaoca, mečing  obično nije savršen. Ne postoje  dvije osobe (osim jednojajčanih blizanaca)  koje imaju identične antigene tkiva.

Imunosupresivni lijekovi su potrebni za sprećavanje odbacivanja organa, u suprotnom , organ i tkivo će izazvati imuni odgovor i dovesti do uništenja stranih tkiva.

Cilj lijećenja je osigurati  da presađeni organi ili tkiva funkcijonišu ispravno, te istovremeno suzbiti imuni odgovor primaoca. Suzbijanje imunološkog odgovora može tretirati i spriječiti  odbacivanje transplantata.

 

 

Da li nakon transplantacije bubrega se moraju doživotno koristiti lijekovi?

 

Da, pacijent mora uzimati lijekove cijeli život kako bi sprječio reakcije. Redovno uzimanje lijekova je bitno da bi  transplantacija bila uspješna. U slučaju da se ne koriste lijekovi, imuni sistem pacijenta odmah će prepoznati  strani organ i on će se boriti protiv njega. To može dovesti do zatajenja organa ili smrt.

Koji je procenat uspješnosti transplantacije bubrega?

Prosječna stopa uspješnosti transplantacije bubrega  u Memorial bolnici je  99% .

Može li  pacijent nakon transplantacije bubrega se vratiti normalnim životnim aktivnostima?

Da. Nakon uspješne transplantacije  večina ljudi se može vratiti u svoje normalne dnevne aktivnosti. To je u stvari i svrha postupka. Trudnoća i porod djeteta su također mogući nakon transplantacije bubrega. Večina ljudi mogu se  baviti fizičkim aktivnostima  i vježbama unutar godinu dana.

 

 Za više informacija molimo kontaktirajte naše predstavništvo u Sarajevu

Memorial office Sarajevo
tel.:+38733 260 050
Gsm.:+38762 311 911
ili na adresi Branilaca Sarajeva 16/1

Odjel Doktori