Ateroskleroz (Damar sertliği) nedir? Tedavi yöntemleri nelerdir?

Ateroskleroz, yani damar sertliği sorunu vücuttaki tüm damarları tutabiliyor. Ancak en sık kalp damalarını tuttuğundan hayati risk barındıran önemli bir sorun olarak kabul ediliyor.

İçindekiler

Ateroskleroz (Damar sertliği )nedir?

Halk arasında damar sertliği olarak bilinen sistemik bir hastalıktır. Vücuttaki bütün damarları tutabilmektedir. Ancak en çok tuttuğu damar kalp damarları yani koroner arter damarlardır. Ardından sırasıyla boyun şah damarları, beyin ve diz damarları olmak üzere devam eder. Böbrek damarları tutulumu ise çok ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Ateroskleroz, aterom plaklarından oluşan bir damar rahatsızlığıdır. Aterom plakları yağlı cisimciklerin oluşturduğu yani kolesterol adı verilen kan lipit düzeylerinin belirlediği bir hastalık şeklidir. Bunun oluşmasına neden olan birçok faktör vardır.

Ateroskleroz (Damart sertliği) belirtileri nelerdir?

Genellikle çok uzun yıllar boyunca sessiz seyreder. Başlangıcı yıllar öncesine dayanan hastalık oluşumundan yaklaşık 15-20 yıl gibi bir süre sonunda bulgu vermeye başlar. Tutulum yaptığı yere göre değişen birçok şikayeti vardır. En sık karşımıza çıkan kalp damarlarının tuttuğu aterosklerozdur. İlk bulgu olarak genellikle kendisini göğüs ağrısı şeklinde gösterir. Bu göğüs ağrısına anjina adı verilmektedir. Stabil ve stabil olmayan iki şekli vardır. Genellikle hastalar hafif bir efor esnasında göğsün orta bölgesinde yanma, sıkışma ve baskı tarzında bir ağrı yaşamaktadır. Efor sonlandırıldığı zaman ağrının geçtiği söylenir. Bu bir damar tıkanıklığının ilk bulgusudur. Bazı hastalar ise istirahat halindeyken bile göğüslerinde ağrı olduğunu söylerler. Bu da çok ciddi bir damar tıkanıklığı oluştuğunun bulgusudur.

Ateroskleroz tanısı nasıl konur?

Ateroskleroz bir diğer adıyla damar sertliği tanısında anjiyografi, doppler ultrasonu, efor testi, sintigrafi, bilgisayarlı tomografi gibi çeşitli görüntüleme yöntemlerinden destek alınır.

Ateroskleroz tedavisi nasıldır?

İlk tedavisi hastalık çıkmadan önce yapılması gereken koruyucu tedavidir. Bunun için kilo dengesinin iyi ayarlanması, beslenme programının sağlıklı şekilde oturtulması, sporun yaşamın merkezinde olması önemlidir. Sigara tüketiminden tamamen kaçınarak alkol tüketiminin minimalize edilmesi önerilmektedir. Hastalık başladıktan sonra ise kalp hastalığı olarak değerlendirildiğinde yani kalp damarları tutulumu söz konusu olduğunda bunun 3 ayaklı bir tedavi metodu vardır. Birincisi ilaçların yeterli olduğu basamak, ikincisi yapılan anjiyografik çalışmalar sonucunda ciddi bir darlık tespit edilirse o bölgeye uygulanacak stent işlemleridir. Üçüncü aşama ise stentlerin de yeterli olmadığı ve ameliyatın gerektiği ileri cerrahi işlemlerdir.

Ateroskleroz hakkında sıkça sorulan sorular 

  • Ateroskleroz neden ortaya çıkar?

Ateroskleroza sebep olan birçok neden vardır. Bunların en önemlisi genetik yatkınlıktır. İkinci en önemli sebebi sigara kullanımıdır. Ardından diyabet yani şeker hastalığı varlığı gelir. Obezite, kan lipit düzeylerinin yüksek seyretmesi, sedanter yaşam yani hareketsiz yaşam gibi birçok faktör de etki etmektedir.

  • Ateroskleroz için ne yemeli?

Aterosklerozdan korunmak için en önemli faktörler sağlıklı beslenme ve sigara kullanımından uzak durmaktır. Sigara kesinlikle tüketilmemelidir. Diğer bir önemli konu Akdeniz tipi diyet olarak bilinen özellikle kırmızı et ve hayvansal yağlardan uzak; sebze, meyve ve zeytinyağı ağırlıklı ve özellikle protein kaynağı olarak da balığın tercih edildiği bir beslenme şekli kalp sağlığı açısından ve aterosklerozu önleme açısından çok önemlidir. Diğer bir önemli faktör ise karbonhidrat ağırlıklı besinlerden uzak durmaktır. Karbonhidratların son yıllarda yapılan çalışmalarda hayvansal yağlardan çok daha ciddi şekilde aterosklerozu tetiklediği ortaya çıkmıştır.

  • Ateroskleroz neye yol açar?

Ateroskleroz genel bir isimdir ve tuttuğu organa göre değişik hastalıklara neden olur. Damar tıkanıklığına yol açar. Tıkadığı damara bağlı olarak birçok ciddi hastalığa neden olabilir. Kalp damarları tıkanırsa kalp krizi ve kalp hastalığı tablolarına neden olabilir. Beyin damarlarını tutarsa felce neden olabilir. Böbrek damarlarını tutarsa kronik böbrek yetmezliği, bağırsak damarlarını tutarsa bağırsak nekrozuna kadar giden çok ciddi hastalıklara ve bacak damarlarını tutarsa yürümeyle ortaya çıkan periferik damar hastalıklarına neden olabilir.

  • Ateroskleroz için ne iyi gelir?

Beslenme dışında en önemli faktör spor ve hareketli yaşamdır. Vücut Kitle İndeksi’nin (VKİ) normal sınırlarda tutulması, beslenme düzenine dikkat edilmesi ve stresten uzak durulması önemlidir. Stres ateroskleroz varlığının önemli sebeplerinden bir diğeridir. Bu nedenle stres yönetimi ateroskleroz ile baş etmede önemli faktörlerden biridir.

Yayın kurulu tarafından hazırlanmıştır.

Güncelleme Tarihi : 10 Şubat 2021

Yayınlanma Tarihi: 21 Ocak 2021

İletişim Formu

Detaylı bilgi için iletişime geçin.

Bu Konuda Uzman Doktorlar

Sosyal Medya Hesaplarımız
Kolay Randevu Al