Yükleniyor
Rezorpsiyon; vücudun birçok farklı bölgesinde meydana gelebilen, moleküllerin ve minerallerin geri emiliminin gerçekleşme işlemidir. Özellikle kemiklerde ortaya çıkan bu durum, osteoporoz gibi sağlık problemlerinin yaşanmasına yol açabilir. Bunun haricinde, cilt yaralarının iyileşme süreci normale kıyasla çok daha uzun sürebilir ve hatta iyileşme görülmeyebilir. Bu durumda ise deri ölümü ortaya çıkar.
Rezorpsiyon, vücutta bulunan canlı organizmalardaki dokuların, minerallerin ve bazı yapıların yıkılması ve bu yıkım sonrasında ise artan parçaların tekrar emiliminin gerçekleşmesidir. Bu süreçte sağlıklı bir emilim gerçekleşmez. Bunun nedeni ise yıkılan doku parçalarının emilmesi ve çözülmesidir.
Vücutta oluşan bu durum ise beraberinde bazı problemleri getirir. Özellikle kemiklerde oluştuğu bilinse de farklı dokularda ve hücrelerde de bu durumun yaşanma ihtimali vardır. Kemik erimesi gibi sağlık problemleri, rezorpsiyon nedeni ile ortaya çıkar.
Rezorpsiyon mekanizması, fizyolojik dengeyi sağlar fakat bazı durumlarda kişinin sağlık problemlerinin ortaya çıkmasına da yol açar. Osteoklastlar, rezorpsiyonun temel hücrelerinden birisidir ve bu hücreler, kemiğin yüzeyine yapışır. Büyük ve çok çekirdekli bir yapıya sahip olan osteoklast hücreleri, asidik bir ortam oluşturulmasından görevlidir.
Kemik rezorpsiyonu, vücudun mineral dengesini sağlar. Fakat fazla ya da yetersiz rezorpsiyon nedeni ile kemik hastalıkları ortaya çıkabilir. Rezorpsiyon, kişinin vücut dengesini oluşturur fakat bazı etkenlere bağlı olarak vücudun zarar görmesine de yol açabilir. Bu mekanizmanın etkilendiği dokular arasında kemik dokusu, diş dokusu ve kıkırdak dokusu yer alır.
Rezorpsiyon türleri, oluşumun gerçekleştiği bölgelere göre değişkenlik gösterir. Her bölgede farklı etkileri vardır ve aynı zamanda farklı belirtilere sahiptir. Bu türler şu şekilde sıralanır:
Diş rezorpsiyonu, dişte bulunan diş minesi gibi sert dokuların bazı hücreler tarafından yıkılarak yeniden emilmesidir. Süt dişlerinde bu durumun ortaya çıkması fizyolojik olarak kabul edilirken, yetişkin kişilerde bulunan dişlerde patolojik olarak kabul edilir. Bu durum; travmalara, darbelere, şiddetli yaralanmalara ve düşmelere, kist ya da tümör oluşumuna, inflamasyona ve dişe işlem yapılırken fazla baskı uygulanmasına bağlı olarak ortaya çıkar.
Kemiklerde görülen bu durum ise iskelet sisteminde bulunan kemik dokusunun, osteoklastlar tarafından yıkılması ve emilmesidir. Büyüme döneminde görüldüğünde fizyolojik ve normal kabul edilir. Hasarlı kemiklerin yenilenebilmesi için bu işlem vücut tarafından gerçekleştirilir. Fakat büyüme çağı tamamlandıktan sonra rezorpsiyon oluşumu hızlı gelişebilir ve bu gibi durumlarda kemik kütlesinde azalma gerçekleşir. Bu azalma nedeni ile de kemik erimesi ve kemikte kırılmalar oluşur. Genellikle menopoz döneminde ve ilerleyen yaşa bağlı olarak bu durum ortaya çıkar.
İnternal rezorpsiyon, daimi dişlerde görülen nadir bir durumdur. Dişte pulpa dokusu vardır ve bu dokuda ise odontoklast benzeri hücrelerin aktifleşmesi görülür. Dişin iç yüzeyinden başlayarak dış yüzeyine doğru etki eder. Genellikle patolojik olarak ortaya çıkar ve dişte boşluk oluşumu görülür. Oluşan boşluk, diş minesine ve diş köküne kadar etki eder. Pulpa içinde meydana gelen kanamalara, dişe alınan darbelere ve bazı enfeksiyon türlerine bağlı olarak bu durum ortaya çıkar. Fizyolojik olarak da görülebilir fakat erken dönemde semptom görülmediği için fark edilmesi zordur.
External rezorpsiyon, dişin dış yüzeyinde başlar ve dişin sement tabakasında hasar oluşumuna neden olur. Aynı zamanda dişteki ligament tabakası da bu nedenle zarar görebilir. Ortodontik tedavilerde hatalı bir işlem yapılmasına ve tümör oluşumuna bağlı olarak ortaya çıkar. Erken evrede belirti göstermez fakat ilerleyen evrelerde; diş eti ve diş hassasiyeti, diş ağrısı, dişte sallanma ve dişte kısalma gibi belirtiler ortaya çıkar.
Rezorpsiyon nedeni ile bazı hastalık türlerinin ortaya çıkma ihtimali söz konusudur. Bu durum genellikle patolojik türlerde ortaya çıkar. Rezorpsiyon ile ilgili hastalıklar arasında en sık bilineni osteoporozdur. Kemikte görüldüğü durumlarda kişinin kemik kütlesi azalmaya başlar ve ilerleyen süreçlerde kemik erimesi görülür. Yaşın ilerlemesine bağlı olarak ise kemikler daha kolay kırılır ve kemiklerin tekrar kaynaması oldukça zordur.
Periodontal hastalıklar ise genellikle diş problemlerine neden olur. Dişleri ve dişleri çevreleyen dokularda bazı problemler meydana gelir. İlerleyen süreçte diş kaybı görülebilir ve diş kaybı öncesinde de ağrı hissi meydana gelir. Dişte meydana gelen bu ağrı ve hassasiyet ise kişinin günlük yaşantısını zorlaştıracak derecede olabilir. Travmaya bağlı olarak da bazı hastalıklar ortaya çıkabilir. Özellikle diş yaralanmalarına bu süreçte sıklıkla rastlanır.
Bu süreçte kişinin kemik mineral yoğunluğunun değerlendirilmesi gerekir. Bu işlem ise dexa taraması sayesinde gerçekleştirilir. Tarama işleminde X ışınlarından faydalanılır ve kemikler ile yumuşak dokuların tepkisi gözlemlenir. Kişi sırt üstü uzanır ve cihaz ile işlem gerçekleşir. Bu tarama işlemi acısız ve ağrısızdır. Osteoporoz tanısı konulurken de bu tarama yönteminden faydalanılır. Menopoz sonrasında kadınların kemik yoğunluğunun takibi de bu işlem ile gerçekleşir.
Rezorpsiyon türleri, emilimin gerçekleştiği bölgeye göre değişkenlik gösterir. Emilim gerçekleşmesine bağlı olarak en sık görülen türler arasında; doku, kemik ve diş rezorpsiyonu yer alır. Bunların haricinde ise farklı bölgelerde rezorpsiyon görülme ihtimali de vardır.
Dişte meydana gelen bu durumun fark edilebilmesi için fiziki muayene gereklidir. Fakat muayene öncesinde de kişide bazı belirtiler ortaya çıkar. Bu süreçte bazı kişilerde belirtilerin görülmeme ihtimali de vardır. Dişte meydana gelen rezorpsiyon; diş hassasiyeti, diş kırılması ve diş eti hassasiyeti ile fark edilebilir.
Kemik rezorpsiyonu, kemik matrisinin parçalanması ile birlikte minerallerin kana karışmasıdır. Bu minerallerin kana karışması halinde ise kişilerde bazı hastalıklar görülür. Bu hastalık türleri arasında; osteoporoz, paget hastalığı, hiperparatiroidizm, kemik tümörü, romatoid artrit, lokal kemik kaybı, kemik metastazı ve osteopeni yer alır.
Rezorpsiyon süreci bazı durumlarda geri döndürülebilir olarak bilinir. Fakat kemik erimesi gibi durumlar söz konusu ise geri döndürülebilirlik mümkün değildir. Genellikle dokudaki bazı hasarlar, süt dişlerinde meydana gelen rezorpsiyonlar gibi bazı fizyolojik durumlarda geri dönüş imkanı vardır. Patolojik durumlarda ise bu durum değişkenlik gösterir.
Güncelleme Tarihi : 17 Eylül 2025
Yayınlanma Tarihi: 17 Eylül 2025
*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."
Detaylı bilgi için iletişime geçin.
