Kalsifikasyon Nedir? Teşhisi ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kalsifikasyon Nedir?

Kalsifikasyon, kalsiyumun vücut dokularında, kan damarlarında veya organlarda birikme yapması ile meydana gelir. kalsiyum birikimi dokularda, organ ve kan damarlarında sertleşebilir vücuttaki doğal süreci bozabilir.  Kalsiyum, kan dolaşımı yolu ile taşınır. Vücuttaki kalsiyumun çoğunluğu diş ve kemiklerde bulunur. Kalan kalsiyum da kan dolaşımı yoluyla vücudun farklı bölgelerine taşınır. Kireçlenme bir miktara kadar normaldir. Vücudun bir yaralanma veya iltihaplanmaya tepki veriyor olabilir.

Bazı rahatsızlıkların oluşumu, kalsiyumun normalde olmaması gereken yerlerde birikmesi nedeniyle oluşur. Zamanla bu birikim, böbrek sorunlarına beyin ve kan damarları dahil tüm bölgelerde sorunlara yol açabilir. Eğer kalsiyum durumu fazla ise komplikasyon oluşumunu önlemek için tedavi ihtiyacı olabilir.

Kalsifikasyon Türleri Nelerdir?

Vücudun birçok yerinde kalsifikasyon oluşabilir. Bunlar;

• Atardamarlarda
• Kalp kapakçıklarında
• Beyinde
• Diz eklemleri ve tendonlarda
• Memelerde
• Kaslar ve yağ gibi yumuşak dokularda
• Böbreklerde
• Mesanede
• Safra kesesinde
• Deride

Bazı kalsiyum birikimleri zararsızdır. Bu tortular, vücut iltihaplanmalarına ve yaralanmalarına karşı ya da belirli bir biyolojik sürece verilen tepki olduğuna inanılmaktadır. Ancak bazı kalsifikasyonlar organ fonksiyonlarını bozabilir ve kan damarlarını etkileyebilmektedir.

Meme kalsifikasyonları teşhis ve tedavisi

Memede oluşan kalsifikasyonlar, memenin yumuşak dokusunda kalsiyum biriktiğinde ortaya çıkar. İki ana meme kalsifikasyon türü vardır. Bunlar:

• Makrokalsifikasyonlar: genis kalsiyum birikmeleri
• Mikrokalsifikasyon: çok küçük kalsiyum birikimleri

Meme kireçlenmeleri çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Meme yaralanmaları, hücre salgıları, enfeksiyonlar, iltihaplanmalar gibi durumlar meme kalsifikasyonuna neden olabilir. Ayrıca meme kanseri geçirme durumunda kanser nedeniyle radyoterapi görüldüğümde de kalsifikasyon görülebilir.

Meme kireçlenmeleri genellikle kanserli değildir ancak bazı durumlarda mikrokalsifikasyonların görünümü erken meme kanseri belirtisi olabilir.  Meme kalsifikasyonları, normal bir meme muayenesinde tespit edilemeyecek kadar küçüktür. Doktorlar, genellikle meme dokusu kontrolü için mamografi görüntülemesi sırasında birikintileri tespit eder. Herhangi bir kalsifikasyonun tekrar kontrol edilmesi gerekirse doktorun kişiden bir takip randevusu isteyebilir. Doktorlar şüpheli görünen kalsifikasyonları tespit etmek için biyopsi kullanır ve daha yakından incelemek için küçük bir cerrahi müdahale de önerebilir.

Mamografi yaşı itibari ile çekimlerin düzenli yapılması, meme kalsifikasyonlarını da takip etmeye yardımcı olmaktadır. Memede oluşan herhangi bir değişikliğin erkenden farkedilmesi, olumlu sonuç alınması olasılığı o kadar artmaktadır.

Kalsifikasyon Nedenleri

Kalsifikasyonlar birçok faktör ile oluşabilir. Oluşuma etki eden durumlar:

• Enfeksiyonlar
• Kalsiyum metabolizma bozuklukları: Hiperkalsemi, kanda çok fazla kalsiyum birikimi oluşumunda ortaya çıkar.
• Kalıcı iltihaplanma: iltihaplanma, doku hasarına neden olur ve proteinleri serbest bırakmasına neden olur bu sayede kalsiyum kümeler halinde bağlanamaz.
• Bazı otoimmun hastalıklar: iskelet sistemi  veya bağ dokularını etkileyen otoimmün hastalıklar kalsifikasyona neden olabilir.

Kalsifikasyon, kalsiyum açısından zengin bir beslenme ile ilişkisi yoktur. Bu durum böbrek taşları için de geçerlidir.

Kalsifikasyon Teşhisi

Kalsifikasyon teşhisi, genellikle kireçlenme yeri ve türüne bağlıdır. Başka bir nedene bağlı olan ve genellikle tek başına değil başka hastalıkların sürecinde belirlenebilen kalsifikasyonların tanısı konulduktan sonra da bazı görüntüleme yöntemleri ile teyit edilebilir. Doktorlar birçok kalsifikasyon türü için farklı teşhis yöntemleri kullanır. Bunlar:

• Fiziksel muayene: genellikle cilt kalsifikasyonları için kullanılır.
• Görüntüleme testleri: Röntgen, BT taramalarında kalsifikasyonlar görülebilir. Kalsifikasyonlar genellikle röntgen ile tespit edilir. Röntgen testleri ile iç organlarınızın fotoğraflarını çekmek için elektromanyetik radyasyon kullanır. Genellikle herhangi bir rahatsızlığa neden olmaz. Doktorlar genellikle röntgen ile herhangi bir kireçlenme sorununu hemen tespit edebilecektir.
• Laboratuar testleri: kalsiyum seviyesi için kalsiyum kan testi yapılır. Ek olarak kan testleri istenebilir. Bunlar böbrek taşı gibi genel böbrek fonksiyonunu belirleyebilir. Ya da bazı durumlarda kanserli bölgelerdeki kalsiyum birikintileri bulunabilir. Bunlar genellikle kanserin neden olup olmadığını belirlemek için test edilebilmektedir. Biyopsi ise doku örneğinin alınarak kanser teşhisini doğrulamak ya da dışlamak için kullanılır. Kanser hücresi tespit edilmedi ise doktorlar bu kalsifikasyonları iyi huylu olarak nitelendirir.

Kalsifikasyon Tedavisi

Kalsifikasyon tedavisi, çeşitli faktörlere bağlıdır.

• Kalsifikasyon nerede oluşur?
• Altında yatan sebepler nelerdir?
• Herhangi bir komplikasyon ortaya çıkar mı?

Kalsifikasyon durumu tespit edildikten sonra, doktor olası bir komplikasyonu kontrol etmek için düzenli takip randevuları ile süreci inceler. Küçük atardamar kalsifikasyonları tehlikeli kabul edilmez.

Kalp kapakçıklarında da oluşabilir. Bu durumda kalsiyum birikimi kapakçığın işlevini etkileyecek kadar şiddetli, kapağı açmak veya değiştirmek için ameliyat gerekebilmektedir.

Böbrek taşı için tedaviler genellikle böbreklerdeki biriken kalsiyumu parçalamaya yardımcı olur. Doktorlar, genelde kalsiyum birikiminin oluşturduğu böbrek taşını önlemek için idrar sökücü ile tedaviye başlamayı tercih edebilir. Bu idrar sökücüler genelde böbreklere idrarı serbest bırakmaları ve daha fazla kalsiyum tutmaları için sinyal gönderir.

Eklem ve tendonlardaki kalsiyum birikmeleri her zamana ağrılı belirtiler vermeyebilir. Hareket açıklığının etkilenerek rahatsızlığa neden olabilir. Tedavi yöntemleri de iltihap giderici ilaçlar ve buz torbaları yer almaktadır. Ağrı durumunun geçmemesi durumunda cerrahi müdahale önerilir.

Kalsifikasyon Temizleme İşlemi

Cilt: Ciltteki kalsiyum birikintileri herhangi bir ağrı veya rahatsızlığa neden olmuyorsa tedaviye ihtiyaç olmayabilir. Cilt kireçlenmesinin türüne bağlı olarak, doktorlar bazı ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar arasında kalsiyum kanal blokerleri ve kortikosteroidler bulunur .

Dişler: Kalsiyum birikimi diş yaralanmalarından kaynaklanıyorsa, dişiniz sağlıklıysa tedaviye ihtiyaç olmayabilir. Renk bozulması konusunda endişeleniliyorsa, diş hekimi dişi beyazlatabilir. Enfekte dişler için kanal tedavisi gerekebilir. Diş kireçlenmesi başka bir nedenden kaynaklanıyorsa, hekimler kireçlenmeye neden olan durumu ele alacaktır.

Göğüsler: Göğüslerdeki kalsiyum birikintileri genellikle tedavi gerektirmez. Doktorlar, değişiklikleri kontrol etmek için gelecekteki mamografi görüntülerini öncekilerle karşılaştırabilir. Testler kanserli olabilecek kireçlenmeler olduğunu gösterirse, doktorlar tarafından bir onkoloğa yönlendirecektir . Onkolog, kanser konusunda uzmanlaşmış bir doktordur.

Omuzlar: Doktorlar, istirahat ve fizik tedavi önerebilir. Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar da omuzlardaki kalsiyum birikimini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu seçenekler işe yaramazsa, steroid enjeksiyonları veya anestezik ya da tuzlu su solüsyonuyla yıkama önerebilir.

Beyin: Doktorlar, beyindeki kalsiyum birikintilerini temizleyemez. Ancak semptomlarınızı kontrol etmeye yardımcı olabilir. Örneğin, nöbetler veya distoni gibi rahatsızlıkların etkileri için bazı ilaçlar reçete edebilir.

Böbrekler: Doktorlar, böbreklerdeki kalsiyum birikimini azaltmak için beslenme değişiklikleri önerebilir. Kandaki ve idrardaki anormal kalsiyum seviyelerini azaltmaya yardımcı olabilecek ilaçlar ve takviyeler önerebilir. Doktorlar, ayrıca böbreklerdeki kalsiyum birikimlerinden kurtulmak için böbrek taşı tedavileri de önerebilir. Gelecekte kireçlenmeyi önlemeye yardımcı olmak için bir idrar söktürücü reçete edebilir .

Atardamarlar: Doktorun risk azaltmak için beslenmede değişiklikler önerebilir. Atardamarlardaki kalsiyum birikiminin komplikasyonları arasında yüksek tansiyon (hipertansiyon) , diyabet ve böbrek hastalığı yer alabilir.

Kalsifikasyon Önlenmesi

Kalsifikasyonun önlenmesinin kesin bir yolu yoktur. Bunlar biyolojik süreçlerden kaynaklanmaktadır. Bunun dışında;

• Tütün ve tütün ürünlerini bırakmak: Tütün ürünleri kullanımı kalp hastalıklarının gelişimi içiin önemli bir risk faktörüdür. Kalp ve ana atardamarlarda kireçlenmelerde rol oynar.
• Beslenme düzenini değiştirmek
• Tansiyon ilaçları
• Hormon replasman tedavisi
• Kalsiyum takviyeleri
• Kolestrol düşürücü ilaçlar

Birikmelerin önlenmesini dolayısıyla kireçlenme oluşumunu önleyebilir.

Kalsifikasyon, kalsiyum durumuna bağlı oluştuğundan genellikle yaş ile ilişkili oluşabilir. Günlük kalsiyum ihtiyacı yaşa, cinsiyete hatta genel sağlık durumıundan etkilenir. Günlük kalsiyum ihtiyacının dozu için doktor yönlendirmesi önemlidir.

• 65 yaş üzerinde olan kişilerde kalsiyum seviyesi değerlendirilmesi için düzenli doktor kontrolleri ve testler yaptırılabilir.
• 65 yaşın altında ve doğuştan kalp rahatsızlığı veya böbrek sorunları olan kişilerde kalsifikasyonlar yaşıtlara göre daha yaygın olabilir. Bu rahatsızlıklardan herhangi biri olması dahi kireçlenme testi yaptırmak için doktor kontrolü gerektirir

Bazı ilaçların kullanımı, vücuttaki kalsiyum seviyelerini etkileyebilir. Kolestrol, kan basıncı ve hormon replasman tedavisi gibi tedaviler için kullanılır ve kalsiyumun vücutta nasıl kullanıldığını etkileyen yaygın ilaçlardır. Bu ilaçların herhangi birinin kullanımı varsa ya da ilgili tedavilerden birinin görülme duurmu varsa kalsiyum seviyeleri üzerindeki etkisinin anlaşılması için doktor görüşü alınmalıdır.

Kalsifikasyon Görünümü

Kalsifikasyon, tek başına semptomlar neden olmaz. Genel olarak başka nedenlerle birlikte röntgen çekimi esnasında tespit edilirler. Altta yatan bir sağlık sorununa bağlı belirlenebilir. Bu hastalıklar ya da tütün ürünü kullanımı sözkonusu ise kalsifikasyona yatkınlık olduğu söylenebilir. Altta yatan en önemli hastalıklar şöyledir:

• Kalp hastalığı
• Böbrek hastalığı

Görünüm, kalsifikasyonun konum ve ciddiyetine göre de değişiklik gösterebilir. Sertleşmiş kalsiyum birikintileri, beyin ve kalpteki hayati süreçlerin kesintiye uğramasına ya da kan damarlarındaki kalsifikasyonların koroner kalp hastalığına yol açması mümkün olabilir.

Kalsifikasyon riskine yol açabilecek sağlık sorunlarının yönetilmesinin en iyi yolu doktor ile görüşmektir.

Kalsifikasyon ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Kalsifikasyon varsa ne beklemeliyim?

Kalsifikasyon durumunun belirlenmesi normalde farkedilmez, başka rahatsızlıkların görüntüleme testleri esnasında kalsiyum birikimine rastlanır ve o şekilde öğrenilebilir. Genellikle altta yatan başka bir nedene bağlıdır. Bazıları zararsız olabilirken beyin ve kalpte sertleşmiş şekilde görülen kalsiyumlar yani kalsifikasyon durumları ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."