Yalancı Epilepsi Nedir? Belirtileri ve Epilepsiden Farkları

Yalancı epilepsi (psikojenik nöbet); epilepsi krizlerini taklit eden ancak beyindeki elektriksel bozukluklardan değil, yoğun stres veya psikolojik travmalardan kaynaklanan nörolojik görünümlü ataklardır. Kişi bilinçsiz bir şekilde nöbet benzeri semptomlar sergiler ancak bu durum herhangi bir nörolojik bozukluk ya da epilepsi kaynaklı değildir. Yalancı epilepsi, genellikle çocukluk veya ergenlik çağında başlar ve ergenlik dönemine kadar devam eder. Bu nöbetlerin temel nedeni duygusal ve psikolojik bozukluklar olarak bilinir. 

Yalancı Epilepsi Nedir?

Yalancı epilepsi; bilinç kaybı, kasılma veya titreme gibi epileptik nöbet tablosunu taklit eden, ancak beyin dalgalarından bağımsız gelişen istemsiz davranış ve hareket değişiklikleridir. Sinir sisteminde bir hasar bulunmamasına rağmen, hastalar kontrol edemedikleri nöbet benzeri davranışlarda bulunur. Durumun temel nedeni ise genellikle stres ve bastırılmış duygusal travmaların vücutta yarattığı tepkimelerdir. Hastalar nöbet esnasında bilinç bulanıklığı, kasılma veya titreme gibi durumlar yaşasalar da bu tepkiler beyin dalgalarındaki ani sapmalardan kaynaklanmaz. 

Yalancı epilepsi ne demek?

Tıbbi tanım olarak psikojenik non-epileptik nöbet olarak adlandırılır. Yalancı epilepsi hastalığı, beynin elektriksel yapısında bozukluk olmaksızın stres ve psikolojik faktörlere bağlı olarak gelişen nöbet benzeri davranışların istemsizce sergilenmesidir. Nöbetler tamamen bilinç dışı gelişen bedensel tepkilerdir.

Yalancı epilepsi hastalığı nasıl ortaya çıkar?

Yalancı epilepsi hastalığı; kişinin psikolojik sorunları, travma veya yoğun stresi zihinsel olarak işleyememesi halinde ortaya çıkar. Duygusal ve psikolojik etkenler, sinir sistemi üzerinde baskı oluşturarak vücudun istemsiz nöbet yaşamasına neden olur. Bilinçaltının bir savunma mekanizması olarak gelişen bir durum olarak da tanımlanması mümkündür.

Yalancı epilepsi nöbeti nasıl anlaşılır?

Yalancı epilepsi nöbeti, epileptik nöbetlere göre daha uzun sürer, gözler genellikle sıkı bir şekilde kapatılır ve hareketler düzensiz seyreder. Böylelikle yalancı epilepsi nöbeti anlaşılabilir. Nöbet esnasında hastanın bilinci tam olarak kaybolmayabilir veya çevredeki uyaranlara kısmi yanıtlar verilebilir. Ayrıca atak sonrasında gerçek epilepsi nöbetinde olduğu gibi derin uyku veya zihin bulanıklığı yaşanmaz.

Yalancı Epilepsi Belirtileri Nelerdir?

Yalancı epilepsi belirtileri, herkeste farklı bir şekilde ortaya çıkabilir. Kişinin yaşadığı travmanın şiddeti, motor fonksiyonları, duygusal durumu vb. nedenlere bağlı olarak; kasılma, titreme, duygu değişimleri, bilinç değişiklikleri ve hareket kontrol kaybı görülebilir. Belirtilerin süresi ve şiddeti, kişinin yaşadığı ruhsal gerilimin seviyesine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Yalancı epilepsi hastalığı belirtileri şunlardır;

• Bilinç değişiklikleri: Hastalar nöbet sırasında çevreye yanıt veremeyebilir. Bilinç kaybı bu süreçte genellikle dalgalıdır; tamamen bilinç kaybı görülmez.
   
• Kasılma ve titreme: Vücutta veya bazı uzuvlarda düzensiz ve ritmik olmayan kasılmalar ya da titreme hali ortaya çıkabilir. Bu hareketler kesilip tekrar başlayabilir.
   
• Hareketlerde kontrol kaybı: Hastalar kol ve bacaklarındaki kontrolü yitirerek aniden yere düşebilir. Hareketlerdeki kontrol kaybı genellikle çevrede birileri varken veya stresli anlarda tetiklenebilir.
   
• Duygusal değişiklikler: Atak öncesinde veya esnasında kişilerde yoğun kaygı hali görülebilir. Aynı zamanda kişi ağlamaya, çığlık atmaya ya da öfke patlaması yaşamaya başlayabilir.
   
• Nöbet sırasında farklı davranışlar: Nöbet esnasında hastaların göz kapağını dirençle kapalı tutması veya bakışlarını sabit bir noktaya kilitlemesi sıkça rastlanan durumlar arasında yer alır.

Yalancı Epilepsi Neden Olur?

Yalancı epilepsi psikolojik, nörolojik ve çevresel faktörlerin etkileşimine bağlı olarak ortaya çıkar. Direkt olarak nöroloji problemi değildir ancak beynin strese karşı yanıtlarını düzenleyen bölgede işlevsel hassasiyete bağlı oluşabilir. Zihnin kaldıramadığı problemler karşısında gösterdiği bir tepki olarak bilinir.

Yalancı epilepsi genetik midir?

Yalancı epilepsi direkt olarak genetik geçişli bir hastalık olarak tanımlanmaz. Ancak ailede kaygı bozuklukları veya strese yatkınlık gibi psikoloji etkili sorunlar söz konusu ise kişide de yalancı epilepsi oluşma riski artar. Genetik geçiş ile direkt olarak nöbet yaşanmaz. Fakat kişinin psikolojik problemleri bu duruma bağlı olarak ortaya çıkabilir. 

Yalancı epilepsi hangi durumlarla ilişkilidir?

Yalancı epilepsi krizi; çocukluk çağı travmaları, fiziksel veya psikolojik istismar ya da ağır kayıp süreçleriyle ilişkili olarak ortaya çıkar. Aynı zamanda depresyon, anksiyete bozuklukları, kişilik bozuklukları ve travma sonrası stres bozukluğu olan bireylerde de bu duruma daha sık rastlandığı bilinir. 

Yalancı Epilepsi ve Epilepsi Arasındaki Farklar Nelerdir?

Yalancı epilepsi ve epilepsi arasındaki temel fark, nöbetlerin kaynağı ve beyindeki elektriksel değişimlerdir. Gerçek epileptik ataklarda beyin hücrelerinde anormal ve aşırı bir elektriksel deşarj söz konusuyken, yalancı nöbetlerde beyin dalgaları normal seyrini korur. Epileptik nöbetler genellikle kısa sürer, uykuda da nöbet yaşanabilir ve hastanın dilini ısırması veya idrar kaçırması gibi durumlara neden olabilir. Epilepsi çeşitleri genellikle aynı belirtilere neden olurken, yalancı epilepside ise belirtiler farklılık gösterebilir. Yalancı nöbetler ise daha uzun sürme eğilimindedir, çoğunlukla uyanıkken yaşanır ve idrar kaçırma gibi belirtilere rastlanmaz.  

Yalancı epilepsi EEG'de belli olur mu? 

Yalancı epilepsi, elektroensefalografi (EEG) çekimlerinde net bir şekilde belli olur. Çekim esnasında beyinde epileptik bir dalga bozukluğu gözlenmez. Uzman hekimler eeg sonuçlarını değerlendirerek beynin organik yapısının normal olduğunu ve nöbetin psikojenik kökenli olduğunu teşhis edebilir.

Bebeklerde ve Çocuklarda Yalancı Epilepsi

Bebeklerde ve çocuklarda yalancı epilepsi, yetişkinlerden daha farklı klinik tabloya sahiptir. Çocukluk çağında görülen paroksismal durumlar, büyüme süreçleri, aile içi ilişkiler veya okul stresi gibi faktörlerle yalancı epilepsi tetiklenir. Erken fark edilmesi halinde psikiyatri sürecine başlanarak çocuğun ruhsal sağlığının korunması hedeflenir.

Bebeklerde yalancı epilepsi belirtileri nelerdir?

Bebeklerde yalancı epilepsi belirtileri; ani irkilmeler, katılma nöbetleri, göz kaymaları ve vücutta geçici gevşeklik şeklinde ortaya çıkar. Bebeklerde görülen bu hareketler genellikle uykuya geçiş esnasında veya ağlama krizleri sırasında daha yoğun ve şiddetli hale gelebilir. 

Çocuklarda yalancı epilepsi belirtileri nelerdir?

Çocuklarda yalancı epilepsi belirtileri; aniden ortaya çıkan titremeler, kollarda bacaklarda atma, çığlık atma ve yere kapanma şeklinde görülebilir. Çocuk atak esnasında çevresinde olup bitenlerin kısmen farkındadır ve hareketler genellikle dikkat çekme veya stresten kaçınma anlarında daha yoğun hale gelir. Atak sonrasında çocuklarda belirgin bir kafa karışıklığı yaşanmaz.

Çocuklarda yalancı epilepsi neden görülür?

Çocuklarda bu durumun görülme nedenleri arasında; başarısızlık korkusu, akran zorbalığı, aile içi sorunlar ve kardeş kıskançlığı yer alır. Çocuklar hissettikleri kaygı ve baskıyı sözel olarak ifade edemediklerinde, beden bu stresi nöbet benzeri tepkilerle dışa vurur. Çocuk nöroloji uzmanları tarafından durumun değerlendirilmesi ile gerçek epilepsi krizlerinden ayırt edilebilir. 

Yalancı Epilepsi Tanısı Nasıl Konulur?

Yalancı epilepsi tanısı, multidisipliner bir yaklaşımla ve nörolojik incelemeler ile konulur. Tanı sürecindeki temel amaç, nöbet tablosuna yol açabilecek tüm organik beyin hastalıklarını ve metabolik bozuklukları değerlendirmektir. Böylelikle epilepsi krizinin yalancı mı yoksa gerçek mi olduğu belirlenebilir. Bu süreçte hasta yakınlarından detaylı bilgi alınması da teşhis süreci açısından oldukça önemlidir. 

Yalancı epilepsi tanısında hangi tetkikler yapılır?

Tanı sürecinde video-EEG monitörizasyonu ile hastanın nöbet anındaki beyin dalgalarının ve fiziki hareketlerinin eş zamanlı kaydedilmesi gereklidir. Bunun yanı sıra beyin yapısını ayrıntılı incelemek için manyetik rezonans (MR) veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemlerine başvurulur. Gerekli olması halinde kan tahlili de talep edilebilir.

Yalancı epilepsi tanısı ile epilepsi nasıl ayırt edilir?

İki durumun ayırt edilebilmesindeki en belirleyici unsur, video-EEG kaydı sırasında gözlenen dalgalanmalardır. Aynı zamanda klinik atakta gözlerin kapalı olması, hareketlerin asimetrik seyri ve ilaca yanıt vermeme durumu yalancı epilepsi ile alakalıdır. Gerçek nöbetlerde görülen beyin dalgası bozukluklarının olup olmadığını değerlendirerek bu durum ayırt edilebilir.

Yalancı Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Yalancı epilepsi tedavisi, hastalığın altında yatan psikolojik süreçlerin çözümlenmesini ve bireyin stresle baş etme becerilerinin geliştirilmesi ile gerçekleştirilir. Bu süreçte psikiyatrik değerlendirmeler yapılması gereklidir. Yalancı epilepsi ilaçları ve psikoterapi yöntemi ile tedavi süreci planlanabilir.

• Psikoterapi: Bireysel terapi seansları, hastanın nöbetleri tetikleyen içsel çatışmalarını ve geçmiş travmalarını değerlendirmeye yardımcıdır. Terapi sürecine psikoterapi uygulamalarının dahil edilmesi, nöbet sıklığının azalmasına yardımcıdır.
   
• Psikiyatrik değerlendirme: Hastanın eşlik eden anksiyete, depresyon veya duygu durum bozuklukları açısından uzman hekimler tarafından ayrıntılı muayenesi gerçekleştirilir. Gerekli durumlarda eşlik eden ruhsal tabloları kontrol altına almak için ilaç tedavisine başlanır.
   
• Nörolojik takip: Belirli aralıklarla yapılan nöroloji kontrolleri, gerçek bir epilepsi probleminin gelişip gelişmediğini izlemek açısından önem taşır.
   
• Nöbetlerin yönetilmesine yönelik yaklaşımlar: Hastaya ve ailesine, nöbet geldiği sırada sakin kalınması ve bedensel güvenliğin sağlanması yönünde eğitimler verilir. Gevşeme egzersizleri ve nefes teknikleri öğretilir.

Yalancı Epilepsi Hastalarının Günlük Yaşamında Dikkat Etmesi Gerekenler

Yalancı epilepsi hastalarının günlük yaşamda stresi yönetimini öğrenmeleri oldukça önemlidir. Aynı zamanda bazı gevşeme egzersizleri ve nefes teknikleri ile de süreç kontrol altına alınabilir. Bu nedenle tedavi sürecinde bu egzersizler öğrenilmelidir. Uyku düzenine dikkat edilmelidir, alkol ve zararlı madde kullanımından kaçınılmalıdır. 

Yalancı epilepsi hastaları ehliyet kullanabilir mi?

Yalancı epilepsi hastaları ehliyet almadan öncesinde doktor değerlendirmesinden geçer. Bu süreçte daha detaylı değerlendirmelerin yapılması gerekli olabilir. Genellikle araç kullanma yasağı yoktur fakat kişi kriz anında ani bilinç değişiklikleri yaşıyorsa tedavi tamamlanmadan ehliyet alamayabilir.

Yalancı epilepsi nöbeti sırasında ne yapılmalıdır?

Yalancı epilepsi krizi esnasında hastanın çevresindeki tehlikeli maddeler uzaklaştırılmalı ve güvenli bir pozisyona getirilmelidir. Hastayı zorla tutmaya çalışmamak gereklidir. Kriz esnasında çevredeki kişilerin sakin bir tutum sergilemesi gereklidir. Bu süreçte kişiyi güvende hissettirmek oldukça önemlidir.

Yalancı Epilepsi için Hangi Bölüme ve Doktora Gidilmeli?

Epilepsi krizine benzer belirtilerin ortaya çıkması halinde kişilerin nöroloji alanına başvurması gereklidir. Gerçek bir epilepsi krizinin yaşanıp yaşanmadığını değerlendirmek için epilepsi cerrahisi sürece dahil olabilir. Yalancı epilepsi teşhis edilmesi halinde ise psikologlar, nörologlar ve psikiyatristler ile tedavi süreci planlanır. 

Yalancı Epilepsi İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Yalancı epilepsi tedavisi nasıl yapılır?

Yalancı epilepsi tedavisi, bilişsel davranışçı psikoterapi yöntemleri ve ilaç tedavisi ile gerçekleştirilir. Süreç içerisinde hastanın stresle baş etme yöntemlerini öğrenmesine yardımcı olunur. Düzenli olarak nörolojik takip yapılması da tedavinin en önemli aşamasıdır.

Yalancı epilepsi ilaçlarla tedavi edilir mi?

Evet, yalancı epilepsi ilaçlarla tedavi edilebilir. Fakat bu durum yalancı epilepsinin oluşum nedeninin tedavisi için uygulanır. Kişinin yaşadığı psikolojik problemin terapiler ile çözümlenmemesi halinde ilaç tedavisine başlanır. Psikolojik problemin tedavi edilmesi ile birlikte yalancı epilepsi de dolaylı olarak tedavi edilmiş olur.

Yalancı epilepsi hastaları ehliyet alabilir mi?

Evet, yalancı epilepsi hastaları doktorların onay vermesi halinde ehliyet alabilir. Fakat kişinin ani duygu değişimleri söz konusu ise güvenlik açısından ehliyet alımına onay verilemeyebilir. Bu gibi durumlarda ise kişinin yalancı epilepsi tedavisinin tamamlanması beklenmelidir.

Yalancı epilepsi hastaları araba kullanabilir mi?

Yalancı epilepsi hastalarının bir kısmı araç kullanabilir. Kişi kriz anında kendini kontrol etmeyi öğrenmişse ya da şiddetli ataklar geçirmiyorsa doktor onayı ile ehliyet alarak araba kullanabilir. Fakat krizler şiddetli ise ehliyet alınamaz ve araba kullanılamaz.

Yalancı epilepsi tamamen geçer mi?

Yalancı epilepsi, doğru tanı konulduğunda ve uygun psikoterapi süreçleri yürütüldüğünde tamamen iyileşebilir. Hastaların büyük bir kısmında nöbetler zamanla tamamen ortadan kalkar. Kişinin tedaviyi aksatmaması ve stres yönetimi sağlaması halinde iyileşme başarı oranı da artış gösterir.

Yalancı epilepsi epilepsiye dönüşür mü?

Yalancı epilepsi genellikle epilepsi hastalığına dönüşmez. İki durumun oluşum mekanizmaları birbirinden tamamen farklıdır. Ancak bazı epilepsi hastalarında aynı zamanda yalancı epilepsi de görülebilir. Hastalık dönüşmez ancak kişide iki durumun da ortaya çıkma riski söz konusudur. 

Yalancı epilepsi tedavisi ne kadar sürer?

Yalancı epilepsi tedavisinin süresi, hastanın psikolojik problemlerinin şiddetine ve terapiye verdiği yanıta göre kişiden kişiye değişir. Genellikle birkaç aylık düzenli psikoterapi seansları sonrasında belirgin iyileşmeler gözlenir. Tam iyileşme süreci ise bazı hastalarda bir yıldan uzun sürebilir.

Yalancı epilepsi tedavi edilebilir mi?

Yalancı epilepsi tamamen tedavi edilebilen bir psikolojik problem olarak değerlendirilir. Doğru tanı ve uzman hekimler eşliğinde gerçekleştirilen psikoterapi seansları ile tedavi sağlanır. 

 

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."