Kangrenin En Tehlikeli Formu: Gazlı Gangren Nedir?

Gazlı Gangren Nedir?

Gazlı gangren bakterisi nedeni ile açık ya da derin yaralarda bazı problemler görülmeye başlanır. Bu durum direkt olarak gazlı gangren olarak tanımlanabilir. Yara oluşan bölgeye giden kan akışı kesilmeye başlar. Hem yarada bulunan bakteriler ve mikroplar hem de kan akışının olmaması ile birlikte ciddi problemler ortaya çıkar. 

Bakterilerin neden olduğu bu kangren türü, hızla yayılım göstermeye müsait bir yapıdadır. Ölümcül sonuçları olan enfeksiyon hastalıkları arasında da yer alır. Bu bakteri sadece cilt dokusuna değil aynı zamanda kaslara ve damarlara da etki eder. Yayılım hızı oldukça yüksektir. Gazlı gangren bakterisi, ölümcül toksinlere sahiptir. Bu toksinleri vücuda yayar. 

Gazlı gangren diğer kangren türlerine kıyasla çok hızlı yayılır, çürük oluşur, kötü bir koku salgılanır ve gazlı yapıya sahiptir. Ölümcül olabilecek kadar tehlikelidir. Diğer kangren türlerine kıyasla ameliyat gerektirir ve uzuv kaybına neden olabilir. Diğer kangren türleri siyah renk ağırlıklıdır. Fakat gazlı gangren siyah olabileceği gibi mor ya da yeşilimsi bir renge sahip olabilir.

Gazlı Gangren Nasıl Oluşur?

Gazlı gangren nedenleri arasında ilk sırada klostridia bakterisi yer alır. Oksijensiz ortamlarda dahi yaşayabilen bu bakteri, doku ölümüne yol açar. Bu durum, kan akışını da keser. Kan akışı ve oksijen kesildiğinde ise bu bakteri üremeye devam edebilir. Derin ve açık yaralar gazlı gangren oluşumu olarak görülür. 

Ameliyat sonrasında kişilerde enfeksiyon oluşumu görülme ihtimali vardır. Bu durumda da gazlı gangren oluşabilir. Aynı zamanda kaslarda meydana gelen travmalar nedeni ile de bu durum meydana gelebilir. Kişinin vücudunda oluşan şiddetli yaralanmalar, gazlı gangren etkeni olarak kabul edilir. Bu gibi durumlarda erken tanı hayati önem taşır. Hızlı bir şekilde duruma müdahale edilmesi gerekir.

Gazlı gangren, bazı kronik hastalıklar nedeni ile de oluşabilir. Özellikle diyabet yani şeker hastalığı, gazlı gangren nedenlerinden birisi olarak bilinir. Açık yaralara pansuman yapılmaması da bu nedenlerden birisi olarak bilinir. Hijyen eksikliği, gangren oluşumunu tetikleyici bir durumdur. Bu nedenle diyabet hastalarının daha dikkatli olması gereklidir.

Clostridium perfringens nedir?

Clostridium perfringens, gazlı gangren oluşumuna neden olan bir bakteri türüdür. Zehirli toksinler üretebilen bir türdür. Gram pozitif bakteriler arasında yer alır. Oksijensiz ortamları sever ve bu ortamlarda kolaylıkla üreyebilir. Alfa toksini gibi oldukça tehlikeli toksinleri üretir ve yayar. Bağırsak florasında bu bakteri vardır. Aynı zamanda insan dışkısında, toprakta ve kanalizasyonlarda da bu bakteri bulunur.

Bu bakterinin kas dokusuna yerleşmesi nedeni ile gazlı gangren meydana gelir. Kas hücrelerinde ve damarlarda parçalanma oluşumuna neden olur. Kısa bir süre içerisinde yayılır ve bu nedenle de ölümcül sonuçlara yol açar. Gaz oluşumuna neden olduğu için derinin altında kabarcık oluşumu görülebilir. Aynı zamanda derinin altından hafif bir ses geldiğine dair de bazı bilgiler vardır.

Bu bakteri türü, gıda zehirlenmesine bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Özellikle et ve tavuk ürünlerine bağlı olarak görülen zehirlenmelerde ve çorba zehirlenmelerinde bu bakteri görülebilir. Yemeklerin yetersiz pişmesi halinde clostridium perfringens bakterisi üremeye başlar. 

Dünya genelinde bilinen en yaygın bakteri türleri arasında yer alır. Özellikle toprakta çok fazla clostridium perfringens bakterisi yer alır. İnsanların bağırsak florasında bulunan bu bakteri aynı zamanda hayvanların bağırsaklarında da vardır.

Gazlı gangrene neden olan bakteri türleri nelerdir?

Gazlı gangrene neden olan tek bakteri clostridium perfringens değildir. Bu bakteri haricinde de farklı bakteri türlerine bağlı olarak gazlı kangren meydana gelebilir. Örneğin staphylococcus aureus, gazlı gangrene neden olan bir bakteridir. Fakat bu bakterinin tek başına olması halinde kangren oluşmaz. Farklı bakteriler ile birlikte staphylococcus aureus bakterisi de yarada bulunuyorsa bu durumda kangren oluşumu meydana gelir. Bu bakteriye bağlı olarak kangren oluşumu ise en nadir görülen durumlar arasında yer alır. 

Grup a streptokok bakterisi ise gazlı gangren ile sıklıkla karıştırılan bir hastalık türüne neden olur. Fakat bu hastalık kangren ile alakalı değildir. Sadece gazlı gangrende olduğu gibi doku hasarına yol açar. 

Klebsiella pneumoniae bakterisi ise kişinin bağışıklık sistemini zayıflatır. Bağışıklık sisteminin zayıflaması halinde ise clostridium perfringens bakterisi vücuda yerleşmeye başlar. Klebsiella direkt olarak gazlı gangrene neden olmaz fakat bu hastalığın temelini hazırlar.

E. coli, tam ismi ile escherichia coli olarak bilinir. Bağırsaklarda yara oluşumu medana geldiği zaman ortaya çıkan bakteri türüdür. Bu durumda ise gaz oluşumunu tetikler. Hem e. coli bakterisi hem de oluşan bu gaz ise gazlı gangrenin tetikleyicisidir.

Bacteroides ise yine bağırsak florasında yer alan bakteri türlerinden birisidir. İnsan vücudunda doğal olarak bulunur ve gaz oluşumunu tetikler. Direkt olarak gazlı gangren oluşumuna neden olmaz fakat doku hasarına sebep olan özelliklere sahiptir.

Gazlı Gangren Nasıl Bulaşır?

Gazlı gangren, kişiden kişiye bulaşan bir sağlık problemi değildir. Genellikle cilt hastalıkları arasında yer alır. Gazlı gangren bulaşma yolları şunlardır: 

• Açık yaralar: Düşmeye ya da kazalara vb. durumlara bağlı olarak insan vücudunda yaralanmalar meydana gelebilir. Fakat bu yaralanmaların şiddeti oldukça önemlidir. Yara çok derin ve çok açıksa direkt olarak bu duruma müdahale edilmesi gerekir. Yaraya müdahale edilmediği takdirde ise bakteri oluşumu başlar. Bu durumda da gazlı gangren problemi ile karşı karşıya kalma riski artış gösterir.
• Kesikler: Kesiklerin derinliği de açık yaralar kadar önemlidir ve dikkat edilmelidir. Derin kesiklere de bakteriler yerleşebilir. Bu durumda yine kangren türlerinin meydana gelme ihtimali vardır.
• Ameliyat sonrası enfeksiyon: Ameliyat sonrasında kişilerde ameliyat yaraları olabilir. Dikiş atılır ve bu dikişlerin bir süre sonra alınması gerekir. Bazı dikişler kendiliğinden vücutta yok olur. Fakat bu süre içerisinde kişilerin düzenli olarak pansuman yaptırması gerekir. Aksi halde enfeksiyon oluşur ve bu enfeksiyon, gazlı gangren oluşumunu tetikler.
• Gıda zehirlenmesi: Et ve tavuk gibi besinlerin tam pişirilmemesi halinde gazlı gangrene neden olan bakteriler ürer. Bu yemekler tüketildiğinde ise bakteri, kişinin vücuduna giriş yapar ve böylelikle kangren oluşumu başlar.
• Bağışıklık sistemi zayıflığı: Bağışıklık sisteminin zayıflaması, bakteriler için önemlidir. Bakteri, bağışıklık sistemi zayıflayan kişilerin vücuduna girmeye daha yatkındır.
• Hijyen eksikliği ve kirli ortamlar: Kirli ortamlarda bu bakteriler vardır ve kirli ortamlarda fazla bulunulması halinde, bakterinin vücuda girişi kolaylaşır. Özellikle kanalizasyon yakınlarında bulunmak bu süreci daha da hızlandırabilir. Kişisel bakım ve hijyene de dikkat edilmesi gerekir. 

Gazlı Gangren Kimlerde Görülür?

Gazlı gangren özellikle açık ve derin yaraları bulunan kişilerde, ameliyat sonrası enfeksiyon kapan kişilerde ve bazı kronik hastalıkları olan kişilerde görülür. Gazlı gangrenin görülme olasılığı riskli grupta şu hastalıkları taşıyan kişiler bulunur:

• Diyabet hastaları
• Obezite hastaları
• Kanser hastaları

Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde gazlı gangren hastalığına daha sık rastlanır. Özellikle kanser hastalığına bağlı olarak kişinin bağışıklık sistemi zayıflamaya başlar. Aynı zamanda AIDS nedeni ile de kişinin bağışıklık sistemi zayıflar ve vücut bakterilere açık hale gelir.

Ateroskleroz hasatlığına bağlı olarak da gazlı gangren oluşumu söz konusudur. Ateroskleroz hastalığı nedeni ile damarlar tıkanır. Bu durum kan dolaşımını etkiler ve bakterilere giriş kapısını açar.

Gazlı Gangren Belirtileri Nelerdir?

Gazlı kangren belirtileri ani bir şekilde ortaya çıkabilir. Bu belirtiler genellikle şiddetli seyreder. Herkeste benzer belirtilerin ortaya çıktığı bilinir. Gazlı gangren belirtileri arasında şu maddeler yer alır:

• Kötü koku oluşumu meydana gelir.
• Çürüme belirtileri görülebilir.
• Yara olan bölgede normalden çok daha şiddetli bir ağrı hissi oluşur.
• Yaranın çevresinde kızarıklık başlayabilir. İlerleyen süreçte ise bu kızarıklık morarabilir, yeşerebilir ya da siyah bir renk alabilir.
• Cilt altından sesler gelebilir. Bunun nedeni ise gaz oluşumudur.
• Ciltte kabarcıklar oluşur.
• Halsizlik ve yorgunluk hissedilebilir. 
• Yüksek ateş görülebilir. 
• Titreme ve ürperti olabilir. 

Gazlı Gangren Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gazlı gangren tedavisi için genellikle cerrahi müdahale gereklidir. Fakat antibiyotik tedavisi ile de hastalığın tedavi sürecine başlanması mümkündür. Kişilere erken tanı konulamaması, gazlı gangrenin ilerlemesine neden olur. Bu hastalığın ilerlemesi ise uzuv kaybından ölüme kadar birçok ciddi probleme neden olabilir. Bu gibi durumlarda direkt olarak gazlı gangren ameliyatı tercih edilir. Uygulanabilecek tedavi yöntemleri şunlardır:

• Debridman ve Cerrahi Müdahaleler: Cerrahi müdahale sayesinde ölü doku temizlenir. Gerekli durumlarda ise yayılımı durdurmak amacı ile kişinin enfekte olan bölgesi kesilebilir. Bu süreçte debridman yöntemine başvurulması da mümkündür. Böylelikle kişinin vücudundaki ölü bölgeler temizlenir ve enfeksiyonun vücudun diğer bölgelerine yayılımı önlenmiş olur.
• Antibiyotik Tedavisi ve Yoğun Bakım: Enfeksiyon yayılmış ise amputasyon gereklidir. Vücudun diğer bölgelerinin zarar görmemesi için enfeksiyonlu bölge tamamen alınır. Kişiye damar yolu ile antibiyotik verilir. Böylelikle vücudun bakteriden arınması hedeflenir. Kişinin organlarının zarar görme ihtimali söz konusudur. Çoklu organ yetmezliği meydana gelebilir. Bu nedenle de kişi yoğun bakıma alınır. 

Kronik yaralanmalar, hasarlı dokular ve şiddetli yaralanmalar için genellikle hiperbarik oksijen tedavisi gerçekleşir. Böylelikle saf oksijen yardımıyla dokuların tedavisi sağlanır.

Gazlı Gangren İyileşme Süreci Nasıldır?

Gazlı gangren iyileşme süreci oldukça zorlu bir şekilde ilerleyebilir. Bu süre zarfında mutlaka doktor kontrollerine gidilmesi gereklidir. Antibiyotik tedavisi gören hastaların vücudunda bakteri kalıp kalmadığı kontrol edilir. Hastalığa dair belirtilerin ve kişinin genel sağlık durumunun nasıl ilerlediği bilinmelidir. 

İyileşme süreci kişide meydana gelen yaranın büyüklüğüne ve uygulanan tedavi yöntemine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Kişiye cerrahi müdahalede bulunulmadıysa ve sadece antibiyotik tedavisine başvurulduysa yaralı bölgenin iyileşmesi aylar sürebilir. Cerrahi müdahale ile kişinin uzvu alınmış olabilir. Bu süreçte de kesilen kısmın iyileşmesi bir ayı bulabilir ya da daha uzun sürebilir.

Kronik hastalığı olan kişilerin iyileşme sürecinin daha uzun olma ihtimali vardır. Kişilerin uzvu kesilmiş ise ilerleyen süreçte psikolojik destek gerekli olabilir. 

Gazlı Gangren ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Gazlı gangren ölümcül müdür?

Evet. Gazlı gangren ölümcül bir hastalık türüdür. Duruma hemen müdahale edilmez ise kişinin tüm vücuduna enfeksiyon yaılabilir. Bu durum ise kişinin hayatını kaybetmesine neden olur. 

Gazlı gangren bulaşıcı mıdır?

Hayır. Bu hastalığın bulaşıcılığı yoktur. Direkt olarak bakterilerin insan vücuduna giriş yapması ile alakalıdır. İnsandan insana bulaşmaz. Hayvandan hayvana bulaşım ise çiğ et ya da tavuk tüketimi nedeni ile ortaya çıkabilir.

Gazlı gangren ile normal kangren arasındaki fark nedir?

Gazlı gangren, normal kangren türüne göre daha tehlikeli ve ölümcüldür. Hızlı yayılım gösterir. Normal kangrenin ise yayılım hızı daha yavaştır. Normal kangren gaz yapmaz.

Gazlı gangren ameliyatı sonrası iyileşme süreci nasıldır?

Ameliyat sonrası iyileşme süreci genellikle kişiden kişiye değişkenlik gösterir. Tedavi yöntemine bağlı olarak da bu süreç uzayabilir ya da kısalabilir. Yapılan ameliyat, kişinin psikolojisini olumsuz yönde etkileyebilir. Kronik hastalığı olan kişilerin iyileşme süreci daha uzun sürebilir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."