Polikoria Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Polikoria, göz bebeğinin yapısında birden fazla açıklık bulunması olarak tanımlanan ve göz anomalisi olarak da bilinen genetik bir hastalık türüdür. Otozomal resesif geçişli olduğu için oldukça nadir görülür. İki farklı türde ortaya çıkabilir. Bu türler ise gerçek ve yalancı polikoria olarak adlandırılır. Doğumsal bir problem olduğu için ilerleyen yaşlarda ortaya çıkmaz. 

Polikoria Nedir? 

Polikoria, göz bebeğinde nadir görülen pupilla sayısındaki fazlalık olarak bilinir. Genellikle sağlık problemlerine neden olmaz. Fakat bazı türlerine bağlı olarak kişilerde görme problemlerinin meydana gelme ihtimali söz konusudur. Nadir göz hastalıkları arasında yer alan bu anomali, pupilla yani göz bebeği sayısının normalden fazla olmasıdır. İris üzerinde birden fazla pupilla oluşumu gözlemlenir. 

Gerçek polikoria oluşumunda, oluşan her pupillanın bağımsız kas yapıları olabilir. Fakat yalancı polikoria vakalarında, yalancı pupilla görünümü oluştuğu için farklı kas yapıları yoktur. Bu anomali iki farklı şekilde değerlendirilerek, gerekli tedavi yöntemlerine başvurulur.

Polikoria Belirtileri Nelerdir?

Polikoria, doğumdan itibaren belirti gösteren bir genetik problemdir. Direkt olarak kişinin göz yapısında farklı bir görünüm oluşur. Bu nedenle de tanı konulması kolaydır. Polikoria belirtileri şu şekildedir: 

• Görme Keskinliğinde Azalma: Polikoria oluşumu görülen kişilerde, görme keskinliği azalmaya başlar. Bu durum, gerçek anomali türünde meydana gelir ve tedavi edilmesi gerekir. Görme keskinliğinin azalması tedavi edilmediğinde, ilerleyen süreçte kalıcı hale gelebilir. Özellikle akşamları, ışık yoğunluğunun az olması nedeni ile görmede zorluklar oluşur. Gece körlüğü gibi görme problemleri de bu nedenle ortaya çıkabilir.
   
• Işık Hassasiyeti (Fotofobi): Fotofobi, gözlerde ışığa karşı hassasiyet oluşmasıdır. Doğuştan gelen bu anomali nedeni ile kişi ışığa bakmaktan rahatsız olur. Güneş ışınları ve ev içi aydınlatmaları dahi kişinin gözlerini rahatsız eder. Gözler sürekli olarak ve istemsizce kısılır, ışık nedeni ile gözlerde yaşarmalar meydana gelir. Bu nedenle sürekli olarak güneş gözlüğü kullanımı gerekli olabilir.
   
• Çift Görme veya Görme Bozuklukları: Pupilla bozuklukları nedeni ile kişilerde çift görme gibi problemler ortaya çıkabilir. Tek göz kapatıldığında dahi çift görüş gerçekleşir. Aynı zamanda etraf normalden daha bulanık bir şekilde görülür. Yazılar ise genellikle üst üste binmiş bir şekilde görüleceği için okuma problemleri de oluşabilir. Gözler çabuk yorulur ve kişinin odaklanma problemleri ortaya çıkar. Uzun süre aynı noktaya bakmak zorlaşır, gözleri kapatma ihtiyacı ortaya çıkar. Bu anomaliye sahip olan kişiler araç kullanırken odaklanamaz ve çift görme problemi nedeni ile problemler ortaya çıkar. Trafik ışıkları dahi kişinin gözlerini rahatsız eder. 
   
• Estetik ve Kozmetik Etkiler: Gözde oluşan farklı görüntü, kişide estetik kaygısına neden olabilir. Aynı zamanda çevreden gelen olumsuz tepkiler nedeni ile psikolojik problemler de ortaya çıkabilir. Gözde iki ya da daha fazla göz bebeği oluşabilir. Bu durum asimetrik bir görüntüye neden olur. Aynı zamanda göz içerisinde bulunan doğal desen görünümü de bu probleme bağlı olarak ortadan kalkar. Damarlı yapılar farklı bir görünüme sahip olacak şekilde bu anomalinin oluşma ihtimali söz konusudur.

Polikoria Nedenleri Nelerdir?

Polikoria, doğumsal göz anomalileri arasında yer alır ve genellikle iris gelişimindeki bozukluklar nedeni ile ortaya çıkar. Embriyo döneminde kişinin göz gelişiminin tamamlanamamasına bağlı olarak bu gibi göz anomalileri ortaya çıkabilir. Polikoria nedenleri arasında şu maddeler yer alır:

• Pupillanın şekillenememesi
• İris sfinker 
• İrisin embriyonal stromasında anormallik

Bunların haricinde ise anomali oluşumunun nadir rastlanan nedenleri vardır. Göz yaralanmalarına bağlı olarak bu durum ortaya çıkabilir. Aynı zamanda cerrahi müdahale esnasında iris dokusunun zarar görmesine bağlı olarak da polikoria oluşumu görülebilir. İleri yaşlarda ise görme problemlerine bağlı olarak iris dokusunun zayıflaması ile birlikte bu anomali sonradan oluşabilir.

Polikoria Tanısı Nasıl Konulur?

Polikoria tanısı, kişi dünyaya geldiği andan itibaren konulabilir. Kişinin göz yapısındaki farklılıklar ve göz bebeğinin normalden fazla olması, polikorianın en temel belirtileridir. Fakat gerçek polikoria ya da yalancı polikoria oluşumunun teşhis edilmesi gerekir. Bu nedenle de bazı yöntemlere başvurulur. Öncelikle klasik görme testleri uygulanır ve kişide bulanık görme gibi problemler olup olmadığı kontrol edilir.

Daha sonrasında ise pupillanın şekli ve boyutu incelenir. Biyomikroskopi işlemi ile iris yapısına bakılır, pupilla kenarları ve irisin stroma yapısı böylelikle detaylı bir şekilde gözlemlenir. Bu işlemler neticesinde, kişiye net bir tanı konulması mümkün hale gelir.

Polikoria Tedavisi Nasıl Yapılır?

Polikoria tedavisi, anomalinin türüne göre değişkenlik gösterir. Yalancı polikoria oluşumu söz konusu ise tedaviye gerek yoktur. Fakat estetik görünüm nedeni ile cerrahi müdahalede bulunabilir ya da destekleyici yöntemler uygulanabilir. Gerçek polikoria oluşmuş ise genellikle cerrahi müdahaleye başvurulur. Polikoria tedavisi şu şekilde gerçekleşir:

Cerrahi müdahale seçenekleri 

Cerrahi müdahale için tercih edilebilecek farklı seçenekler vardır. Bu nedenle kişinin göz yapısı ve ortaya çıkan belirtiler birkaç farklı doktor tarafından değerlendirilir. Multidisipliner yaklaşım sonucunda verilen ortak karar ile tedavi seçeneğinin hangisi olacağı kararlaştırılır. 

En sık tercih edilen cerrahi müdahale yöntemi, irisin onarılmasıdır. Kişinin kornea yapısı, pupilla kenarları ve iris stroması incelenir. İrisin şeklinde küçük değişimler yapılır ve böylelikle hem estetik problem ortadan kalkar hem de görme problemlerinde azalma meydana gelir. Tercih edilebilecek diğer yöntemler arasında ise yapay iris ameliyatı ve pupilla ameliyatı yer alır.

Destekleyici yaklaşımlar

Gerekli durumlarda bazı destekleyici ürünlere başvurulur. Cerrahi müdahale gerektirmeyen durumlarda, kişilere gözlük kullanımı önerilir. Gözlük kullanımı ile görme problemlerinin ilerlemesi önlenebilir. Estetik kaygının ortadan kalkması için ise kontakt lens kullanımı uygun görülebilir.

Polikoria ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular 

Polikoria kalıtsal mıdır? 

Polikoria, doğumsal göz hastalıkları arasında yer alır ve kalıtsaldır. İki ebeveynde de bu kalıtsal problemin olması halinde, hatalı DNA'lar çocuğa aktarılır ve çocukta da aynı anomali ortaya çıkabilir. Otozomal resesif aktarım ile gerçekleşen bir durum olduğu için nadirdir.

Polikoria görmeyi nasıl etkiler?

Bu anomalinin görüldüğü kişilerde bazı göz hastalıkları ortaya çıkar. Kişinin gece görüşünde problemler meydana gelebilir ve aynı zamanda bulanık görme gibi problemler de bu süreçte ortaya çıkar. Polikoria'nın görme üzerindeki etkileri, ortaya çıkan türe göre değişkenlik gösterir.

Polikoria tedavi edilmezse ne olur?

Kişi tedavi olmazsa görme problemleri kalıcı hale gelir. Gözler, ışığa karşı hassas bir yapıya sahip olur ve etraftaki her şey bulanık görünür. Göz yorgunluğu başlar ve kronik baş ağrısı meydana gelir. Bunların haricinde ise kişinin tedavi olmaması halinde, halo görünümü oluşur. Halo görünümü, etrafta ışık halkaları görmek olarak tanımlanır.

Polikoria estetik açıdan düzeltilir mi?

Poikoria, kişilerde estetik kaygısının oluşmasına neden olur. Yalancı polikoria oluşumunda genellikle görme problemi yaşanmaz fakat gözde oluşan görünüm, kişiyi rahatsız edebilir. Bu gibi durumlarda ise yapay iris implantı ile estetik operasyon gerçekleşebilir. Kontakt lens kullanımı ile de bu görüntünün ortadan kaldırılabilmesi mümkündür.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."