Dizde Sıvı Birikmesi Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Dizde Sıvı Birikmesi Nedir?

Dizde sıvı birikmesi, eklem çevresinde bulunan dokularda meydana gelen yaralanma, enfeksiyon ya da tıbbi bir durumun sonucunda sinovyal sıvının anormal olarak eklemdeki dokulara dolması ve buna bağlı olarak eklemde şişlik oluşmasıdır. Artan ve ekleme dolan sıvı ile eklemin dışardan gözlenebilecek şekilde olduğundan daha fazla şiş görünmesine yol açar. Şişkinliğe bağlı olarak kişide ağrı ve hareket kısıtı meydana gelerek kişinin yaşamı olumsuz etkilenebilir.

Diz eklemi, hareketliliği sağlayan önemli yapılardan biridir. Eklem içerisinde bir miktar sinovyal sıvı bulunur. Sinovyal sıvı; vücudun kendi ürettiği bir sıvıdır. Eklemdeki Sinovyal zar dokusunda bulunur ve içeriğindeki hyalüronik asit ile hem eklemi besler hem de eklemlerin birbirine sürtünerek aşınmasını engeller. kayganlığını sağlar ve sürtünme sonucu aşınmayı engeller.

Dizde Sıvı Birikmesi Neden Olur?

Dışarıdan ya da hastalıklar kaynaklı oluşan dizde sıvı birikmesi bir çok nedene bağlı oluşur. En sık görülen oluşum nedenleri şunlardır:

• Travma ve Yaralanmalar: Diz eklemine alınan darbeler, burkulmalar, spor kazaları, düşmeye bağlı yaralanmalar, menüsküs kas yırtıkları gibi tetikleyici travmalar. 
• Prepatellar Bursit: Dizdeki bursa adı verilen keseciklerin iltihaplanması da sıvı birikmesine yol açabilir.
• Enfeksiyonlar: Bazı hastalıkların tedavi sürecinde, ameliyatlar gibi durumlarda nadiren de olsa diz eklemine yerleşen enfeksiyonlar da sıvı artışına ve birikmesine neden olabilir.
• Aşırı Kullanım: Uzun süreli diz zorlayıcı spor aktiviteleri, iş nedeniyle diz eklemine yük binmesi de sıvı artışını tetikler.
• Ramatoif Artrit ve Gut Hastalığı: İltihaplı romatizmal hastalıklar, diz ekleminde sıvı artışına neden olan sistemik sorunlardır.
• Kireçlenme: Yaş ile birlikte artan diz eklemi kireçlenmesi de sinovyal sıvının artışına sebep olur.

Dizde Sıvı Birikmesi Belirtileri Nelerdir?

Dizde sıvı birikmesi çoğu zaman sadece tek bir dizde etkisi hissedilir. Dizde sıvı birikmesi eklemde ağırlık hissi, diğer dize kıyasla daha şiş olmasıyla gözlemlenebilir.

Diz ekleminde sıvı birikmesi halinde görülen en yaygın olan belirtiler:

• Diz çevresinde şişlik
• Diz ağrısı
• Diz bükülürken zorlanma
• Diz üzerine basamama,
• Diz ekleminde iltihaplanma varsa sıcaklık artışı
• Hassasiyet
• Sertlik
• Kızarıklık

Dizde Sıvı Birikmesi Risk Faktörleri Nelerdir?

Dizde sıvı birikmesi sonradan yaşanan bir durum kaynaklı olabildiği gibi dikkatli olunan durumlarda olmama ihtimali de mümkündür. Ancak bu durumu yaşaması olası bazı risk faktörleri vardır. Bu konuda dikkatli olunması ve düzenli kontroller önemli ölçüde koşulları sağlıklı hale getirecektir. Risk faktörleri şunlardır:

Yaş: Genellikle diz kaynaklı problemler yaş artıkça kendini gösterebilir. Kireçlenme, kemik erimesi gibi.

Sporcular: Bazı sporlar diz üzerine binen yükü ve burkulma, darbe gibi durumlara çok fazla açıktır. Güreş, basketbol, voleybol, tenis, buz pateni gibi.

Meslek Grupları: Bazı mesleklerde yine sporlar gibi dize oluşan baskı oldukça fazladır. Mesai süresinde ayakta, dizlerin üzerinde çalışan kişiler risk altındadır. Bahçıvan, inşaat çalışanları, çatı ustaları gibi.

Kilo: Vücudu taşıyan bacaklara ve dizlere ağırlık yüklendikçe baskı ve dejenerasyon artar ve fazla kilolu kişilerde diz eklemlerinde sıvı birikmesi görülebilir.

Dizde Sıvı Birikmesi Nasıl Teşhis Edilir?

Dizde sıvı birikmesinde eğer risk altında iseniz veya belirtilerden en az birini hissediyorsanız ilerlememesi adına doktor kontrolü ile ilerlemek önemlidir. Öncelikle hastalık öyküsü incelenir ve fiziksel muayene yapılır. Çoğu durumda fiziki muayene ile teşhis edilen dizde sıvı birikmesi için doktorlar tarafından bazı tarama ve testler istenebilir. Bu tarama ve testler:

Eklem Aspirasyonu: Doktor tarafından muayene esnasında yapılan, kısa süre içerisinde tamamlanan bu işlemdir. Bu işlemde ekleme uzun ve ince bir iğne sokularak sıvının dışarı çekilmesi sağlanır. Bu sıvı ile birlikte şu durumlar tespit edilir.

• Enfeksiyona neden olabilecek bakteriler
• Gut veya diğer hastalıkları gösterebilen kristaller, glikoz ve proteinler
• Yaralanmaya sebep olan kan hücreleri
• Sıvının bir kısmının alınması ile birlikte eklemdeki basıncın azalması ile gelişen iyileşme

MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme): Eklem içi yapılar olan menüsküs, kıkırdaklar, bağ dokularının detaylı analizi yapılır.

BT Taraması (Bilgisayarlı Tomogrofi): vücut içindeki alanların ayrıntılı resimleri ve taramalarını oluşturmak için özel röntgen ışını kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. kemik, damar ve yumuşak dokuların kesit görüntüleri incelenir.

Rontgen: Kemik yapısındaki bozulmaları değerlendirmek için kullanılır.

Ultrason: Sıvının yerleşimi ve miktarı görüntülenebilir.

Dizde Sıvı Birikmesinin Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Dizde sıvı birikmesi tedavisi doktorlar tarafından yapılan test ve taramalar sonucunda belirlenir. Nedenine bağlı olarak tedavi yöntemi değişmektedir. Genel olarak uygulanan tedavi yöntemleri şunlardır:

İlaç tedavisi:

Ağrı kesiciler, antienflamatuarlar, antibiyotikler, kortikosteroid enjeksiyonu

Diz sıvısının aspirasyonu:

Diz ekleminden fazla sıvı, steril ortamda iğneyle çekilir. Hem tanı hem de tedavi yöntemi olarak uygulanır.

Fizik tedavi ve egzersizler:

Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarının uyguladığı profesyonel destekle uygulanan egzersizler ile diz kaslarının güçlendirilmesi ile sıvının tekrarlanmasının önüne geçilir.

Cerrahi müdahale

Sıvı birikmesi ile ilgili tedavi yöntemleri fayda etmediği durumlarda bursa kesesi cerrahi yöntemle alınır. Çok ileri ve şiddetli vakalarda ise diz protezi gibi uygulamalar kullanılabilir.

 

 

 

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."