Bronkopulmoner Displazi Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Bronkopulmoner displazi, erken doğan bebekleri etkileyen rahatsızlıklardandır. Bebeklerin akciğerleri yeterince gelişmediğinde nefes almasına yardımcı olması için oksijene ihtiyaç duyar. Aldığı oksijenin basıncı da zamanla akciğer dokusunda bazı hasarlara neden olabilmektedir. Bu tedavi de bebeğin kendi başına nefes alabilmesine yardımcı olmak için akciğerlerinin büyümesine etki etmektedir.

Bronkopulmoner Displazi (BDP) Nedir?

Bronkopulmoner displazi, erken doğan bebekleri etkiyebilen bir akciğer rahatsızlığıdır. Bir bebeğin erken doğması akciğerlerinin yeteince gelişememesine ve nefes almak için uzun süreli bir oksijen tedavisine ihtiyaç duymaları anlamına gelmektedir.

Oksijen tedavisi veya mekanik ventilasyon tedavileri ile çoğu bebeğin hayatı kurtarılabilirken, aynı zamanda akciğer dokusundaki küçük hava keseciklerini yani alveolleri aşırı gerebilir. Bu durum da zamanla bebeğin akciğerlerinde ve hava yollarında zarara ve doku yırtımına (displazi) neden olmaktadır.

Bir bebek ne kadar erken doğarsa o kadar çok bronkopulmoner displazi geliştirme riski artar. Hastalığın şiddeti farklılıklar gösterebilir ve çoğu bebekte bronkopulmoner displazi rahatsızlığından kurtulurken, bazı bebeklerde ise ömür boyu solunum güçlüğü veya diğer komplikasyonlar görülebilmektedir.

Bronkopulmoner Displazi Neden Olur?

Bebekler erken doğduğunda, akciğerleri henüz gelişmediği için bazen nefes almada yardıma ihtiyaç duyabilir. Bu durum da bebeklerin solunum cihazına bağlı olması gerekebileceği anlamına gelir. Ventilatör, bebeğin akciğerlerinin genişlemesine ve nefes almasını desteklemesine yardımcı olmak için oksijen ve basınç sağlar.

Bebeklerin akciğerleri doğumdan hemen sonra hassaslaşır ve oksijen ve basınç iletimi, hassas hava keselerini (alveolleri) aşırı gerebilir. Bu durum, zamanla akciğer dokusunda iltihaplanmaya ve hasara yol açabilir.

Bronkopulmoner displazi geliştirme riski yüksek olan bebeklerin ortak özellikleri:

• Doğumda normalden daha zayıf olan bebekler,
• Akciğerleri gelişmemiş bebekler
• Solunum güçlüğü olan bebekler,
• 10 haftadan daha erken doğan bebekler,

Bronkopulmoner Displazi Belirtileri

Bronkopulmoner dislplazi (BPD) belirtileri çok çeşitli görüşebilir ancak genel olarak aşağıdakileri içerir:

• Özellikle açık tenli bebeklerin teninin mavi tonlarda olduğu ya da yeni doğan bebeklerde sarımsı bir gri ya da beyaza yakın bir gri tonda olması
• Nefes almakta zorluk çekmesi
• Bebeğin kan değerlerinde oksijen seviyelerinin düşük olması
• Nefes alırken duraksama
• Hızlı nefes alıp verme durumu
• Nefes alıp verme esnasında hırıltılı ses gelmesi

Bronkopulmoner Displazi Komplikasyonları

Çoğu bebekte 5 yaşına gelene kadar bu rahatsızlık gerilir ya da yaşamaktan kurtulur, aşağıda belirtilen süreçler de dahil başka sağlık sorunları geliştirme riski altındadır. Bu komplikasyonlar,

• Beslenme zorlukları,
• Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH)
• Öğrenme zorluğu ve bozuklukları
• Nörolojik bozukluklar
• İşitme ve görme sorunları
• Pulmoner hipertansiyon

Yenidoğan döneminde bronkopulmoner displazi yaşayan çocuklar ve yetişkinler bazı akciğer komplikasyonları geliştirme riski bulunmaktadır. Bu komplikasyonlar:

• Bronşit
• Astım
• Obstrüktif uyku apnesi
• Akciğer iltihaplanması
• Reaktif hava yolu hastalığı
• Şiddetli RSV enfeksiyonları

Bronkopulmoner Displazi Tanısı Nasıl Yapılır?

Bebeklerin erken doğumu itibariyle ilk 28 gün içinde nefes alma zorluğu çekmesi bronkopulmoner displazi tanısı koyulması için yeterli olabilir. Doktorlar bu durumlar için özellikle bir test yapamaz ancak tanıyı öngörebilecekleri ya da yönetmekte yardımcı olabilecekleri testler bulunabilir.

• Bebeklerin kanında oksijen seviyesini ölçmek için kan testleri
• Bebeklerin akciğerlerinde oluşan hasarı görebilmek için göğüs röntgeni gibi görüntüleme testleri kullanabilirler.

Bronkopulmoner Displazi Tedavisi

Bronkopulmoner displazi tedavisinin amacı, bebeklerin mümkün olan en kısa sürede oksijen desteği sürecinden kurtulmasıdır. Tedavi süreci bebeklerin akciğer fonksiyonlarını ve kendiliğinden nefes alma durumunu geliştirir. Tedavi sürecinin içeriği:

• Beslenme: bebeklerin aldığı kalori miktarını artırmak, akciğerin de büyümesine olumlu etki eder.
• Bronkodilatörler: bebeğin hava yollarındaki kasların gevşemesine yardımcı olur ve nefes almayı kolaylaştırabilir.
• İdrar sökücüler: akciğerlerdeki ve çevresinde biriken kasların gevşemesine yardımcı olmak nefes almayı kolaylaştırmaktadır.
• Kortikosteroidler: bebeklerin akciğerlerinde ve çevresinde oluşan iltihabı azaltmaya veya önlemeye yardımcı olmaktadır.
• Sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP): bebeklerin burunlarına yerleştirilen özel uçlar ile havanın nazik şekilde akciğerlere iletilmesini sağlar.
• Trakeostomi: bebeklerde ciddi bir bronkopulmoner displazi vakası varsa, doktorların da bebeğin nefes almasına yardımcı olmasını sağlamak için bir tüpü cerrahi olarak soluk borusuna yerleştirmesi ile bu etki azaltılabilir hatta iyileştirilebilir.

Bronkopulmoner Displazi İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular?

Bronkopulmoner displazi tedavisi olan bebeğimi ne zaman doktora götürmeliyim?

Tedavi sürecinden sonra bebeklerde: kronik öksürük, kronik horlama, yeme güçlüğü, nefes alıp verirken burun deliklerinin fazla genişlemesi, ağır ya da hızlı nefes alıp verme, yüksek ateş, hapşırma ve öksürük gibi viral hastalık belirtileri, hırıltılı solunum ya da dudaklarda agresif renk değişimi gözlemlenirse derhal doktor ile iletişime geçilmelidir.

Bronkopulmoner displazili bebek sahibi olma riski azaltılabilir mi?

Hamilelik döneminde sağlığın korunması, erken doğumu tetikleyen unsurlardan uzak durmak önemlidir. Bu unsurlar hamilelik döneminde tütün, uyuşturucu madde veya alkolün kullanılmaması, sağlıklı ve besleyici yiyeceklerin yenmesi, hamilelik boyunca düzenli doğum öncesi kontrollerin yapılması ve stresin en aza indirilmesi önemlidir.

Bebeğimde bronkopulmoner displazi var, ne beklemeliyim?

Bebeklerin akciğerleri tedavi sonrasında da gelişmeye devam edecektir. Akciğerlerin hala savunmasız olması nedeniyle olabildiği kadar sağlıklı tutulması önemlidir. Bu aşamada RSV dahil solunum yolu enfeksiyonları olan kişilerden uzak durmak, ailede bebeğe temas olan tüm bireylerin grip aşısı yaptırması, pasif içicilik ve dumanlardan bebeğin özellikle uzak tutulması gereklidir.

Bebeğimde olan bronkopulmoner displazi nelere neden olur?

Bebekte beslenme sorunları yaşanması ve dolayısıyla büyümesini etkileyen durumların olması olasıdır. Bu süreçte tüm kontrollere götürülmeli ve takip edilmelidir. Erken doğan bebeklerde olan gelişme gecikmesi durumunda fizik tedavi, konuşma terapisi ve mesleki terapi gibi tedaviler ile durumu telafi etmek mümkündür.

Bronkopulmoner displazi hayati risk taşır mı?

Evet, hayati risk taşıyan bu hastalık doğru tedaviler uygulandığında hayatta kalır. Çoğu bebekte olumlu sonuç veren tedaviler dışında kilo artışı gibi etkenler de sağlıklarını kazanmada büyük katkı sağlar.

Tedaviden ne kadar süre sonra bebeğim kendi kendine nefes alabilir?

Tedaviden sonra bebeklerin sağlığı birkaç ay içinde kademeli olarak düzelmesi beklenir. Bu süre zarfında, akciğerleri iyileşmeye ve büyümeye devam edecek ve kendi kendine nefes alabilmeyi hedefleyecektir.

Bronkopulmoner displazi hastalığının tedavisi var mıdır?

Kesin bir tedavisi yoktur ancak akciğerlerdeki hasarı azaltan ve akciğerin gelişmesine ve iyileşmesine yardımcı olan tedaviler uygulanır.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."