Akciğer kanseri, küresel çapta önemli sayıda ölüme neden olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Dünyada her yıl 1.8 milyon kişinin yaşamını tehdit eden akciğer kanserinin en önemli nedenini, başta sigara olmak üzere tütün ve tütün ürünleri oluşturmaktadır. Akciğer kanseri ile mücadelenin yolu hastalığın %90 oranında nedenini oluşturan sigarayı bırakmaktan geçer. Sinsice ilerleyen akciğer kanserinin erken teşhisinde ise yılda bir kez yapılacak tarama testleri önem taşımaktadır. Memorial Antalya Hastanesi Göğüs Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Abdullah Erdoğan akciğer sağlığını korumanın ve kanseri önleminin yolları hakkında bilgi verdi.
Akciğer kanseri riski içilen sigara süresi ile ilişkili
Akciğer kanseri, akciğerlerdeki hücrelerin büyümesiyle başlayan bir kanser türüdür. Akciğerler, göğüste bulunan ve nefes almayı kontrol eden iki süngerimsi organdır. Sigara içen kişilerde akciğer kanseri riski en yüksektir. Akciğer kanseri riski, içilen sigara sayısı ve süresiyle artar. Uzun yıllar sigara içilse bile sigarayı bırakmak, akciğer kanseri geliştirme olasılığını önemli ölçüde azaltır. Akciğer kanseri, hiç sigara içmemiş kişilerde de görülebilir.
Kadınlarda eskisinden daha çok sigara içiyor!
Sigara, puro, pipo, nargile gibi tütün ve tütün ürünlerinin tamamı akciğer kanserinin en önemli risk faktörleridir. Akciğer kanseri olan hastaların yaklaşık %90’ı bu tütün ürünlerinden bir ya da daha fazlasını kullanmaktadır. %10 gibi küçük bir grup ise tütün ürünü kullanmadan da akciğer kanserine yakalanabilmektedir. Ülkemizde özellikle kadınlarda tütün tüketiminin artmasına bağlı olarak akciğer kanseri daha sık görülmektedir. Gelişmiş ülkelerde ise tütün kullanım kontrolüne bağlı olarak akciğer kanseri görülme riski azalmaya başlamıştır. Sigaradan uzak durarak 10 yıl içinde akciğer kanseri riski yüzde 50 azaltılabilir.
45 yaştan sonra daha sık görülüyor
Akciğer kanserinin görülme sıklığı yaş ilerledikçe artar. 45 yaş altında nadiren ortaya çıkarken, genellikle 50-70 yaşlarında daha fazla rastlanılmaktadır. Genetik geçiş, asbest, radon gazı, hava kirliliği kanser gelişimini sağlayan faktörlerdir. Verem gibi bazı akciğer hastalıkları, akciğerlere radyoterapi uygulanması riski artırabilmektedir. İçme sularında yüksek düzeyde arsenik maddesi olması da önemli bir nedendir.
Erken dönemde belirti vermiyor!
Akciğer kanseri genellikle erken dönemde belirti vermez. Akciğer kanserinde görülen şikayetler genellikle hastalık ilerlediğinde ortaya çıkar. Akciğer kanseri belirtileri şunlardır;
- Geçmeyen yeni bir öksürük
- Halsizlik
- Göğüs ağrısı
- Kanlı balgam çıkarma, az miktarda bile olsa
- Ses kısıklığı
- Nefes darlığı
- Hırıltılı solunum
Göz kapağı düşüklüğü belirtiler arasında yer alıyor
Akciğer kanseri belirtileri yerleşim yerine göre değişiklik gösterebilir. Akciğerin üst kısmına yerleşmiş olan bir kitle, bazı sinirlere bası yaparak kolda ve omuzda ağrıya, ses kısıklığına, göz kapağı düşüklüğüne neden olabilir. Bu şikayetler birçok hastalıkta görülebildiği için ihmal edilebilmektedir. Herhangi bir üst solunum yolu enfeksiyonu, akciğer enfeksiyonu, kas iskelet sistemi ağrısı da bu şikayetlere yol açabilir. Bu belirtilerin süresi birkaç haftayı aşıyorsa vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
Uzun süredir sigara içiyorsanız…
Tütün ürünü kullananlar ve çeşitli kimyasal maddelere mesleki maruziyeti olan kişiler yılda bir kez akciğer filmi veya düşük radyasyonlu tomografi çektirmelidir. Bu tarama yöntemleriyle hastalığın erken teşhis edilmesi, tedavide başarı şansını oldukça artırmaktadır. Tanıda önemli olan bir diğer nokta belirtiler ortaya çıktığında hastanın klinik olarak değerlendirilmesidir. Bunun ardından tomografi, MR ve PET CT gibi görüntüleme yöntemlerine başvurulmalıdır.
Akciğer kanserinden korunmak için bunlara dikkat edin;
- Tütün ürünleri kullanımını hemen bırakın
- Sigara içilen ortamlardan uzak durun (Pasif içicilik)
- Düzenli beslenmeyi seçin (Az yağlı gıdaların, sebze ve meyvelerin bol tüketildiği bir beslenme programı uygulayın)
- Sebze ve meyve tüketin
- Alkol tüketimini sınırlandırın
- Özellikle açık havada düzenli egzersiz yapın
- Kimyasal maddeler ve gazlardan uzak durun
Güncelleme Tarihi : 20 Haziran 2025
Yayınlanma Tarihi: 20 Haziran 2025
*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."
