Diş Eti Çekilmesi (Periodontitis) Nedir? Sebepleri ve Belirtileri Nelerdir?

Diş sağlığı kadar, diş eti sağlığı da kişi için büyük önem taşıyor. Elma, armut gibi sert yiyecekler ısırıldığında diş etlerinde meydana gelen kanama ile kırmızı ya da mor renkteki şişlik ve kabarıklıklar diş eti çekilmesinin belirtileri arasında yer alıyor. Yaşlanma ile birlikte artan diş eti çekilmesi, tedavi edilmediğinde ise diş kaybına sebep oluyor. Doğru hareketlerle diş fırçalanması ve düzenli diş taşı temizliği ise diş eti çekilmesinin önüne geçiyor.   

Diş Eti Çekilmesi (Periodontitis) Nedir?

Diş eti çekilmesi, diş etlerinin dişlerden uzaklaşarak diş köklerinin açığa çıkarak çekilmesi durumudur. Bu durum dişlerde hassasiyet, diş kaybı ve enfeksiyon riskinin artmasına neden olabilir. Diş eti çekilmesi aynı zamanda dişlerin çürüklere karşı korunmasız kalmasına yol açar. Yaşla beraber diş eti çekilmesi ihtimali artar. Çevresel ve genetik faktörlere bağlı olarak genç yaşta çekilmeler de görülebilir. Diş eti çekilmesi (periodontitis) tedavi edilmediğinde diş kaybı riski ortaya çıkabilir. Bu durum çok fazla ilerlemeden tedavi edilmelidir.

Diş Eti Çekilmesinin (Periodontitis) Belirtileri Nelerdir?

Diş eti çekilmesinin en yaygın belirtileri dişte oluşan hassasiyet ve gözle görülür şekilde çekilmedir. Böylelikle diş boyunda uzama görülür. Dişte lüksasyon denilen sallanma başlaması da diş eti çekilmesi belirtileri arasında yer alır.

Diş eti çekilmesi belirtileri şöyle açıklanabilir:

• Diş etlerinde diş fırçalama esnasında kolayca kanama görülmesi
• Sert yiyecekler yenildiğinde görülen kanama
• Diş eti ağrısı
• Ağızda oluşan kötü koku
• Dişler arasında sonradan ortaya çıkan boşluklar oluşması
• Soğuk - sıcak ya da ileri vakalarda nefes alıp verirken bile hissedilen sızı
• Diş eti hassasiyeti
• Dişlerin normalde daha uzun görülmesi
• Diş etinde morarma ya da kızarma
• Diş eti şişmesi veya diş etinde kabarıklık
• Çiğneme esnasında ağrı oluşması
• Daha da ilerlediği durumda diş kaybı
• Isırıldığında ya da dişler kapatıldığında uyumsuz gözükmesi

Diş eti çekilmesi (periodontitis) belirtilerini dikkate almak önemlidir. İlerlediği durumda diş eti çekilmesi kaynaklı olarak dişlerde gevşeklik meydana gelebilir. Bu da uzun vadede diş kabına sebep olur.

Diş Eti Çekilmesi (Periodontitis) Neden Olur?

Diş eti çekilmesi (periodontitis), dişlere zarar verecek şekilde fırçalama, hijyenin doğru sağlanmaması, genetik yatkınlık ya da dişleri sıkma nedeniyle oluşabilir. Diş eti çekilmesi (periodontitis) nedenleri şöyle sıralanır:

• Ağız hijyeninin sağlanmaması
• Çok sert kıllı diş fırçası kullanmak
• Diş eti dokuları etkileyen periodontal hastalıklar
• Dişleri, diş etini ters yönde ve şiddetli bir şekilde fırçalamak
• Dişlerde şiddetli düzeyde çapraşıklık
• Hijyen eksikliğine bağlı yoğun diş taşları ve bakteri plağı
• Kontrol altına alınamayan şeker hastalığı gibi şiddetli sistematik hastalıklar
• Diş eti hastalıklarının gelişmesine neden olan sigara kullanımı
• Hatalı yapılmış kaplama ve dolgular
• C vitamini eksikliği
• Genetik yatkınlık
• Yaşlılık
• Dişleri sıkmak ya da gıcırdatmak
• Diş eti iltihabı diş etinde ortaya çıkan dejeneratif değişimler
• Kötü beslenme sonucunda bağışıklık sisteminin zayıflaması
• Kalp ilaçları, antidepresan ve doğum kontrol hapları gibi ilaçların kullanılması
• Hamilelik ve menopoz gibi hormonal değişiklikler diş eti çekilmesine (periodontitis) neden olur.

Diş Eti Çekilmesinin (Periodontitis) Tanısı Nasıl Konulur?

Periodontoloji tedavisi, yani diş eti hastalıklarının tedavisinde en önemli unsur öncelikle doğru tanı konulmasına bağlıdır. Bu amaçla hastadan alınan ön bilgi (anamnez), klinik muayene ve radyografik değerlendirmelerden faydalanılır. 

Klinik muayene aşamasında diş hekimi, periodontal sond adı verilen özel bir alet yardımıyla diş ve diş eti arasındaki cep derinliklerini ölçer. Bu ölçümler periodontitis tablosunun ne kadar ilerlediğini ve doku kaybının boyutlarını rakamsal olarak ortaya koyar. Sağlıklı ağızlarda bu derinlik oldukça azken, çekilmenin başladığı alanlarda cep derinliğinin arttığı gözlemlenir.

Buna ek olarak, diş eti çekilmesinin (periodontitis) tanısı konulurken diş etlerinin rengi, dokusu ve muayene sırasındaki kanama eğilimi titizlikle kontrol edilir. Radyografik değerlendirme safhasında ise panoramik röntgenler veya gerekli durumlarda periapikal filmler çekilerek, diş etinin altındaki kemik yapısının durumu incelenir. Diş eti çekilmesiyle birlikte kemikte bir yıkım olup olmadığı, diş köklerini çevreleyen destek dokuların ne ölçüde zarar gördüğü bu dijital görüntüleme yöntemleriyle kesinleştirilir. Uzman hekim, tüm bu verileri bir araya getirerek dişlerdeki sallanma ve çekilmeye eşlik eden diğer semptomları analiz eder. Böylece hastalığın seviyesini belirleyerek kişiye özel bir tedavi planı oluşturur.

Diş Eti Çekilmesi Tedavisi için Hangi Doktora Gidilmelidir?

Diş etlerinizde gözle görülür bir şekilde çekilme fark ederseniz ya da diş sizlaması sorununuz varsa Periodontoloji Bölümü uzmanlarına gidebilirsiniz. Diş eti çekilmesinde erken tanı, tedavi sürecinin hızlı ilerlemesini sağlar. Bu alanda uzmanlaşmış olan periodontologlar, dişleri çevreleyen yumuşak ve sert dokuların sağlığına odaklanarak periodontitis gibi tabloların yönetiminde profesyonel çözüm sunarlar. Diş eti hastalıkları uzmanı, sadece çekilen bölgeye müdahale etmekle kalmaz, aynı zamanda genetik faktörler, yanlış fırçalama veya sistemik hastalıklar gibi çekilmenin altında yatan ana nedenleri teşhis ederek sürecin durdurulmasını hedefler.

Genel diş hekimliği muayeneleri rutin kontroller için kritik olsa da, periodontitis ilerleyici bir durum olduğu için cerrahi olan veya olmayan ileri tedavi tekniklerine ihtiyaç duyulabilir. Periodontoloji uzmanları; diş eti grefti, kök yüzeyi düzleştirilmesi ve kemik rejenerasyonu gibi spesifik prosedürlerde deneyim sahibi olduklarından, diş kayıplarının önlenmesinde kilit rol oynarlar. Dolayısıyla, diş boylarının uzadığını hissettiğinizde veya kök yüzeylerinin açığa çıktığını fark ettiğinizde, vakit kaybetmeden bu branşa başvurmanız ağız sağlığınızın uzun vadeli korunması açısından büyük önem taşır.

Diş Eti Çekilmesinin Tedavisi Nasıl Yapılır?

Diş eti hastalıklarının oluşum nedenini, hastalığın ilerleyiş şeklini ve oluşabilecek sonuçları bilen bir hasta, diş eti hastalığının tedavisi aşamalarında daha bilinçli davranarak, sağlanacak başarıda oldukça etkili olacaktır. Hastalığın tedavisinde hekim hasta işbirliği çok önemlidir. Bakteri plağın zararlarını ve nasıl temizleneceğini bilen hastalarda tedavi başarısı çok daha yüksek olacaktır.

Tedavide öncelikle dişlerin çevresindeki tüm diş taşları özel aletlerle ve ultrasonik cihazlarla temizlenir ve diş yüzeylerine parlatma (polisaj) işlemi yapılır.

İltihabın derecesine göre bazı durumlarda lokal olarak uygulanan anestezi altında diş eti ceplerinin içine ve kök yüzeylerine subgingival küretaj denilen derin diş eti temizliği işlemi uygulanır.

Özellikle akut diş eti enfeksiyonları gibi bazı vakalarda, yapılan tedaviye destek olmak amacıyla antibiyotik kullanılmaktadır. 

Antibakteriyel gargaralar ise genellikle önerilmektedir. Daha ileri diş eti iltihaplanması vakalarında gene lokal anestezi altında diş etleri diş yüzeylerinden ve kemik dokusundan kaldırılarak kök yüzeyleri, diş etlerinin içi ve kemik yüzeyleri tüm iltihabi dokulardan temizlenir.

Bazı durumlarda kemik oluşumuna yardımcı olan kemik greftleri ve kemik tozları yerleştirilerek diş etleri tekrar eski yerine dikilerek tedavi gerçekleştirilir.

Diş Eti Çekilmesinin Önlenmesi İçin Neler Yapılabilir?

Diş eti çekilmesinin (periodontitis) önlenmesi için alınabilecek en iyi önlemlerden biri ağız içi hijyenin sağlanmasıdır. Diş eti çekilmesini önlemenin yolları şöyle açıklanır:

• Ağız ve diş sağlığı için her 6 ayda bir düzenli diş hekimi kontrolüne gidilmelidir
• Diş ve diş eti bakımı için düzenli fırçalama alışkanlığı kazanılmalıdır
• Diş fırçası doğru bir şekilde ve doğru teknikle fırçalanmalıdır
• Çok sert olmayan kıllara sahip diş fırçası kullanılmalıdır
• Diş hekimi tarafından düzenli aralıklarla diş taşı temizliği yapılmalıdır
• Yaşlılıkla birlikte yaşanan diş ve doku kayıplarının önceden tespit edilmesi sağlanıp gerekli önlemler alınmalıdır
• Sigara kullanımı bırakılmalıdır
• Sağlıklı ve yeterli düzeyde beslenilmeye dikkat edilmelidir
• Olabildiğince stresten uzak durulmalıdır

Diş Eti Çekilmesine Ne İyi Gelir?

Diş eti çekilmesine iyi gelen yöntemler arasında ağız hijyenini sağladıktan sonra tuzlu su gargarası yapmak bulunur. Tuzlu su gargarası diş eti çekilmesine iyi gelen doğal tedavi yöntemlerden biridir. Tuz, diş eti hastalığına birkaç şekilde yardımcı olabilen doğal bir dezenfektandır. Kalıntıları giderip, dişi ve diş etlerini temizlemeye yardım ederek iltihabı ve şişliği azaltır, diş etlerinin iyileşmesini ve rahatlamasını sağlar. Aynı zamanda adaçayı tüketmek, C vitamini takviyesi almak ve Hindistan cevizi yağı ile ağız çalkalaması yapmakta diş eti çekilmesine iyi gelen çözümler arasında yer alır.

Diş eti çekilmesine iyi gelen doğal yöntemler şunlardır:

• Tuzlu su ile gargara yapın
• Yeşil çay tüketin
• Hindistan cevizi yağı ile diş etlerini güçlendirin
• C vitamini takviyesi alın
• Sarımsak tüketin
• Karbonatlı sudan yararlanın
• Çay ağacı yağıyla gargara yapın

Tuzlu su ile gargara yapın

En eski yöntemlerden biri olan tuzlu su ile gargara yapmak diş eti çekilmesine iyi gelir, kanamayı azaltır.

Yeşil çay tüketin

Yeşil çay tüketmek, dişleri ve diş etlerini güçlendirir ve oluşabilecek diş eti çekilmesine iyi gelir.

Hindistan cevizi yağı ile diş etlerini güçlendirin

Diş eti çekilmesine karşı kullanılan hindistan cevizi yağının 10 dakika ağızda gezdirilip çalkalanması diş etlerini güçlendirir.

C vitamini takviyesi alın

Limon, portakal, greyfurt, mandalina, domates, roka, maydanoz gibi C vitamini içeren besinler tüketmek diş eti çekilmesine iyi gelir ve oluşabilecek diş eti çekilmesini önler. 

Sarımsak tüketin

Sarımsak tüketmek içerisindeki antibakteriyel ve antifungal özellikleri sayesinde, diş eti enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olur.

Karbonatlı sudan yararlanın

Karbonatlı suyla yapılan diş fırçalama yöntemi sayesinde diş eti çekilmesini yavaşlatabilir ve böylelikle ağız içi pH dengesini koruyabilir.

Çay ağacı yağıyla gargara yapın

Çay ağacı yağı, antibakteriyel özellikleri sayesinde diş eti çekilmesine iyi gelir. Fakat çay ağacı yağı ile yapılan ağız gargaralarını seyreltmek önemlidir.

Diş Eti Çekilmesi İle Ortaya Çıkabilecek Komplikasyonlar Nelerdir?

Diş eti çekilmesi, sadece estetik bir kaygı olmanın ötesinde, müdahale edilmediğinde tüm ağız ve vücut sağlığını tehdit edebilecek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar. Sürecin ilerlemesiyle birlikte dişleri destekleyen dokularda meydana gelen yıkım, periodontitis tablosunun en kritik aşaması olan geri dönüşümsüz kemik kayıplarına neden olabilir. Çene kemiğinin yoğunluğunu yitirmesi, dişlerin temel desteğini kaybetmesine ve sonuç olarak sağlıklı olsalar bile sallanarak dökülmesine yol açar.

Ancak komplikasyonlar sadece ağız içiyle sınırlı kalmaz. Diş eti ceplerinde biriken ve periodontitis oluşumunu tetikleyen patojen bakteriler, kan dolaşımına sızarak vücudun genel sistemine dahil olabilir. Bu durum, bilimsel çalışmalarla da desteklendiği üzere; kalp-damar hastalıkları, diyabet kontrolünün zorlaşması ve solunum yolu enfeksiyonları gibi sistemik sağlık sorunlarının riskini artırabilir. Kısacası, ihmal edilen bir diş eti çekilmesi, diş kayıplarının yanı sıra genel yaşam kalitesini düşüren kronik sağlık problemlerine kapı aralayabilir.

Diş Eti Çekilmesi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Diş eti çekilmesinin diğer diş hastalıkları ile ilişkisi nedir?

Diyabet gibi sistematik hastalıklar, genetik yatkınlık, yaşlılık, hormonal değişimler, stres, diş sıkma/gıcırdatma diş eti çekilmesinin risk faktörleri arasında yer almaktadır.

Diş eti çekilmesi hangi vitamin eksikliğinden olur?

Diş eti sağlığı için en kritik unsur, doku onarımını sağlayan kolajen üretimini destekleyen C vitaminidir; bu vitaminin eksikliği diş etlerinin gevşemesine ve çekilmesine doğrudan zemin hazırlar. Ayrıca kemik yapısını güçlendiren D vitamini ile mukoza bütünlüğünü koruyan B12 ve folik asit yetersizlikleri, diş etlerini enfeksiyonlara karşı savunmasız bırakarak periodontitis sürecini hızlandırabilir. Bu nedenle vücuttaki vitamin dengesinin korunması, diş eti dokularının direncini artırarak çekilmeyi önlemede hayati bir rol oynar.

Diş eti çekilmesi ameliyatı nasıl yapılır?

Diş eti çekilmesi ameliyatı flep ameliyatı olarak da bilinir ve ameliyat diş etlerinde küçük kesikler oluşturularak temizlenmesiyle meydana gelir. Diş etlerinde yer alan bakterilerin temizlenmesinin ardından kesikler dikilir.

Diş eti iltihabı nasıl geçer?

Diş eti iltihabının tedavisi derecesine göre detertraj, subgingival küretaj ve gerekirse ileri periodontal tedavi uygulamaları ve ilaç kullanımı ile yapılmaktadır. Bu yöntemlerle diş eti iltihabının temizlenmesi sağlanır.

Gingivitis nedir?

Diş eti hastalıkları; dişi çevreleyen ve periodonsiyum adı verilen dokuları etkileyen hastalıklardır. Diş eti hastalığı önce diş etinde başlar, bu durumda gingivitis olarak adlandırılır. Tedavisi yapılmadığı takdirde ağız içinde bulunan kemikte yıkıma sebep olur ve bu durum periodontitis olarak adlandırılır. Gingivitis, diş eti tedavisi ile kısa sürede iyileşirken, periodontitis hastalarında kaybedilen dokular her zaman geri kazanılamayabilir. Bu hastalıkların önlenmesi; günlük olarak yapılan doğru ve etkin diş bakımı ile düzenli diş eti kontrolleri ile mümkündür.

Gingivitis ve periodontitis arasındaki fark nedir?

Gingivitis, diş eti hastalığının başlangıç evresi olarak kabul edilir ve genellikle diş etlerinde kızarıklık, şişlik veya kanama ile kendini gösterir. Bu aşamada doku hasarı henüz geri döndürülebilir seviyededir. Periodontitis ise gingivitis tedavi edilmediğinde ortaya çıkan, dişleri destekleyen kemik ve bağ dokularının kalıcı olarak zarar gördüğü daha ileri bir aşamadır. Gingivitis sadece yumuşak dokuyu etkilerken, periodontitis sürecinde diş ile diş eti arasında derin cepler oluşur ve bu durum zamanla kemik erimesine ve diş kayıplarına yol açan kronik bir iltihaba dönüşür.

Diş eti çekilmesi (periodontitis) ilerlerse ne olur?

Diş eti çekilmesi kontrol altına alınmadığında, diş köklerini koruyan koruyucu tabaka tamamen açığa çıkar ve bu durum şiddetli diş hassasiyetine neden olur. Periodontitis ilerledikçe dişleri çene kemiğine bağlayan lifler kopmaya başlar ve dişi çevreleyen destek kemik yapısı eriyerek fonksiyonunu kaybeder. Bu sürecin sonunda dişlerde sallanmalar başlar ve maalesef cerrahi müdahale veya diş çekimi kaçınılmaz hale gelerek ağızda ciddi boşluklar oluşmasına sebebiyet verir.

Diş sıkma/gıcırdatma (bruksizm) diş eti çekilmesi yapar mı?

Bruksizm yani diş sıkma alışkanlığı, dişler ve onları tutan dokular üzerinde normalin çok üzerinde bir basınç oluşturarak diş eti çekilmesine doğrudan zemin hazırlar. Bu aşırı kuvvet, dişin çevresindeki kemik dokusunun zamanla zayıflamasına ve diş etinin bu baskıdan kaçarak kök yüzeyinden uzaklaşmasına yol açar. Özellikle geceleri farkında olmadan yapılan bu hareketler, periodontitis riskini artırmakla kalmaz, mevcut diş eti problemlerinin çok daha hızlı ve yıkıcı bir şekilde ilerlemesine neden olur.

Stres diş eti çekilmesini tetikler mi?

Vücudun bağışıklık sistemini doğrudan etkileyen stres faktörü, diş eti sağlığı üzerinde de oldukça olumsuz bir rol oynar. Yüksek stres seviyeleri, vücutta iltihaplanma sürecini hızlandıran kortizol hormonu gibi maddelerin artmasına neden olur ve bu da diş etlerinin enfeksiyonlara karşı direncini kırarak periodontitis oluşumunu kolaylaştırır. Ayrıca stres altındaki bireylerin ağız hijyenini ihmal etme eğilimi göstermesi veya diş sıkma gibi alışkanlıklara yönelmesi, diş eti çekilmesinin tetiklenmesindeki dolaylı ancak güçlü nedenler arasındadır.

Diş eti çekilmesi ağız kokusu yapar mı?

Diş eti çekilmesiyle birlikte diş ile diş eti arasında oluşan periodontal cepler, gıda artıklarının ve bakterilerin birikmesi için ideal ancak temizlenmesi zor alanlar oluşturduğundan kronik ağız kokusuna yol açar. Bu derin ceplerde üreyen bakterilerin salgıladığı sülfürlü bileşikler, ağızda kalıcı ve kötü bir koku yayılmasına sebebiyet verir. Dolayısıyla, periodontitis kaynaklı bu koku sadece geçici bir hijyen sorunu değil, aslında diş etlerinin altındaki iltihabın ve aktif doku yıkımının önemli bir belirtisi olarak değerlendirilmelidir.

Diş eti beyazlaması neyin işaretidir?

Diş eti beyazlaması sağlıksız diş etinin belirtisidir. Dişetinde çekilmeler ve gingivitis ya da ağız içi lezyonların belirtisi olabilir.

Diş eti tedavisi ne kadar sürer?

Dişeti tedavisinin süresi hastalığın ilerleme durumuna göre değişkenlik gösterir. Bu süre genellikle 1 ay ile 1 yıl arasında değişebilir.

Diş etlerini güçlendirmek için neler yapılabilir?

Dişetlerini güçlendirmek için ağız hijyeni çok iyi olmalıdır. Düzenli beslenme ve sağlıklı gıdaların tüketimi de her zaman önemlidir.

Diş taşı kendiliğinden düşer mi?

Diş taşı çok fazla biriktiyse kırılıp parçalanabilir.

Bebeklerde diş eti morarmasının sebebi nedir?

Bebeklerde diş çıkmasında zorluk varsa diş eti morarması görülebilir. Masajla diş eti rahatlatılır, eğer uzun sürerse ufak bir kesi ile bölge temizlenir.

Diş eti kanaması nasıl durdurulur?

Diş eti çekilmesi ya da farklı nedenlerle ortaya çıkan diş eti kanaması gargara, diş taşı temizliği ve derin küretaj işlemi ile tedavi edilir. Akut kanama ise diş etine baskı yapılarak durdurulabilir.

Hamilelikte diş eti çekilmesi tedavi edilebilir mi?

Hamilelikle başlayan hormonal değişimler ve bununla birlikte kusmalarla diş ve diş etinde asit artışı yaşanabilir. Hormonların artışı ile diş etinde yaşanan rahatsızlıklar hamilelik öncesinde var ise hamilelik döneminde artış gösterebilir.  Gargara ile ılık tuzlu su yapmak ve günde iki kez dişlerin fırçalanması bu problemleri rahatlatacaktır. Diş hekiminin müdahele etmesi gereken şiddetli ağrı ya da kanama gibi durumlarda Kadın doğum uzmanının görüşü de alınarak acil tedaviler yapılabilir. Ancak zorunlu olmayan diş ve diş eti tedavilerinin hamilelik sonrasına ertelenmesi önerilmektedir. Hamileliğin ikinci üç aylık döneminde bebek gelişimini tamamladığı için diş tedavisi uygulanması daha uygun olmaktadır.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."