Obezite, yanlış beslenme alışkanlıkları, hareketsiz yaşam ve farkındalık eksikliği nedeniyle dünyada ve Türkiye’de hızla yayılmaya devam ediyor. Vücuttaki hormonal ve metabolik dengeleri bozan bu hastalık, kalp-damar hastalıklarından diyabete kadar birçok kronik rahatsızlığın yanı sıra kansere de zemin hazırlıyor. TÜİK’in 2025 Türkiye Sağlık Araştırması’na göre 15 yaş ve üzeri nüfusta obezite oranının yüzde 21,8’e yükseldiği ve kadınlarda bu oranın yüzde 24,8, erkeklerde yüzde 18,7 olduğu görülüyor. Ayrıca kadınların yüzde 32,2’si, erkeklerin yüzde 43,1’i obezite öncesi fazla kilolu kategorisinde yer alıyor. Bu tablo, Türkiye’de de obezite kaynaklı kanser riskinin artacağını gösteriyor. Memorial Antalya Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Op. Dr. Nazlı Yavuzer Türe obezitenin neden olduğu hastalıklar hakkında bilgi verdi.
Obezite, Kanserlerin Önemli Bir Kısmının Doğrudan Nedeni
Güncel veriler, fazla kilonun kanser oluşumundaki payını daha net ortaya koymaktadır. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) ve Dünya Kanser Araştırma Fonu (WCRF) verilerine göre fazla vücut yağı en az 13 kanser türüyle güçlü şekilde ilişkilendirilmektedir. Bunlar arasında menopoz sonrası meme kanseri, rahim kanseri, kolorektal kanser, böbrek, karaciğer, safra kesesi, pankreas, yumurtalık, mide, yemek borusu adenokarsinomu, tiroid kanseri, multipl miyelom ve meningioma yer alır. Son meta-analizler bu listeyi 19 kansere kadar genişletmektedir.
Yapılan araştırmalarda fazla kilonun erkeklerde kanser vakalarının yaklaşık yüzde 5’inden, kadınlarda ise yüzde 11’inden sorumlu olduğu hesaplanmıştır. Yeni araştırmalar bu oranın tüm kanserlerde yüzde 10’un üzerine çıkabileceğini gösterir. Küresel ölçekte yüksek beden kitle indeksi (BKİ), yılda yüz binlerce kanser ölümüne yol açmaktadır. 2030’a yönelik projeksiyonlar, obezitenin kanser yükünü daha da artıracağını öngörmektedir.
1 Kilo Bile Fark Yaratabilir
Obezite, önlenebilir kanser risk faktörlerinin başında gelmektedir. Nüfus düzeyinde bakıldığında, ortalama vücut kitle indeksinde küçük bir düşüş bile önemli sayıda kanser vakasını önleyebilir. Uzmanlar, toplum genelinde yaklaşık 1 kilogramlık bir kilo kaybının veya BKİ’de yüzde 1’lik azalmanın yıllık on binlerce kanser vakasını engelleyebileceğini vurgulamaktadır. Bu nedenle kilo kontrolü yalnızca estetik bir mesele değil, halk sağlığı açısından kritik bir önlemdir.
Yaşla Birlikte Alınan Kilolar Kanser Riskini Artırıyor
Yağ dokusu östrojen üretir. Menopoz sonrası dönemde yağ hücrelerinin artması, östrojen seviyesini yükselterek özellikle meme ve rahim kanseri riskini artırır. Yüksek insülin ve insülin benzeri büyüme faktörleri de kanser hücrelerinin çoğalmasını kolaylaştırır.
Uluslararası çalışmalar, 18 yaşından menopoza kadar 9-10 kilogram alan kadınlarda meme kanseri riskinin yaklaşık yüzde 15 arttığını gösterir. 20-22 kilogram ve üzeri alımlarda bu risk yüzde 40-45’lere çıkabilir. Meta-analizler, 18 yaşından sonraki her 5 kilogramlık artışın menopoz sonrası meme kanseri riskini yaklaşık yüzde 12 yükselttiğini ortaya koyar. Menopoz sonrası 2-5 kilogram vermek ise riski yaklaşık yüzde 20 azaltabilir.
Cerrahi Tedavi Kalıcı Sonuç Sunuyor
Obezite, yalnızca estetik bir sorun değil; tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Diyet ve egzersizle başarı oranı sınırlı kalırken, obezite cerrahisi hem kilo kaybında hem de ilişkili hastalıkların riskini azaltmada daha etkili ve kalıcı sonuçlar verir. Çalışmalar, anlamlı kilo kaybının özellikle endometrium, yumurtalık ve bazı diğer kanserlerde risk düşüşüyle ilişkilendirildiğini göstermektedir.
Her Sıvı Masum Değil!
Tüp mide ameliyatı sonrası katı gıda hacmi kısıtlanır, ancak besin emilimi değişmez. Bu nedenle yüksek kalorili, yağlı ve kremalı içecekler kilo kaybını engelleyebilir, hatta yeniden kilo alımına yol açabilir. Beslenme programı sıvılarla başlar, ardından püre ve katı gıdalara geçilir. Diyetisyen kontrolünde, kişinin kalori ve protein ihtiyacına göre az ve sık beslenme planı uygulanarak kalıcı kilo kontrolü sağlanır.
Yayınlanma Tarihi: 18 Kasım 2026
*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."