Benign Prostat Hiperplazisi (İyi Huylu Prostat) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Benign Prostat Hiperplazisi (İyi Huylu Prostat Büyümesi) Nedir?

Benign prostat hiperplazisi, yaşla birlikte yaygın hale gelen bir sağlık sorunudur. İyi huylu prostat büyümesi olarak da adlandırılır. Prostat, meni üretmeye yardımcı olan küçük bir bezdir ve mesanenin hemen altında yer alır. Yaş alındıkça genellikle büyüme olur.

Prostat büyümesinde mesaneden olan idrar akışının engellenmesi gibi kişiyi rahatsız eden semptomlara neden olabilir. Ayrıca mesane, idrar yolu veya böbrek sorunlarına da yol açabilmektedir.

Birçok tedavi yöntemi, BPH’ye yardımcı olabilir. Bunlar arasında ilaç, cerrahi müdahale ve diğer tüm prosedürlerin tamamı bulunur. Doktorların tercih ettiği yöntemler bazı faktörlere bağlı gelişir. Bu faktörler;

• Belirtilerin durumu
• Prostatın büyüklüğü
• Geçmiş sağlık sorunları ve gelişen sağlık problemleri

Benigh Prostat Hiperplazisi Belirtileri

İyi huylu prostat yani benigh prostat hiperplazisinin yaygın belirtileri şöyledir:

• Sık veya acil idrar çıkma isteği
• Geceleri daha sık idrara çıkma
• Ikınmaya rağmen idrara başlamada sorun yaşama
• İdrar akışının zayıf ya da durup başlaması
• İdrar sonunda damlama
• Mesaneyi tam boşaltamama hissi

Daha az görülen belirtiler ise:

• İdrar yolu enfeksiyonu
• İdrar yapama
• İdrarda kan gelmesi

Benigh prostat hiperplazisi, belirtileri genellikle yavaş yavaş kötüleşmeye başlar. Ancak bazı durumlarda aynı kalmaktadır. Hatta zamanla iyileşebilmektedir.  Prostatın boyutu semptomların ciddiyetini belirlemez. Hafif prostat büyümesi olan bazı kişilerde dahi ciddi semptomlar görünebilir. Ve bu durum tam tersi de gelişebilir. Bazı kişiler hiç semptom göstermeden de prostat büyümesi sorununu yaşayabilir.

Bu belirtilere ek prostat büyümesine neden olan başka sağlık sorunları da bulunur. Bunlar:

• İltihaplı prostat
• İdrarın çıkışını sağlayan üretranın daralması
• Mesane boynunda ameliyata bağlı gelişen yara izleri
• Mesane ya da böbrek taşı oluşması
• Mesaneyi kontrol eden sinirlerde sorunlar oluşması
• Prostat kanseri ya da mesane kanserleri

Benigh prostat hiperplazisi semptomlarına benzeyen semptomlar ilaçlar nedeniyle de olabilmektedir. Bunlar:

• Soğuk algınlığı ve alerji ilaçları
• Güçlü ağrı kesici ilaçlar
• Depresyon için kullanılan antidepresanlar

Benigh Prostat Hiperplazisi Teşhisi

Doktorlar tarafından benigh prostat hiperplazisi teşhisi aşağıdaki durumlara dayanarak belirlenir. Bunlar:

• Kişisel ve aile tıbbi geçmişi
• Fiziksel muayene
• Tıbbi testler

Kişisel ve Aile Tıbbi Geçmişi

Doktorlar genellikle sağlık geçmişi örgüsünü belirli sorular sorarak öğrenir. Bu sorular genellikle:

• Hangi semptomların yaşandığı
• Belirtilerin ne zaman başladığı ve ne sıklıkla oluştuğu
• Tekrarlayan bir idrar yolu enfeksiyonu geçmişinin olup olmadığı
• Reçeteli ve reçetesiz ilaç kullanımını
• Su tüketim ve diğer sıvı tüketim oranlarını ( su, kahve vb.)
• Herhangi bir önemli hastalık geçirilip geçirilmediği
• Daha önce ameliyat geçirilip geçirilmediği
• Ailede prostat sorununun olup olmaması

Fiziksel Muayene

Fiziksel muayene sırasında, doktorlar prostatı incelemek için dijital rektal muayene yapılabilir. Ek olarak doktor tarafından şu durumlarda da kontrol edilmektedir:

• Genişlemiş mesane
• Üretradan olan akıntı
• Kasıklarda büyümüş veya hassas lenf düğümleri

Tıbbi Testler

Tıbbı testler, benigh prostat hiperplazisi ile alt idrar yolu sorunlarının teşhis edilmesi ile bağlantılı olabilmektedir. Test sonuçları ile sağlık uzmanlarının tedavi seçeneklerini belirlemesine yardımcı olabilir. Testler şunları içerebilir:

• İdrar tahlilleri
• Prostat spesifik antijen (PSA) testi veya prostat biyopsisine benzer prostat testleri
• Ürodinamik testler
• Sistoskopi
• Transrektal ultrason

Benign Prostat Hiperplazisi Tedavisi

Benign prostat hiperplazisi (iyi huylu prostat büyümesi), tedavi seçenekleri doktor görüşünden sonra semptomların ne kadar şiddetli olduğu ve yaşam kalitesinin nasıl etkilendiği ile ilgilidir. İlaç tedavisi, ameliyat ve dikkatli gözlem süreci ile tedavi edilmektedir.

Dikkatli Gözlem Süreci

Prostat hafif büyümüş durumda olduğunda ve yaşam kalitesi etkilenmediğinde genellikle bir gözlem altında olunması yeterli olabilmektedir. Yıllık kontroller ve yaşam tarzı değişiklikleri ile semptomları azaltmak hedeflenir. Genellikle bu süreçte:

• Yatmadan önce ve dışarı çıkmadan önce daha az sıvı tüketilmesi
• Alkol ve kafein tüketiminin sınırlandırılması mümkünse durdurulması
• Spor gibi fiziksel aktiviteler yapılması
• İdrar yapma sürecinde mesanenin tamamen boşaltılması
• İdrar tutmamaya çalışmadan sıklıkla yapılması
• Benign prostat hiperplaziyi etkileyecek ilaçların kullanımından kaçınılmalı ve bu ilaçların kullanımı izlenmeli

İlaçlar

Doktorların, benign prostat hiperplazi tedavisi için kullanımı önerilen ilaçlar;

• Mesane boynu ve prostattaki kasları gevşeterek idrar yapmayı kolaylaştıran ilaçlar,
• Prostatın büyümesini durdurmaya yada küçültmeye yardımcı olan ve idrar akışını iyileştiren ilaçlar
• Mesane, mesane boynu ve prostat çevresindeki kasları gevşeten ayrıca benign prostat hiperplazi semptomlarını hafifletebilen ilaçlar

Bu ilaçların kullanımı doktor kontrolünde olmalı ve herhangi bir yan etki durumunda derhal doktora bildirilmelidir.

Minimal İnvaziv Cerrahi Tedaviler

Doktorlar genellikle semptomları hafifletmek adına tıbbi işlem ya da cihaz önerebilmektedir. Minimal invaziv cerrahi tedavilerde, büyümüş prostat dokusunu çıkarır veya idrar yolunu genişleterek idrar akışını kolaylaştırmaktadır. Bunlar:

• Büyümüş olan prostatı küçültmek için su buharı veya buhar ile işlem yapılan transüretral su buharı tedavisi
• Prostatı üretradan uzaklaştırmak ve tutmak için küçük implantlar kullanılır ve prostat üretra kaldırma gibi işlemle uygulanarak idrar serbert şekilde akabilir.

Ameliyat

Prostatların bir kısmı ya da tamamını çıkarmak için ameliyata ihtiyaç duyulabilmektedir. Bu ameliyat seçeneği genellikler:

• İlaçların işe yaramaması
• Belirtiler şiddetli veya rahatsızlık hissi veriyorsa,
• Komplikasyonların gelişme durumu oluştuysa,

Prostatın bir kısmının veya tamamının çıkarılması semptomları hafifletebilmektedir. Ancak iyi huylu prostat büyümesini tamamen tedavi etmeyebilir. Bir kısmı ya da tamamını çıkamrmak için farklı yöntemlerle prostat ameliyatı kullanabilirler.

Benign Prostat Hiperplazisi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Benign prostat hiperplazisi önlenir mi?

Önleyici bir tedavi yöntemi olmamakla birlikte, yaşam kalitesinin değişmesi, erken tedavi yöntemlerinin tercih edilmesi kısmi olarak önlemeye yardımcı olmaktadır.

Beslenme, diyet durumu iyi huylu prostat büyümesini nasıl etkiler?

Bu değişiklikler tamemen önlemez ancak tedaviye destek olabilir ve etkisinin azalmasına yardımcı olabilir.

Benign prostat hiperplazisinde ne zaman doktora gidilmeli?

Belirtiler, kişiyi rahatsız etmeye başladığında ve idrar yapamama durumlar oluştuysa derhal doktor ile iletişime geçilmelidir.

Benign prostat hiperplazisi tehlikeli midir?

Benign prostat hiperplazisi diğer adıyla iyi huylu prostat büyümesi tehlikeli bir hastalık olarak sınıflandırılmaz. Sadece belirli bir yaş grubu özellikle 50-55 yaşlarda kendini göstermeye başlar ve ilerlemesi yaşam kalitesini etkileyerek kişiyi rahatsız eder.

Benign prostat hiperplazisi cinselliği etkiler mi?

Evet. İlerleyen durumlarda meni gelmesini etkileyen durumlar yaşanabilir, ereksiyon sorunları oluşabilir.

Benign prostat hiperplazisi küçültülür mü?

Evet, ilaç tedavisi ile küçültmek mümkün olabilir ancak her kişide ve her prostat durumunda etkisi ve oranı farklı olmaktadır. Riske atmamak adına erken tedavi için belirtiler görüldüğü an itibariyle doktor ile iletişime geçmek ve kontrolden geçmek faydalıdır.

Benign prostat hiperplazisi kansere dönüşür mü?

Hayır, iyi huylu prostat büyümesi yani benign prostat hiperplazisi kansere dönüşmez.

Benign prostat hiperplazisi (iyi huylu prostat büyümesi) durumuna ne sebep olur?

Yaşlanmayla ilgili faktörlerin BPH'ye neden olabilmektedir. Yaşlandıkça hormon seviyelerindeki değişiklikler de BPH'ye neden olabilir. Bu süreçte yaşanan ameliyatlar, ilaç kullanımları ya da aile hastalık geçmişi de önemli faktörler olmaktadır. Bu konuda tereddütler oluştuysa bir doktor kontrolünden geçmek faydalı ve sağlıklı olacaktır.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."