Kienböck Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Kienböck hastalığı, el bileğindeki lunatum kemiğinin kan dolaşımının bozulması sonucu kemik dokusunun beslenemeyerek çökmesi ve canlılığını yitirmesidir. Bu hastalığın kesin nedeni bilinmese de doğuştan damar yapısı farklılıklarının kienböck hastalığına yol açması mümkündür. Aynı zamanda el bileğinde tekrarlanan yaralanmalar ya da travmalar, elin aktif olarak kullanımı, orak hücreli anemi ve gut hastalığı da bu durumun tetiklenmesine neden olabilir. Hastalık özellikle 20 ile 40 yaş arasındaki erkeklerde daha sık görülür. Erken evrede atel kullanımı ve ilaç ile tedavi gerçekleştirilir. İlerleyen evrelerde ise farklı tedavi yöntemlerine başvurulur.

Kienböck Hastalığı Nedir?

Kienböck hastalığı, el bileği ekleminin merkezinde yer alan kemiğin yetersiz kan akışı nedeniyle canlılığını kaybetmesi ve zamanla çökmesidir. Avasküler nekroz türlerinden birisi olarak bilinir. El bileğinde kronik ağrı, hassasiyet ve kavrama gücünde azalma gibi belirtiler ile ortaya çıkar. 

Kienböck hastalığı ne demek?

Kienböck hastalığı, adını bu rahatsızlığı ilk kez tanımlayan Avusturyalı radyolog Robert Kienböck’ten alır. Tıpta Lichtman evrelemesine göre sınıflandırılan hastalık, lunatum kemiğindeki kan akışının kesilmesiyle gelişen bir osteonekroz sürecidir.

Kienböck Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Kienböck hastalığı, el bileğinin üst kısmında zamanla şiddetlenen ağrı, eklemde sertlik, şişlik ve kavrama gücünde azalma belirtileri gösterir. Belirtilerin şiddetlenmesi, kişinin günlük yaşantısını zorlaştıracak seviyede olabilir. 

• El bileğinde ağrı
• El bileğinde şişlik
• El bileği hareketlerinde kısıtlılık
• Kavrama gücünde azalma
• El bileğinde hassasiyet

El bileğinde ağrı

Hastalığın erken evresinde ortaya çıkan en temel belirti, el bileğnde ağrı hissinin oluşmasıdır. Özellikle el bileğinin sırt kısmında ağrı hissi daha şiddetlidir. İlk evrelerde sadece ağır kaldırma ya da bölgenin zorlanması halinde ağrı hissi meydana gelir. İlerleyen evrelerde ise el bileği ağrısı kronikleşmeye başlar ve uykudan uyandıracak şiddette olabilir.

El bileğinde şişlik

El bileğinde şişlik, lunatum kemiğinde oluşan hasara bağlı olarak inflamasyon ve sıvı artışı nedeniyle meydana gelir. Bileğin üst yüzeyinde ödem daha belirgin şekilde görülür. Ödeme bağlı olarak eklem çevresindeki dokular gerilmeye başlar. 

El bileği hareketlerinde kısıtlılık

El bileği hareketlerinde kısıtlılık, lunatum kemiğinin şeklinde bozulmaların meydana gelmesi sonucunda ortaya çıkar. Bu süreçte kişiler, el bileğini yukarı doğru bükme veya aşağı doğru eğme hareketlerinde bölgede sertlik hisseder. Bu durum karpal tünel sendromu gibi problemlerde de görülebileceği için ayırıcı tanı yöntemlerine başvurulmalıdır ve diğer belirtiler göz önüne alınmalıdır.

Kavrama gücünde azalma

Kavrama gücünde azalma, kemik çökmesine bağlı olarak el kaslarının kuvvet uygulayamamasından kaynaklı bir durumdur. Azalmaya bağlı olarak kişiler, diş fırçalamak ya da kapı açmak gibi günlük aktiviteleri dahi gerçekleştirmekte zorlanmaya başlar. 

El bileğinde hassasiyet

El bileğinde hassasiyet, lunatum kemiğine baskı uygulandığında ortaya çıkar. Kienböck hastalığında görülen el bileği hassasiyeti aynı zamanda de quervain tenosinoviti hastalığı ile karıştırılabilir. 

Kienböck Hastalığı Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Kienböck hastalığı nedenleri arasında lunatum kemiğini besleyen bir tane ana damar bulunması gibi anatomik etkenler yer alır. Aynı zamanda el bileğinin sürekli olarak aynı hareketleri tekrar etmesi, mekanik strese yol açar. Mekanik stres, kemik için kan basıncının kesilmesine neden olur ve bu durum keinböck hastalığı riskini artırır. 

• El bileğinde tekrarlayan zorlanmalar: El bileğini sürekli bükme, döndürme ve ağır kaldırma gibi hareketlerin sürekli tekrarlanması zorlanmalara ve böylelikle kienböck hastalığının oluşmasına neden olur.
   
• Travmalar: Düşme veya sert darbeler sonucu el bileği kırığı ya da burkulmalar nedeniyle kan damarlarında yırtılma ya da tıkanma görülebilir. Bu durum ise dokuların beslenme sürecini olumsuz yönde etkiler. 
   
• El bileği kemiklerindeki yapısal farklılıklar: Ön kolda yer alan dirsek kemiğinin, radius kemiğinden daha kısa olması, nedenler arasında değerlendirilebilir. El bileği kisti de bölgeye baskı uygulayarak dolaylı yoldan hastalığı tetikleyebilir.
   
• Kan akışını etkileyen faktörler: Pıhtılaşma bozuklukları, sistemik damar rahatsızlıkları veya otoimmün hastalık türleri dolaşımı olumsuz etkileyerek kemik dokusunun beslenme sürecinde sorunlara yol açabilir.
   
• Uzun süreli titreşime maruz kalma: Yüksek düzeyde titreşime neden olan aletlerin sürekli kullanımı, el bileği kemiklerinde travma oluşturarak kienböck hastalığı riskini artırır.

Kienböck Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur?

Kienböck hastalığı tanısı; kişinin şikayetlerinin dinlenmesi, fiziki muayene ve radyolojik görüntüleme yöntemleri ile konulur. Erken evrelerde standart röntgen filmleri kemikteki kanlanma bozukluğunu göstermeyebilir. Bu nedenle de manyetik rezonans (MR) görüntüleme ile tanı süreci gerçekleşir. 

Kienböck Hastalığı Evreleri Nelerdir?

Kienböck hastalığı evreleri; doku hasarının boyutuna, kemik çökmesinin derecesine ve çevre eklemlerde kireçlenme oluşumuna bağlı olarak üç farklı şekilde değerlendirilir. Bu evreler; erken evre, orta evre ve ileri evre olarak bilinir. Uygulanacak tedavi yönteminin belirlenmesi açısından bu evrelerin değerlendirilmesi oldukça önemlidir.

• Erken evre: Lunatum kemiğinde kan dolaşımı yeni bozulmuştur. Genellikle MR sonuçlarında kemik içi ödem oluşumu ile belirti gösterir. 
   
• Orta evre: Lunatum kemiğinde sertleşme yani skleroz ve mikro kırıkların oluştuğu evredir. Bu evrede kemik yapısal bütünlüğünü kaybeder ve çökmeye başlayarak osteonekroz riskini artırır. 
   
• İleri evre: Çöken lunatum kemiğin çevre eklem yüzeylerini tamamen aşındırması sonucu el bileği kemiklerinin dizilimi bozulur. Aynı zamanda tüm bilek eklemlerinde kireçlenme görülür. 

Kienböck Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kienböck hastalığı tedavisi için genellikle atel kullanımı önerilir ve ağrıların hafifletilebilmesi için ağrı kesici ilaçlar reçete edilir. Fakat hastalığın evresine göre uygulanacak tedavi yöntemleri de değişiklik gösterir.

• İstirahat ve el bileğinin korunması: Kemik üzerindeki baskıyı azaltarak kemik içi kanlanmanın desteklenmesi ve ağrıyı kontrol altına almak için bileğin korunması gereklidir. Ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı hareketlerden kaçınılmalıdır. 
   
• Atel kullanımı: El bileği eklemini sabit bir pozisyonda tutarak lunatum kemiğe binen yükü azaltmak ve dokuların iyileşmesine yardımcı olmak için atel veya alçılar, ortalama 4 ile 6 hafta boyunca takılır.
   
• Fizik tedavi: El bileğindeki ağrıyı ve inflamasyonu hafifletmek, aynı zamanda kasları güçlendirmek için fizik tedavi ve rehabilitasyon sürecine başlanır. Kişiye özel egzersizler ile eldeki hareket kaybının ortadan kalkması hedeflenir.
   
• Cerrahi tedavi: Diğer tedavi yöntemleri ile kontrol altına alınamayan vakalarda ve hastalığın 2. ya da 3. evresinde ameliyat gereklidir.

Kienböck Hastalığında Fizik Tedavi Süreci

Kienböck hastalığında fizik tedavi, ameliyat olmayan hastalarda ağrıyı azaltmak ve eklem açıklığını korumak, cerrahi sonrası ise kasların güçlenmesini desteklemek ve hareket kabiliyetini artırmak için uygulanır. Bu süreçte fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanları kişiye özel egzersiz programları hazırlar. Özel elektroterapi uygulamaları, sıcak - soğuk kompres uygulamaları ve eklem egzersizleri ile el bileği çevresindeki dokuların kan dolaşımı desteklenir. 

Kienböck Hastalığı Ameliyatı

Kienböck hastalığı ameliyatı, cerrahi dışı yöntemlerin yetersiz kaldığı vakalarda, lunatum kemiğinde çökme başlayan ya da şiddetli ağrısı devam eden hastalarda uygulanan bir tedavi yöntemidir. Ameliyatın tekniği ise hastalığın evresine göre belirlenir. Bu ameliyat türleri kemiğe kanlandırma nakli yapılması, radyal kısaltma veya eklem dondurma olarak bilinir. 

Kienböck hastalığı ameliyatı ne zaman yapılır?

Kienböck hastalığı ameliyatı; hastalığın 2. ve 3. evreye ulaştığı, lunatum kemiğin şeklinin bozulmaya başladığı ya da diğer tedavi yöntemleri ile hastalığın kontrol altına alınamadığı durumlarda uygulanır. 

Kienböck hastalığı ameliyatı sonrası iyileşme süreci nasıldır?

Kienböck hastalığı ameliyatı sonrası iyileşme süreci, uygulanan cerrahi tekniğe bağlı olarak yaklaşık 6 ile 12 hafta süren alçı ya da atel kullanımını ve fizik tedaviyi kapsar. Kienböck hastalığı ameliyatı olanlar ilk aylarda ağır yük kaldırmaktan kaçınmalıdır ve fizik tedavi egzersizlerini aksatmamalıdır.

Kienböck hastalığı ameliyatı sonrası hangi olumsuz etkiler görülebilir?

Kienböck hastalığının ameliyat sonrası olumsuz etkileri arasında; cerrahi işlem uygulanan bölgede enfeksiyon, sinirlerin hasarına bağlı olarak uyuşmalar ya da hafif hareket kısıtlılığı yer alır. İmplant gevşemesi, yetersiz kaynama ve kireçlenmenin ilerlemesi gibi komplikasyonlar da nadiren görülebilir.

Kienböck Hastalığı için Hangi Bölüme ve Doktora Gidilmeli?

Kienböck hastalığı belirtileri söz konusu ise kişilerin ortopedi ve travmatoloji bölümüne randevu alması gereklidir. Bu alanda özellikle el cerrahisi alanında uzmanlaşmış ortopedi hekimleri tarafından kişinin muayenesi yapılır ve tanı konulur. Böylelikle hastalığın evresine bağlı olarak tedavi planlaması gerçekleştirilir. Gerekli olması halinde ise tedavi sonrasında hastaların fizik tedavi ve rehabilitasyon sürecine başlaması önerilir.

Kienböck Hastalığı ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Kienböck hastalığı ilerler mi?

Evet, kienböck hastalığı ilerler. Hastalığa müdahale edilmediği takdirde kendiliğinden durmaz ya da iyileşme görülmez. Böylelikle ilerleyerek kronik hale gelir. Tedavi olmayan kişilerde lunatum kemiğinde çökme daha derin bir hale gelir ve kireçlenme tüm el bileğindeki kemiklere yayılmaya başlar. 

Kienböck hastalığı tamamen iyileşir mi?

Kienböck hastalığı erken evrede tespit edildiğinde kemiğin kanlanması yeniden sağlanarak tamamen iyileşme gözlemlenebilir. Fakat lunatum kemiğinin tamamen iyileşmesi her kienböck hastalığında mümkün olmayabilir. Bu nedenle kişiye uygulanacak tedavilerdeki temel amaç, semptomların hafifletilmesi ve hastalığın ilerlemesini önlemektir.

Kienböck hastalığı meslek hastalığı olarak kabul edilir mi?

Evet, kienböck meslek hastalığı olarak kabul edilebilir. Özellikle kompresör kullanımı gibi el bileğini sürekli yüksek düzeyde titreşime maruz bırakan meslekler, bu duruma neden olabilir. Uzun süreli mekanik travmalar ve fazla titreşim, kienböck hastalığı riskini artıran unsurlar arasında değerlendirilir.

Kienböck hastalığında ameliyat gerekli midir?

Kienböck hastalığında ameliyat, hastalığın evresine ve kemikteki hasarın boyutuna göre gerekli olabilir. İlk evrelerde atel kullanımı ile tedavinin gerçekleştirilmesi mümkündür. Fakat ileri evrelerde ameliyat zorunlu olabilir. Özellikle kemikte biçim bozukluğu ve çökme başlayan vakalarda cerrahi müdahale gerekir.

Kienböck hastalığı bitkisel tedavi ile geçer mi?

Kienböck hastalığı bitkisel tedavi yöntemleri, kürler veya alternatif uygulamalar ile iyileşebilen bir rahatsızlık değildir. Kemiğin damarsal olarak beslenmesi kesildiği için bu tür müdahaleler ile iyileşme mümkün değildir. Kienböck hastalığı hakkındaki şikayetler incelendiğinde, hastalığın tedavisi için tıbbi müdahale gerektiği görülür. Bitkisel ürünleri kullanmak ve tedaviyi ertelemek, kemikte kalıcı hasara neden olabilir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."