Perioral Dermatit Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Perioral dermatit, ağız çevresinde kırmızı, pullu ve küçük papül veya püstül oluşumu ile ortaya çıkan kronik cilt problemidir. Genellikle ağız çevresinde başlasa da bazı kişilerde bu pullu yapılar burun kenarlarına, çene bölgesine ve göz çevresine doğru yayılım gösterebilir. Bu durumun oluşum nedeni tam olarak bilinmese de bazı ürünlerin kullanımının ya da hormonal faktörlerin etkisi olduğuna dair ön görüler vardır. Perioral dermatit tedavisinde öncelikli olarak bazı kremler reçete edilir ve hastalığın ilerleyişi takip edilir.

Perioral Dermatit Nedir?

Perioral dermatit, yüzde özellikle ağız çevresinde, sivilceye benzer küçük püstüller ve kızarık papüllerle görülen iltihabi cilt problemidir. Yüzün genellikle hassas bölgelerinde tekrarlayan döküntülere yol açar. Kadınlarda, erkeklere kıyasla daha sık görüldüğü bilinir. Özellikle hassas cilt yapısına sahip kişilerde ortaya çıkar.

Perioral dermatit ne demek?

Perioral dermatit tıbbi olarak "ağız çevresi cildinin iltihaplanması" demektir. Genellikle roza veya akne ile karıştırılabilen bu tablo, cildin doğal koruyucu katmanının zarar görmesi sonucu ortaya çıkar.

Perioral Dermatit Belirtileri Nelerdir?

Perioral dermatit belirtileri, ağız çevresinde aniden başlayan kızarıklık, pullanma, yanma hissi ve küçük kabarıklıklardır. Ortaya çıkan belirtiler, cildin hassasiyetine ve kortizonlu ürün kullanımına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.

Perioral dermatit belirtileri;

• Ağız çevresinde kızarıklık
• Küçük kırmızı kabarıklıklar
• Kuruluk ve pullanma
• Yanma ve batma
• Dudak çevresinde döküntü

Ağız çevresinde kızarıklık

Perioral dermatit oluşumunda en sık görülen belirti, ağız çevresinde kızarıklık oluşumudur. Cildin tahriş olması halinde bölgedeki kılcal damarlar hassaslaşır ve belirginleşir. Dudakta perioral dermatit oluşması halinde bölgede pembeleşme ve ilerleyen süreçte ise kızarmalar gözlemlenir. 

Küçük kırmızı kabarıklıklar

Küçük kırmızı kabarıklıklar, perioral dermatit nedeniyle ortaya çıkan küçük pürüzlü papüllerdir. Bu durum bazen içerisi sıvı dolu küçük püstüller şeklinde de ortaya çıkabilir. Ağızda perioral dermatit oluşumu ile benzer bir görünüme sahiptir. Pürüzlü bir yapıya sahiptir ve sivilce ile karıştırılabilir.

Kuruluk ve pullanma

Kuruluk ve pullanma, cilt alanındaki nem dengesinin bozulması ve üst deri tabakasının dökülmeye başlaması ile ortaya çıkan bir belirtidir. Cilt bariyerinin zayıflaması özellikle soğuk ile temasta gerginliğe neden olur ve pullanma şiddetlenebilir. 

Yanma ve batma

Yanma ve batma hissi, döküntüler ile birlikte ortaya çıkar ve özellikle cildin su ile temasında sızlamaya neden olur. Cilde nemlendirici kremlerin sürülmesi ile birlikte yanma ve batma hissi şiddetlenerek hassasiyeti artırabilir. 

Dudak çevresinde döküntü

Dudakta perioral dermatit oluştuğunda genellikle bu bölgede kızarıklığa ek olarak pul pul dökülmeler ortaya çıkar. Bu döküntüler, dudak çevresi haricinde çene ve yanaklara doğru yayılma gösterebilir.

Perioral Dermatit Nedenleri ve Tetikleyicileri

Perioral dermatit, cilt bariyerinin içsel ve dışsal nedenlere bağlı olarak zayıflaması nedeniyle ortaya çıkar. Hastalığın kesin nedeni bilinmemekle beraber bazı cilt ürünlerinin kullanımı, tetikleyici unsur olarak değerlendirilir.

Perioral dermatit nedenleri ve tetikleyicileri şunlardır;

• Cilt bakım ürünleri: Aşırı nemlendirici kullanımı, yoğun kremler veya kortizonlu nemlendiricilerin sürekli kullanımı cilt bariyerini tıkayarak perioral dermatite yol açabilir.
   
• Kozmetik ürünler: Fondötenler, kortizonlu kremler ve florürlü diş macunları ağız çevresindeki gözenekleri tıkayarak hassasiyete neden olur. Bu ürünlerin kullanımı yüzde kızarıklık gibi belirtilere de yol açabilir. 
   
• Cilt bariyerinin bozulması: Yüzün sert temizleyicilerle yıkanması veya peeling uygulanması cildin koruyucu yağ katmanına zarar verir.
   
• Bazı topikal ürünler: Yüze sürülen kortizonlu merhemler veya güçlü retinoidler ilk dönemde kızarıklığın hafiflemesini sağlar. İlerleyen süreçlerde ise perioral dermatit ya da kontakt dermatit gibi problemlere neden olabilir. 
   
• Çevresel ve hormonal faktörler: Yoğun stres, hormonal dalgalanmalar ve UV ışınları gibi çevresel etkenler cildin reaktivitesini artırarak semptomların şiddetlenmesine neden olabilir.

Perioral Dermatit Çeşitleri Nelerdir?

Perioral dermatit çeşitleri; hastalığın görünümüne ve gelişme nedenlerine göre klasik perioral dermatit, granülomatöz perioral dermatit, perioküler/perinasal dermatit ve kortikosteroide bağlı perioral dermatit olmak üzere 4 türe ayrılır. Klasik türde dudak bölgesinde kızarıklık gibi belirtiler oluşurken granülomatöz türde, döküntüler sarı ya da kahve renklerde ve sert yapıdadır. Perioküler ve perinasal tipler döküntünün yayılım alanına göre farklılık gösterir. Kortikosteroide bağlı türde ise şiddetli kızarıklık ve ciltte incelme görülür.

Bebeklerde perioral dermatit nasıl anlaşılır?

Bebeklerde perioral dermatit; bebeğin çene ve dudak etrafında küçük kırmızı pürüzlerin oluşması, beslenme sonrasında bölgesel kızarıklık oluşması ve ciltte pullanma gibi belirtilerin ortaya çıkması ile anlaşılır. Bebeklerde perioral dermatit vakalarında yetişkinlerden farklı olarak püstül oluşumu daha az görülür.

Bebekte perioral dermatit neden olur?

Bebekte perioral dermatit; sürekli emzik kullanımı, emzirme sonrası ağız çevresinde süt kalması ve cildin silinirken sürtünmeye maruz kalması gibi nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Perioral dermatit bebeklerde cildin çok ince olması sebebiyle de ortaya çıkabilir. Kullanılan bebek bakım ürünlerine karşı reaksiyon oluşumu, perioral dermatiti tetikleyebilir.

Perioral Dermatit Tanısı Nasıl Konulur?

Perioral dermatit tanısı, uzman hekim tarafından yapılan detaylı fiziksel muayene, döküntülerin dağılımının incelenmesi ve hastanın kullandığı ürünlerin değerlendirilmesi ile konulur. Fiziki muayene çoğu vakada teşhis koymak için yeterlidir. Nadiren de olsa hastalık türlerinin ayırt edilebilmesi için biyopsi gerekli olabilir.

Perioral dermatit nasıl teşhis edilir?

Perioral dermatit teşhisi, dermatoloğun döküntülerin dudak çevresindeki yerleşimini gözlemlemesi ve kortizonlu krem kullanımı olup olmadığını değerlendirmesiyle gerçekleşir. Bu süreçte perioral dermatit ile benzer belirtiler gösteren gül hastalığı gibi problemlerin ayırt edilebilmesi için farklı tanı yöntemlerine başvurulabilir.  

Perioral Dermatit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Perioral dermatit tedavisi, hastalığı tetikleyebilecek cilt ürünlerinin kullanımından kaçınılması ve reçeteli kremlerin düzenli olarak kullanımı ile yapılır. Kişiler, bu süreçte kozmetik ürünlerinin kullanımını tamamen bırakmalıdır. Cilt bariyerinin dinlendirilmesi için uygun cilt bakım rutini planlanır ve düzenli takip gerekir. 

• Cilt bakımının düzenlenmesi: Yüze ağır nemlendirici kremlerin sürülmemesi gereklidir. Aynı zamanda fondöten gibi makyaj malzemelerinin de bu süreçte kullanımından kaçınılmalıdır. Cilt bakım rutininde doktorların reçete ettiği kremler kullanılmalı ve cilt temizliği ılık su ile yapulmalıdır.
   
• Tetikleyici ürünlerden kaçınma: Florürlü diş macunlarının kullanımı sınırlandırılmalı ve özellikle yüzde kullanılan kortizonlu kremler, hekim kontrolünde kademeli olarak ya da aniden kesilmelidir. Cilde bilinçsiz bir şekilde müdahale edilmesi egzama gibi farklı cilt sorunlarının oluşma riskini artırır. 
   
• Topikal tedavi seçenekleri: Hastaya reçete edilen jel ve kremler, ciltte oluşan iltihabı baskılamaya yardımcı olarak tedavi sağlar.
   
• Sistemik tedavi: Dirençli vakalarda perioral dermatit ilaçları içerisine bazı antibiyotikler eklenebilir. Böylelikle iltihaplanmanın ve iltihap kaynaklı cilt reaksiyonlarının önüne geçilmesi hedeflenir. 
   
• Hekim kontrolünde takip: Perioral dermatit tedavi sürecinde ve sonrasında düzenli olarak doktor kontrolüne gidilmelidir. Gerekli durumlarda kişinin kullandığı kremlerde ya da ilaçlarda değişiklik yapılabilir. Aynı zamanda hastalığın tekrar oluşma riski ve diğer cilt problemleri de hekimlerin takibi ile kontrol altına alınır. 

Perioral Dermatit Nasıl Geçer?

Perioral dermatit reçete edilen ürünlerin düzenli kullanımı, kimyasal ürünlerden uzak durulması ve tedaviye uygun ilerlenmesi ile geçer. Bu süreçte bilinçsiz krem ve bitkisel ürün kullanımından kaçınılmalıdır. Cilde aşırı makyaj yapılmaması, tedavi sürecinin desteklenmesine yardımcıdır.

Perioral dermatitin kesin tedavisi var mı?

Perioral dermatit, tetikleyici etkenlerin teşhisi ve uygun medikal kremlerin düzenli olarak kullanımı ile tamamen iyileşme gösterebilen bir cilt sorunudur. Fakat perioral dermatit kesin tedavisi sağlandıktan sonra bile cilt bakım rutininin düzenli olarak yapılması ve kortizonlu ürünlerin kullanımından kaçınılması gerekir. 

Perioral dermatitte cilt bakımı nasıl olmalı?

Perioral dermatitte cilt bakımı sadece ılık su ve dermatolog onaylı hassas temizleyicilerle yıkanarak gerçekleştirilir. Hyaluronsyra perioral dermatit problemlerinde ciltte yanma hissine neden olabilir. Bu nedenle doktora danışmadan kullanılmamalıdır. 

Perioral dermatitte bitkisel tedavi uygulanır mı?

Perioral dermatitte bitkisel tedavi uygulamaları ile iyileşme göstermez. Doktor onayı olmadan ve bilinçsiz bir şekilde uygulanan bitkisel tedavi yöntemleri, cilt bariyerinin daha fazla zarar görmesine neden olabilir. Aynı zamanda bitkisel ürünlerin asidik yapısına bağlı olarak ciltte ekstra hassasiyete yol açabilir. Özellikle perioral dermatit elma sirkesi uygulamaları ciltte yanıklara ve tahrişin şiddetlenmesine neden olabilir.

Perioral Dermatit için Hangi Bölüme ve Doktora Gidilmeli?

Perioral dermatit belirtileri görülmesi halinde kişilerin dermatoloji alanından randevu alması gereklidir. Kişinin cilt yapısı ve ortaya çıkan döküntülerin hangi cilt problemi ile alakalı olduğu dermatoloji alanında yapılan muayeneler ile teşhis edilir. Kişiye tanı konulduktan sonra cildiye uzmanları tarafından tedavi sürecine başlanır.

Perioral Dermatit ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Perioral dermatit bulaşıcı mı?

Hayır, perioral dermatit bulaşıcı bir rahatsızlık değildir. Temas ya da ortak eşya kullanımı ile kişiden kişiye geçmez. Hastalık, cildin kendi bariyer yapısının bozulması ile olduğu için bulaş riski yoktur.

Perioral dermatit ne kadar sürede geçer?

Perioral dermatit iyileşme süresi genellikle 4 ile 8 hafta arasında değişiklik gösterir. Kişinin kortizon kullanımı söz konusu ise bu süre birkaç ayı bulabilir. İyileşme süresi kişiye uygulanan tedaviye ve hastanın cilt bakım rutinine uyup uymadığına göre değişkenlik gösterebilir.

Perioral dermatit tekrarlar mı?

Evet, perioral dermatit tekrarlanabilir. Tedavi sonrasında kişinin tekrar yoğun makyaj yapması ve özellikle fondöten kullanması bu durumun tekrarlama riskini artırır. Aynı zamanda kortizonlu krem kullanımı ya da florürlü ürünlerin kullanımı da perioral dermatitin tekrarlama riskini artırır. Bu nedenle tedavi sonrasında cilt bakımı rutinine devam edilmesi önerilir.

Perioral dermatit iz bırakır mı?

Perioral dermatit tedavisinde kişilere reçete edilen kremlerin düzenli bir şekilde kullanılması halinde genellikle kalıcı bir iz kalmaz. Bu süreçte doktor onayı olmayan ilaçların ve kremlerin kullanılması halinde ise ciltte leke oluşma riski vardır. Aynı zamanda cildin sürekli kaşınarak tahriş edilmesi halinde de bölgede geçici renk değişimi yaşanabilir. 

Perioral dermatitte hangi ürünlerden kaçınılmalı?

Perioral dermatit problemi olan kişilerin; kortizonlu yüz kremi, fondöten, peeling, gece kullanılan nemlendirici ürünler ve florürlü diş macunları kullanmaması gereklidir. Perioral dermatit merhemlerin bilinçsiz kullanımı ile iyileşme göstermez. Bu nedenle doktor onayı olmayan medikal kremlerin kullanımından da kaçınılması gerekir. 

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."