Şekersiz Şeker Hastalığına Dikkat!

Halk arasinda sekersiz seker hastaligi olarak bilinen “diabetes insipidus” tipki diyabet hastaligi gibi çok su içme ve çok idrara çikma seklinde belirti veriyor. Ancak diyabetten farkli olarak kan sekeri seviyesiyle ilgisi bulunmuyor. Nadir görülen bir hastalik olsa da, erken yaslarda daha sik görüldügü için çocuklara dikkat edilmesi gerekiyor. Memorial Sisli Hastanesi Endokrinoloji Bölümü'nden Uz. Dr. Yavuz Yalçin, sekersiz seker hastaligi ve belirtileri hakkinda bilgi verdi.

Çocugunuz sik sik idrar kaçiriyorsa uzmana danisin

Sekersiz seker hastaligi 3 tipte görülmektedir. En yaygin görülen “santral diabetes insipidus” adi verilen tipte beyindeki hipofiz bezinden salgilanan ve suyun böbreklerde tutulmasinda görev alan antidiüretik hormonda (ADH) eksiklik varsa sekersiz seker hastaligi görülmektedir. Ikinci tip sekersiz seker hastaligi böbrek kaynakli olmaktadir. ADH hormonu hipofiz bezinde üretilir fakat böbrekte etki gösteremez. Üçüncü tip sekersiz seker hastaligi ise gebelerde görülmektedir. Genellikle gebeligin son 3 ayinda yasanabilmektedir. Plasentada üretilen bir enzim ADH hormonunun parçalanmasina neden olarak geçici sekersiz seker hastaligina sebep olmaktadir. Büyük oranda hamileligin sona ermesiyle sekersiz seker hastaligi da iyilesmektedir. Sekersiz seker hastaligi bazen hastada hiçbir sorun olmamasina ragmen çok sik su içme dolayisiyla çok sik idrara çikma belirtileri olan psikojenik polidipsi adi verilen hastalikla karistirilabilmektedir. Günde 4-5 litrenin üzerinde su içilirse böbrek fazla suyu atmak için idrara çikacaktir. Problem çok su içmekten kaynaklanir ve psikolojik temellidir. Hipofiz kaynakli sekersiz seker hastalari geceleri çok idrara çikarlar. Psikojenik olanlar ise geceleri idrara çikmazlar. Ayrica asiri soguk ya da buzlu su, susama merkezini daha iyi kontrol altina aldigi için hipofiz kaynakli sekersiz seker hastalari, soguk ve buzlu su içmek ister. Hipofiz kaynakli sekersiz seker, en sik çocuklarda ve genç eriskinlerde görülmektedir. Bu nedenle ailelerin; çocuk çok susuyorsa, çok sik idrar yapiyorsa, gece idrar kaçiriyorsa, kilo kaybi ve gelisme geriligi varsa mutlaka uzmana basvurmalari gerekmektedir.

Günde 3 litrenin üzerinde idrar çikaranlar dikkat!

Sekersiz seker tanisi konmasi için yetiskinlerde günde en az 3 litre idrar çikisi görülmelidir. Bu miktar bazi hastalarda 20 litreye kadar çikabilmektedir. Yüksek derecelerdeki su kaybi neticesinde vücudun susama merkezi devreye girmekte fakat ne kadar su alinirsa alinsin böbrek suyu tutamadigi için ayni oranda idrar çikisi olmaktadir. Hastada 3-4 litre civarinda idrar çikisi oldugunda ayni oranda su alarak dengelenebilmektedir. Ancak idrar çikisi yüksek oldugunda hasta kaybettigi siviyi geri alamaz ve buna bagli olarak tansiyon düsüklügü, halsizlik, yorgunluk, vücutta sodyum degerlerinin düsüsü ile bas dönmesi, komaya varan, ölüme sebebiyet veren durumlara yol açabilmektedir.

Asiri idrar; beyin tümörü, tüberküloz, kanser gibi hastaliklarin da belirtisi olabilir

Granülomatöz hastaliklar denilen tüberküloz, sarkoidoz gibi rahatsizliklar hipofizdeki ADH hormonu üretimini engelleyebilmektedir. Bazi beyin tümörleri de bu bölgede olusarak ADH’yi etkileyebilir ya da akciger, meme gibi kanserler yayilim göstererek bu merkezde problem olusturabilir. Bu hastaliklar ADH hormonunun üretilmemesine ya da az üretilmesine neden olarak asiri idrara sebep olmaktadir. Dolayisiyla asiri idrar sikayetlerinde hipofiz kaynakli sekersiz seker hastaligindan süphelenildiginde hastaya MR çekilerek o bölgede tümör, tüberküloz, sarkoidoz gibi hastaliklar olup olmadigina bakilmaktadir.

Dogru tani ve tedavi yaklasimlari ile kisa sürede normal yasantiya dönülebiliyor

Sekersiz seker tanisi için 24 saatlik idrar miktarina bakilmaktadir. Normal saglikli bir eriskin günde ortalama 1,5-2 litre civarinda idrar çikarmaktadir. Eriskinlerde idrar miktari 3 litrenin üzerindeyse sekersiz sekerden süphelenilmektedir. Bu hastalarda idrari konsantre etme yetenegi bozuldugu için açik renkli su gibi idrar çikmaktadir. Kan ve idrar testlerine bakilip sekersiz seker hastaligindan süphelendikten sonra ikinci asamada hastaya susuzluk testi uygulanmaktadir. Bu hastalar su almasa da idrar çikarmaya devam eder. Sonuçta vücut sivi kaybina ugrar. Kilo kaybi, tansiyon düsüklügü olur. Bu süreçte hastanin kilosuna, tansiyonuna, kan ve idrarina bakilmaktadir. Bütün bunlar yasaniyorsa hastaya diabetes insipidus tanisi konulur ve eksik olan ADH hormonu dilalti tabletler ya da sprey olarak verilir. Ilaçlar 30 dakika içerisinde etkisini göstermeye baslar. Hastanin degerlerine göre ilacin dozu ayarlanir. Ilaç tedavisiyle hasta normal yasantisina kisa sürede geri dönmektedir.

İletişim Formu

Detaylı bilgi için iletişime geçin.

Bu Konuda Uzman Doktorlar

Sosyal Medya Hesaplarımız
Kolay Randevu Al