Safra Kesesi Polipleri Neden Olur? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Safra kesesi polipleri, safra kesesinin içerisinde kolesterol birikimine bağlı olarak ortaya çıkan bir sağlık problemidir. Bu polipler genellikle iyi huylu olarak ortaya çıkar. Çoğu zaman hiçbir belirti göstermeden oluşur ve büyürler. Bu nedenle de hastalığın teşhis edilmesi zordur. Ultrason çekimi ile bölgede herhangi bir problem olup olmadığının kontrol edilmesi gerekir. Küçük boyutlardaki polipler için tedaviye gerek olmayabilir. Fakat orta ve büyük boy polip oluşumu söz konusu ise uzman hekimler tarafından hangi tedavi yöntemine başvurulması gerektiği kararlaştırılır.

Safra Kesesi Polipleri Nedir?

Safra kesesi polipleri, safra kesesinin iç yüzeyinden yani mukoza tabakasından, safra lümenine doğru uzanan kabarcık şeklinde yapılardır. Genellikle kolesterol birikimine bağlı olarak görülür. Safra kesesi duvarına yapışık olarak görülebilirler. Nadiren de olsa bazı belirtilere yol açtıkları bilinir. Düzenli olarak kontrol edilmesi gereken yapılardır. Bazı türleri kanser riskini artırdığı için cerrahi müdahale gerekli olabilir. Bu nedenle de poliplerde büyüme olup olmadığı ve iyi huylu mu yoksa kötü huylu mu olduğu kontrol edilmelidir.

Safra Kesesi Poliplerinin Türleri Nelerdir?

Safra kesesinde oluşum gösteren polipler genellikle benign ve klinik olmak üzere iki farklı türde değerlendirilir. Bilinen üçüncü tür ise neoplastik lezyonlar olarak adlandırılır. Safra kesesinde oluşum gösteren poliplerin türleri şöyle sıralanabilir:

Kolesterol polipleri

Safra kesesinde en sık rastlanan polip türü olarak bilinir. Görülen bu yapıların yaklaşık %70'i kolesterol kaynaklı olarak ortaya çıkar. Boyutları 10 milimetreden küçük olarak bilinir. İyi huylu olarak ortaya çıkar. Safra kesesinin duvarına yapışık olarak oluşum gösterirler ve hareketsiz bir yapıya sahiplerdir. Safra kesesi taşı ile aynı anda görülebilirler. Oluşan bu poliplerin birden fazla olması da mümkündür.

Adenomatöz (neoplastik) polipler

Klinik öneme sahip olan bir türdür. Tek saplı bir yapıya sahiplerdir ve 10 milimetreden daha büyük yapıda oluşum gösterirler. Hücreler genellikle kontrollü ama hızlı bir şekilde büyümeye yatkındır. Poliplerin kontrolsüz bir şekilde büyümesi ve bu durumun fark edilmemesi, ilerleyen süreçlerde safra kesesi kanseri belirtileri görülmesine ve kanser riskinin artmasına neden olabilir.

İnflamatuvar polipler

Küçük boyutlara sahip ve benign yapıdaki polip türleri olarak bilinir. Safra kesesinde taş oluşumu, bu polip türünün oluşum göstermesini tetikleyebilir. Aynı zamanda kronik kolesistit nedeniyle de bu durumun görülme ihtimali söz konusudur. Bu süreçte kişilerde herhangi bir belirti görülüyorsa bu durum genellikle taş oluşumu ile alakalıdır.

Psödopolipler ve diğer yapılar 

Psödopolipler, gerçek polipler değillerdir fakat bilgisayarlı görüntüleme teknikleri ile safra kesesi incelendiğinde gerçek polip şeklinde görülebilirler. Gerçek türlerden ayrılabilmesi için gölge oluşumu olup olmadığına ve yapının hareket edip etmediğine bakılması gerekir. Kan pıhtıları, küçük taş oluşumu ya da adenomiyomatozisler gibi farklı safra kesesi hastalıkları, psödopolip oluşumuna neden olabilir.

Safra Kesesi Polipleri Neden Olur? 

Safra kesesinde polip oluşmasının en temel nedeni, kolesterol birikimidir. Kolesterol metabolizmasında yaşanan bozulmalar, kolesterolün birikmesine neden olur. Bu gibi durumlarda da polipler meydana gelir. Kolesterolün fazla birikimi halinde ise poliplerin teşhis edilmesi zorlaşabilir. 

Bu oluşumun diğer bir nedeni ise kronik inflamasyondur. Safra kesesi iltihabının sürekli tekrarlanmasına ya da tedavi edilmemesine bağlı olarak bu durum meydana gelebilir. İltihaplanma, mukozada bazı değişimlere neden olduğu için polip oluşumunu tetikler. Neoplastik hücresel poliferasyon nedeni ile de safra kesesi bölgesinde polip oluşumu görülür. Neoplastik hücresel poliferasyon, mukoza epitel hücrelerinin kontrolsüz bir şekilde büyümesi olarak tanımlanır.

Hastalığın diğer nedenleri arasında ise ileri yaş, obezite, metabolik hastalıklar, primer sklerozan kolanjit, hiperlipidemi ve farklı safra kesesi hastalıkları yer alır.

Safra Kesesi Poliplerinin Belirtileri Nelerdir?

Safra kesesinde polip oluşumu meydana geldiğinde genellikle kişilerde herhangi bir belirti meydana gelmez. Nadiren de olsa görülebilecek olan safra kesesi polip belirtileri arasında, karnın sağ üst kısmında ağrı hissi ve şişkinlik hissi yer alır. Bazı durumlarda hazımsızlığa neden olabilir. Safra kesesi polipi olan kişilerde belirti görülüyorsa bu durum, safra kesesinde taş olduğunun bir işareti olarak değerlendirilir.

Safra Kesesi Polipi Tanısı Nasıl Konur? 

Kişilere safra kesesi polip tanısı konulabilmesi için öncelikle hastanın, alanında uzman hekimler tarafından muayene edilmesi gerekir. Muayene için genel cerrahi alanından randevu alınmalıdır. Polip oluşumu bir belirti göstermediği için genellikle fiziki muayenede kişiye tanı konulmaz. Bu süreçte kişiden ultrason çektirmesi talep edilir. Ultrason sonuçları ile safra kesesinde polip olup olmadığı teşhis edilir.

Safra Kesesi Poliplerinde Hangi Durumlarda Cerrahi Müdahale Düşünülür? 

Kişilerin tedavi sürecinde cerrahi müdahale, en son aşama olarak bilinir. İlk olarak farklı tedavi yöntemlerine başvurulur. Fakat kişiye uygulanan tedavi yöntemlerinden yanıt alınamadığı takdirde, cerrahi yöntemlere başvurulması gereklidir. Özellikle oluşan polip hızlı bir şekilde büyüyorsa ve boyutu tehlikeli ise safra kesesi polip ameliyatı önerilebilir. Malignite yani kanser riski taşıyan yapıların oluşması halinde de yine cerrahi müdahale gerekir.

Safra Kesesi Poliplerinde Tedavi Yöntemleri Nelerdir? 

Safra kesesi polip tedavisi her zaman gerekli olmayabilir. 5 milimetreden küçük yapılar için izlem ve takip ile sürece başlanır. Bu gibi durumlarda hastaların 6 ayda bir olmak üzere kontrole gitmesi gerekir. Bazı durumlarda kontrol sıklığının artırılması da mümkündür. Kontrol süreleri, doktorlar tarafından hastalara bildirilir. 

Polip oluşumunun nedeni farklı bir hastalık türü ise öncelikle altta yatan hastalığın tedavisi gerçekleştirilir. Kanser riski taşıyan polip türleri oluştuğunda ise cerrahi müdahale gerekli olabilir.

Safra Kesesi Poliplerinde Takip Nasıl Yapılır? 

5 milimetreden küçük olan polipler, kolesterol birikimine bağlı olarak ortaya çıktığı için teşhisten sonraki 6 ay içerisinde ilk kontrolün yapılması gerekir. 6 milimetre ile 9 milimetre arasında oluşum söz konusu ise senede iki kere kontrol gerekir. Bu kontroller, 6 ay ara ile başlar. Büyüme söz konusu değilse kontroller senede bire düşürülebilir. Daha büyük boyutlara sahip olan poliplerin ise alınması gerekir.

Gerçekleştirilen kontrollerde, poliplerde büyüme olup olmadığına bakılır. Boyutlar kıyaslanır ve büyüme hızı incelenir. Hızlı büyüyen poliplerde kanser riski söz konusu olabilir. Aynı zamanda safra kesesinin duvarlarında kalınlaşma olup olmadığı da takip sürecinde kontrol edilir. Polibin yapısında bir değişim olup olmadığı ve farklı polip türlerinin oluşup oluşmadığı da incelenir.

Safra Kesesi Polipi Olanlar Nasıl Beslenmelidir?

Bu süreçte kişilere özel bir beslenme programı sunulmaz. Fakat kolesterol birikimine neden olabilecek besinlerin tüketiminden kaçınılması önerilir. Özellikle yağ içeriği yüksek olan besinlerin tüketilmemesi oldukça önemlidir. İşlenmiş gıdalardan ve fast food tarzı yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Yağ kontrolü, bu süreçte oldukça önemlidir.

Rafine şeker tüketiminin de kesilmesi gerekir. Lif açısından zengin olan besinlerin tüketilmesi daha sağlıklıdır. Aynı zamanda günlük su tüketim miktarının da ortalama olarak 2 ila 2 buçuk litre arasında olması, vücudun daha sağlıklı olmasına yardımcıdır. Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsenmelidir. 

Kilo almamaya dikkat edilmesi, vücutta kolesterol birikiminin artmasını önler. Bu nedenle de sağlıklı ve dengeli beslenmenin yanı sıra, hafif egzersizler yaparak kilo kontrolünün sağlanması gereklidir. Uykunun belirli bir düzende olması gerekir ve stresten kaçınılmalıdır.

Safra Kesesi Polipleri ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Safra kesesi polipleri her zaman belirti verir mi?

Hayır, safra kesesi polip oluşumunda her zaman belirti görülmeyebilir. Bu durum bazen hiç belirti göstermeden ve yavaş yavaş ortaya çıkabilir. Genellikle kişinin farklı nedenlere bağlı olarak doktora başvurması halinde, ultrason çekimlerinde polip oluşumu olduğu fark edilir. Nadiren de olsa kişilerde karın ağrısı ve hazımsızlık gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Safra kesesi polipleri kansere dönüşür mü?

Safra kesesinde oluşan polipler, nadiren kansere dönüşür. Polip oluşumu genellikle iyi huylu olarak ortaya çıkar. Fakat poliplerin hızlı büyümesi ve kişinin yaşına bağlı olarak bazı kişilerde bu poliplerin kansere dönüşme ihtimali vardır. Özellikle hızlı büyüyen ve yayılım gösteren türler, kanser riskini artırabilir.

Safra kesesi polipleri için her zaman ameliyat gerekir mi?

Hayır, ameliyat her zaman gerekli değildir. Polibin 10 mm'den büyük olduğu durumlarda hastalara ameliyat önerilir. Daha küçük boyutlardaki polipler için ise farklı tedavi yöntemlerine başvurulur. Polip oluşumuna neden olan bazı hastalık türleri olabilir. Özellikle safra kesesi hastalıkları nedeniyle polip oluşumu meydana gelebilir. Bu gibi durumlarda ise altta yatan hastalık tedavi edilmelidir. Hastalığın türüne göre de tedavi yöntemleri değişiklik gösterir.

Safra kesesi poliplerinin boyutu ne sıklıkla kontrol edilmelidir?

Safra kesesinde polip teşhis edilmiş ise ortalama olarak 6 ayda bir tekrar kontrol önerilir. Böylelikle oluşan polibin büyüme hızı kontrol edilir. Polibin boyutuna ve büyüme hızına bağlı olarak kişiye uygulanacak olan tedavi yöntemleri değişiklik gösterebilir.

Safra kesesi polipleri olanlar ne yememeli?

Bu gibi durumlarda kişilerin fazla yağlı besinler tüketmemesi önerilir. Genellikle özel bir diyet yöntemine başvurulmaz. Fakat polipler yağı sever. Bu nedenle de yağ oranı düşük yiyeceklerin tercih edilmesi gerekir. Aynı zamanda rafine şeker ve rafine karbonhidrat tüketiminden de kaçınılmalıdır. Daha sağlıklı besinlerin tüketilmesi, sürecin kolaylaşmasına yardımcı olur.

Safra kesesi polipleri kendiliğinden kaybolabilir mi?

Hayır, polipler kendiliğinden kaybolan yapılar değildir. Bazı durumlarda vücutta kolesterol birikimi görülebilir. Bu birikime bağlı olarak ise ultrason sonuçlarında polipler görülemez. Poliplerin görülememesi, kendiliğinden kaybolduğu anlamına gelmez. İlerleyen süreçte tekrar ultrason çekimi ile kontrol gerekir. Bazı polip türlerinde ise kişinin sağlıklı beslenmesine ve yaşam tarzı değişikliklerine bağlı olarak küçülmeler görülebilir.

Safra kesesi polipleri ile safra kesesi taşları birlikte görülebilir mi?

Evet, kişinin safra kesesinde hem taş oluşumu hem de polip oluşumu aynı anda görülebilir. Bazı durumlarda ise safra kesesi taşı, polip oluşumunu tetikleyebilir. Ultrason çekiminde her iki problem de aynı anda teşhis edilebilir. Bu gibi durumlarda ise cerrahi müdahale gerekli olabilir.

Safra kesesi polipleri kilo kaybına neden olur mu?

Hayır, polip oluşumuna bağlı olarak kilo kaybı meydana gelmez. Fakat polip oluşumu görülen kişilerin yağlı besinlerin tüketiminden kaçınması gerekir. Yağ tüketiminin minimum seviyeye indirgenmesi halinde ise kilo kaybı görülebilir.

Safra kesesi polipleri için hangi uzmana başvurmalıyım?

Hastalığın ilk değerlendirilmesinin yapılabilmesi için genel cerrahi alanındaki uzman hekimlerden randevu alınması gerekir. Ultrason işlemleri ve hastalığın takip süreci için ise radyoloji alanına başvurulması gerekir. Kişi muayene olduktan sonra doktorlar, hastayı farklı alanlara yönlendirebilir.

Safra kesesi alındıktan sonra polip riski devam eder mi?

Hayır devam etmez. Kişinin safra kesesi alınmışsa polip oluşumu görülmez. Safra kesesi olmadığı için polibin oluşabileceği bir alan da yoktur. Kişinin safra kesesinin alınması, en son aşamadır. Gerekli olunmadığı takdirde alınmaz, farklı tedavi yöntemlerine başvurulur.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."