Vertigo Nedir? Vertigo Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Vertigo Nedir?

Vertigo, kişinin kendisini ya da çevresinde gördüklerini dönüyor ya da hareket ediyor gibi algıladığı histir. Bu durum, günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyen baş dönmesi ve denge kaybına yol açar. Vertigonun şiddetine göre, sıklıkla mide bulantısı, terleme ve kusma gibi ikincil belirtiler de görülebilir. Genellikle iç kulakta yaşanan sorunlar (örneğin labirentit), migren, beyin veya duyusal sinirlerdeki rahatsızlıklar neden olabilir.

Her şeyin döndüğünü düşündüren yoğun baş dönmesi hissi başladıktan sonra, kişi dengede durmakta zorlanır, yüzünde aniden bir solgunluk veya sararma meydana gelebilir ve aşırı terleme görülebilir.

Altta yatan sebeplere bağlı olarak vertigo, farklı şekillerde görülebilmektedir. Vertigo vakalarının büyük bir kısmını oluşturan periferik vertigo, dengeyi sağlayan iç kulak sistemindeki problemlerden kaynaklanır. Genellikle başın ani hareketleriyle tetiklenen kısa süreli ve şiddetli baş dönmesi ataklarına yol açar. Bir diğer sık rastlanan neden olan Meniere Hastalığı ise iç kulaktaki sıvı basıncının artması sonucu ortaya çıkar ve baş dönmesi ataklarına ek olarak kulak çınlaması, işitme kaybı ve kulakta dolgunluk hissi gibi belirtilerle kendini gösterir. Denge sinirinin iltihaplanması durumu olan Vestibüler Nörit ise ani başlayan, saatlerce hatta günlerce sürebilen şiddetli vertigo ataklarına yol açar.

Vertigo Çeşitleri Nelerdir?

Vertigonun kaynaklandığı bölgeye göre çeşitleri periferik ve santral vertigo olarak ikiye ayrılmaktadır. Periferik vertigo Kulak Burun ve Boğaz Hastalıkları Bölümü, santral vertigo ise Nöroloji Bölümü uzmanlık alanına girmektedir.

Santral Vertigo Nedir?

Beyinden kaynaklanan rahatsızlıklar sonucu meydana gelmektedir. Santral vertigolar, beyinde tümör, kanama, damarlarda anevrizma ya da beyin damarlarının farklı bozukluklarından kaynaklanabilmektedir. Hastanın detaylı hikayesi ve fiziksel muayenesi sonucunda hangi vertigo türü olduğu belirlenebilmektedir. 

Periferik Vertigo Nedir?

Periferik vertigo kulaktaki denge merkezinin etkilenmesine bağlı olarak dengenin bozulmasıdır. Periferik vertigoya kulak hastalıklarının yanı sıra boyun ağrıları gibi kas iskelet sistemindeki herhangi bir sıkıntı, hipo- hipertiroidi ya da hipoglisemi gibi metabolik hastalıklar da neden olabilmektedir. Hasta vertigo şikayetiyle geldiği zaman ilk olarak kulakla ilgili bir sıkıntısı olup olmadığına bakılmaktadır. Hastalardan genel metabolik tetkikleri istenmektedir. Şeker, kolesterol, trioit, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri ayrıca kişinin tansiyonuna kadar bütün tetkiklerine bakılmaktadır. Çünkü bunların hepsi vertigo ataklarını tetikleyebilmektedir. Vücuttaki herhangi bir dengesizlik vertigo ataklarıyla kendini gösterebilmektedir.

Vertigo Neden Olur?

Vertigonun nedeni, denge etkisinde rolü olan lç kulakta ya da vestibüler sinirlerde iltihap(labirentit), iç kulaktaki kristallerin normal konumlarından kayması ya da daha nadiren, enfeksiyon, felç, travmatik beyin hasarı, ms hastalığı veya beyin tümörü gibi nörolojik sorunlarda vertigoya neden olabilmektedir.

Vertigoya sebep olan baş dönmeleri aşağıdaki nedenlerden kaynaklanıyor olabilir:

Labirentit; İç kulaktaki denge sisteminin bulunduğu labirentin denilen yapıların iltihaplanması ya da enfekte olmasına labirentit hastalığı denir. Labirentit hastaları sıklıkla baş ağrısı, kulak ağrısı, görme değişiklikleri, kulak çınlaması veya işitme kaybı gibi sorunlar yaşar.

Meniere hastalığı: Kulak içinde bulunan endolenf denilen sıvının basıncındaki, artış baş dönmesine neden olur. Baş dönmesi şiddetlidir ayrıca kulak çınlamaları, dalgalanan işitme kayıpları ve kulaklarda dolgunluk hissi de meiniere hastalığına eşlik edebilir.

Vestibüler nörit: Denge siniri dediğimiz vestibüler sinirinin iltihaplanması ile ortaya çıkan baş dönmesidir. Vestibüler nörit, labirentite benzer ancak hastanın işitme duyusunu değiştirmez. Vestibüler nörit hastaları baş dönmesi, mide bulantısı ya da bulanık görme sorunları yaşayabilir.

Akustik nöroma: Akustik nöroma, kafa sinirini çevreleyen dokudan kaynaklanan iyi huylu bir tümördür. Yavaş büyüyen ve çevre dokulara yayılmayan akustik nöroma tümörün bulunduğu kulakta işitme kaybına neden olur.

Bening Paroksismal Pozisyonel Vertigo  (BPPV) : Vertigonun en yaygın nedeni  Bening Paroksismal Pozisyonel Vertigodur (iyi huylu paroksismal pozisyonel vertigo). Halk arasında kristal oynaması olarak adlandırılır. İç kulaktaki denge merkezinde bulunan kristallerin yarım daire kanallarından düşmesi sonucu oluşmaktadır. Baş hareketleri ile tetiklenen baş dönmesi tipiktir. 

Kronik orta kulak enfeksiyonları ve Kolesteatom: kronik orta kulak enfeksiyonları, orta kulakta kanserli olmayan bir cilt büyümesinin oluşmasına neden olan kolesteom iç kulağa etki ederek baş dönmeleri, vertigo ve işitme kayıpları gibi rahatsızlıklara sebep olabilirler.

Vertigo Belirtileri Nelerdir?

Vertigoda ortaya çıkan baş dönmesi ile kendinin veya etrafındaki alanın döndüğü hissi, denge kaybı, mide bulantısı, yüzün bir anda sararması, terleme ve gözlerin kontrolsüz hareketleri nedeni ile odaklanamama görülür. Bunlarla birlikte vertigo da karşılaşılan belirtiler genel olarak şunlardır:

• Baş dönmesi ve denge kaybı
• Cildin solgunlaşıp, sararması
• Mide bulantısı ve kusma
• Terleme
• Kulakta basınç ve çınlama
• Gözlerin kontrolsüz şekilde hareket etmesi ve odaklanamaması
• İşitme kaybı
• Nadiren bilinç kaybı
• Baş ağrısı

Baş dönmesi ve denge kaybı

Temel belirti baş dönmesidir. Kişi, sanki bir atlıkarıncadaymış gibi kendi etrafında dönme hissi yaşar veya etrafındaki her şeyin hızla döndüğünü algılar. Bu sadece hafif bir sersemlik hissi değildir. Genellikle çok daha yoğun, yönelim bozukluğuyla birlikte seyreden rahatsız edici bir histir. Bu dönme hissi, kişinin vücut pozisyonunu doğru algılayamamasına ve dolayısıyla denge kaybına yol açar. Ayakta durmakta, yürümekte zorlanma, hatta düşme riskinde belirgin bir artış gözlenir. Merdiven çıkmak, engebeli zeminde yürümek gibi basit günlük aktiviteler bile büyük bir mücadeleye dönüşebilir.

Cildin solgunlaşıp, sararması

Vertigo atağı sırasında vücut, bu ani denge bozukluğuna ve strese karşı otonom sinir sistemi aracılığıyla tepki verir. Bu tepkilerden biri de kanın iç organlara yönlendirilmesi ve cilt yüzeyindeki kan damarlarının büzülmesiyle ortaya çıkan solgunluk veya bazı durumlarda sararmadır. Aslında bu da kişinin kendini kötü hissettiğinin ve vücudunun strese girdiğinin fiziksel bir göstergesidir.

Mide bulantısı ve kusma

Beyin, denge sisteminden gelen çelişkili sinyaller nedeniyle kafası karışır. Gözler bir yönde hareket ederken, iç kulaktaki denge organları dönme sinyalleri gönderebilir. Bu duyusal uyumsuzluk, genellikle mide bulantısını tetikler. Baş dönmesinin şiddetine ve süresine bağlı olarak, bu bulantı ilerleyebilir ve kusmaya yol açabilir. Bu durum vertigonun en rahatsız edici ve yaşamı kısıtlayıcı belirtilerinden biridir, çünkü kişinin yemek yemesini, sıvı almasını bile zorlaştırabilir.

Terleme

Denge sistemindeki ani bozulma, vücudun sempatik sinir sistemini harekete geçirir. Bu da, savaş ya da kaç tepkisinin bir parçası olarak aşırı terlemeye neden olabilir. Kişi, normalden daha fazla terler ve özellikle vertigo atağının şiddetli olduğu zamanlarda terleme belirginleşir.

Kulakta basınç ve çınlama

Vertigonun en yaygın nedenlerinden bazıları iç kulakla ilgili sorunlardır. Bu durumlarda, iç kulaktaki sıvı dengesizlikleri veya diğer patolojiler, kulakta dolgunluk veya basınç hissine yol açabilir. Ek olarak kulaklarda sürekli bir çınlama, uğultu veya vızıldama sesi duyulabilir. Hisse tinnitus denir. Çınlama ve basınç gibi işitsel belirtiler, vertigonun altta yatan nedenini anlamak için önemli ipuçları sağlayabilir.

Gözlerin kontrolsüz bir şekilde hareket etmesi

Vertigo sırasında gözler, kişinin bilinci dışında, istemsiz ve ritmik hareketler yapabilir. Bu durum nistagmus olarak adlandırılır. Gözler genellikle bir yöne yavaşça kayar ve sonra hızla başlangıç noktasına geri döner. Bu kontrolsüz göz hareketleri, beynin denge merkezlerindeki bir sorunu işaret eder ve kişinin bir noktaya odaklanmasını, okumasını veya net görmesini ciddi şekilde engeller. Nistagmusun yönü, şiddeti ve türü, vertigonun kaynağı hakkında önemli tanısal bilgiler sunar.

İşitme kaybı

Özellikle Meniere hastalığı gibi iç kulak bozukluklarına bağlı vertigolarda, ataklarla birlikte geçici veya kalıcı işitme kaybı da görülebilir. Bu işitme kaybı genellikle tek taraflı başlar ve zamanla ilerleyebilir. İşitme kaybı, kulak çınlaması ve vertigo üçlüsü, Meniere hastalığının klasik triadını oluşturur.

Nadiren bilinç kaybı

Şiddetli ve uzun süreli vertigo atakları, vücudun aşırı stres ve şok tepkisi nedeniyle, çok nadiren de olsa bilinç kaybına neden olabilir. Bu durum genellikle dolaşım sisteminin geçici olarak etkilenmesiyle ilişkilidir. Ancak, vertigonun bilinen birincil belirtisi değildir ve sıklıkla başka altta yatan sağlık sorunlarını da düşündürür.

Vertigo Tanısı Nasıl Konur?

Vertigo tanısında hastanın hikayesi veya fiziksel muayenesi çok önemlidir. Tam bir kulak burun boğaz ve nörolojik muayenesi ve denge muayenesi yapılır. Bu muayeneler sonrası kafamızda bir fikir belirir. İlk aşamada santral (nörolojik hastalıklar kaynaklı) mi yoksa periferik mi (Kulak kaynaklı) olduğu tespit edilmeye çalışılır. Bu sırada yaptığımız denge testleri bizim için yol göstericidir. Bunlar;

• Romberg'in testi: Hasta ayaklarını bitişik ve kollarını yanlarında tutarak gözlerini kapatır. Hastanın dengesiz hissetmesi merkezi sinir sisteminizle ilgili bir sorununuz olduğu anlamına gelir.
• Fukuda-Unterberger'in testi: Hastanın gözleri kapalıyken 30 saniye boyunca olduğu yerde yürümesi istenir. Hastanın dönmesi ya da bir tarafa eğilmesi iç kulak labirentinde bir sorun olduğunu bu durumun da baş dönmesine neden olduğu anlaşılır.
• Dix Hallpike testi nedir: Vertigonun en sık nedeni BPPV’yi tespit etmek için yapılır. Dix hallpike testi hastanın başı 45 derece yana çevrildikten sonra arkaya yatırılıp, baş yaklaşık 30 derece aşağıya sarkıtıldığında ortaya çıkan istemsiz göz hareketi gözlenmesi ile konur. Gözde spontan atma, kendiliğinden atma denilen hareket takip edilmektedir. Ayrıca Roll( spin yuvarlama) testi de tanı konmasına yardımcıdır.
• Baş dürtü testi: Hasta sabit bir hedefe odaklanırken başını hafifçe iki yana hareket ettir. Hastayı muayene eden doktoru başın hareket halindeyken göz hareketlerini kontrol etmeye yardımcı olmak için iç kulak denge sisteminin nasıl çalıştığını kontrol eder.
• Vestibüler testi: Hastanın iç kulak problemini tanımlamaya yardımcı olmak için birkaç farklı testi içerir. Bir hedefi takip etmek için gözlerinizi hareket ettirirken, başınızı ve vücudunuzu hareket ettirirken ve hatta kulak kanalına ılık ve soğuk su verildikten sonra bile göz hareketi tepkilerini izlemek için gözlerin üzerine gözlükler yerleştirilir.

Tüm bu testlere ek olarak BT (bilgisayarlı tomografi) ve Manyetik rezonans görüntüleme (MRI) istenebilir.

Vertigo Nasıl Tedavi Edilir?

Vertigo tedavisi mümkün olan bir hastalıktır. Tedavi seçenekleri, semptomların şiddeti, altta yatan nedenler ve hastanın tıbbi geçmişine göre değişebilir. İlaçlar, fizik tedavi, cerrahi müdahaleler ve yaşam tarzı değişiklikleri, vertigo tedavisinde kullanılan yaygın yöntemlerdir.

Vertigo tedavi planı burada nedene yönelik olarak uygulanır. En sık görülen pozisyonel vertigo(Benign) kristal oynamasının olduğu vertigo tipi düzeltme manevralarıyla tedavi edilebilmektedir. Bening pozisyonel vertigoda uygulanan manevralar bulunmaktadır. Epley, Semont, Barbekü gibi isimlerle anılan manevralarla  düzeltilebilmektedir. Manevralardan önce hastalara ilaç verilmemesi gerekmektedir. Düzeltme manevraları seanslar şeklinde olmaktadır. Tekrarlama süresi hastaya göre değişmektedir. Baş dönmeleri çok şiddetliyse ve kulakta birkaç kanalda birden kristal oynaması olmuşsa aynı zamanda ilaç tedavisi de yapılmaktadır.

Diğer sebeplerle olan vertigolarda ise ilaç tedavileri, kulak içine enjeksiyon tedavileri,denge rehabilitasyon tedavileri, vertigo egzersizleri ve çok nadiren de olsa cerrahi tedavileri yapılmaktadır.

Vertigo Egzersizleri Nedir?

Vertigo egzersizleri, iç kulaktaki denge kristallerinin doğru noktaya yönlendirilmesini, göz–baş koordinasyonunun iyileştirilmesini ve beynin denge sistemine adapte olmasını amaçlayan özel hareketlerden oluşur. Düzenli yapılan bazı manevra ve baş hareketleri, hem semptomların hafiflemesine hem de denge sisteminin güçlenmesine destek sağlar.

Bu egzersizlerin amacı:

• Baş dönmesini tetikleyen yanlış sinyallerin azaltılması
• Denge hissinin güçlendirilmesi
• Semptomların günlük yaşamda daha az hissedilir hale gelmesi
• BPPV’ye bağlı atakların süresinin kısaltılması

Vertigo İçin En Yaygın Kullanılan Egzersizler

Epley Manevrası

BPPV tedavisinde en sık uygulanan manevralardan biridir. Özellikle arka kanal BPPV’de oldukça etkilidir ve iç kulaktaki kristallerin doğru konuma taşınmasını hedefler.

Epley manevrası uygulaması:

• Kişi yatak kenarında oturur ve başını problemli kulağa doğru 45 derece çevirir.
• Aynı pozisyonda hızlıca sırtüstü uzanılır. Bu aşamada kısa süreli baş dönmesi olabilir.
• Baş, yavaşça diğer yana çevrilir ve birkaç saniye beklenir.
• Kişi yan tarafa dönerek doğrulma pozisyonuna gelir.

Bu manevra genellikle birkaç tekrar içinde etkisini göstermeye başlar.

Brandt–Daroff Egzersizleri

Bu egzersizler, vertigo semptomlarını azaltmada evde yapılabilir basit bir yöntemdir. Denge sisteminin uyum sağlamasına yardımcı olur.

Brandt–daroff uygulaması:

• Yatak kenarında dik oturulur.
• Baş 45 derece bir yana çevrilir.
• Bu pozisyonda, karşı yöne doğru yan yatılır ve 20–30 saniye beklenir.
• Ardından tekrar dik oturulur.
• Aynı hareket diğer tarafa uygulanır.

Genellikle sabah ve akşam 5’er tekrar yapılması önerilir.

Semont Manevrası

BPPV tedavisinde kullanılan bir diğer etkili yöntemdir. İç kulak kristallerinin hızlı pozisyon değişiklikleriyle yer değiştirmesini hedefler.

Semont manevrası uygulanışı:

• Kişi başını 45 derece döndürür.
• Hızlı bir şekilde bir yana doğru uzanır ve 1–2 dakika bekler.
• Daha sonra baş pozisyonunu bozmadan ters yöne ani bir geçiş yapılır.
• Bu pozisyon da kısa süre korunur.

Gaze Stabilizasyon Egzersizleri

Bu egzersizler, göz–baş koordinasyonunu geliştirir ve özellikle dengesizlik şikayeti olan kişilerde yaygın olarak önerilir.

Gaze stabilizasyonu uygulaması

• Bir harfe veya noktaya sabit bakılır.
• Baş sağa–sola veya yukarı–aşağı hareket ettirilir.
• Gözler hedefte kalmaya devam eder.
• Başlangıçta 30 saniyelik uygulamalarla başlamak idealdir.

Denge Egzersizleri

Denge sistemini güçlendiren günlük egzersizler, vertigo semptomlarının daha hafif hissedilmesini destekler.

Önerilen basit denge hareketleri:

• Tek ayak üzerinde durma: Uygun ortamda, duvara yakın şekilde yapılır.
• Bir çizgide yürüme: Topuk–parmak ucu hizasında yavaş adımlarla yürümek.
• Yumuşak zemin üzerinde durma: Halı veya minder üstünde kısa süreli denge çalışmaları.

Vertigo Egzersizleri Ne Kadar Sürede Etki Gösterir?

Etki süresi kişiden kişiye göre değişir. BPPV’ye bağlı vertigoda Epley veya Semont gibi manevralar çoğu zaman tek seansta bile rahatlama sağlayabilir. Ancak kronik vertigo türlerinde denge egzersizlerine birkaç hafta düzenli devam etmek gerekebilir.

Vertigo Egzersizlerinin Faydaları

• Baş dönmesi ataklarının azalmasını destekler
• Denge güvenliğini artırır
• Günlük yaşam kalitesini iyileştirir
• Beynin vestibüler sisteme adaptasyonunu hızlandırır
• Baş hareketlerine karşı toleransı artırır

Evde Vertigo Egzersizi Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Egzersizler sırasında baş dönmesi normaldir ancak şiddetli olursa durulmalıdır.
• Manevraları yapmakta zorlanan kişiler bir uzmana eşlik ettirebilir.
• Düzenli tekrar önemlidir; tek seferlik uygulamalar yeterli olmayabilir.
• Ani baş hareketleri ve hızlı doğrulmalar kontrollü yapılmalıdır.

Vertigosu Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?

Vertigo olan bireyler, hayat kalitesini korumak için aşağıda  belirtilen noktalara dikkat etmelidir. 

• Uyku Düzeni

Düzenli ve yeterli uyku, vücudun kendini yenilemesi ve birçok hastalığa karşı direnç geliştirmesi için kritik öneme sahiptir. Yetersiz veya düzensiz uyku, genel yorgunluğa ve stresin artmasına yol açarak vertigo ataklarını tetikleyebilir. Her bireyin kendine uygun bir uyku düzeni oluşturması ve bu düzene sadık kalması, vertigo yönetimi için faydalıdır. Genellikle yetişkinler için 7-9 saatlik kaliteli uyku önerilir.

• Stresten Uzak Durma

Stres, vücudun fizyolojik dengesini bozan ve bağışıklık sistemini zayıflatan önemli bir faktördür. Aşırı stres, vertigo semptomlarını şiddetlendirebilir veya atakların sıklığını artırabilir. Kişinin hayatındaki stres kaynaklarını belirlemesi ve bunlardan uzak durması veya stresle başa çıkma yöntemleri geliştirmesi vertigo yönetimine katkıda bulunur.

• Sağlıklı Beslenme

Güçlü bir bağışıklık sistemi, vertigo da dahil olmak üzere birçok hastalığa karşı koruma sağlar. Sağlıklı ve taze gıdalarla beslenmek, vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineralleri almasını sağlar. Aşırı tuzlu, yağlı ve işlenmiş gıdalar ise vücutta inflamasyona yol açabilir ve genel sağlığı olumsuz etkileyebilir. Dengeli ve çeşitli bir diyet benimsemek, vertigo semptomlarının hafifletilmesine yardımcı olabilir.

• Vitamin ve Mineral Düzeyleri

Özellikle D vitamini başta olmak üzere, vücuttaki vitamin ve mineral değerlerinin normal seviyelerde olması bağışıklık sisteminin güçlü kalmasında önemli rol oynar. Eksiklikler, vertigo gibi rahatsızlıkların seyrini olumsuz etkileyebilir. Düzenli kan testleri ile vitamin ve mineral seviyelerini kontrol ettirmek ve eksiklik durumunda doktor kontrolünde takviye almak önemlidir.

• Hareketli Sporlardan Kaçınma ve Ani Hareketler

Vertigo tedavisi sonrasında, baş dönmesini tetikleyebilecek ani ve hızlı hareketlerden kaçınmak büyük önem taşır. Özellikle başın ani pozisyon değişiklikleri, vertigo ataklarını tetikleyebilir. Bu nedenle, hareketli sporlardan veya başın hızla döndüğü aktivitelerden uzak durulmalıdır. Günlük yaşamda da yavaş ve kontrollü hareket etmeye özen göstermek faydalıdır.

• Sıvı Tüketimi ve Uyarıcı Maddelerden Kaçınma

Yeterli sıvı alımı, vücudun genel sağlığı ve denge sistemlerinin düzgün çalışması için hayati öneme sahiptir. Bol su tüketimi önerilirken, kafein içeren içecekler (kahve, kola) ve yiyecekler ile sigara gibi uyarıcı ve damar daraltıcı maddelerden uzak durulmalıdır. Bu maddeler, vertigo semptomlarını kötüleştirebilir ve vücudun denge mekanizmasını olumsuz etkileyebilir.

Vertigoya İyi Gelen Yöntemler

Vertigosu olan kişiler günlük yaşamlarında uygulayacakları bazı tedbirler ile vertigo semptomlarının ortaya çıkmasını önleyebilir ve/veya semptomları hafifletebilirler. Vertigo'ya iyi gelen yöntemler şunlardır:

• Ayağa kalkarken, başınızı çevirirken yavaş hareket etmek
• Başı yastıkla yükselterek uyumak
• Baş dönmesi hissini azaltmak için sessiz ve karanlık bir oda tercih etmek
• Baş döndüğünde hızlıca oturmak

Vertigo ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Vertigo nedir, niye olur?

Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin döndüğü, sallandığı veya hareket ettiği hissine kapıldığı bir baş dönmesi türüdür. Bu durum sıklıkla denge kaybı ile birlikte görülür. Vertigo hastalığında daha az görülen nedenler arasında beyin damarlarında tıkanıklıklar, multipl skleroz (MS) ve migrenler yer almaktadır.

Vertigoya ne iyi gelir?

Kişi vertigo yaşanırken psikolojik bir rahatlama yaşamaya odaklanmalıdır. Başınızı sabit tutarak tek bir noktaya odaklanmaya çalışmak, vertigonun yarattığı baş dönmesinin şiddetini azaltabilir. Derin ve sakince nefes vererek de vertigo krizini en sakin şekilde atlatabilirsiniz.

Vertigo nasıl bir histir?

Denge kristallerinin kayması olarak bilinen vertigo, dış dünyanın sürekli hareket ettiği ve döndüğü hissine kapılmaktır. Bu dönme yukarıdan aşağıya veya sağdan sola doğru gerçekleşebilir.

Vertigo en çabuk nasıl geçer?

Vertigo tedavisinde çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Tedavi seçenekleri arasında ilaç tedavisi, fizik tedavi ve bazı durumlarda cerrahi müdahaleler bulunmaktadır. En hızlı iyileşme süreci, vertigonun temel nedenine ve uygulanan tedaviye bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Vertigo kendiliğinden geçer mi?

Vertigo genelde kendiliğinden geçer. Ancak vertigonun yarattığı baş dönmesi çok şiddetliyse ve çok sık aralıklarla tekrar ediyorsa kulak burun boğaz doktoruna görünüp vertigoyu yönetmenizi ve baş dönmesi gibi semptomları hafifletmeye yardımcı tedavi seçenekleri sunmasını sağlamalısınız. 

Vertigo kalıcı bir hastalık mıdır?

Vertigonun kalıcı olarak tedavi edilmesi ve geri gelmesini engellemenin kesin bir yolu yoktur. Tedavi edilebilir ancak tekrar ortaya çıkması ihtimali söz konusudur. Vertigo, nedene bağlı olarak yarı kalıcı veya kalıcı olabilir. Vertigo hastalığı olanlar, ayakta dururken çevrenin etrafında döndüğünü hisseder. Bu sahte dönme hissi özellikle baş hareket ettirildiğinde veya otururken ayağa kalkma ya da yatakta dönme gibi vücut pozisyonu değiştirildiğinde ortaya çıkabilir.

Vertigoyu tetikleyen şey nedir?

Vertigoyu tetikleyen başlıca faktörler iç kulak sorunlarıdır. Bunlar arasında labirentit, Meniere hastalığı ve vestibüler sinir iltihabı bulunmaktadır. Ayrıca nadiren de olsa beyin damarlarında tıkanıklıklar, multipl skleroz (MS) ve migrenler de vertigoya neden olabilir.

Baş dönmesi ve vertigo farkı nedir?

Baş dönmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Normal bir baş dönmesinde anlık sersemleme, denge kaybı ve hatta bayılma yaşanabilir. Vertigo da ise sanki siz veya çevreniz dönüyormuş gibi hissedersiniz ve normal bir baş dönmesinden çok daha şiddetli olur.

Vertigo olduğumuzu nasıl anlarız?

Vertigo olduğumuzu anlamak için belirli belirtilere dikkat etmek gerekir. Şiddetli baş dönmesi, mide bulantısı ve denge kaybı vertigonun yaygın belirtileridir. Tanı, fiziksel ve nörolojik muayeneler, denge testleri ve bazen bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi görüntüleme teknikleri ile konulur.

İç kulak ve vertigo ilişkisi nedir?

İç kulak bilindiği gibi denge organımızdır. Burada yer alan kanallarda gözle görülemeyecek çok küçük kum tanesi gibi partiküller vardır. Darbe, uzun süreli yolculuklar, geçirilmiş üst solunum yolu enfeksiyonları gibi birçok nedenle bu kristaller yerinden oynayarak denge sistemini uyarırlar. 

Vertigo denge kaybı yapar mı?

Vertigo zaten denge kaybının semptomu olan bir baş dönmesidir. Evet vertigo denge kaybı yapar.

Vertigo atak süresi nedir?

Vertigo atağı genelde bir kaç saniyeden birkaç saate kadar sürebilir. Bu sebebe ve hastalığın şiddetine göre değişir.

Vertigo nörolojik bir hastalık mıdır?

Santral Vertigo nörolojik bir hastalığın belirtisidir. Ancak periferik vertigo kulak hastalığıdır.

Evde vertigo nasıl geçirilir? 

Vertigo belirtileri yaşadığınız zaman yani başınız döndüğü zaman oturmanız, gözleriniz kapatmanız, bir şeyi yerden alırken eğilmek yerine çömelmeniz, uyurken yüksek yastık kullanmanız gerekir.

Vertigoya hangi bölüm bakar?

Hastalar genellikle baş dönme şikâyetleri ile nöroloji bölümlerine başvurabilmektedir. Vertigonun detaylı incelemesi kulak burun boğaz hekimi tarafından gerçekleştirilir.

Vertigo tedavisi var mıdır?

Vertigo, altta yatan sebepler belirlendikten sonra çeşitli düzeltme manevraları, ilaçlar ve gerektiği durumlarda yani altta yatan sebebe bağlı olarak cerrahi müdahaleler ile tedavi edilebilmektedir.

Vertigo olanlar yediklerine dikkat etmeli mi?

Vertigo hastalarının merkezi sinir sistemini uyaran kahve, alkol gibi yiyecek ve içeceklerden uzak durması istenir. Ayrıca bol su tüketimi vertigoyu rahatlatır.

Vertigo baş ağrısı yapar mı? 

Vertigolu hastada  stres etkisi, boyun kaslarının kasılması gibi sebeplerle baş ağrısı görülebilir. Ayrıca migrenöz vertigo dediğimiz çok sık rastlanmayan vertigo çeşidinde baş ağrısı ön plandadır.

Vertigo üzüntüden olur mu? 

Kan basıncı düzensizlikleri, diyabet, anksiyete ve üzüntü vertigoyu şiddetlendiren sebeplerdendir. Tek başına neden olmaz.

Vertigo en çok kimlerde görülür?  

Baş dönmeleri her yaşta görülse de 65 yaş ve üzeri kişilerde daha yaygındır. Vertigo ayrıca hamilelik döneminde ve kulak enfeksiyonu olan hastalara da ortaya çıkabilir.

Vertigo krizlerinde ne yapılmalıdır?

Vertigoya bağlı olarak baş dönmesi hissettiğinizde öncelikle güvenli bir alana geçin. Oturun, hareket etmeyin, gözlerinizi kapatın ve kendinizi sakinleştirin.

Vertigo kalıtsal mıdır? 

Vertigo kalıtsal bir rahatsızlık değildir. Bazı durumlarda genetik faktörler ya da genetik yatkınlık vertigo riskini artırabilir.

Vertigo nasıl oluşur?

Vertigo denge sisteminin herhangi bir ayağında gerçekleşen bozulma ile oluşur. Sebep olan hastalığa göre vertigonun oluşma şekli farklıdır.

Vertigoda mide bulantısı olur mu?

Evet vertigo semptomlarını yaşamaya başladığınızda mide bulantısı da ortaya çıkar. Baş dönmesi dursa bile mide bulantınız bir süre daha devam edebilir ancak baş dönmesinin şiddetine bağlı olarak, baş dönmesi durduktan bir kaç dakika veya bir kaç saat içerisinde mide bulantısı da gitmiş olacaktır.

Stres vertigoya neden olur mu?

Stres, bazı durumlarda vertigoyu tetikleyebilmektedir. Stres vücutta adrenalin ve kortizol hormonu üretimine ve salgılanmasına neden olur bu da dengeyi sağlayan iç kulağı etkileyebileceği için vertigo semptomları tetiklenebilir. 

Vertigo egzersizleri herkeste işe yarar mı?

BPPV kaynaklı vertigoda oldukça etkilidir ancak tüm vertigo türlerinde aynı sonuç görülmeyebilir. Doğru tanı sonrası uygulanmalıdır.

Egzersizleri günde kaç kez yapmalıyım?

Brandt–Daroff gibi egzersizler genellikle sabah ve akşam uygulanır. Ancak kişiye göre süre değişebilir.

Egzersizden sonra baş dönmesi artarsa ne yapmalıyım?

Bu durum geçici olabilir. Egzersizi durdurup birkaç dakika dinlenmek yeterlidir. Belirtiler şiddetliyse uzman görüşü alınmalıdır.

Epley manevrasını evde tek başıma yapabilir miyim?

Uygulanabilir ancak ilk seferde bir uzman tarafından gösterilmesi ve doğru pozisyonun öğrenilmesi önerilir.

Vertigo egzersizleri hangi durumlarda yapılmamalı?

Her vertigo tipi aynı değildir. Bu nedenle egzersizlerin bir uzman değerlendirmesi sonrası belirlenmesi önemlidir. Şu durumlarda egzersizler ertelenebilir:

• Şiddetli boyun fıtığı veya boyun hareket kısıtlılığı
• Yeni geçirilmiş beyin cerrahisi
• Kontrolsüz kalp hastalıkları
• Şiddetli nörolojik bozukluklar

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."