Prostat Ameliyatı

Prostat ameliyatı, prostat kanseri veya iyi huylu prostat hiperplaziyi tedavi etmek için bir ürolog tarafından farklı cerrahi girişimleri kapsayan işlemdir. Birden fazla türü olan prostat ameliyatı için kişinin yaşadığı durum değerlendirilerek işlemin kararı verilir. Riskleri bulunan prostat ameliyatı için idrar kaçırma, erektil disfonksiyon ve cerrahi işlemlerde görülen diğer riskler bulunur. Çoğu işlemde kişiler dört ile on hafta arasında iyileşme gösterebilir.

Prostat Ameliyatı Nedir?

Prostat ameliyatı, prostat bezinde ortaya çıkan hastalıkların cerrahi olarak tedavi edilmesi için yapılan girişimleir tanımlar. Genellikle iyi huylu prostat büyümesi veya prostat kanseri gibi durumlarda uygulanır.

Ameliyatın amacı: idrar akışını engelleyen dokuları çıkarmak, ağrıyı ve idrar yapma zorluklarını gidermek ya da kanserli dokuları tamamen temizlemektir. Ameliyatın türü, prostatın boyutu ve büyümesine neyin sebep olduğu netleştirildikten sonra belirlenmektedir.

Prostat Ameliyatı Neden Yapılır?

Prostat bezinin büyümesi, zamanla idrar kanalına baskı yaparak aşağıdaki şikayetlere neden olabilir. Bu şikayetler ilaçla kontrol altına alınamadığında veya prostatta kanserli hücreler tespit edildiğinde cerrahi tedavi gündeme gelir.İdrar akışının engellemesinden kaynaklanan idrar yolu semptomlarının ve komplikasyolarını hafifletir. Bunlar:

• İdrar yapmaya başlarken yaşanan zorluk
• Yavaş idrara çıkma
• Geceleri normalden daha fazla idrara çıkma
• İdrar yaparken sık sık durma
• Mesanenin tam boşalamaması hissi
• İdrar yolu enfeksiyonu
• İdrarı hiç yapamama
• Sık idrara çıkma
• İdrar akışında zayıflama veya kesilme
• İdrar yaparken yanma, ağrı

Prostat Ameliyatı Türleri

Prostat ameliyatları, hastalığın nedenine ve prostatın büyüklüğüne göre farklı tekniklerle yapılabilir:

Lazer Prostatektomi (lazer TURP)

Lazer, üretranın girişini tıkayan prostat dokusunu yok eder. Ameliyattan sonraki süreçte birkaç gün boyunca idrarın boşaltılmasına yardımcı olması için mesaneye Foley kateteri yerleştirilir.

Radikal Prostatektomi

Radikal prostatektomi, prostat bezinin tamamının ve çevresindeki bazı dokuların çıkarıldığı ameliyat türüdür. Bu yöntem genellikle prostat kanseri tedavisinde tercih edilir.

Uygulama açık cerrahi, laparoskopik veya robotik yöntemlerle yapılabilir. Robotik prostatektomi, daha az kanama ve kısa iyileşme süresiyle öne çıkar.

Transüretral Elektrovaporizasyon (TUVP)

TUVP ameliyatı, iyi huylu prostat büyümesi tedavisinde en sık uygulanan yöntemdir.Bu işlemde cerrah, idrar kanalından girerek prostatın iç kısmındaki fazla dokuyu özel bir elektrikli halka yardımıyla çıkarır. Kesik atılmaz ve hastanın iyileşme süresi daha kısadır.

Basit Prostatektomi

Basit prostatektomi, prostatın sadece büyümüş iç dokusunun alınması işlemidir. Genellikle büyük hacimli prostatı olan, ilaç tedavisinden fayda görmeyen BPH hastalarına uygulanır.

Transürektal Mikrodalga Termoterapisi (TUMP)

Prostat dokusunu yok etmek için mikrodalga darbeleri kullanarak ısı verir. Ameliyattan sonra 3 ila 5 gün boyunca idrar boşaltımına yardımcı olmak için mesaneye kateter yerleştirilir.

Fotoselektif buharlaşma (PVP)

Çok az kan kaybı ile fazla prostat dokusunu buharlaştırmak ve çıkarmak için yüksek güçlü yeşil ışıklı lazerin kullanılmasıdır.

Prostat Üretra Kaldırma (PUL)

Prostat dokusunu sıkıştırmak için prostat loblarına küçük implantlar yerleştirilir.

Su Buharı Termal Tedavisi (WVTT)

Bu işlem, fazla dokuyu çıkarmak için prostat içine steril su buharı (buhar) verilmesini sağlamaktadır. Cerrahın muayenehanesinde veya ayakta tedavi cerrahi merkezinde yapılabilmektedir.

Transüretral İğne Ablasyonu (TUNA)

Cerrah prostat içine iğneler yerleştirilir. Yüksek frekanslı ses dalgaları olan ultrasında iğne ve prostat dokusunu ısıtarak oluşturur.

Prostat Su Jeti Tedavisi (Aquablasyon)

Büyümüş olan prostatın bazı kısımlarını çıkarmak için minyatür yüksek basınçlı su jetleri kullanılır.

Prostat Enükleasyonu (HoLEP)

Prostatın büyümüş kısımlarının lazerle çıkarılarak alınması demektir. İyi huyu prostat büyümesi olan hastalarda kamera ile idrar kanalından girilerek yapılır. İdrar kanalına bası yapan kısmı prostat kassülünden ayırılarak mesaneye bölgesine atılmış olur. Mesaneye atılan bu parçalar daha sonra küçük parçalarla idrar kanalından dışarı atılmak için işlem görür.

Üretra İmplantı (iTind)

Prostat içine geçici bir nitinol implantı yerleştirilerek yapılır. Bu implat genişledikçe prostatta daha büyük bir açıklık oluşturmaya yardımcı olmak için birkaç kesi oluşturulur.

Prostat Ameliyatı Sonrası Süreç

Ameliyat sonrası dönemde hastaya birkaç gün idrar sondası takılır. İyileşme süresi yapılan cerrahi yönteme göre değişse de genellikle 2–6 hafta arasında normal aktivitelere dönülebilir.

Bu süreçte;

• Yeterli sıvı alınması,
• Ağır egzersizlerden kaçınılması,
• Doktorun önerdiği antibiyotik ve ağrı kesicilerin kullanılması gerekir.

Cinsel fonksiyonlar, özellikle radikal prostatektomi sonrası geçici olarak etkilenebilir; ancak cerrahi tekniklerin gelişmesiyle bu durum birçok hastada geri dönebilmektedir.

Prostat Ameliyatının Riskleri

Her cerrahi girişimde olduğu gibi prostat ameliyatlarında da bazı riskler bulunur:

• Bacaklarda akciğerlere gidebilen kan pıhtıları
• Kan kaybı
• Solunum problemleri
• Ameliyat sırasında kalp krizi veya felç yaşanması
• Cerrahi yara
• Pnömoni
• Mesane veya böbrek enfeksiyonları
• İlaçlara karşı reaksiyonlar

Bu ameliyatta ise olası riskler:

• Kanama
• İdrar kaçırma
• Enfeksiyon
• Cinsel istekte azalma veya ereksiyon sorunları
• Geçici idrar yapma güçlüğü
• Meninin üretradan dışarı atılması yerine geri dönmesi
• Hiçbir semptomda iyileşme görülmemesi

Bu riskler, hastanın genel sağlık durumuna, yaşına ve uygulanan cerrahi yönteme göre değişiklik gösterebilir.

Prostat Ameliyatı Semptomları

Prostat kanseri çıkardıktan sonraki ilk yıl boyunca, tekrarlanamadığında emin olmak için birkaç kez kan testi yapılmaktadır. Bu kan testleri ile PSA (prostat spesifik antijen) seviyelerini kontrol edecektir. Ameliyat sonrasında seviyelerin normalden yüksek olması durumunda görüntüleme testler veya ek laboratubar testleri isteyebilirler.

Herhangi bir anormal semptom yaşandığında derhal doktor ile görüşmek önemlidir. Semptomlar aşağıdaki gibi olabilir:

• Kesi yerlerinde yoğun kanama
• Kesi yerlerinden gelen akıntının renginin farklı olması
• 38 derece ve daha yüksek ateş olması
• Enfeksiyon
• Ameliyat bölgesinde kötü koku
• Dikiş yerinden deri ayrılması, kopması
• Şiddetli ağrı

Prostat Ameliyatı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Prostat ameliyatı ile prostatektomi aynı şey mi?

Prostat ameliyatı, daha genel bir ifadedir. Prostatektomiyi değil prostat ile ilgili yapılan farklı cerrahi işlemleri kapsar. Prostatektomi ise prostat bezinin tamamının ya da bir kısmının cerrahi olarak çıkarılması anlamına gelmektedir.

Prostat ameliyatı büyük bir ameliyat mıdır?

Evet. Genellikle büyük bir ameliyat sınıfına girer. Cerrah, prostatı kısmi ya da tamamen çıkarır.

Prostat ameliyatında kullanılan HoLEP yöntemi nedir?

Kesi gerektirmeyen, açık prostat ameliyatına benzer bir işlemdir. İdrar akışını engelleyebilecek prostatın tamamının çıkarımını sağlayan HoLEP, ciddi derecelerde büyümüş olan prostatı tedavi etmek için kullanılan en iyi seçeneklerden biridir.

Prostat ameliyatı kaç günde iyileşir?

Yaklaşık sekiz haftalık süreçten sonra hasta normal yaşamındaki aktivitelere dönebilir. Ancak iyileşme süreci, prostat ameliyatının türüne, sağlık geçmişine, varolan rahatsızlıklıklara dahi bağlıdır.

Prostat ameliyatının avantajları nelerdir?

Prostat ameliyatları, prostatektomi de dahil en temel avantajı prostat kanseri ya da iyi huylu prostat büyümesinin tedavisidir. Prostat kanseri özellikle yüksek dereceli ya da ağresif prostat kanseri gibi seyrediyorsa tedavi edilmediğinde ölümcül olabilmektedir. Çoğu hastanın tedavi edilmeyen prostat kanserine yakalanma riski bulunur.

Prostat ameliyatı sonrası hastanede kalış süresi ne kadardır?

Yapılan prostat ameliyatına bağlı olmakla birlikte herhangi bir komplikasyon gelişmezse iki gün içinde hastaneden ayrılmak mümkündür. Bazı hastalar aynı gün eve dönebilirken bazı hastalar ( açık prostat ameliyatı olanlar) genellikle üç ila dört gün olabilmektedir. Bu süreler kesinlikle doktor kontrolü sonrası kişi ve ameliyat türüne uygun belirlenmelidir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."