Legg Calve Perthes Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Legg Calve Perthes hastalığı, 4-10 yaş arası çocuklarda uyluk kemiği başının geçici olarak kanlanamaması sonucu gelişen bir kalça eklemi rahatsızlığıdır. Kan akışının kesilmesi, femur başında kemik dokusu hasarına ve kalça ağrısına yol açar. Bu klinik tablonun erkek çocuklarda, kız çocuklara kıyasla daha sık görüldüğü bilinir. Hastalığın etiyolojisinde genetik bir yatkınlık değerlendirilebileceği gibi, pıhtılaşma benzeri vasküler hastalıklara bağlı olarak da bu durumun oluşma ihtimali söz konusudur.

Legg Calve Perthes Hastalığı Nedir?

Legg Calve Perthes hastalığı, çocukluk çağında uyluk kemiği başının geçici kanlanamaması sonucu gelişen ve femur başı avasküler nekrozu olarak tanımlanan bir kalça eklemi rahatsızlığıdır. Kan akışının kesilmesi, kemik dokusunun hasara uğramasına yol açar. Kan dolaşımının bozulmasıyla birlikte beslenemeyen uyluk kemiği başı zayıflar ve kalça eklemi içinde oluşan baskılar nedeniyle düzleşerek formunu kaybeder. Zamanla bölgeye yeni kan damarları ulaşır ve böylelikle ölü kemik dokusu temizlenir, yeni kemik dokusu oluşmaya başlar. Erken teşhis ve doğru yöntemler sayesinde kalça bölgesinin anatomik yapısı korunarak başarılı sonuçlar elde edilir.

Legg Calve Perthes Hastalığı Neden Olur?

Legg Calve Perthes hastalığı nedenleri kesin olarak saptanamadığı için durum idiopatik kabul edilir. Ancak rahatsızlık, uyluk kemiği başını besleyen mikrovasküler damar ağındaki kan akışının geçici olarak kesilmesiyle gelişir. Bu lokal dolaşım bozukluğu, uyluk kemiği başındaki kemik dokusunda avasküler nekroz tablosuna yol açar.

Sürecin tetiklenmesinde; çocukluk dönemindeki hızlı büyüme evrelerinin ve kalça ekleminin anatomik gelişim süreçlerinin etkili olduğu düşünülür. Bunların yanı sıra travmalar, trombofili gibi kan pıhtılaşma eğilimleri veya hormonal faktörlerin de damar tıkanıklığını tetikleyebileceğine dair bilgiler söz konusudur.

Legg Calve Perthes Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Legg Calve Perthes hastalığı belirtileri uyluk kemiği başındaki doku zayıflığına bağlı gelişerek çocuklarda aktivite sonrası artan topallama, kalça ağrısı ve yansıyan diz ağrısı ile kendini gösterir. 

İlk evrelerde genellikle herhangi bir şikayet görülmez. Ancak kemik yıkımının ilerlemesi ve eklem içi inflamasyonun artmasıyla birlikte klinik bulgular daha belirgin hale gelir. Legg Calve Perthes hastalığının belirtileri şunlardır;

• Topallama: Genellikle günün ilerleyen saatlerinde veya fiziksel aktivitelerden sonra topallama daha belirgin hale gelir. Gün içerisinde hafif aksama şeklinde başlar ve zamanla kalıcı hale gelme riski vardır.
   
• Kalça Ağrısı: Eklem içindeki doku hasarı ve inflamasyon nedeniyle bölgesel olarak ağrı hissi meydana gelir. Genellikle hareket kabiliyetini doğrudan kısıtlayan kalça ağrısı en sık görülen belirtidir.
   
• Kasık, Uyluk veya Dizde Yansıyan Ağrı: Sinir yollarının anatomik dağılımı nedeniyle doğrudan kalçada ağrı hissi meydana gelmeyebilir. Kalça ağrısı başlamadan önce çocuklarda diz, uyluk ve kasık ağrısı görülebilir.
   
• Hareket Kısıtlılığı: Çocuğun günlük fiziksel aktivitelerini sınırlandıran bu süreçte, kalça eklemindeki deformasyona bağlı olarak belirgin bir hareket kısıtlılığı gelişebilir; bu duruma yansıyan diz ağrısı şikayeti de eşlik edebilir.
   
• Aktivite ile Artan, Dinlenme ile Azalan Ağrı: Çocuğun koşma, zıplama veya uzun süre yürüme gibi kalça eklemine yük bindiren fiziksel aktiviteleri sırasında şiddetlenen ağrılar meydana gelebilir.
   
• Kalça Çevresinde Sertlik ve Tutukluk: Özellikle sabah uyanıldığında veya uzun süre oturulduğunda eklemde belirgin bir tutukluk ve sertlik hissi yaşanabilir. 

Legg Calve Perthes Hastalığının Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Legg Calve Perthes hastalığı tedavisi; uyluk kemiği başının, kalça ekleminin yuvası içinde kalmasını sağlamak ve kemik yeniden şekillenirken doğal formunun korunmasını amaçlayan yöntemlere başvurularak gerçekleştirilir. Tedavi planlaması, çocuğun yaşına, genel sağlık durumuna, hastalığın ya da belirtilerin şiddetine ve uyluk kemiği başının bu hastalıktan ne kadar etkilendiğine göre yapılır. Tedavinin asıl amacı kalça ekleminde kalıcı bir hasar oluşumunu önlemektir. 

Eklem içi inflamasyonu ve bölgede oluşan baskıyı azaltmak için genellikle hastaların istirahat etmesi önerilir. Kalça ekleminin hareket açıklığını korumak ve kas kısalıklarını önlemek için ise fizyoterapi ve rehabilitasyon sürecine başlanması gereklidir. Uyluk kemiği başının eklem yuvasının içinde doğru pozisyonda kalabilmesi için ise alçı veya ortez uygulamalarına başvurulur.

İleri yaşlardaki çocuklarda veya kemik başının yuvadan dışarı taştığı durumlarda ise kişinin kemik dizilimini düzeltmek amacıyla osteotomi ameliyatı gerçekleştirilir. Eklem çevresindeki kasların yarattığı aşırı baskıyı ve kasılmayı ortadan kaldırmak amacıyla tendonlara cerrahi olarak müdahale edilebilir. Tedavi sonrasında ve gerekli ise tedavi esnasında, hastaların Legg Calve Perthes egzersizleri yapması önerilebilir.

Legg Calve Perthes Hastalığının Evreleri Nelerdir?

Legg Calve Perthes hastalığı evreleri, dört aşamadan oluşur. Kan akışının durduğu, kemik hücrelerinin canlılığını kaybetmeye başladığı ve eklemde hafif inflamasyonun gözlendiği evre, erken evre olarak tanımlanır. Vücudun, ölü kemik dokusunu temizlemeye başladığı ve kemiğin en zayıf hale gelerek düzleşebileceği evre, fragmantasyon yani parçalanma evresidir.

Temizlenen bölgelere yeni kan damarlarının ulaştığı ve osteoblast hücrelerinin sağlıklı kemik dokusunu inşa etmeye başladığı evre, reossifikasyon (yeniden kemikleşme) evresi olarak bilinir. Yeni oluşan kemik dokusunun olgunlaştığı, kalça ekleminin şekillendiği ve iyileşme sürecinin tamamlandığı son evre ise iyileşme evresidir.

Legg Calve Perthes Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Legg Calve Perthes teşhisi, uzman hekimin yapacağı detaylı fiziksel muayene, eklem hareket açıklığı testleri ve gelişmiş radyolojik görüntüleme yöntemlerinin incelenmesiyle tamamlanır. Klinik muayenede öncelikle çocuğun yürüyüşünde bir problem olup olmadığına bakılır. Bacağın içe dönme ve dışa açılma aşamasında herhangi bir kısıtlılık olup olmadığı değerlendirilir ve kasık bölgesindeki hassasiyet durumu gözlemlenir.

Hastalara kesin tanı konulabilmesi ve hastalığın evresinin belirlenmesi için ise öncelikle röntgen çekimi talep edilir. Hastalığın çok erken dönemlerinde, röntgen filmlerinde kemik hasarı tam olarak anlaşılamayabilir. Bu gibi durumlarda ise manyetik rezonans görüntüleme ile bölge incelenerek kişilere tanı konulur.

Legg Calve Perthes Hastalığı ile Karışabilen Durumlar Nelerdir?

Legg Calve Perthes hastalığı ile karışabilen durumlar; benzer kalça ağrısı ve topallama şikayetlerine yol açan geçici sinovit, septik artrit, juvenil idiyopatik artrit ve femur başı epifiz kayması gibi çocukluk çağı rahatsızlıklarıdır.

Ayırt edilebilmesi için farklı laboratuvar ve radyolojik tetkikler gerekli olabilir. Legg Calve Perthes ile karıştırılabilecek hastalıklar arasında şunlar yer alır:

• Geçici sinovit (toksik sinovit)
• Septik artrit
• Juvenil idiyopatik artrit
• Femur başı epifiz kayması
• İyi ya da kötü huylu kemik tümörleri

Legg Calve Perthes Hastalığı için Hangi Bölüme ve Doktora Başvurulmalıdır?

Legg Calve Perthes hastalığı için ortopedi ve travmatoloji bünyesindeki çocuk ortopedisi uzmanlarına başvurulması gerekir. Yürüme bozukluğu veya kalça ağrısı gibi belirtiler söz konusu ise hastanelerin çocuk hastalıkları bölümünden ya da ortopedi ve travmatoloji bölümünden randevu alınmalıdır. Gerekli durumlarda ise fonksiyonel iyileşme sağlamak amacıyla fizik tedavi ve rehabilitasyon alanına yönlendirme yapılır.

Legg Calve Perthes Hastalığı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Legg Calve Perthes hastalığı hangi yaşlarda görülür?

Legg Calve Perthes hastalığı genel olarak 4 ila 10 yaş arasındaki çocuklarda ortaya çıkan bir sağlık problemidir. Fakat nadiren de olsa 2 yaş civarında ya da 12 yaş gibi daha ileri dönemlerde bu hastalığın ortaya çıkma ihtimali söz konusudur. 

Legg Calve Perthes hastalığı neden topallama yapar?

Hastalık, uyluk kemiği başındaki doku yıkımı nedeniyle kalça ekleminde ağrı ve bölgede sertleşme yarattığı için çocukta topallamaya neden olur. Ayrıca kalça çevresindeki kaslarda spazm oluşum riski de bulunur. Kas spazmı da kişinin topallamasına yol açabilen etkenlerden birisi olarak değerlendirilir.

Bu hastalık kendiliğinden düzelir mi?

Bazı durumlarda hastalığın kendiliğinden düzelme ihtimali vardır. Özellikle ilk dönemlerde ve hafif ilerleyen vakalarda vücut kemiklerin yeniden yapılanmasını sağlayabilir. Fakat bu durumda da düzenli olarak kontrollere gidilmesi gereklidir. Hastalık kendiliğinden iyileşirken yanlış şekillenme gibi problemler oluşabilir. Ancak her çocukta sürecin kendiliğinden tam olarak iyileşmesi mümkün değildir.

Fizik tedavi gerçekten gerekli midir?

Evet, hastalık sürecinde kalça ekleminin hareket açısını korumak ve kas erimesi riskinin önüne geçebilmek için fizik tedavi sürecine başlanması ve Legg Calve Perthes egzersizlerinin yapılması gereklidir. Düzenli hareket desteği ile bölgenin daha doğru ve sağlıklı şekillenmesi hedeflenir.

Spor tamamen bırakılmalı mıdır?

Hastalığın özellikle fragmantasyon evresinde kalça eklemine aşırı yük bindiren koşma, zıplama gibi ağır spor aktivitelerinin yapılmaması gereklidir. Bu durum bölgenin zorlanmasına neden olur. Ekleme yük bindirmeyen spor türlerinin ise uzman hekimlerin onayının alınması halinde yapılması mümkündür. 

Hastalık tek kalçada mı olur, iki taraflı da görülebilir mi?

Legg Calve Perthes hastalığı görülen kişilerin yaklaşık olarak %85 ila %90'ında tek taraflı problemler meydana gelir. Bazı kişilerde ise nadiren de olsa iki kalçanın da hastalıktan etkilenmesi mümkündür.

Legg Calve Perthes hastalığı ileride kalça kireçlenmesine yol açar mı?

Uyluk kemiği başının yuvarlak formunu kaybederek düzleştiği ve eklem uyumunun bozulduğu tedavi edilmemiş vakalarda, erken yaşta kalça kireçlenmesi gibi sağlık problemlerinin ortaya çıkma riski yüksek kabul edilir. Erken teşhis ve doğru tedavi yöntemleri ile bu tür durumların önüne geçilmesi hedeflenir. 

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."