Aort Merkezi

Aort, kalpten çıkan ve vücudun tamamına oksijen açısından zengin kanın taşınmasını sağlayan en büyük atardamardır. Aort damarında meydana gelen genişleme, yırtılma, daralma veya yapısal bozukluklar; erken tanı, doğru takip ve gerektiğinde hızlı müdahale gerektiren ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Memorial Aort Merkezi, aort hastalıklarının tanı, takip ve tedavisinde farklı uzmanlık alanlarını bir araya getiren multidisipliner bir yaklaşımla hizmet vermektedir. Hastalar; hastalığın bulunduğu bölge, aortun çapı ve yapısı, ilerleme hızı, eşlik eden kalp-damar hastalıkları, yaş ve genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak kişiye özel olarak değerlendirilir.

Aort Merkezi Nedir?

Aort hastalıkları, kalpten başlayarak göğüs ve karın bölgesine kadar uzanan geniş bir anatomik alanı ilgilendirebilir. Bu nedenle bazı hastalarda yalnızca tek bir branşın değil, farklı uzmanlık alanlarının birlikte değerlendirmesi gerekebilir.

Aort Merkezi; aort hastalıklarının tanısı, düzenli takibi, medikal tedavisi, açık cerrahi ve endovasküler yöntemlerle tedavisinin bütüncül bir yaklaşımla planlandığı merkezdir. Hastanın mevcut görüntülemeleri ve klinik durumu multidisipliner olarak değerlendirilerek en uygun tedavi seçeneğinin belirlenmesi amaçlanır.

Aort Merkezinde Hangi Hastalıklar Tedavi Edilir?

Aort Merkezi’nde başta aşağıdaki hastalıklar olmak üzere aortu ilgilendiren çok sayıda hastalığın tanı ve tedavisi gerçekleştirilebilir:

• Aort anevrizmaları: Aort damarının normalden fazla genişlemesi
• Torasik aort anevrizması: Göğüs bölgesindeki aortun genişlemesi
• Abdominal aort anevrizması: Karın bölgesindeki aortun genişlemesi
• Torakoabdominal aort anevrizması: Göğüs ve karın bölgesini birlikte etkileyen aort genişlemeleri
• Aort diseksiyonu: Aort damarının duvar katmanları arasında yırtılma gelişmesi
• Akut aort sendromları
• Aort rüptürü: Aort damarının yırtılması
• İntramural hematom
• Penetran aort ülseri
• Aort koarktasyonu ve diğer doğumsal aort hastalıkları
• Biküspit aort kapağı ile ilişkili aort hastalıkları
• Marfan sendromu ve diğer kalıtsal bağ dokusu hastalıklarına bağlı aort hastalıkları
• Aort enfeksiyonları ve inflamatuvar aort hastalıkları
• Daha önce aort ameliyatı veya endovasküler tedavi uygulanmış hastaların takip ve yeniden girişim gerektiren durumları

Aort Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?

Aort hastalıklarının önemli bir bölümü uzun süre herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilir ve başka bir nedenle gerçekleştirilen görüntüleme sırasında tesadüfen saptanabilir. Hastalığın türüne ve bulunduğu bölgeye göre;

• Göğüs, sırt veya karın ağrısı
• Nefes darlığı
• Çarpıntı
• Ses kısıklığı
• Yutma güçlüğü
• Karında atım veya nabız hissedilmesi
• Bayılma veya bilinç değişikliği
• Kol veya bacaklarda dolaşım bozukluğu gibi belirtiler görülebilir.

Ani başlayan, çok şiddetli göğüs, sırt veya karın ağrısı özellikle aort diseksiyonu ya da aort rüptürü gibi acil durumların belirtisi olabilir. Bu durumda vakit kaybetmeden acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.

Aort Hastalıkları Nasıl Teşhis Edilir?

Aort hastalıklarının değerlendirilmesinde hastanın öyküsü ve fizik muayenesinin yanı sıra farklı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir. Hastanın durumuna göre;

• Ekokardiyografi (EKO): Kalbin, aort kapağının ve özellikle aortun kalbe yakın bölümlerinin değerlendirilmesine yardımcı olur.
   
• Bilgisayarlı Tomografi (BT) Anjiyografi: Aortun göğüs ve karın bölgesindeki yapısının ayrıntılı olarak değerlendirilmesini sağlar. Anevrizma, diseksiyon ve diğer aort hastalıklarının tanı ve tedavi planlamasında sıklıkla kullanılabilir.
   
• Manyetik Rezonans (MR) Anjiyografi: Aortun ayrıntılı görüntülenmesine ve bazı hastalarda uzun dönem takibe yardımcı olabilir.
   
• Ultrasonografi: Özellikle abdominal aort anevrizmalarının tanı ve takibinde kullanılabilir.

Görüntüleme sonuçlarında yalnızca aortun çapı değil; genişlemenin yeri, yaygınlığı, büyüme hızı ve damar duvarının özellikleri de değerlendirilir.

Aort Hastalıklarının Tedavisi Nasıl Yapılır?

Aort hastalığı bulunan her hastanın ameliyat olması gerekmez. Tedavi kararı; hastalığın türüne, aortun çapına, büyüme hızına, hastanın yaşına, vücut yapısına, genetik özelliklerine, eşlik eden hastalıklara ve komplikasyon riskine göre kişiye özel olarak verilir.

Düzenli takip ve medikal tedavi

Girişim gerektirmeyen hastalarda düzenli görüntüleme kontrolleri ile aortun boyutu ve büyüme hızı takip edilir. Kan basıncının kontrolü ve eşlik eden kardiyovasküler risk faktörlerinin yönetimi tedavinin önemli bir parçasıdır.

Açık aort cerrahisi

Aortun hastalıklı bölümünün cerrahi olarak çıkarılarak yapay damar grefti ile değiştirilmesi gerekebilir. Hastalığın bulunduğu bölgeye göre çıkan aort, aort kökü, aort arkı, inen aort veya torakoabdominal aortu ilgilendiren farklı cerrahi teknikler uygulanabilir. Uygun hastalarda aort kökü hastalıklarının tedavisinde hastanın kendi aort kapağının korunmasına yönelik cerrahi yöntemler de değerlendirilebilir.

Endovasküler aort tedavileri

Bazı aort hastalıklarında açık cerrahi yerine veya cerrahiye alternatif olarak damar içerisinden ilerletilen özel stent-greft sistemleri kullanılabilir. Göğüs aortuna yönelik uygulamalar TEVAR (Thoracic Endovascular Aortic Repair), karın aortuna yönelik uygulamalar ise EVAR (Endovascular Aneurysm Repair) olarak adlandırılır. Hangi yöntemin uygun olduğuna hastanın damar anatomisi ve genel sağlık durumu değerlendirilerek karar verilir.

Hibrit aort tedavileri: İleri teknoloji ile bütüncül tedavi yaklaşımı

Kompleks aort hastalıklarının tedavisinde ileri görüntüleme sistemleri, açık cerrahi ve endovasküler yöntemlerin bir arada kullanılabilmesi, tedavi planlamasında önemli avantajlar sağlayabilir. Hibrit aort tedavileri, açık cerrahi ile damar içerisinden gerçekleştirilen girişimsel işlemlerin aynı tedavi süreci içerisinde, uygun hastalarda ise aynı seansta birleştirilmesine olanak tanır.

Aortun birden fazla bölümünü etkileyen veya farklı damar yapılarının birlikte tedavi edilmesini gerektiren kompleks vakalarda, cerrahi işlem sırasında stent-greft ya da uygun endovasküler stent uygulamaları gerçekleştirilebilir. Böylece hastanın anatomik özelliklerine ve hastalığın kapsamına bağlı olarak, açık cerrahi ve damar içi tedaviler tek bir bütüncül plan içerisinde uygulanabilir.

İleri teknoloji ile aynı seansta tedavi imkanı

Hibrit ameliyathane teknolojileri; cerrahi uygulamalar ile anlık görüntüleme ve endovasküler girişimlerin aynı ortamda gerçekleştirilmesine imkân tanır. Gelişmiş görüntüleme sistemleri sayesinde tedavi sırasında damar yapıları ve uygulanan işlemlerin sonuçları değerlendirilebilir; gerekli görülen durumlarda cerrahi işlem devam ederken stent veya stent-greft yerleştirilmesi mümkün olabilir.

Uygun hastalarda, açık cerrahi ile endovasküler işlemlerin aynı seansta tamamlanabilmesi, ayrı bir girişim için yeniden işlem planlanması ihtiyacını azaltabilir. Bu yaklaşım, tedavi aşamalarının birbiriyle koordineli yürütülmesine ve hastanın bakım sürecinin daha bütüncül şekilde planlanmasına katkı sağlayabilir.

Hasta Konforu ve Tedavi Sürecinin Planlanması

Hibrit tedavilerin temel avantajlarından biri, birden fazla yöntemin hastanın ihtiyaçlarına göre aynı tedavi stratejisinde buluşturulabilmesidir. Uygun vakalarda işlemlerin tek seansta tamamlanması; ayrı bir girişim için yeniden hazırlık yapılması ihtiyacını azaltabilir ve tedavi sürecinin koordinasyonunu kolaylaştırabilir. Bununla birlikte, her kompleks aort hastalığında tüm işlemlerin aynı seansta yapılması uygun olmayabilir. İşlemlerin tek seansta veya aşamalı olarak gerçekleştirilmesine; hastanın genel durumu, aort anatomisi, tedavinin kapsamı ve işlem riskleri değerlendirilerek karar verilir.

Memorial Aort Merkezi’nde hedef, ileri teknolojiyi uzmanlıklar arası iş birliğiyle bir araya getirerek her hastanın ihtiyaçlarına uygun, güvenlik odaklı ve kişiye özel bir tedavi planı oluşturmaktır.

Multidisipliner Aort Ekibi

Kompleks aort hastalıklarında doğru tedavinin belirlenmesi farklı uzmanlık alanlarının ortak değerlendirmesini gerektirebilir.

Memorial Aort Merkezi’nde hastalar ihtiyaçlarına göre;

• Kalp ve damar cerrahisi
• Kardiyoloji
• Girişimsel radyoloji
• Radyoloji
• Anestezi
• Yoğun bakım
• Nöroloji
• Nefroloji
• Genetik gibi farklı disiplinlerin katkısıyla değerlendirilebilir.

Multidisipliner değerlendirme ile hastanın açık cerrahi, endovasküler tedavi, hibrit tedavi veya düzenli takip seçeneklerinden hangisine uygun olduğunun belirlenmesi hedeflenir.

Aort Hastalıklarında Düzenli Takip Neden Önemlidir?

Bir aort anevrizmasının mevcut olması her zaman hemen cerrahi müdahale gerektiği anlamına gelmez. Ancak aortun zaman içerisindeki değişiminin düzenli olarak izlenmesi önemlidir. Takip sırasında;

• Aort çapındaki değişim,
• Anevrizmanın büyüme hızı,
• Aort kapağının durumu,
• Yeni belirtilerin ortaya çıkması,
• Tansiyon kontrolü,
• Aile öyküsü ve genetik risk faktörleri birlikte değerlendirilir.

Bu bilgiler doğrultusunda takip aralığı ve gerektiğinde müdahale zamanı kişiye özel olarak belirlenir.

Kimler Aort Merkezine Başvurmalı?

Aşağıdaki kişilerin aort hastalıkları konusunda uzmanlaşmış bir merkezde değerlendirilmesi uygun olabilir:

• Aort anevrizması tanısı bulunanlar
• Aort damarında genişleme tespit edilenler
• Daha önce aort diseksiyonu geçirenler
• Daha önce aort ameliyatı veya endovasküler aort tedavisi uygulananlar
• Biküspit aort kapağı bulunan ve aort genişlemesi olanlar
• Marfan, Loeys-Dietz gibi kalıtsal aort hastalıkları bulunanlar
• Ailesinde aort anevrizması, aort diseksiyonu veya açıklanamayan ani ölüm öyküsü bulunanlar
• Başka bir merkezde aort ameliyatı veya girişimsel tedavi önerilmiş ve ikinci görüş almak isteyen hastalar

Kişiye Özel Tedavi Yaklaşımı

Aort hastalıklarında tek bir tedavi yöntemi her hasta için uygun değildir. Aynı aort çapına sahip iki hastada dahi yaş, vücut yapısı, hastalığın ilerleme hızı, aort kapağının durumu, genetik faktörler ve eşlik eden sağlık sorunları nedeniyle farklı tedavi kararları alınabilir.

Memorial Aort Merkezi’nde amaç; hastanın tüm klinik ve görüntüleme verilerini bir arada değerlendirerek, gerekli olduğunda farklı uzmanlık alanlarının görüşlerini aynı tedavi planında buluşturmak ve hastaya en uygun yaklaşımı belirlemektir.

İkinci Görüş ve Aort Konseyi

Aort hastalıkları özellikle kompleks cerrahi veya endovasküler girişim gerektiğinde ayrıntılı planlama gerektirir. Daha önce aort anevrizması, diseksiyonu veya kompleks aort hastalığı tanısı almış; ameliyat ya da endovasküler tedavi önerilmiş hastaların mevcut görüntüleme ve sağlık kayıtları değerlendirilerek ikinci görüş verilebilir. Kompleks vakalar multidisipliner aort konseyi tarafından değerlendirilerek hastaya özel tedavi stratejisi oluşturulabilir.

Aort Merkezi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Aort damarı kaç mm olursa tehlikelidir?

Aort için tek bir tehlikeli çap değeri bulunmamaktadır. Müdahale kararı yalnızca damar çapına göre verilmez. Aortun hangi bölümünün genişlediği, büyüme hızı, hastanın vücut ölçüleri, genetik hastalıkların varlığı, aort kapağının yapısı ve aile öyküsü gibi birçok faktör birlikte değerlendirilir.

Aort anevrizması kendiliğinden küçülür mü?

Aort anevrizmalarında temel amaç genişlemenin ilerlemesini takip etmek ve rüptür veya diseksiyon riskini azaltmaktır. Bu nedenle düzenli hekim kontrolü ve görüntüleme takibi önem taşır.

Aort anevrizması her zaman ameliyat edilir mi?

Hayır. Küçük ve stabil anevrizmalar düzenli görüntüleme ve medikal tedavi ile takip edilebilir. Müdahale kararı hastaya özgü risk değerlendirmesi sonucunda verilir.

Aort ameliyatı açık mı yoksa kapalı mı yapılır?

Aort hastalığının yerine ve anatomik özelliklerine göre açık cerrahi, endovasküler yöntemler veya her iki yöntemin birlikte kullanıldığı hibrit tedaviler uygulanabilir.

Aort anevrizması olan kişiler spor yapabilir mi?

Egzersizin türü ve yoğunluğu aortun çapına, hastalığın tipine ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenmelidir. Özellikle ağır kaldırma ve yüksek efor gerektiren aktiviteler konusunda kişinin kendi hekiminden öneri alması önemlidir.

Aort hastalıkları genetik olabilir mi?

Evet. Bazı aort hastalıkları ailesel veya genetik özellik gösterebilir. Marfan sendromu ve Loeys-Dietz sendromu gibi genetik hastalıkların yanı sıra herhangi bir belirgin sendrom olmadan da ailesel aort hastalıkları görülebilir. Gerekli durumlarda aile bireylerinin taranması ve genetik değerlendirme önerilebilir.