Zeytinyağının Faydaları Nelerdir?

Zeytinyağı Nedir?

Zeytinyağı, zeytinlerinde sıkıştırılmasıyla elde edilen sıvı ve doğal bir yağ olarak tanımlanabilir. Yağın tadı zeytinin çeşidine göre değişiklik gösterir. Akdeniz’e özgü bir zeytinin tadı hafif ve acı olabilmektedir. Rafine edilmiş ya da edilmemiş halleri zeytinyağının derecelerini belirler. Rafine edilmeyen yağlar, saf bir yapıya sahiptir. Isı ve kimyasal kullanmadan işlen-miş olan zeytinyağının güçlü bir tadı bulunur. Kusurların giderilmesi için işlenen zeytinyağı ise genellikle açık renkli ve yumuşak bir tada sahiptir.

Zeytinyağı Çeşitleri Nelerdir?

Zeytinyağı, sağlık açısından oldukça faydalı ve önemli bir besindir. Sindirim sistemini düzenler, kanser riskini azaltır, vücuttaki iltihaplanmayı giderir, saçı nemlendirir. Zeytinyağı çeşitlerinden her birinin farklı dumanlama noktaları bulunur. Bu dumanlama noktası zeytinyağının kullanım alanını belirler. Yemeklerde ya da sos olarak kullanımı da buna göre belirlenir.  Tat, koku, renk, asit oranı ve elde edilme yöntemlerine göre zeytinyağı çeşitleri de farklılık gösterir. Zeytinyağı elde edilme ve üretilme şekline göre çeşitleri şu şekilde sıralanabilir:

• Natürel sızma zeytinyağı

• Natürel birinci zeytinyağı

• Rafine zeytinyağı

• Riviera zeytinyağı

Natürel sızma zeytinyağı

Natürel sızma zeytinyağı, zeytin meyvesinin besin değerlerini ve aromasını en saf haliyle koruyan en kaliteli zeytinyağı türüdür. Üretim sürecinde hiçbir kimyasal işleme veya yüksek ısıya maruz kalmaz; sadece mekanik yöntemlerle ve soğuk sıkım (27°C’nin altındaki sıcaklıklarda) tekniğiyle elde edilir. Serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden azami %0,8 olan bu tür, yüksek polifenol (antioksidan) ve E vitamini içeriğiyle öne çıkar. Kendine has taze meyvemsi aroması ve lezzetiyle doğrudan tüketime oldukça uygundur; salatalarda, mezelerde ve sağlık odaklı beslenme rutinlerinde güvenle tercih edilir.

Natürel birinci zeytinyağı

Doğrudan tüketime uygun bir diğer natürel zeytinyağı türüdür. Tıpkı natürel sızma gibi sadece mekanik yöntemlerle elde edilir ve ısı/kimyasal işlem görmez. Serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden azami %2,0 olan bu yağ, sızma zeytinyağına göre daha hafif bir aromaya sahiptir ve sıcak yemeklerde sıkça tercih edilir.

Rafine zeytinyağı

Yüksek asitliği veya tat/koku kusurları nedeniyle doğrudan tüketime uygun olmayan ham zeytinyağlarının, yapısı bozulmadan fiziksel yöntemlerle temizlenmesi (rafine edilmesi) sonucu elde edilir. Kimyasal çözücü kullanılmaz; filtreleme işlemleriyle tat ve kokudan arındırılır. Asit derecesi azami %0,3'tür. Tadı ve kokusu nötr olduğu için tek başına satılmaktan ziyade genellikle Riviera yapımında kullanılır.

Riviera zeytinyağı

Rafine zeytinyağı ile doğrudan tüketime uygun natürel zeytinyağlarının belirli oranlarda karıştırılmasıyla (harmanlanmasıyla) elde edilen türdür. Serbest yağ asitliği azami %1,0'dir. Baskın zeytin kokusu ve tadı taşımayan, daha hafif bir aromaya sahip olduğu için yüksek ısıda pişirilen yemeklerde ve kızartmalarda tercih edilir.

Zeytinyağının Besin Değeri Nedir?

Zeytin yağı az miktarda doymuş yağ içerdiğinden kalp sağlığına uygun bir besindir. Zeytinyağı tüketmek, besinlerden A, D, E ve K gibi yağda çözünen vitaminleri vücuda işlemesini sağlar. Bir yemek kaşığı zeytinyağında şu besin değerleri yer alır:

• Kalori: 120
• Protein: 0 gr
• Yağ: 14 gr
• Doymuş yağ: 2 gr
• Tekli doymamış yağ asitleri: 10 gr
• Çoklu doymamış yağ: 1,5 gr
• karbonhidratlar: 0 gr
• Lif: 0 gr
• Şekerler: 0 gr

Zeytinyağının Faydaları Nelerdir?

Tekli doymamış yağlar açısından zengin olan zeytinyağı, oksidatif stresi azaltır, antioksidanlar içeren zeytinyağı kardiyovasküler ve merkezi sinir sistemini etkileyen kronik hastalık riskini azaltır ve hastalıklara karşı koruma sağlar. Anti-inflamatuar olup iltihabı azaltmaya yardım eder. Zeytinyağı vücudun bakteri ve enfeksiyonlarla savaşmasına yardım eder.

Zeytinyağının faydaları şu şekilde sıralanabilir:

• Zeytinyağı kronik hastalık riskini önler
• Tip-2 diyabet riskini azaltır
• Kalp hastalıklarına karşı korur
• Felç riskini azaltır
• Kilo kaybına yardımcı olur
• Kan şekeri seviyesini düzenlemeye yardım eder
• Kötü kolesterolü düşürür
• Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıkların gelişme olasığını azaltır

Polifenoller açısından zengindir

Sızma zeytinyağı, antioksidan özelliklere sahip olan polifenoller açısından oldukça zengin bir besindir. Polifenoller, kanser, diyabet, kalp hastalığı ve bunamaya karşı etkilidir. Zeytinyağı, antioksidan ve antienflamatuar olan iki polifenol içerir.

Kalp sağlığını destekler

Zeytinyağı, içerdiği bileşenler sayesinde kalp hastalıklarına karşı korur. Özellikle Akdeniz tarzı bir beslenme şekli olan kişilerde kalp hastalıkları geliştirme riski düşüktür. Zeytinyağındaki bileşikler, kan basıncını düşürerek, damarların sertleşmesini önler.

Felç riskine karşı korur

İnme, kalp hastalıklarından sonra en önemli problem olarak görülür. Zeytinyağında bulunan polifenoller kanda yer alan kolesterol seviyesini düşürür. Böylelikle beyne kan sağlayan damarlarda kolesterol birikmesi engellenir. Bu durum felç riskinin büyük ölçüde azalmasını sağlar.

Kilo kaybına yardımcı olur

Zeytinyağı, tekli doymamış yağ asitleri bakımından oldukça zengindir. Tekli doymamış yağ asitleri kalp sağlığı açısından oldukça faydalıdır. Aynı zamanda kan şekeri seviyelerinin korunmasında da etkilidir. Bunların yanından zeytinyağı tokluk hissi vererek daha az yemek tüketimi sağlar. Kalori azalmasını sağlayarak kilo kaybına yol açar.

Zeytinyağının Cilde Faydaları Nelerdir?

Zeytinyağı, cilt sağlığı açısından oldukça faydalıdır. Bunun sebebi içerisindeki E vitamini ve antioksidan yapısından kaynaklanır. Bu durum cildin korunmasına yardımcı olur. Zeytinyağının cilde faydaları şu şekilde sıralanabilir:

• Kuru cilt yapısını nemlendirir,
• Makyaj çıkarmak ve temizlemek için kullanılabilir,
• Kırışıklık oluşumuna karşı etkilidir,
• Çatlakları ya da yara izlerini hafifletmede kullanılır,
• Bazı cilt tiplerinde sivilce ve akneyi önler,
• Topuklarda oluşabilecek çatlakları giderir.

Zeytinyağını Saça Faydaları Nelerdir?

Zeytinyağı saç için de oldukça faydaları bir besin maddesidir. Zeytinyağının saça faydaları şu şekilde sıralanabilir:

• Saç derisini nemlendirir,
• Kaşıntı ve kuruluğu azaltır,
• Saçlaı sağlıklı görünüme kavuşup parlak olmasını sağlar
• Saç dökülmesini engeller,
• Saçların uzamasında etkilidir.

Zeytinyağı Nasıl Saklanır?

Zeytinyağının uzun ömürlü olması için saklama koşulları önemlidir. Saklama koşulları aşağıdaki gibi açıklanabilir:

• Zeytinyağını saklamak için serin ve karanlık bir yer seçmek önemlidir
• Zeytinyağını ısı, hava ve ışıktan uzak olduğundan emin olun
• Koyu renkli veya ışık geçirmeyen bir cam şişede ya da paslanmaz çelik bir kapta saklayın
• Zeytinyağı şişesinin kapağının sıkıca kapatıldığından emin olun.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."