Yükleniyor
Bebeklerin hıçkırığı gelişim süreçlerinin tipik bir parçası olabilmektedir. Gaz çıkarmak ya da emzik vermek bu konuda yardımcı olabilir. Ancak nefes alma konusunda zorluk yaşama gibi ciddi başka belirtiler varsa, endişe verici duruma gelebilir.
Bebeklerde hıçkırık; diyaframın kasılması ve ses tellerinin kapanması sonucu oluşur. Diyafram, vücudun nefes almak için kullandığı ana kastır ve ses tellerinin hızla kapanması durumu hıçkırığa neden olur. Hıçkırık durumu genellikleri yetişkinleri rahatsız hissettirir ve bebeklerin de aynı oranda rahatsız hissettiği düşünülür. Ancak bebekler bu durumdan yetişkinler kadar etkilenmez. Birçok bebek hıçkırık nöbeti sırasında rahatsız edilmeden uyumaya devam edebilir, hatta hıçkırıklar bebeklerde nadiren nefes alma durumunu etkiler.
Yenidoğan sürecinde özellikle nedeni tam olarak belirlenemeyen hıçkırık, çoğu zaman bir sebep olmaksızın ortaya çıkar ancak bazen beslenme sonrası da oluşabilir. Nedeni;
Gibi sebepler, olabilir. Yemek sonrası hıçkırığın sebebi bebeğin karnının şişip diyaframına sürtünerek hıçkırıklara neden olabilir. bazı durumlarda huysuzlanma sonrası ya da ani sıcaklık değişimi sonrası da hıçkırık oluşabilir.
Hıçkırıklar bebeğin beyin gelişimi ve nefes almaları için önemli olabileceğine dair araştırmalar mevcuttur ve bebeklerin hıçkırması muhtemel olarak bir başka gelişimsel aracı ve anne karnında geliştikleri en erken dönemlerden birinde oluşur.
Ancak bebeklerin hıçkırığı onlarda rahatsızlık yarattığına dair gözlemler oluşursa, bu durumun geçirilmesi için birkaç ipucu vardır. Bunlar;
Bebeğin gazını çıkarmak
Bebeğin gazının çıkarılması için beslemeye ara verilmek hıçkırığın durmasına yardımcı olabilmektedir. Gaz çıkarmak, hıçkırığa neden olabilecek fazla gazın giderilmesine yardımcı olabilir.
Bebekler anne sütüyle beslendiği süreçte ise, emzirilmeden önce gaz çıkarma işlemi bebeğin rahat emmesini ve hıçkırık durumu yaşamamasını sağlar. Bebekler hıçkırık nöbetinde ise sırtını ovarak hafifçe vurmak gazın çıkışını kolaylaştırır. Bu noktada vurmak ufak ve nazik bir dokunma olarak uygulanmalıdır.
Emzik kullanımı
Bebeklerde hıçkırık her zaman beslenme durumunda başlamak, kendiliğinden de başlayabilir. Bu tür bir durumda diyaframın gevşemesi için emzik en kolay yöntem olabilir. Emzik ile birlikte emme refleksi diyaframı gevşeterek hıçkırığı durdurmaya yardımcı olabilir. Emziklerin boyutunun bebeğin ağız yapısına uygun olması önemlidir.
Biberonun eğilmesi
Biberon ile beslenen bebeklerde biberondaki havanın azalmasını ve sınırlanmasını sağlayan bu yöntem önemlidir. İçerisindeki hava mamanın biberon ucuna gelirken oradaki havayı dışarı atmasını sağlar. Bu süreçte bebeklerin ağız yapısına ve beslenme sürecine uygun doğru biberon ucu kullanmak önemlidir. Bu durum fazla ya da az mama/süt akışı düzenlemeye, ağız kısmında boşluk kalıp hava yutmasını önlemeye yardımcı olur.
Aşırı beslemekten kaçınılması
Doktorlar, bebeklerin hıçkırıklarını önlemede çok önemli detaylardan biri olduğunu söylediği aşırı besleme durumu dikkat edilmesi gereken detaylardandır. Mide çok fazla ve hızlı şekilde dolmamalıdır. Bu sebeple en kolay uygulanacak yöntemler; besleme sırasında bebeğin gazını çıkarmak için verilen aralar ya da beslenme süresinin uzatılması, yavaşlatılması gibi yöntemlerdir.
Kendi kendilerine kalmalarına izin vermek
1 yaş altında olan bebeklerde sık sık hıçkırma durumu olur. Çoğu zaman bebeklerde hıçkırık 5-10 dakika aralığında kendiliğinde durur. Bu süreçte gözlem yapılmalı, rahatsızlık durumu olmadığı görülüyorsa onları kontrollü olarak kendi kendilerine bırakmak da iyi bir çözüm olabilir.
Müdahale edilmediği süreçte, bebeğin hıçkırığı kendiliğinden geçmez ise doktoru ile iletişime geçmek doğru olacaktır. Hıçkırıklar normal seyrettiğinde sorun teşkil etmemekte ancak nadir durumlarda ciddi tıbbi sorunlarının işareti de olabilmektedir.
Sakinleştiğinde beslemek
Bebeğin ağlaması, huzursuzluğu, sütü veya maması kolayca aşağı inmez ve bu durumda da boğazını, karnını ve diyaframını tahriş eden besinler hıçkırığa neden olur.
Emzirmenin tam kavrama ile olması
Emzirilme durumu varsa bebeğin meme ucunun tamamını iyice ve derin şekilde kavraması gerekmektedir. Bu kavrama bebeğin fazla hava yutmasını önlediği gibi hıçkırık ve tükürme refleksini de azaltır.
Hıçkırık atakları ya da nöbetlerinin önlenmesi için uygulanabilecek birkaç yol bulunur. Ancak, nedenleri henüz netleşmediği için bebeklerin hıçkırığını tamamen önlemek zordur. Henüz bunu doğrulamasalar da faydaları bile olabilir.
Hıçkırığı önlemeye yardımcı olmak için aşağıdaki yöntemler uygulanabilir. Bu genel olarak sindirim iyi olması ile ilişkilidir.
Hıçkırık bebeklerde sık görüşen bir durumdur. Bebekler henüz anne karnındayken hıçkırmaya başlayabilir. Normal durumlarda bebeklerde hıçkırma durumu onları rahatsız etmez. Ancak bebeklerde sık sık hıçkırma durumu gözlemleniyorsa, özellikle huzursuz ve mutsuz görünüyorsa doktorla görüşmek gerekir. Hıçkırık başka tıbbi sorunların işareti olabilir. aşağıdaki durumlarda tıbbi destek almak gerekir:
Gastroözofageal reflü durumunda oluşan hıçkırığı ayırt etmek için aşağıdaki belirtilere dikkat edilebilir.
Doğru tedavi için bu belirtiler doğrultusunda derhal doktor ile görüşmek gerekmektedir.
Bebeklerin hıçkırığını durdurmanın birçok yolu vardır, bu doktorların da önerisi olan destekleyici yöntemlerdir. Ancak tamamen kaçınılması gereken bazı durumlar mevcuttur. Bunlar:
Genel olarak, kişiler arasında yaygın olarak “hıçkırık geçirmeye yarayan yöntemler” yanlış uygulamalardır. Özellikle bebeklerde uygulanmamalıdır. Hıçkırığın kendiliğinden geçmesini beklemek en doğru yoldur.
Hıçkırık bebeğin tok olduğu anlamına gelebilir. Aynı şey yetişkinlerde de geçerlidir. Ancak, tok karın tek olası neden değildir. Bazen de bebeklerin yiyeceklerle hiçbir ilgisi olmayan ve tamamen rastgele hıçkırıklar geçirebilirler.
Hıçkırıklar, bebeklerin akciğerleri gelişirken oluşan küçük nefes alıştırmalarına benzer. Hamileliğin son aylarında bebeklerin anne karnındaki hıçkırıkları bebeğin baş pozisyonu hakkında anneye ipucu verebilir ancak pozisyon belirlemek için kesin bir durum değildir.
Hıçkırıklar normal süreçte en geç 10 dakika içerisinde geçen bir durumdur. Yemek yiyememe, kusma, tükürme, kilo kaybı ve alışılmayan şekilde huzursuz olduğu gözlemlenen bebek derhal doktora götürülmelidir. Doktorlar bebekte gastoözofageal reflü olup olmadığını kontrol eder ve sürece uygun tedavi yöntemini belirler.
Yenidoğanlarda ya da 1 yaş altındaki bebeklerde sıklıkla karşılaşılan hıçkırık, yetişkinlerde olduğu gibi rahatsızlık hissettirmez. Eğer bebekte sırtı kamburlaştırma durumu gözlemleniyorsa bu durum karın bölgesinde ağrı ya da reflü gibi bir soruna işaret ediyordur.
Bebeklerde hıçkırık normal seyrettiği sürece normaldir. Bebekleri rahatsız etmez. Ancak ebeveynlerin bu durumu kontrol etmesi önemli bir rol oynamaktadır.
Hıçkıran bebekler uyur pozisyonda ise gözlem altında kendi haline bırakılabilir. Normal bir durumdur ve bebeği rahatsız etmez. Bebeğin rahatsız olduğu belli ise ya da beslenme sonrası hıçkırık oluştuysa bir süre dik pozisyonda durması, gaz çıkışı sağlayabilecek pıt pıt hareketler, diyaframı gevşetmeye yardımcı olur ve hıçkırığı durdurmada etkilidir. Bu nedenlerden dolayı besleme sonrası direkt yatırılmaması da hıçkırığı önlemede faydalıdır.
Yayınlanma Tarihi: 18 Kasım 2025
*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."
Detaylı bilgi için iletişime geçin.
