Prurigo Nodularis Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Prurigo nodularis, kronik kaşıntı ve ciltte sert nodüllerle görülen nadir bir cilt hastalığıdır. Genellikle kollar, bacaklar, gövde ve sırt gibi bölgelerde ortaya çıkan 1-3 cm çapında, sert ve kabarık nodüllerle kendini gösterir. Bu nodüller, yoğun kaşıntıya yol açar ve özellikle geceleri şiddetlenir. Bu süreçte topikal tedaviler, fototerapi, sistemik ilaçlar ve biyolojik ajanlar ile tedavi sürecinin gerçekleştirilmesi mümkündür.

Prurigo Nodularis Nedir?

Prurigo nodularis, ciltte çok şiddetli bir kaşıntı hissiyle birlikte nodül oluşumu gözlemlenen kronik bir deri hastalığıdır. Bu rahatsızlıkta genellikle kaşıntı hissi şiddetli olduğu için bölge tekrar tekrar kaşınır. Aynı bölgenin sürekli kaşınması ise nodül oluşumunu tetikler ve kaşıntı hissi geçmez. Özellikle orta ve ileri yaş grubunda görülen bu durum, bulaşıcı bir hastalık değildir ancak kişinin günlük yaşantısını zorlaştırır ve kaşıntı nedeniyle uyku problemlerine yol açabilir.

Prurigo Nodularis Neden Olur?

Prurigo nodularis nedeni, ciltteki sinir liflerinin aşırı duyarlı hale gelmesi ve bu bölgede yoğunlaşan bağışıklık hücrelerinin sürekli iltihaplanmasıdır. Hastalığın oluşum nedenleri arasında; kronik böbrek yetmezliği, karaciğer hastalıkları, diyabet, tiroid hastalıkları, anksiyete, depresyon ve atopik bünye yer alır. Cildin sürekli olarak kaşınarak uyarılması ise bu lezyonların kalıcı hale gelmesine neden olabilir.

Prurigo Nodularis Belirtileri Nelerdir?

Cildin travmaya uğramasıyla birlikte bazı semptomlar ortaya çıkmaya başlar. Özelikle şiddetli ve geçmeyen kaşıntı hissi hastalığın en yaygın belirtisidir. Bu süreçte bir ya da birden fazla nodülün oluşması da mümkündür. En sık rastlanan prurigo nodularis belirtileri şunlardır;

• Şiddetli ve Geçmeyen Kaşıntı: Hastalığın en belirgin semptomu, geçmeyen ve bir süre sonra kronik hale gelen kaşıntı hissidir. Kaşıntının oldukça şiddetli bir şekilde seyretmesi, bölgeyi sürekli olarak kaşımaya neden olur. Aynı yeri sürekli olarak kaşımak ise bir süre sonra cilt bariyerine zarar verir. 
   
• Sert, Kabarık ve Çok Sayıda Nodül Gelişmesi: Ciltte travma oluşumu farklı boyutlarda nodüllerin oluşmasına neden olur. Oluşan bu nodüller, dokunulduğunda sert bir yumru gibi hissedilir ve nodüllerin sayısı zamanla artarak cilde yayılım göstermeye başlayabilir. 
   
• Kabuklanma, Kanama ve Tahriş: Nodüllerin sürekli kaşınması ve koparılması nedeniyle lezyonların uç bölgelerinde açık yaralar oluşur. Bu durum, cildin tahriş olmasına yol açarak sık sık kanamalara, ciltte kabuklanma görünümüne sebebiyet verir.
   
• Ciltte Kalınlaşma ve Renk Değişiklikleri: Bölgeyi sürekli ve şiddetli bir şekilde kaşımak, cildin kendini korumak için kalınlaşmasına neden olur. İyileşmeye çalışan nodüllerin etrafındaki cilt dokusunda koyulaşma ya da renk kaybı gözlemlenebilir. 
   
• Kaşıntının Özellikle Gece Artabilmesi: Oluşan cilt problemi nedeniyle cilt kaşıntısı oluşur ve kaşıntı hissi özellikle gece saatlerinde artış gösterebilir. Bunun nedeni ise genellikle gün içerisinde kişinin dikkatini dağıtacak unsurların olmasıdır. Kişinin zihni bu uyaranlara odaklandığında kaşıntı daha az hissedilir. Fakat gece saatlerinde uyaranların azalmasıyla birlikte zihin kaşıntıyı daha fazla hissetmeye başlar.
   
• Uyku Bozukluğu: Gece saatlerinde kaşıntı hissinin şiddetlenmesi hem kişinin uykuya dalma sürecini zorlaştırır hem de kaşıntı ile uykudan uyanmaya neden olabilir. Bu durumun kronikleşmesi ise ilerleyen süreçlerde kişilerde uyku bozukluğu gibi problemlere neden olabilir. 

Prurigo Nodularis Nodülleri Nasıl Görünür?

Prurigo nodularis hastalığında gelişen nodüller; düğme benzeri, üzeri pütürlü ve sert yapılı kabarıklıklar şeklinde ortaya çıkar. Lezyonların renkleri ise açık pembeden koyu kırmızıya, kahverengiden grimsi tonlara kadar değişkenlik gösterebilir. Sürekli kaşınma nedeniyle nodüllerin orta kısmında çöküklükler oluşabilir, açık yara ya da kanamalar meydana gelebilir. Nodül üzerinde koyu renkli kabuklanmalar oluşur. Nodüllerin çevresindeki sağlam bölgede ise sürekli olarak kaşımaya bağlı olarak matlaşma, kuruluk ya da kalınlaşma oluşma ihtimali vardır.

Prurigo Nodularis Vücudun En Sık Hangi Bölgelerinde Görülür?

Nodüller, vücutta genellikle kolay ulaşılabilen bölgelerde oluşur. Hastanın kaşıması daha kolay olan bölgeler, nodüllerin en sık oluştuğu bölgelerdir. Özellikle kollarda ve bacaklarda prurigo nodularis oluşumuna rastlanır. Aynı zamanda sırtın üst kısımları, kalça bölgesi ve omuzlarda da oluşum gösterir.

Prurigo Nodularis ile Karışabilen Durumlar Nelerdir?

Oluşan kaşıntı hissi ve döküntü tipleri farklı atolojiatolojik rahatsızlıklarla karıştırılabilir. Özellikle cilt kuruluğu ve kaşıntıyla neden olan atopik dermatit lezyonları ile prurigo nodularis sıklıkla karıştırılır. Bunun yanı sıra liken planus, uyuz enfeksiyonları, böcek ısırığı, dermatofibromlar ve bazı lenfoma türleri de nodül oluşumuna neden olduğu için karıştırılabilir.

Prurigo Nodularis Nasıl Teşhis Edilir?

Hastalığın teşhisi, yapılan klinik muayene ile konulur. Fiziki muayenede nodüllerin sertliğini, dağılımını ve hastalık ile görülen kelebek işaretinin oluşup oluşmadığı kontrol edilir. Kişide kaşıntıya yol açabilecek böbrek, karaciğer veya tiroid gibi sistemik bir hastalığın olup olmadığını belirlemek için kan testleri talep edilebilir ya da farklı tetkikler uygulanabilir. Gerekli olması halinde ise nodülden parça alınarak biyopsi yapılır.

Prurigo Nodulariste Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Prurigo nodularis tedavi yöntemleri öncelikle kişinin kaşıntı hissinin azaltılmasını hedefler. Bu nedenle kişilere topikal kortizonlu kremler reçete edilebilir. Aynı zamanda direkt olarak nodül içerisine enjeksiyon işlemi uygulanabilir. Kaşıntı ilaçları ile de sürecin kontrol altına alınması mümkündür. İlaç ve krem tedavisinin etkili olmadığı durumlarda ise bağışıklık sisteminin düzenlenmesine yönelik tedavi yöntemlerine başvurulabilir. Dirençli vakalarda genellikle fototerapi yöntemlerine başvurulur. 

Prurigo Nodulariste Günlük Cilt Bakımı Nasıl Olmalıdır?

Tedavi sonrasında yeni nodüllerin oluşmasını önlemek için cilt bariyerinin desteklenmesine yönelik bakım rutinin oluşturulması önerilir. Bu süreçte duş esnasında cildi nemlendiren, parfümsüz ve yağ bazlı jellerin kullanımına başvurulması gerekli olabilir. Banyo sonrasında ise cilt tamamen kurumadan parfümsüz ve üre içerikli bariyer onarıcı nemlendiriciler tüm vücuda sürülmelidir. Cilt için kullanılacak ürünlerin ise doktorlar tarafından onaylanması oldukça önemlidir.

Prurigo Nodularis Tedavi Edilmezse Ne Olabilir?

Hastalığın tedavi edilmemesi, sürecin kronik hale gelmesine ve buna bağlı olarak geçmeyen açık yaraların oluşmasına neden olur. Açık yararların olması ise bakterilerin bölgeye birikmesine yol açarak tekrarlayan cilt enfeksiyonlarına sebebiyet verir. Bir süre sonra kalıcı yara izi oluşur. Kişinin kaşıntı hissine bağlı olarak uyku düzeninin bozulması ise stres, anksiyete ve depresyon gibi psikolojik problemlere yol açabilir.

Prurigo Nodularis için Hangi Bölüme ve Doktora Gidilir?

Prurigo nodularis belirtilerinin ortaya çıkması halinde kişilerin, hastanelerin deri ve zührevi hastalıklar (dermatoloji) bölümünden randevu alması gereklidir. Dermatoloji alanında kişinin ilk muayenesi gerçekleştirilir ve tanı konulur. Daha sonrasında ise hastalığın altında yatan farklı bir neden varsa hastanın diğer alanlara sevki gerçekleştirilir. 

Prurigo Nodularis ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Prurigo nodularis ile egzama aynı şey midir?

Hayır, prurigo nodularis ile egzama aynı hastalık türleri değildir. Fakat kaşıntıya neden oldukları için benzerlik gösteren dermatolojik hastalıklardır. Egzama ve özellikle atopik dermatit; cilt bariyerinin bozulmasına, kızarıklığa, kaşıntıya vb. belirtilere neden olur. Prurigo nodularis ise kaşıntıya bağlı olarak nodül oluşumudur. 

Prurigo nodularis neden bu kadar çok kaşıntı yapar?

Prurigo nodularisin şiddetli kaşıntı yapmasının nedeni, lezyonların altındaki cilt içi sinir liflerinin artması ve normalden çok daha hassas bir yapıya sahip olmalarıdır. Cilt sürekli olarak kaşındıkça sinir uçlarından beyne sinyaller gönderilir. Bağışıklık hücrelerinin bölgeye sitokin salgılanmaya başlar ve böylelikle hassasiyet artar. 

Prurigo nodularis bulaşıcı mıdır?

Hayır, prurigo nodularis bulaşıcı bir hastalık değildir. Hastalık tamamen kişinin kendi sinir sistemi ile bağışıklık hücreleri arasındaki anormal reaksiyon nedeniyle oluşum gösterir. Bu nedenle direkt olarak deri temasıyla ya da bazı ürünlerin ortak kullanımına bağlı olarak hastalık bulaşmaz.

Prurigo nodularis nodülleri kendiliğinden geçer mi?

Hayır, prurigo nodularis nodülleri tedavi uygulanmadan kendiliğinden geçmez. Cilt altındaki nörolojik ve immünolojik inflamasyon süreci aktif oldukça oluşan lezyonlar ciltte kalmaya ve kaşınmaya devam eder. Aynı zamanda ilerleyen süreçlerde bu lezyonlar, vücudun farklı bölgelerine doğru yayılım gösterebilir.

Kaşımayı bıraksam lezyonlar azalır mı?

Evet, kaşımayı tamamen bırakmak lezyonların küçülmesini ve zamanla azalmasını sağlar. Fakat bu cilt probleminde kaşıntı şiddetli bir şekilde ortaya çıkar ve kaşımayı bırakmak mümkün olmayabilir. Bu nedenle de iyileşme sürecine geçilemez.

Prurigo nodularis hangi hastalıklarla birlikte görülebilir?

Prurigo nodularis; sıklıkla kronik böbrek yetmezliği, karaciğer hastalıkları, şeker hastalığı, tiroid fonksiyon bozuklukları ve HIV gibi sistemik hastalıklarla birlikte görülebilir. Aynı zamanda; anksiyete, depresyon, atopik dermatit ve astım gibi sağlık problemleri de bu süreçte ortaya çıkabilir.

Prurigo nodularis tanısı için biyopsi gerekir mi?

Hayır, her vakada biyopsi işlemine başvurulmasına gerek yoktur. Fakat lezyonların net bir şekilde gözlemlenememesi halinde ya da farklı cilt problemleri şüphesi varsa hastalara kesin tanı konulabilmesi için biyopsi yapılması gereklidir. Böylelikle doğru tedavi yönteminin planlaması mümkün hale gelir. 

Prurigo nodularis tedavisi ne kadar sürer?

Prurigo nodularis tedavi süresi, hastalığın şiddetine ve altta yatan nedenlere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Genellikle birkaç aydan birkaç yıla kadar uzayabilen bir süreci kapsar. İlk birkaç haftada kaşıntının hafifletilmesi hedeflenir. İlerleyen süreçlerde ise sert nodüllerin tamamen iyileşmesine yönelik tedaviler uygulanır. 

Prurigo nodularis tamamen iyileşir mi?

Evet, doğru tedavi yöntemleri ile hastalığın tamamen iyileşmesi mümkündür. Bu süreçte hastalarında doktorlar tarafından önerilen cilt bakım rutinlerine uyması gerekir. Hastalık kronik ve tekrarlayıcı bir tür olduğu için tedavi sonrasında da cilt bakım rutinine devam edilmeli ve belirli aralıklarla doktor kontrolüne gidilmelidir.

Biyolojik tedaviler prurigo nodulariste ne zaman kullanılır?

Biyolojik tedaviler, kişinin ilaç tedavisine ya da ışık tedavisine yanıt vermediği vakalarda tercih edilir. Direkt olarak kaşıntı ve inflamasyon yolaklarındaki spesifik molekülleri hedef alan biyolojik tedaviler sayesinde hastalığın ortadan kalkması mümkündür. Fakat biyolojik tedaviler genellikle hiçbir tedavi işe yaramadığında önerilir.

Prurigo nodularis iz bırakır mı?

Evet, prurigo nodularis tedavi edilmediği takdirde kalıcı izler oluşabilir. Özellikle bölgenin sürekli olarak kaşınması ve açık yaraların oluşması nedeniyle izler oluşur. Erken dönemde hastalığın tedavi edilmesi ile birlikte iz kalma riskinin de önüne geçilmesi mümkündür.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."