Madalyon Hastalığı (Pityriasis Rosea) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Madalyon hastalığı, genellikle gövde ve sırt bölgesinde pembe renge sahip oval şekilde döküntüler ile seyreden, bulaşıcı olmayan ve genellikle zaman içerisinde kendiliğinden iyileşen bir tür cilt hastalığıdır. Tıbbi ismi ile pityriasis rosea olarak bilinir. Hastalık oluştuğunda cilt üzerinde madalyona benzeyen bir şekil görüldüğü için madalyon hastalığı ya da halk arasındaki ismi ile gül hastalığı olarak da adlandırılır. Genellikle göğüs, sırt ve karın bölgesinde döküntü görülür ve birkaç hafta içinde vücudun diğer bölgelerine doğru yayılmaya başlar. Hastalık, leke oluşumu ile belirti göstermeye başlar ve ilerleyen süreçlerde kaşıntı hissine neden olabilir. Nadiren de ols baş ağrısı, yorgunluk, ateş veya boğaz ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Madalyon Hastalığı Nedir?

Madalyon hastalığı, gövde bölgesinde madalyona benzer büyük bir döküntünün ardından daha küçük ikincil döküntülerin oluşması ile görülen bir cilt reaksiyonudur. Bu cilt rahatsızlığı her yaştan kişide görülebileceği gibi özellikle çocuklarda ve genç yaştaki kişilerde daha sık ortaya çıkar. Cilt kuruluğu ve ciltte pullanma gibi belirtilere neden olur ve zaman içerisinde kendiliğinden iyileşir. 

Madalyon Hastalığı Neden Olur?

Madalyon hastalığı nedenleri henüz kesin olarak bilinmemektedir. Ancak görülen vakaların büyük bir kısmının mevsim geçiş dönemlerinde ve özellikle ilkbahar ya da sonbahar dönemlerinde ortaya çıktığı gözlemlenir. Bu durum ise hastalığın oluşum nedeninin viral enfeksiyonlar ile ilişkilendirilmesine neden olur. Özellikle insan herpes virüsü tip 6 ve tip 7 gibi bazı virüslerin madalyon hastalığının oluşumunu tetiklediğine dair bazı bilgiler söz konusudur. Aynı zamanda kişinin bağışıklık sisteminin zayıflaması, yoğun strese maruz kalması ve bazı ilaçların uzun süreli kullanımı nedeniyle de bu hastalığın oluşum riski artış gösterebilir.

Pityriasis Rosea İlk Belirtisi Nedir?

Pityriasis rosea oluşumunun ilk belirtisi döküntü ortaya çıkmadan önce ciltte oluşan lezyonlardır. Genellikle lezyon oluşumu fark edilmeyebilir. Bu nedenle de ilk dönemlerde hastalığın teşhisi zorlaşır. Lezyon genellikle uzman hekimlerin yaptığı detaylı muayenelerde fark edilir.

Haberci plak nedir?

Ciltte madalyon hastalığı oluşmadan önce haberci plak görülür. Haberci plak, madalyon hastalığının seyrinde vücutta ortaya çıkan belirgin ve oldukça büyük bir döküntü türüdür. Genellikle göğüs, sırt veya karın bölgesinde beliren bir lezyondur. Ortalama olarak 2 ila 10 santimetre çapında, oval veya yuvarlak şekillidir. Lezyonun üzeri ince pullarla kaplı pembe ya da kırmızı renklerdedir. Hastalık nedeni ile meydana gelen yaygın döküntüler oluşmadan yaklaşık olarak 5 ile 15 gün önce bu lezyonun oluşumuna rastlanır.

Madalyon Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Madalyon hastalığının ilk belirtisi haberci plak oluşumudur. Haberci plağın oluşmasından bir süre sonra ise vücudun farklı bölgelerinde döküntüler meydana gelir. Bu döküntüler bir süre sonra yayılmaya başlar. Vücutta hastalık oluştuğunda ortaya çıkabilecek bazı madalyon hastalığı belirtileri şunlardır;

• Gövdede ve Sırtta Gelişen Döküntüler: Haberci plağın ardından gövde, sırt, karın ve boyun bölgesinde haberci plaktan daha küçük boyuta sahip olan oval döküntüler oluşmaya başlar. Bu döküntüler, vücudun farklı bölgelerine doğru yayılım gösterebilir.
   
• İnce Pullanma ve Hafif Kabuklu Görünüm: Ortaya çıkan döküntülerde kepek ya da egzama gibi bir görüntü oluşabilir. Bölge üzerinde hafif pullanmalar meydana gelir. Bu döküntülerin üzerinde ince bir kabuklanma gözlemlenir. Oluşan bu ince kabuklanma ise cildin bariyer bütünlüğünün bozulması olarak değerlendirilir.
   
• Kaşıntı: Pityriasis rosea problemi yaşayan kişilerin bir kısmında döküntülere eşlik eden hafif ila orta dereceli kaşıntılar ortaya çıkabilir. Nadiren de olsa kaşıntı probleminin şiddetlenmesi mümkündür. Cildin nemsiz kalması, terleme ve stres gibi faktörlere bağlı olarak kaşıntı oluşumu görülür.
   
• Hafif Kızarıklık veya Renk Değişikliği: Döküntüler ilk başladığında pembe bir kızarıklık şeklinde kendisini gösterir. Hastalığın ilerleyen süreçlerinde ise bu lezyonların rengi yavaş yavaş değişerek hafif kahverengimsi veya morumsu bir renk alır. Bu durum, bölgede iyileşme sürecinin başlaması olarak kabul edilir.
   
• Döküntü Öncesi Halsizlik: Döküntülerin ortaya çıkma aşamasından önce kişilerde viral enfeksiyon benzeri belirtilerin görülme ihtimali vardır. Bu süreçte kişilerde; ateş yükselmesi, eklem ağrıları, boğaz ağrısı ve halsizlik görülebilir. 
   
• Cilt Rengine Göre Döküntü Görünümünün Değişebilmesi: Döküntülerin rengi ve tonu, kişinin ten rengine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Açık tenli bireylerde pembe-kırmızı lezyonlar ortaya çıkarken koyu ten rengine sahip olan kişilerde ise koyu kahverengi ya da mor lezyonlar görülebilir. 

Madalyon Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Ciltte madalyon hastalığı, hastanın fiziki muayene sürecinde ciltteki klinik bulguların gözlemlenmesi ile teşhis edilir. Muayene sırasında, haberci plağın oluşup oluşmadığı, döküntülerin dağılımı ve lezyonların üzerinde pullanma ya da kabuklanma olup olmadığı incelenir. Bu süreçte genellikle ekstra bir teste ya da tahlile gerek duyulmaz. Ancak döküntülerin görünümü net değilse veya sedef hastalığı gibi cilt hastalıkları ile karıştırılma riski söz konusuysa hastaya kesin tanı konulabilmesi adına farklı testler talep edilebilir ya da biyopsi yapılır. 

Madalyon Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Hastalığın bir süre sonra kendiliğinden iyileşmesi mümkün olduğu için madalyon hastalığı tedavisi her zaman gerekli olmayabilir. Tedavideki temel amaç, hastanın kaşıntı ve ciltte kuruluk gibi belirtilerinin hafifletilmesini sağlamaktır. Kaşıntıyı hafifletmek için hastalara bazı ilaçlar, merhemler ya da losyonlar reçete edilebilir. Cildi kurutmayan nemlendirici ürünlerin kullanımı önerilebilir. Fakat iyileşme göstermeyen durumlarda ise hastalara ışık tedavisi uygulanması mümkündür.

Madalyon Hastalığı Kimlerde Daha Sık Görülür?

Madalyon hastalığı her yaş gurubundaki kişide ortaya çıkabilir. Gözlemlenen vakalarda bu hastalığın en sık 10 ile 35 yaş arasındaki kişilerde ortaya çıktığı görülür. Bebeklerde ve ileri yaş grubundaki bireylerde görülme sıklığının daha az olduğu bilinir. Hamile kadınlarda hormonal değişimlere bağlı olarak bağışıklık sisteminin baskılandığı dönemlerde madalyon hastalığının oluşma riski artış gösterebilir.

Madalyon Hastalığı En Sık Hangi Bölgelerde Görülür?

Vücutta madalyon hastalığı lezyonları genellikle herkeste aynı bölgelerde görülür. Döküntülerin en yoğun görüldüğü bölgeler; göğüs kafesi, karın bölgesi, sırt ve omuzlardır. Bazen boyun bölgesine ve kolların üst kısımlarına doğru da yayılım gösterebilir. Bunların haricinde ise genellikle vücudun başka bir bölgesinde döküntü ya da lezyon görülmez.

Madalyon Hastalığı Bulaşıcı mıdır?

Madalyon hastalığı bulaşıcı cilt hastalıkları arasında yer almaz. Hastalığın gelişiminde bazı virüs türlerinin tetikleyici olduğu düşünülüyor olsa da herhangi bir bulaşıcılık riski söz konusu değildir. Direkt olarak temas ile ya da ortak eşyaların kullanımı ile madalyon hastalığı bulaşmaz.

Madalyon Hastalığı ile Karışabilen Hastalıklar Nelerdir?

Madalyon hastalığı ile en sık karıştırılan cilt hastalıkları arasında vücut mantarları yer alır. Bunun yanı sıra kişilerde kaşıntı ve pul pul dökünme gibi belirtilerin gözlemlenmesi nedeniyle egzama ile karıştırılması mümkündür. Sedef hastalığı ve bazı ilaçların yan etkileri ile de madalyon hastalığı karıştırılabilir.

Pityriasis Rosea için Hangi Bölüme ve Doktora Başvurulmalıdır?

Cilt üzerinde döküntü ve kaşıntı gibi belirtilerin oluşması halinde kişilerin ilk muayenesinin gerçekleşmesi için hastanelerin dermatoloji alanından randevu alınması gerekir. Dermatologlar, döküntüleri inceleyerek kişiye tanı koyar ve tedavi planlamasını gerçekleştirir. Öncelikli olarak kişinin semptomlarının hafifletilmesi sağlanır. 

Madalyon Hastalığı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Haberci plak ne demektir?

Haberci plak, madalyon hastalığının ilk belirtisidir ve hastalık ortaya çıkmadan bir süre öncesinde oluşum gösterir. Genellikle gövde üzerinde tek bir halka şeklinde ortaya çıkan bir lezyon türüdür. Bu lezyon oluştuktan 5 ile 15 gün sonrasında ise madalyon hastalığı oluşur. 

Madalyon hastalığında hangi sabun ve kremler kullanılmalıdır?

Bu süreçte cildi kurutan sabunlardan ve parfümlü ürünlerden kaçınılması gereklidir. Doktorların kişiye reçete ettiği kremler ve losyonlar kullanılabilir. Özellikle hassas ciltler için uygun olan ürünler, cildi tahriş etmeden koruma sağlar. Nemlendirici olarak ise parfüm ve alkol içermeyen krem türleri tercih edilmelidir.

Madalyon hastalığında kaşıntıyı azaltmak için evde neler yapılabilir?

Evde uygulanabilecek en etkili yöntem, çok sıcak suyla banyo yapmaktan kaçınmaktır. Sıcak su, cilt kaşıntısının ve pullanmanın artmasına neden olabilir. Ilık suyla banyo yapılması önerilir ve duştan hemen sonra hekimler tarafından reçete edilen ürünler ile cildi nemlendirmek kaşıntıyı azaltır. Pamuklu, bol giysiler giymek ve kaşınan bölgelere soğuk kompres uygulamak da cildin rahatlamasına yardımcıdır.

Madalyon hastalığında ilaç kullanmak gerekir mi?

Hastalık, kendiliğinden iyileşebildiği için hafif seyirli vakalarda ilaç tedavisi şart değildir. Hastanın kaşıntı, kızarıklık ve cilt kuruluğu gibi belirtilerinin hafifletilmesi için ise bazı kremler ve losyonlar reçete edilebilir. Belirtilerin çok şiddetli olması halinde ise ilaç tedavisine başlanması gerekli olabilir.

Madalyon hastalığı tedavi edilmezse uzar mı?

Hastalık genellikle 1 ila 2 aylık bir süre içerisinde kendiliğinden iyileşir. Fakat bu süreçte kişinin belirtileri artış gösteriyorsa ilaç tedavisine başlanmalıdır. İlerleyen süreçlerde ciltte enfeksiyon oluşumu riski artabilir. Nadiren de olsa hastalığın iyileşmemesi mümkündür. Bu gibi durumlarda ise ışık tedavisine başlanarak cilt bariyerinin korunması hedeflenir. 

Madalyon hastalığı tekrarlar mı?

Madalyon hastalığı oluştuktan sonra genellikle kişiler, bu hastalığa karşı bağışıklık geliştirir. Bu nedenle de hastalığın tekrarlanma riski oldukça düşüktür. Fakat kişinin bağışıklık sisteminin baskılanması halinde bu hastalığın tekrar etme ihtimali vardır. Bu, nadir rastlanan bir durumdur.

Gebelikte madalyon hastalığı olursa ne yapılmalıdır?

Gebelikte bu hastalığın ortaya çıkması halinde dermatoloğa başvurmak gereklidir. Bu süreçte anne ve bebek sağlığına zarar vermeyecek ilaçların reçete edilmesi gereklidir. Bunun haricinde ise yapılması ya da dikkat edilmesi gereken ekstra bir durum yoktur. Dermatologlara gebelik sürecinde olduğu bildirilmelidir.

Çocuklarda madalyon hastalığı görülür mü?

Evet, madalyon hastalığı çocukluk çağında ve ergenlik döneminde karşılaşılan bir durumdur. Çocuklarda genellikle hafif bir şekilde oluşum gösterir ve iyileşme süresi yetişkinlere kıyasla daha hızlı olabilir. Bu süreçte çocukların bölgeyi kaşımamasına dikkat edilmelidir. Bölgenin kaşınması, enfeksiyon riskinin artmasına neden olabilir. 

Madalyon hastalığı iz bırakır mı?

Madalyon hastalığında oluşan döküntüler ve lezyonlar genellikle iz bırakmaz. Fakat bölge iyileşirken renk değişimleri meydana gelebilir. Bu renk değişimleri zaman içerisinde iyileşme gösterir. Hastalık sürecinde bölgenin enfeksiyon kapması halinde ise nadiren de olsa hafif izler kalabilir.

Madalyon hastalığı ile mantar nasıl ayırt edilir?

Mantar enfeksiyonunda lezyonlar genellikle çok daha belirgin ve kaşıntılıdır, halka şeklinde oluşum gözlemlenebilir. Madalyon hastalığında ise ilk büyük plak oluştuktan sonra simetrik ve küçük döküntüler meydana gelir. İki cilt problemi görüntü itibarıyla birbirinden ayırt edilebilir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."