Yükleniyor
Multipl Skleroz (MS) beyni ve omuriliği tutabilen ve kalıcı sakatlığa yol açabilen bir bağışıklık sistemi hastalığıdır. Genç insanlarda trafik kazaları dışında nörolojik nedenli özürlülük nedenlerinde birinci sırayı alan MS hastalığında erken tanı ve tedavi önemlidir. Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Sevin Balkan MS hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı.
MS her yaşta görülebilirse de, en sık 20-40 yaşlar arasında görülür. Kadınlarda 2 kat daha fazla, sosyo-ekonomik düzeyi yüksek toplumlarda ve eğitim düzeyi yüksek kişilerde daha sıktır. Hastalığın sıklığı ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe artar. Bugün için Dünya'da yaklaşık 3 milyon, Türkiye'de ise 35 bin MS hastası vardır.
MS'de beyinde ve omurilikte, sinir hücrelerinin mesajlarını taşıyan akson adı verilen uzantıları çevreleyen koruyucu kılıfta (miyelin kılıfı) hasarlanma ve bu alanlarda sertleşmiş dokular (plak) oluşur. Plaklar mesajların iletilmesini engelleyip hastada çeşitli fonksiyon kayıplarına neden olabilir. Bazen hiçbir belirti vermeden de oluşabilir (sessiz plak).
MS'in nedeni henüz kesin olarak tespit edilebilmiş değildir. Çevresel faktörler (enfeksiyonlar, coğrafi ve sosyo-kültürel farklılıklar, beslenme alışkanlıkları vb.) ile genetik faktörlerin birleşimi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. MS tam anlamıyla kalıtsal bir hastalık değildir. Ancak ailelerde genetik yatkınlık kuşaktan kuşağa taşınabilir. Ailelerinde MS bulunan kişilerde yakalanma eğilimi artsa da bulaşıcı bir hastalık değildir.
MS belirtileri, seyir ve şiddet açısından kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Sessiz MS tipinde yaşam boyu belirti olmayabilir. Bazı hastalarda ise ömür boyu tek atak görülebilir. Ancak çoğunlukla 24 saatten uzun süren ataklarla ve sonrasında düzelmelerle seyreder. Görme azlığı, çift görme, halsizlik, karıncalanma, uyuşma, duyu azalması, baş dönmesi, denge bozukluğu, konuşma bozukluğu, kol ve bacaklarda güçsüzlük gibi belirtiler görülebilir.
MS hastalığında tanı esas olarak öykü ve muayene ile konur. Tanıyı desteklemek için beyin ve omurilik MR görüntülemesi yapılır. MR, hastalığın seyrinin takibinde de önemlidir. Bazı hastalarda tanı için beyin-omurilik sıvısının incelenmesi veya çeşitli uyarılmış potansiyel testleri gerekebilir.
MS tedavisi ile ilgili yoğun araştırmalar sürmektedir. Henüz kesin bir tedavi bulunmamış olsa da erken tanı ve uygun tedavi çok önemlidir. Tedavi genel olarak atak tedavisi ve koruyucu tedavi olmak üzere iki aşamalıdır. Atakların hızlı tedavisi ve koruyucu ilaçlar hastalığın seyrini olumlu etkileyebilir. Ayrıca tetikleyici faktörlerden uzak durmak, fizik tedavi ve rehabilitasyon da önem taşır.
Güncelleme Tarihi : 9 Haziran 2026
Yayınlanma Tarihi: 25 Mayıs 2022
*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."
Detaylı bilgi için iletişime geçin.
