Boğaz ağrısına ne iyi gelir? Boğaz ağrısı nasıl geçer?

Boğazda kaşınma, yanma hissine, yutkunmada zorlanmaya neden olabilen boğaz ağrısı yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürebilir. Yaşam boyunca yaygın şekilde görülen boğaz ağrısı çeşitli rahatsızlıklardan kaynaklanabilir. Boğaz ağrısının en yaygın nedeni, soğuk algınlığı (nezle) veya grip gibi viral enfeksiyonlardır. Viral enfeksiyonun neden olduğu boğaz ağrısı birkaç gün içerisinde kendiliğinden geçebilirken, bakterilerin neden olduğu streptokak enfeksiyonunda ise antibiyotiklerle tedavi gerekir. Enfeksiyonların yanı sıra çeşitli mide hastalıkları, alerjik hastalıklar, solunum problemleri ve tütün kullanımı, tümör gibi farklı nedenlere bağlı olarak da boğaz ağrıları gelişebilir.

İçindekiler

Boğaz ağrısı nedenleri nelerdir?

Soğuk algınlığına ve gribe neden olan virüsler aynı zamanda boğaz ağrısına da neden olabilir. Daha az sıklıkla bakteriyel enfeksiyonlar ve başka nedenler de boğaz ağrısına neden olabilir.

Boğaz ağrısına neden olan viral enfeksiyonlar

Boğaz ağrısına neden olan viral hastalıklar şunları içerir:

  • Soğuk algınlığı (Nezle)
  • Grip
  • Mono (Mononükleoz, EBV virüsü)
  • CMV virüsü
  • Suçiçeği
  • Kızamık
  • Koronavirüs hastalığı (Covid-19)
  • Krup Hastalığı (Gırtlak, soluk borusu ve bronşlarda viral enfeksiyon sonucu oluşan bu hastalık en çok çocuklarda görülür. )

Öte yandan koronavirüsün  (COVID-19) olası semptomlarından biri de boğaz ağrısıdır. Yapılan araştırmalar COVID-19'lu kişilerin yalnızca yüzde 5 ila yüzde 14’ünün boğazda ağrısı veya tahriş şikayeti yaşadığını göstermektedir. Koronavirüsün boğaz ağrısına göre daha yaygın görülen semptomları arasında; yüksek ateş, kuru öksürük, nefes almada zorluk, yorgunluk, baş ağrısı ve ani tat veya koku kaybı yer alır.

Bakteriyel enfeksiyonlar

Bazı bakteriyel enfeksiyonlar, boğaz ağrısına neden olabilir. Bunlar arasında en yaygın olanı kriptik tonsilite neden olan “Streptococcus pyogenes”tir. (Grup A streptococcus).

Diğer nedenler

Boğaz ağrısına yol açan diğer nedenler ise şu şekildedir.

Alerjiler: Evcil hayvan tüylerine, küflere, toza ve polene karşı alerjiler boğaz ağrısına neden olabilir. Boğazın tahriş olmasına ve iltihaplanmasına neden olan geniz akıntısı problemi daha da karmaşık hale getirebilir.

Havadaki kuruluk: İç mekanlarda havada yeterli nem bulunmaması, boğazın kaşınmasına ve kuruluğa neden olabilir. Genellikle kronik burun tıkanıklığı nedeniyle sürekli ağızdan nefes almak yine boğazda kuruluğa ve ağrıya neden olabilir.

Tahriş ediciler: Dışarıdaki hava kirliliği ve tütün dumanı veya kimyasallar gibi iç mekan kirlilikleri de kronik boğaz ağrısına neden olabilir. Tütün çiğnemek, aşırı alkol tüketimi, baharatlı yiyecekler, acı ve ekşi yiyecekler de boğazı tahriş ederek ağrıya sebep olabilir.  

Kas gerginliği: Bağırarak, yüksek sesle konuşarak veya dinlenmeden uzun süre konuşarak boğazınızdaki kasları gerebilirsiniz. Bu durum da boğaz ağrısına sebep olabilir.

Gastroözofageal reflü hastalığı (GERD): GERD, mide asitlerinin yemek borusuna (yemek borusu) geri döndüğü bir sindirim sistemi bozukluğudur. Bu durum boğaz ağrısı şikayetine neden olabilir.

HIV enfeksiyonu: HIV enfeksiyonu da boğaz ağrısına neden olabilir. Buna ek olarak HIV pozitif olan biri, oral pamukçuk adı verilen bir mantar enfeksiyonu nedeniyle veya bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ciddi olabilen sitomegalovirüs (CMV) adı verilen bir viral enfeksiyon nedeniyle kronik veya tekrarlayan bir boğaz ağrısı şikayeti yaşayabilir.

Tümörler: Boğaz, dil veya gırtlaktaki (gırtlak) kanserli tümörler de boğaz ağrısına neden olan hastalıklar arasındadır. Diğer belirti veya semptomlar arasında ses kısıklığı, yutma güçlüğü, gürültülü nefes alma, boyunda bir yumru ve tükürük veya balgamda kan sayılabilir.

Yaralanma: Boyuna darbe veya kesik gibi herhangi bir yaralanma boğazda ağrıya neden olabilir.

Nadir durumlarda da boğazda enfekte olmuş bir doku alanı (apse) veya soluk borusunu kaplayan küçük kıkırdak "kapağının" şişmesi (epiglotit) boğaz ağrısına yol açabilir.

Boğaz ağrısının belirtileri ve semptomları nelerdir?

Boğaz ağrısının belirtileri, boğaz ağrısına neden olan duruma göre değişebilir. Boğaz ağrısının belirtileri ve semptomlar şunları içerebilir:

  • Boğazda ağrı veya kaşıntı hissi
  • Yutkunma veya konuşma ile giderek kötüleşen ağrı
  • Yutmada güçlük çekme
  • Boyunda veya çenedeki ağrılı şişmiş bezler
  • Bademciklerin şişmesi
  • Bademciklerde görülen beyaz lekeler veya irin
  • Boğuk bir ses

Boğaz ağrısına neden olan enfeksiyonlar, aşağıdaki semptomlara da neden olabilir:

  • Ateş
  • Öksürük
  • Burun akması
  • Hapşırma
  • Vücut ağrıları
  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı ya da kusma

Viral bir enfeksiyonun yol açtığı boğaz ağrısı şikayeti çoğunlukla en fazla bir hafta sürer ve tıbbi bir tedavi gerekmez. Boğaz ağrısı uzun süredir devam ediyorsa (2-3 hafta) vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Zira sürekli devam eden boğaz ağrısının nedeni daha ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabilir. Boğaz ağrısıyla birlikte aşağıdaki semptomlar da görülüyorsa vakit kaybedilmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

  • Nefes alma veya yutma güçlüğü
  • Boğazda şiddetli acı
  • Salya akıtma
  • Seste boğuklaşma
  • Nefes alma esnasında sesin tizleşmesi

Boğaz ağrısında risk faktörleri nelerdir?

Yaş: Çocuklar ve gençlerde boğaz ağrısı şikayeti sıklıkla gelişir. 3- 15 yaş arasındaki çocukların da boğaz ağrısıyla ilişkili en yaygın bakteriyel enfeksiyon olan streptokoksik boğaz enfeksiyonunun gelişme riski daha yüksektir.

Sigara kullanma ve tütün dumanına maruz kalma: Sigara içmek ve/veya tütün dumanın maruz kalmak boğazı tahriş edebilir dolayısıyla boğaz ağrısına neden olabilir. Tütün ürünlerinin kullanımı ayrıca ağız, boğaz ve gırtlak kanseri riskini de artırır.

Alerjiler: Mevsimsel alerjiler veya toza, küflere veya evcil hayvan tüylerine karşı devam eden alerjik reaksiyonlar, kişide burun tıkanıklığı ve kişide boğaz ağrısının gelişmesini daha olası hale getirir.

Kimyasal tahriş edicilere maruz kalma: Fosil yakıtların yanması ve yaygın ev kimyasallarından kaynaklanan havadaki parçacıklar boğazda tahrişe neden olabilir.

Kronik veya sık sinüs enfeksiyonları: Burnunuzdan akan su boğazınızı tahriş edebilir veya enfeksiyon yayabilir.

Bağışıklık sisteminin zayıf olması:  Bağışıklık sisteminiz zayıf ise enfeksiyonlara daha duyarlı olursunuz. Bağışıklığın azalmasının yaygın nedenleri arasında HIV, diyabet (şeker hastalığı), steroid veya kemoterapi ilaçlarıyla kanser tedavi, stres, yorgunluk ve kötü beslenme yer alır. Bu hastalarda özellikle boğazda mantar enfeksiyonuna bağlı ağrılar sıklıkla görülür.

Boğaz ağrısı teşhisi nasıl konulur?

Doktor öncelikle boğaz ağrısına neyin neden olduğunu tespit etmek ister.  Doktorunuz fiziksel muayene sırasında boğaza, kulaklara ve burun deliklerine bakar, şişmiş lenf bezlerini kontrol edebilir. Doktorlar uygun vakalarda, streptokok bakterilerinin neden olduğu strep boğaz enfeksiyonunun sebebini tespit etmek için boğaz kültürü olarak adlandırılan bir test uygular. Doktorunuz boğaz kültürü testi sırasında salgı örneği almak için boğazın arkasına çubukla steril bir bez sürer ve numuneyi test için bir laboratuvara gönderir. Buna ek olarak burun geçiş yollarının sinüzit veya enfeksiyonları, boğazınızın veya balgamınızın kültürleri kullanılarak da teşhis edilebilir.

Doktorunuz boğaz ağrınızın nedeninin alerji olduğundan şüphelenirse, bunu doğrulamak için kan testleri veya cilt testleri yapabilir. Deri testinin sonuçları hemen elde edilirken, kan testi sonuçları birkaç gün sürebilir.

Boğaz ağrısı tedavisi nasıldır?

Viral bir enfeksiyonun neden olduğu boğaz ağrısı genellikle beş ila yedi gün sürer ve tıbbi tedavi gerektirmez. Nitekim hafif soğuk algınlığı ve grip vakalarının yol açtığı boğaz ağrısı bol miktarda sıvı tüketimi ve dinlenme ile düzelir. Doktorunuz boğaz ağrısını hafifletmek için ağrı kesici ilaçlar reçete edebilir.

Boğaz ağrısına bakteriyel bir enfeksiyonun neden olduğu durumlarda, doktorunuz antibiyotik reçete edecektir. İlaç kullanımı sırasında semptomlarda düzelme olsa bile antibiyotik tedavisinin tamamlanması gerekir. Zira ilacı doktorun belirttiği şekilde kullanmamak enfeksiyonun kötüleşmesine veya vücudun diğer bölgelerine yayılmasına neden olabilir.

Boğaz ağrısı, viral veya bakteriyel enfeksiyon dışında bir durumun semptomuysa, teşhise bağlı olarak diğer uygun tedavi yöntemleri uygulanacaktır. Örneğin doktorunuz boğaz ağrınızın sebebinin asit reflü olduğundan şüpheleniyorsa, bir asit reflü ilacı reçete edebilir.

Boğaz ağrısına ne iyi gelir? Doğal tedavi yöntemleri nelerdir?

‘Boğaz ağrısına ne iyi gelir, nasıl geçer?’ , 'Boğaz ağrıları evde nasıl geçer?' soruları sıkça sorulmaktadır. Boğaz ağrısının kronik bir hal almadığı koşullarda aşağıdaki önlemler genellikle boğaz ağrısını yatıştırmaya yardımcı olabilir:

  • Ilık, tuzlu suyla gargara yapılabilir. (Çocuklar bunu denememelidir.) Yarım çay kaşığı tuzu bir bardak suya karıştırın, sonra gargara yapın ve tükürün. Bu sayede boğazınızı nemli tutabilir, boğazdaki kaşınma hissi hafifleyebilir.
  • Boğazınızın dışına ılık su şişesi veya sıcak su torbası koyabilirsiniz. Bunların dışında kendi ılık kompresinizi yapmak için bir havluyu sıcak suyla ıslatıp boynunuza tutabilirsiniz. Nitekim boğazın sıcak tutulması, hassas lenf düğümlerini yatıştırmaya yardımcı olabilir.
  • Uyku esnasında odanın çok kuru bir havaya sahip olmaması gerekir. Zira bu durum boğaz ağrısının şiddetini daha da artırabilir. Kuru havadan etkilenmemek için kalorifer peteğinin üzerine ıslak havlu konularak ya da sobanın üzerinde bir çaydanlık kaynatılarak odayı nemlendirmek mümkün hale gelebilmektedir.
  • Tüketilen içeceğin çok sıcak ya da çok soğuk olması boğaz ağrısına iyi gelmez. Bu bağlamda tüketilecek içeceklerin ılık olması önemlidir.
  • Bol su tüketilmelidir.
  • Bal tüketmek boğaz tahrişini rahatlatmaya yardımcı olabilir. Ayrıca boğaz pastilleri de ağrının giderilmesine yardımcı olabilir.
  • Yutulması kolay olan yiyecekler; püre, pilav, makarna, sıcak çorba, lapa gibi besinler tercih edilmelidir.
  • Sigara içilmemeli, sigara dumanından kaçınılmalıdır.
  • Baharatlı yiyecekler tüketmekten boğaz ağrısı yatışana kadar kaçınılmalıdır.
  • Çok sıcak içeceklerden kaçınılmalıdır.
  • Elma sirkesi antibakteriyel özelliğiyle boğaz ağrısına iyi gelebilir. Boğaz ağrısına iyi gelen, tüketilmesi önerilen elma sirkesinin ılık suyla az miktarda tüketilmesine dikkat edilmelidir.

Boğaz ağrısı nasıl önlenebilir?

Boğaz ağrısını önlemenin en iyi yolu, öncelikle mikroplardan kaçınmak dolayısıyla hijyene önem vermektir. Boğaz ağrısını önlemek için alınabilecek önlemlerden bazıları şu şekildedir.

  • Özellikle tuvalet kullanımının ardından, yemekten önce, hapşırdıktan veya öksürükten sonra ellerin yıkanmasına özen gösterilmelidir.
  • Temizlik malzemeleri (havlu, sabun vs…), mutfak eşyaları (tabak, bardak) kişiye özel olmalıdır.
  • Öksürme veya hapşırma sırasında ağız ve burun tek kullanımlık mendille kapatılmalı, eğer öksürük veya hapşırık esnasında mendil yoksa dirseğin iç kısmı kullanılmalıdır.
  • Sabun ve su bulunmayan ortamlarda elleri yıkamaya alternatif olarak alkol bazlı el dezenfektanları ve/veya kolonya kullanılmalıdır.
  • Ortak kullanılan telefonlar, uzaktan kumandalar, bilgisayar klavyeler uygun temizleyiciler ile düzenli olarak temizlenmelidir.
  • Hasta olan kişilerle (üst solunum yolu enfeksiyonları vb…) yakın temasta bulunulmamalı, en az 1 metre sosyal mesafe olmasına dikkat edilmelidir.

Memorial Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.

Güncelleme Tarihi : 27 Mayıs 2021

Yayınlanma Tarihi: 11 Ocak 2021

İletişim Formu

Detaylı bilgi için iletişime geçin.

Bu Konuda Uzman Doktorlar

Sosyal Medya Hesaplarımız
Kolay Randevu Al