Sternum Nedir? Sternumun Görevleri Nelerdir?

Sternum Nedir?

Sternum kemiği; manubrium, processus xiphoideus ve corpus sterni bölgelerinden oluşan önemli bir yapıdır. Göğüs kafesi, bu kemik türü sayesinde daha dayanıklı hale gelir ve korunur. Aynı zamanda bölgedeki hareketlerin gerçekleştirilebilmesi için de bu kemiğe ihtiyaç duyulur. Göğüs kafesinin genişlemesine ve daralmasına yardımcı olur. Bu durum özellikle nefes alış veriş süreci ile doğrudan bağlantılıdır.

Sternumun Görevleri Nelerdir?

Sternumun temel görevi, göğüs kafesindeki hareketleri sağlamak ve bölgedeki önemli organları olası darbelere karşı korumaktır. İnsan vücudunun tam merkezi noktasında göğüs kafesi yer alır. Bu kemik, göğüs kafesinin orta bölgesinde konumlanmıştır ve göğüs kafesinin her bölgesini korur. Özellikle kalp ve akciğerin korunmasından görevli bir kemik türü olduğu bilinir. Ayrıca, solunum sırasında göğüs kafesi hareketlerini sağlayarak solunum sistemine katkıda bulunur.

Göğüs kafesini oluşturma görevi

Sternum kemiği, köprücük kemiği ve kaburgalar ile bağlantı kurarak göğüs kafesinin oluşumunu sağlar. Göğüs kafesi böylelikle, köprücük kemiğinden göğsün altına kadar gelen kısmı oluşturur. Kaburgalar, sternuma kıkırdaklar aracılığı ile bağlanır. Böylelikle göğüs kafesi kapalı bir forma sahip olur ve daha dayanıklı hale gelir.

Hayati organları koruma fonksiyonu

Hayati organların korunabilmesi için bu kemik türüne ihtiyaç duyulur. Hayati organlar, göğüs kafesinin olduğu bölgede yer alır. Vücuttaki en önemli organlar arasında ilk sıralarda kalp yer alır. Göğüs kafesi, bu kemik türleri sayesinde kapalı forma geçiş yaptığı için kalp, korunaklı bir bölgede kalır. Aynı zamanda akciğer bölgesi de bu koruma alanının içerisine dahildir. Büyük damar yapıları da göğüs kafesinin bulunduğu bölgede yer alır. Böylelikle damar yapılarının da korunması mümkün hale gelir. 

Solunum mekaniğine katkısı

Solunum sistemi mekaniğinin işleyişi, bu kemiğin göğüs bölgesini hareketlendirmesi ile sağlanır. Nefes alıp verirken, göğüs kafesi genişler ve daralır. Böylelikle akciğere oksijen iletimi gerçekleştirilir. Kemiğin esnek yapısı, genişleyip daralmayı sağlayarak solunum mekaniğinin çalışma sistemine katkıda bulunur.

Kas ve kemik yapılarına destek sağlaması

Sternum sadece göğüs kafesi ile bağlantılı olan bir kemik türü değildir, aynı zamanda farklı kas ve kemik yapılarına da destek olur. Göğüs kasları ve solunumdan görevli kas türleri, bu kemikten destek alır. Oluşan bu destek ve bağlantı sayesinde ise göğüs hareketleri gerçekleşir ve üst vücuttaki stabilite sağlanır. Solunum fonksiyonunun gerçekleşebilmesi için de solunum sisteminden görevli olan kas türlerinin bu kemikten destek alması gerekir.

Sternumun Bölümleri Nelerdir? 

Sternum; manubrium, processus xiphoideus ve corpus sterni olarak adlandırılan bölümlerden oluşur ve bu bölümlerin her birinin yapısı farklıdır. Aynı zamanda bu bölümlerin farklı görevleri de bulunur.

Manubrium sterni

Manubrium sterni, kemiğin en üst bölümünü oluşturan kısımdır. Aynı zamanda kemiğin en geniş ve en kalın bölgesi olarak da bilinir. Köprücük kemiği ile eklem yapar ve omuz bölgesinin stabilitesini sağlar. Birinci ve ikinci kaburga kısımları bu bölge ile bağlantı kurarak, göğüs kafesinin üst kısmını oluşturur. 

Corpus sterni

Corpus sterni, kemiğin en uzun kısmını oluşturur. Kemiğin ana bölgesi olarak da adlandırılması mümkündür. Bu bölge sayesinde göğüs kafesinin ön duvarının oluşumu gerçekleşir. Bölgede bulunan kaburgaların büyük bir kısmı ise corpus sterni bölgesine bağlanır. Böylelikle göğüs kafesinin dayanıklılığı artar ve hareket kabiliyeti kazanılır.

Processus xiphoideus

Processus xiphoideus ise üçüncü bölgedir. Kemiğin en alt ve en küçük olan kısmını oluşturur. Bu yapı, kişi dünyaya geldiğinde kıkırdak formundayken ilerleyen yaşlarda kemikleşmeye başlar. Aynı zamanda processus xiphoideus, herkeste farklı şekilde olabilir. Bazı kişilerde sivri yapıda görülürken bazı kişilerde ise yuvarlak bir yapıdadır. Bazen iki parça halinde bazen ise tek parça olarak oluşum gerçekleştirir. Göğüs kasları ve karın kasları bu kemik yapısına tutunur. Diyafram direkt processus xiphoideus ile bağlantılıdır.

Sternumun Solunum Sistemi ile İlişkisi Nedir?

Solunum sisteminin çalışması ile birlikte göğüs kafesinde ve akciğerde hareketlenmeler, bu kemik yapısı sayesinde meydana gelir. Böylelikle solunum sağlıklı bir şekilde gerçekleşir.

Nefes alma ve verme sırasındaki hareketi

Solunum, nefes alıp verme şeklinde gerçekleştirilir ve kişinin nefes alıp vermesi ile birlikte sternum yer değiştirir. Böylelikle göğüs kafesinde hareketlenme başlar. Kemiğin yer değiştirmesi milimlik şekilde gerçekleşir. Bu hareket, göğüs boşluğunun hacminin artmasını sağlar. Böylelikle akciğere hava dolar ve solunum verimli bir şekilde gerçekleşir.

Akciğer genişlemesine katkısı

Nefes alma verme sırasındaki hareketler ile sternum, akciğere hava dolmasını sağladığı için akciğerlerin genişlemesine de katkı sunar. Akciğerin yeteri kadar genişleyebilmesi için bu kemik türüne ihtiyaç duyulur. Böylelikle akciğer sağlığı da korunmuş olur. Özellikle yüksek efor sarf ettiren durumlarda, akciğerin yeteri kadar genişleyememesi nefes darlığı gibi problemlere neden olabilir.

Sternumun Dolaşım Sistemi Açısından Önemi Nedir?

Sternumun göğüs kafesinin orta kısmında yer alması, dolaşım sistemi açısından da oldukça önemlidir. Böylelikle kalp ve göğüs kafesi bölgesinde yer alan büyük damarlar, dış etkenlere karşı korunabilir hale gelir. Özellikle bölgeye alınan darbeler, bu kemik türü sayesinde minimum seviyede hasar alınmasını sağlar. Şiddetli darbelere bağlı olarak ise sternum kırığı gibi problemlerin meydana gelme riski söz konusudur. Sternumun dolaşım sistemi açısından önemi şu şekilde tanımlanabilir:

Kalbin korunmasındaki rolü

Bu kemik türü, kalbin hemen ön kısmında konumlanmış şekildedir ve böylelikle kalp bölgesine alınan olası darbelere karşı, kalbin hasar görmesini önler. Kemiğin dayanıklı yapısı ve kemik ile bağlantılı kaburgalar, kalbi dış etkenlerden korur. Aynı zamanda kalbin göğüs kafesi içerisindeki konumunun korunması da sternum kemiği sayesinde sağlanmış olur. 

Büyük damar yapıları ile anatomik ilişkisi

Vücutta kan taşımaktan görevli büyük damarlar yer alır. Bu damar türlerinin hasar alması, kalbin pompaladığı kanın vücuda yeteri miktarda taşınmasını önler. Damarların hasar alması ise sternum kemiği sayesinde önlenir. Aynı zamanda damarların stabilitesinin korunması da yine bu kemik türü sayesinde gerçekleşir.

Sternum Hangi Kemiklerle Bağlantılıdır?

Sternum, köprücük kemiği ve kaburgalar ile direkt olarak bağlantılıdır. Aynı zamanda farklı eklemler ile de bağlantı kurar. Böylelikle göğüs kafesinin oluşumu ve bölgenin korunması sağlanır. 

Kaburgalarla olan eklem yapıları

Kaburgalar ile eklem bağlantı kurarak, göğüs kafesinin ön bölgesinin oluşması sağlanır. Ön bölge, özellikle kalbin korunabilmesi açısından önemlidir. Kaburgalar ile eklem yapan sternum, bölgenin daha esnek ve daha dayanıklı bir yapıya sahip olmasına da katkı sağlar.

Köprücük kemiğiyle bağlantısı

Köprücük kemikleri, manubrium sterni ile bağlantı kurarak göğüs kafesinin üst kısmını oluşturur. Bu bağlantı oldukça önemlidir. Bunun nedeni ise bu bağlantısının, üst kısım ile gövde arasındaki tek kemik bağlantısı olmasıdır. Omuz kısmı ile üst gövde bu şekilde birbirine bağlanır ve stabilite sağlanır.

Sternum Gelişimi Nasıl Gerçekleşir? 

Kemiğin oluşum süreci, embriyo döneminde başlar ve erişkinlik sürecine kadar gelişmeye devam eder. Kemiğin bazı kısımları ilk başlarda kıkırdak formundayken, yaşın ilerlemesi ile birlikte kemik yapısına dönüşür. Gelişim süreci tamamlanana kadar kemikler genişlemeye ve uzamaya devam edebilir.

Embriyolojik gelişim süreci

Sternum kemiğinin oluşumu embriyo döneminde başlar ve kemikleşme süreci erişkinliğe kadar devam eder. Gebelik süreci başladıktan kısa bir süre sonra embriyonun göğüs kafesinin ön kısmı oluşur. Öncelikle bölgedeki kıkırdak yapıları oluşmaya ve gelişmeye başlar. Daha sonrasında ise kemik kısımları gelişir.

Çocukluk ve ergenlik döneminde sternum

Çocukluk ve ergenlik sürecinde de kemiğin gelişimi henüz tamamlanmamıştır. Birçok kişide ergenlik sürecinin bitmesi ile kemik gelişimi tamamlanmış olur. Bu süreçte processus xiphoideus, kıkırdaktan kemiğe dönüşmeye başlar. Kıkırdağın kemiğe dönüşmesi ile birlikte gelişim süreci tamamlanır.

Sternum Kaynaklı Sağlık Sorunları Nelerdir? 

Kişinin duruş bozukluğuna sahip olması gibi durumlar, sternum kaynaklı sağlık problemlerine neden olabilir. Bu durumda bölgede bazı semptomlar ortaya çıkar ve kişinin günlük hayatında dahi zorlanmalar meydana gelebilir.

Sternum ağrısı

Kemiğin olduğu kısımda, göğüs kafesi bölgesinde ağrı hissi oluşumu meydana gelir. Bu durum farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Çoğu zaman hafif kas spazmı ya da kas iltihabı nedeni ile ağrı hissi görülür. Duruş bozukluğu gibi problemler de bölgede ağrı hissinin oluşmasına neden olabilir. Fakat bölgeye darbe alındıktan sonrasında ağrı hissi meydana gelmiş ise alanında uzman hekimlere başvurulması gerekir. Bazı durumlarda kalp kası iltihabı nedeni ile de bölgede ağrı oluşma ihtimali söz konusudur.

Sternum kırıkları

Kemikte kırılmaların meydana gelmesi önemli sağlık problemleri arasında yer alır. Kırılmaya bağlı olarak kişilerde genellikle ağrı oluşumu görülür. Acil müdahale gerektiren bir durumdur. Kemiğin kırılması, kalbin ve akciğerin korunmasız kalmasına neden olabilir.

Sternum enfeksiyonları

Bazı durumlarda kemikte enfeksiyon oluşumu gibi problemler ile de karşılaşılması mümkündür. Çevredeki yumuşak dokuların hasar almasına bağlı olarak enfeksiyon hastalıkları ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlarda öncelikle doktor onayıyla antibiyotik tedavisine başlanır.

Doğumsal sternum anomalileri

Doğumsal anomalilere genellikle nadir rastlanır. Embriyo döneminde kemik gelişiminin tam sağlanamamış olması gibi nedenlere bağlı olarak anomali oluşumu gözlemlenebilir. Bu durum göğüs duvarının yapısını ve şeklini direkt olarak etkiler. Kemikte içe dönük bir görünüm oluşabilir.

Sternum Ağrısı Neden Olur?

Bölgede meydana gelen ağrıların birçok farklı sebebi olabilir. Fakat en sık rastlanan nedeni travmaya ve eklem iltihaplanmalarına bağlı olarak bilinir. Ayrıca kalp ve akciğer hastalıkları da göğüs kafesini etkileyerek sternum bölgesinde ağrıya yol açabilir.

Travmaya bağlı nedenler

Göğüs bölgesine dışarıdan gelen darbeler, travma oluşumuna neden olur. Darbe sonrasında genellikle şiddetli bir ağrı meydana gelir. Bu ağrı, darbenin şiddetine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Alınan darbenin şiddetli olması halinde kemikte kırılma gibi problemler ile karşılaşılma riski söz konusudur. Özellikle yaşanan trafik kazaları nedeni ile travmaya bağlı ağrı hissi görülebilir.

Kas ve eklem kaynaklı nedenler

En sık görülen nedenlerden bir diğeri ise eklem ve kas problemleridir. Özellikle kaslarda meydana gelen iltihaplanmalar, ağrı hissine yol açabilir. Ağır kaldırma, ani hareketler ve duruş bozuklukları gibi nedenlere bağlı olarak bu durum ortaya çıkabilir. Romatizmal hastalıkların kas ve eklemleri etkilemesine bağlı olarak ağrı hissi meydana gelir.

Kardiyak ve akciğer kaynaklı nedenler

Kalp ve akciğer hastalıkları, göğüs kafesini ve çevresini etkileyebilir. Bu gibi durumlarda, sternum bölgesinde de ağrı hissi oluşma ihtimali söz konusudur. Özellikle kalp hastalıkları nedeni ile bölgede şiddetli ağrı görülebilir. Bu ağrı nefes darlığı gibi belirtilerle ortaya çıkar.

Sternum ile İlgili Tanı Yöntemleri Nelerdir?

Bölgede meydana gelen ağrı hissinin nedeninin teşhis edilebilmesi için öncelikle fiziki muayene gerekir. Daha sonrasında ise bilgisayarlı görüntüleme tekniklerine başvurularak, bölgede kırık olup olmadığı incelenir. Bu süreçte hastalardan farklı testler ve tetkikler de talep edilebilir. 

Fizik muayene

Kişide ortaya çıkan belirtiler neticesinde, ilk aşamada fiziki muayene gerçekleştirilir. Fiziki muayene esnasında hastanın belirtileri hakkında bilgi alınır. Belirtilerin şiddetinin ne derecede olduğu incelenir. Bölgeye hafif baskı uygulanarak ağrının yeri tespit edilir.

Görüntüleme yöntemleri

Fiziki muayene gerçekleştikten sonrasında kişinin göğüs kafesinde bir problem olup olmadığına, bilgisayarlı görüntüleme cihazları ile bakılmalıdır. Özellikle bilgisayarlı tomografi ve röntgen çekimi ile kişilere tanı konulması mümkündür.

Ayırıcı tanı süreci

Bölgede meydana gelen ağrının sebebi için bilgisayarlı görüntüleme tekniklerine başvurulur. Fakat bölgede kırık söz konusu değilse kişiden farklı testler talep edilir. Böylelikle ağrının kalp ile mi alakalı yoksa eklem ve kas problemlerine bağlı olarak mı ortaya çıktığı teşhis edilir.

Sternum Hastalıklarında Tedavi Yaklaşımları 

Hastaya uygulanacak tedavi yöntemleri, ağrının nedenine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Hafif seyreden durumlarda ağrı kesiciler ve dik duruş korsesi gibi medikal tedavi seçenekleri uygulanabilir. Kemikte kırık, kalp veya akciğer sorunları gibi önemli sağlık problemlerinde cerrahi müdahale gerekli olabilir. Tedavi sonrasında iyileşme sürecini kontrol altında tutmak için rehabilitasyon süreci önemlidir.

Medikal tedavi seçenekleri

Hafif seyreden sağlık problemlerinde medikal tedavi seçenekleri değerlendirilir. Bu süreçte kişilere ağrı kesici ilaçlar reçete edilir. Aynı zamanda dik duruş korsesi gibi ürünlerin kullanımına da bu aşamada başvurulması mümkündür. Ağrının geçmemesi halinde ise farklı tedavi seçenekleri değerlendirilir.

Cerrahi müdahale gerektiren durumlar

Genellikle kemikte kırık meydana gelmesi halinde cerrahi müdahale gereklidir. Bunun haricinde kişinin kalbinde ya da akciğerinde herhangi bir sorun oluşmasına bağlı olarak ameliyat gerekli olabilir. Hayati önem taşıyan sağlık problemlerine bağlı olarak ağrı hissinin oluştuğu durumlarda, hastalara cerrahi müdahale uygulanır.

Takip ve rehabilitasyon süreci

Tedavinin en önemli kısmı takip süreci ve rehabilitasyondur. Tedavi sonrasında kişilerin belirli aralıklar ile doktor kontrollerine gitmesi gerekir. Böylelikle iyileşme süreci kontrol altına alınır. Fizyoterapi ve nefes egzersizleri, tedavi sonrasında hastaların iyileşme sürecini destekler. 

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır? 

Bölgede meydana gelen ağrının şiddetli olması halinde ya da ağrı hafifte olsa bir haftalık süre içerisinde geçmemesi halinde, alanında uzman hekimlere danışılması gereklidir. Özellikle bölgede acı hissi söz konusu ise ve göğüs ağrısı şikayeti varsa durum acil olabilir. Doktora başvurulması gereken önemli durumlar şu şekildedir;

Şiddetli ve geçmeyen göğüs ağrıları

Geçmeyen ve şiddetli göğüs ağrıları, kalp hastalıkları ile alakalı olabilir. Kalp, vücudun çalışma sistemindeki en önemli organdır. Kalbin hasar görmesi, ciddi sağlık problemlerine neden olabilir. Bu nedenle de göğüs ağrısı göz ardı edilmemeli ve en kısa süre içerisinde kardiyoloji doktoruna başvurulmalıdır.

Travma sonrası sternum şikayetleri

Travmalara bağlı olarak ortaya çıkan sternum ağrısı ya da bölgede acı hissi, kemik kırılması ile bağlantılı olabilir. Kemik kırılması halinde kalp ve akciğer savunmasız kalır. Bu gibi durumlar acil müdahale gerektirir.

Solunum ve dolaşım belirtileri

Sternum ağrısına nefes darlığı gibi solunum problemlerinin eşlik ettiği durumlar görülebilir. Bu gibi durumlar, solunum ve dolaşım sisteminde bir sorun olduğunu gösterir. Aynı zamanda büyük damarların hasar alma riski de söz konusudur.

Sternum ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Sternum kemiği ağrısı için hangi doktora gidilir?

Sternum ağrısı için göğüs cerrahisi bölümünden randevu alınır. Gerekli durumlarda ise hastalar, ortopedi alanına ya da kardiyoloji uzmanına yönlendirilir. Bu süreçte kişide göğüs ağrısı gibi problemler de ortaya çıkmış ise kardiyoloji uzmanına randevu alınmalıdır.

Sternum ağrısı tehlikeli midir?

Hayır, her zaman tehlikeli bir durum değildir. Duruş bozukluğu gibi nedenlere bağlı olarak da bölgede ağrı oluşumu görülebilir. Fakat trafik kazalarına, travmalara ya da bölgeye alınan darbelere bağlı olarak ağrı hissi görülüyorsa, doktora başvurulmalıdır. Bu durum, bölgede kırık olabileceğinin belirtisi olarak değerlendirilir.

Sternum kırığı nasıl anlaşılır?

Sternum kırığı genellikle sert darbelere ve trafik kazaları gibi nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar. Bu gibi durumlardan sonra bölgede şiddetli ağrı görülür. Bazı durumlarda bölgede acı hissi meydana gelebilir. Bu belirtiler doğrultusunda bilgisayarlı görüntüleme tekniklerine başvurularak, bölgede kırık olup olmadığı anlaşılır.

Sternum ağrısı kalple ilgili olabilir mi?

Evet, bölgede meydana gelen ağrının kalp ile alakalı olma ihtimali söz konusudur. Özellikle göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi belirtiler varsa kalpte problem olabilir. Genellikle kalp kasında iltihaplanma nedeni ile bölgede ağrı meydana gelebilir.

Sternum ağrısı ne kadar sürede geçer?

Bölgede meydana gelen ağrının nedenine bağlı olarak, ağrının geçme süresi de değişiklik gösterir. Kıkırdak iltihaplarına bağlı ağrı oluşumu, ortalama olarak bir haftalık süre içerisinde geçer. Travmaya ya da darbelere bağlı olarak ortaya çıkan ağrıların iyileşme süresi ise daha uzun olabilir. Bu gibi durumlarda doktora başvurulmalı ve gerekli ise tedavi sürecine başlanmalıdır.

Sternum ameliyatı hangi durumlarda yapılır?

Sternum ameliyatı, kemikte kırılma gibi ciddi problemlerin meydana geldiği durumlarda yapılır. Bunun haricinde ise kişinin ameliyat olmasını gerektiren farklı durumlar olup olmadığı, alanında uzman hekimlerce değerlendirilir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."