Supraventriküler Taşikardi Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Supraventriküler taşikardi (SVT); kalbin üst odacıklarından kaynaklanan, dinlenme anında nabzın aniden dakikada 150–250 atıma çıktığı, ataklar halinde seyreden hızlı ve düzenli bir ritim bozukluğudur. Kalbin elektrik sistemindeki anormalliklerden dolayı aniden başlayıp sonlanabilir. Erken tanı ve tedavi süreci ile hastalık kontrol altına alınabilir. Bu süreçte bazı yaşam tarzı değişikliklerine başvurulması önerilir.  

Supraventriküler Taşikardi Nedir?

Supraventriküler taşikardi (SVT); kalbin üst odacıklarında oluşan hatalı elektrik sinyalleri nedeniyle kalp atışının dinlenme anında olağandışı şekilde hızlanmasıdır. Sağlıklı bir kalpte elektrik sinyalleri belirli bir aralıktadır. SVT oluşumunda ise kalbin üst kısmındaki elektrik yollarında problem görülür ve bu problem nedeniyle kalp aniden çok hızlı atmaya başlar. Bu durum, kanın vücuda yeterli miktarda pompalanmamasına neden olabilir. Atak esnasında çekilen ekg supraventriküler taşikardi teşhisi ve tedavi planlaması için oldukça önemlidir.

Supraventriküler taşikardi ne demek?

Tıbbi bir terim olan supraventriküler taşikardi, kelime anlamıyla kalp karıncıklarının üzerinde kalan iletim ağından kaynaklanan hızlı kalp atımını ifade eder. Latince "supra" (üzerinde), "ventrikül" (karıncık) ve "taşikardi" (hızlı atım) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.

Supraventriküler taşikardi nasıl oluşur?

Supraventriküler taşikardi, kalbin elektrik sisteminde fazladan bir iletim yolunun bulunmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Normalde düzenli bir sırayla iletilmesi gereken elektrik sinyali, fazladan oluşan iletim yoluna aktarılır. Bu durum ise elektrik sinyallerinin kendi içinde döngüye girmesine neden olur. Kalbin içinde sürekli döngü halinde olması ise kalbin daha fazla kasılmasına yol açar. 

Supraventriküler Taşikardi Belirtileri Nelerdir?

Supraventriküler taşikardi belirtileri; aniden başlayan hızlı kalp çarpıntısı, göğüs sıkışması, nefes darlığı, baş dönmesi, halsizlik ve göz kararmasıdır. Ataklar aniden başlayıp aniden bitebilir. Bazı hastalarda ise bu ataklar birkaç saat sürebilir. Bu süreçte hastalarda görülebilecek olan belirtiler şunlardır;

• Kalp çarpıntısı: Göğüste aniden başlar ve kalp yerinden çıkacakmış gibi bir hisse neden olur. Oluşan şiddetli kalp çarpıntısı özellikle boyun damarlarını daha fazla etkileyebilir.
   
• Göğüs ağrısı: Kalp kasının çok hızlı çalışması nedeniyle kalbin oksijensiz kalması sonucu göğüste baskı oluşur. Bu süreçte göğüste sıkışma hissi ve göğüs ağrısı görülür.
   
• Nefes darlığı: Kalbin hızlı çalışması nedeniyle akciğerden yeterli miktarda oksijen alınımı sağlanamaz. Bu nedenle de nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkar.
   
• Baş dönmesi: Beyne giden kan miktarının kalbin pompalama gücündeki düşüşe bağlı olarak anlık azalması sonucu kişilerde baş dönmesi görülür. Özellikle aniden ayağa kalkıldığında baş dönmesi daha şiddetli hale gelebilir.
   
• Halsizlik: Kalbin vücut dokularına ve kaslara yeterli kanı gönderememesinden kaynaklı olarak hastalarda halsizlik görülür. Atak sona erdikten sonra dahi kişiler kendilerini yorgun hissetmeye devam eder.
   
• Bayılma hissi: Beyin kan akışının ve tansiyonun aniden düşmesiyle bayılma hissi ortaya çıkar. Şiddetli ataklarda ise bayılma görülebilir. 

Supraventriküler Taşikardi Nedenleri Nelerdir?

Supraventriküler taşikardi; kalbin iletim sisteminde doğuştan var olan fazla elektrik yolları, geçirilmiş kalp krizleri, kalp kapağı hastalıkları ve tiroit bezi bozuklukları nedeniyle olur. Bazı kişiler, kalbinde fazladan bir elektrik yoluyla doğabilir. Fakat bu durum genellikle ilerleyen yaşlarda fark edilir. 

Supraventriküler taşikardiyi tetikleyen faktörler nelerdir?

Supraventriküler taşikardiyi tetikleyen faktörler arasında aşırı kafein ve alkol tüketimi, stres, uyku bozuklukları, sigara kullanımı ve bazı ilaç türleri yer alır. Aynı zamanda vücudun fazla susuz kalması ve aşırı yorgunluk haline bağlı olarak da kalbin elektrik sisteminde hassasiyet meydana gelebilir. 

Supraventriküler Taşikardi Türleri Nelerdir?

Supraventriküler taşikardi türleri; paroksismal supraventriküler taşikardi, atriyal taşikardi, atriyoventriküler nodal reentran taşikardi ve atriyoventriküler reentran taşikardidir. Bu türler elektriksel uyarının kalbin tam olarak neresinden kaynaklı olduğuna göre değerlendirilir.

• Paroksismal supraventriküler taşikardi: Aniden başlayıp aniden biten, genellikle genç ve sağlıklı bireylerde görülen taşikardi türüdür.
   
• Atriyal taşikardi: Elektrik sinyalinin kalbin ana merkezinden değil, kulakçıklardaki farklı bir noktadan hatalı uyarı çıkarması olarak tanımlanır.
   
• Atriyoventriküler nodal reentran taşikardi: Kalbin ana elektrik bölgesinde iki farklı yol bulunması nedeniyle sinyalin döngüye girmesidir. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık ortaya çıkar.
   
• Atriyoventriküler reentran taşikardi: Kulakçıklar ve karıncıklar arasında doğuştan var olan ekstra bir elektrik köprüsü nedeniyle oluşan hızlı ritim bozukluğudur.

Paroksismal Supraventriküler Taşikardi Nedir?

Paroksismal supraventriküler taşikardi, belirti vermeden aniden başlayan ve aniden kendi kendine ortadan kalkan ritim bozukluğu türüdür. Atak esnasında kalp çok hızlı ve derece düzenli atar; hayati bir tehlikeye neden olmasa da sık sık tekrarlanması halinde kişinin yaşam kalitesini azaltabilir.

Supraventriküler Taşikardi ve Ventriküler Taşikardi Farkı Nedir?

Supraventriküler taşikardi ve ventriküler taşikardi farkı, çarpıntının oluşum yeridir. Supraventriküler taşikardi kalbin üst odacıklarında oluşum gösterir, ventriküler taşikardi ise kalbin alt odacıklarından kaynaklanır ve genellikle ciddi kalp hastalığı olan kişilerde ortaya çıkan bir problemdir.

Supraventriküler Taşikardi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Supraventriküler taşikardi tedavisi; vagal manevralar, ilaç kullanımı, oversiyon ve kateter ablasyonu yöntemleri ile gerçekleştirilir. Tedavideki temel amaç, atağın durdurulmasını sağlamak ve bu atakların tekrarlanma riskini minimum seviyeye indirmektir.

• Vagal manevralar: Kalbi yavaşlatan sinirleri uyararak ritmi normale döndürmek için derin nefes alıp verme veya yüzü soğuk su ile yıkama gibi bazı hareketleri kapsar.
   
• Medikal tedavi: Kalbin elektrik iletimini yavaşlatmak ve yeni atakların oluşmasını önlemek için supraventriküler taşikardi ilaç tedavisi uygulanması gerekli olabilir.
   
• Kardiyoversiyon: Manevralara veya ilaçlara yanıt vermeyen hastalarda kardiyoversiyon tedavisine başvurulabilir. Bu süreçte genellikle kişilerde tansiyon düşüklüğüne rastlanır. Kalp ritminin ve tansiyonun tekrar dengelenebilmesi için kardiyoversiyon ile şok tedavisi gerçekleştirilir. 
   
• Kateter ablasyonu: Kasık damarından girilip ince tellerle kalbe ulaşılarak ritim bozukluğuna yol açan hatalı yollara müdahale edilmesi, supraventriküler taşikardi ablasyon işlemi olarak tanımlanır. Bu yöntem ile hastalığın tamamen iyileşmesi mümkün hale gelir. 

Çocuklarda ve Bebeklerde Supraventriküler Taşikardi

Çocuklarda ve bebeklerde supraventriküler taşikardi, kalbin dakikada 200 ila 300 vurum seviyesine kadar yükselmesine neden olan ritim bozukluğudur. Doğuştan gelen ekstra elektriksel iletim yolları, yapısal kalp hastalıkları, geçirilmiş kalp ameliyatları veya ateşli enfeksiyonlar nedeniyle bu durum ortaya çıkabilir.

Bebeklerde supraventriküler taşikardi belirtileri nelerdir?

Bebeklerde supraventriküler taşikardi belirtileri; huzursuzluk, ağlama krizleri, emmeyi reddetme ve beslenme sırasında soğuk terleme yaşanmasıdır. Ayrıca bebeklerde hızlı soluk alıp verme, ciltte solukluk veya morarma ile göğüs kafesinde gözle görülebilen aşırı hızlı atım hareketi de bu süreçte görülebilecek belirtiler arasında yer alır.

Supraventriküler taşikardi pediatri hastalarında nasıl görülür?

Supraventriküler taşikardi pediatri hastalarında genellikle oyun veya egzersiz sırasında aniden başlayan göğüs ağrısı, nefes darlığı ve hızlı kalp çarpıntısı şeklinde ortaya çıkar. Bu süreçte çocuklar, çarpıntı kaynaklı olarak mide ağrısı ve mide bulantısı yaşayabilir. Atak anında ise halsizlik ve şiddetli baş dönmesi gözlemlenebilir.

Gebelikte Supraventriküler Taşikardi

Gebelikte supraventriküler taşikardi; anne adayının vücudundaki kan miktarının artması, hormonal değişimler ve kalbin daha fazla çalışması nedeniyle ritim bozukluğunun tetiklenmesidir. Hamilelik sürecinde gelişen ataklar, bebeğin oksijenlenmesini etkileyebilir. Bu dönemde anne ve bebek sağlığının korunması için kardiyoloji uzmanları tarafından kişi muayene edilmeli ve gebelik sürecine uygun tedavi yöntemleri planlanmalıdır.

Hamilelikte supraventriküler taşikardi neden olur?

Hamilelikte supraventriküler taşikardi; hormonal dalgalanmaların kalp dokusunu hassaslaştırması ve bebeğin kilo alımı ile dolaşım sisteminde baskı oluşması nedeniyle ortaya çıkabilir. Aynı zamanda anemi hastalığı ve yoğun stres nedeniyle de supraventriküler taşikardi riski artış gösterir.

Fetal supraventriküler taşikardi nedir?

Fetal supraventriküler taşikardi, anne karnındaki bebeğin kalbinin dakikada 180 ile 240 defadan fazla atması ile görülen bir ritim bozukluğu türüdür. Bu durum tedavi edilmezse bebekte sıvı toplanmasına yol açabilir. Genellikle ultrason kontrollerinde kalp ritmindeki bozukluklar fark edilir ve tedaviye başlanabilir. Bebeğin ritim bozukluğunun düzelmesi için anneye bazı ilaçlar reçete edilir. 

Supraventriküler Taşikardi Atağında Ne Yapılmalı?

Supraventriküler taşikardi atağında kişinin yaşadığı olayın bilincinde olması ve panik yapmaması gereklidir. Öncelikle güvenli bir alana geçilmelidir. Bu alanda oturulabilir ya da uzanılabilir. Derin nefesler alıp verilerek kalp ritminin düzenlenmesine yardımcı olunur. Mümkünse yüz soğuk su ile yıkanabilir. 

Supraventriküler taşikardi ne zaman acil müdahale gerektirir?

Supraventriküler taşikardi, yapılan manevralara rağmen durmadığı ve göğüs ağrısının şiddetli olduğu vakalarda acil müdahale gerektirir. Aynı zamanda kişide nefes darlığı, göz kararması ya da bayılma gibi belirtiler söz konusu ise direkt olarak ambulans çağrılması önerilir. 

Supraventriküler Taşikardi için Hangi Bölüme ve Doktora Gidilmeli?

Supraventriküler taşikardi şüphesi ve çarpıntı şikayetleri için hastanelerin kardiyoloji bölümünden randevu alınarak muayene olunması gereklidir. Supraventriküler taşikardi ekg örnekleri incelenerek teşhis edilebilir. Ablasyon işlemi için ise aritmi uzmanları sürece dahil olabilir. Çocuklarda ve bebeklerde ise çocuk kardiyolojisi uzmanlarının değerlendirmesine başvurulur. 

Supraventriküler Taşikardi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Supraventriküler taşikardi tehlikeli midir?

Supraventriküler taşikardi genellikle tehlikeli bir durum olarak değerlendirilmez. Kişinin farklı bir kalp hastalığı yoksa bu durum hayati risk oluşturmaz. Fakat sık tekrarlaması halinde kalp zamanla yorulmaya başlar ve tedavi gerekli olabilir. 

Supraventriküler taşikardi kendiliğinden geçer mi?

Evet, bazı hastalarda supraventriküler taşikardi kendiliğinden geçer. Özellikle ataklar aniden başlar ve aniden biter. Fakat bazı kişilerde bu durum belirli aralıklarla tekrarlanabilir. 

Supraventriküler taşikardi tekrarlar mı?

Evet, supraventriküler taşikardinin temel nedeni tedavi edilmediği taktirde ataklar tekrarlamaya devam eder. Kullanılan ilaçlar genellikle atakların sıklığını azaltır. Fakat ilaç kullanımı sonlandığında atakların sıklığı artış gösterebilir.

Supraventriküler taşikardi spor yapmaya engel midir?

Supraventriküler taşikardi problemi olan kişilerin tedavi olmadan spor yapması önerilen bir durum değildir. Spor hareketleri ile kişi fazla efor sarf edeceği için kalp daha yorgun hale gelir. Bu durum ise ritim bozukluğunun şiddetlenmesine yol açar. Fakat tedavi sonrasında kişiler doktor onayı ile spor yapmaya devam edebilir.

Supraventriküler taşikardi kalıtsal olabilir mi?

Supraventriküler taşikardi kalıtsal değildir ama doğuştan gelen gelişim farklılıkları nedeniyle ortaya çıkabilir. Aile bireylerinde bu ritim bozukluğu görülen kişilerde risk daha fazla olarak değerlendirilebilir.

Supraventriküler taşikardi stres nedeniyle ortaya çıkar mı?

Evet, aşırı stres nedeniyle kişilerde supraventriküler taşikardi oluşumunun ortaya çıkması mümkündür. Stres ve kaygı anında vücudun ürettiği adrenalin hormonu kalbin iletim sistemini uyarır. Bu durum, kalpteki hatalı yolun harekete geçmesine neden olabilir.

Supraventriküler taşikardi atağı nasıl anlaşılır?

Supraventriküler taşikardi atağı, aniden başlar. Özellikle göğüs ve boyun bölgesinde kalp atışı hissedilir, hafif baş dönmesi ve nefes darlığı sürece eşlik eder. Nabız düzenli ve hızlı atar.

Atriyal taşikardi ve supraventriküler taşikardi arasındaki fark nedir?

Atriyal taşikardi ve supraventriküler taşikardi arasındaki fark; atriyal taşikardinin supraventriküler taşikardi grubunun altındaki türlerden biri olmasıdır. Her atriyal taşikardi supraventriküler taşikardi olarak değerlendirilir.

Supraventriküler taşikardi ablasyonu nasıl uygulanır?

Supraventriküler taşikardi ablasyonu, kasık damarından ince bir tüp ile bölgeye ulaşılarak gerçekleştirilir. İnce tüpler kalbe ulaşılır, çarpıntıya neden olan hatalı nokta bulunur ve tedavi edilir.

Supraventriküler taşikardi EKG'de nasıl görülür?

Supraventriküler taşikardi ekg grafiklerinde, birbirine çok yakın ve derece düzenli sıralanmış dalgalar şeklinde görülür. Kalp çok hızlı attığı için EKG çizgisindeki dalgalar birbiriyle birleşmiş bir görünüme sahip olabilir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."