Asemptomatik Nedir? Asemptomatik Hastalıklar Nelerdir?

Bu durum oldukça tehlikeli olarak değerlendirilir. Bunun nedeni ise kişinin belirti göstermemesi nedeni ile tedavi olamamasıdır. Bazı hastalık türleri kişinin hayatını tehdit eder. Kişi bunun farkında olmadığı için durum daha ciddi bir hal alır ve bu durum, ölüm ile sonuçlanabilir. Multipl skleroz vakalarının ortalama olarak %25'lik bir kısmında kişilerin asemptomatik enfeksiyon yaşadığı bilinir. Bu durum ise hastaların otopsi raporları neticesinde ortaya çıkar.

Asemptomatik Nedir?

Asemptomatik, belirti göstermeyen anlamına gelen tıbbi terimdir. Halk sağlığı açısından riskli bir durumdur. Özellikle bulaşıcı hastalıklar söz konusu olduğunda direkt olarak toplumu etkiler. Kişiler mikrop taşıyıcısı olur. Kendileri de bu mikroptan etkilenir ve hastalık belirtisiz bir şekilde ilerler.

Kişi hasta olduğunu bilmediği için tedavi olmaz. Fakat tedavi olmamasının yanı sıra bulaşıcılık süreci hakkında da bilgili olmak pek mümkün değildir. Covid 19 vakalarında da bu tip durumlar ile karşılaşılmıştır. Kişi herhangi bir belirti göstermeden Covid-19 hastalığına yakalanır. Fakat belirti olmadığı için başka kişiler ile de görüşür ve kendisini izole etmez. Bu durumda Covid 19 diğer kişilere de bulaşmaya başlar. Asemptomatik, covid 19 gibi durumlarda hem kişi sağlığı hem halk sağlığı genel olarak tehdit altındadır. Bu durum sadece Covid 19 için değil diğer birçok hastalık için de geçerlidir.

Asemptomatik Hastalıkların Genel Özellikleri

Asemptomatik hastalıklar, kişilerde herhangi bir semptom görülmesini engeller. Bu gibi durumlarda belirtisizlik nedeni ile kişiler, hastalığın bilincine varmaz. Böylelikle hastalığın tanısının konulması da imkansız hale gelir. Kişi, farklı bir sağlık problemi nedeni ile hastaneye gitmediği takdirde asemptomatik hastalıkların teşhis edilmesi pek mümkün değildir.

Bu hastalıkların genel özelliği belirtildiği gibi belirsizdir. Bu durum, hastalığın hiç fark edilmeden ilerlemesine neden olur. Kişiler, hasta olduklarının dahi bilincinde olmaz. İlerleyen süreçte hastalığın da ilerlemesi ile birlikte hastaların hayatlarını kaybetme riski bulunur. Aynı zamanda bu kişiler, taşıyıcı oldukları için başka insanlara da hastalık bulaştırabilirler.

Asemptomatik Bulaşma Nedir?

Asemptomatik bulaşma, hastalığın başkalarına bulaştırılmasıdır. Kişi bu durumun farkında değildir. Çünkü herhangi bir hastalık belirtisi söz konusu değildir. Asemptomatik hastalıklarda kişiler, kendilerini gayet sağlıklı hisseder. Bu durumda da hasta olduklarını bilmeden başkalarına bu hastalıkları bulaştırırlar.

Bu hastalıklar genellikle temas ve solunum yolu ile bulaşıcılık sağlar. Aynı zamanda cinsel birliktelik gibi yakın temas durumlarında da bulaş riski oldukça yüksektir. HIV hastalığı da bu durumlar arasında yer alır. Bu hastalık türünde de asemptomatik vakalar görülür. Kişide belirti olmadığı için cinsel yolla bu hastalığı bulaştırabilir. 

Asemptomatik Taşıyıcılık ve Toplumsal Etki

Asemptomatik taşıyıcı olan kişiler, kendilerini hasta hissetmez. Hatta gayet sağlıklı oldukları düşünülür. Fakat belirti olmasa da hastalık sahibidirler ve bu hastalığa neden olan mikrobu taşırlar. Böylelikle bulaşıcılık süreci bilinçsiz bir şekilde başlar. 

Bu durumun toplumsal etkisi de vardır. Hastalıklar, bu durumda çok daha hızlı bir şekilde yayılım gösterir. Kişi bilinçsizce çevresindeki herkese hastalık bulaştırır. Bu durumda vakalar artış gösterir. Bu bulaşıcılık, bazı kişilerde belirti yaparken bazılarında ise asemptomatik olarak bulaşım gerçekleşir.

Asemptomatik Enfeksiyon Örnekleri Nelerdir?

Asemptomatik enfeksiyonlara örnek verilebilecek birçok farklı hastalık türü vardır. Bu durum hastalıkla alakalı değildir. Direkt olarak kişinin genel sağlık durumu ve hastalığa neden olan mikrobun vücuttaki işleyişi ile alakalıdır. Bu nedenle de her hastalıkta asemptomatik enfeksiyon görülme ihtimali söz konusudur. Asemptomatik enfeksiyonlara verilebilecek bazı örnekler arasında şu hastalıklar yer alır:

Asemptomatik COVID-19 ve Omicron Varyantı

Omicron, asemptomatik enfeksiyonun en sık rastlandığı hastalıklardan birisidir. Covid 19 salgının başladığı dönemde de birçok kişide belirtinin ortaya çıkmadığı fark edildi. Bunun üzerine asemptomatik Covid belirtileri olmayan kişilerin de covid testi yaptırması talep edildi. Böylelikle birçok kişinin Covid olduğu ortaya çıktı. Özellikle genç yaştaki kişilerde belirtilerin görülmediğine dair bazı bilgiler söz konusudur. Bağışıklık sistemi güçlü olan kişilerin de bu hastalığa yakalandığı fakat belirti göstermediği bilinmektedir.

Asemptomatik Bakteriüri ve İdrar Yolu Enfeksiyonu

Asempotomatik idrar yolu enfeksiyonu özellikle diyabet yani şeker hastalarında görülen bir durum olarak bilinir. Yaşlı kişilerde de bu duruma sıklıkla rastlanır. Gebelik sürecindeki kadınlarda da asemptomatik idrar yolu enfeksiyonu görülme riski oldukça yüksektir. Bu durum, asemptomatik bakteriüri olarak da bilinir. Asemptomatik bakteriüri tedavisi özellikle gebelik sürecindeki kadınlar için önemlidir.

Asemptomatik Piyüri

Asemptomatik piyüri genellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan bir durumdur. Katater nedeni ile de bu durum ortaya çıkabilir. İdrarda bazı değişiklikler meydana gelebilir ama kişilerde farklı bir belirti görülmez. 

Asemptomatik İnflamatuar Prostatit

Asemptomatik inflamatuar prostatit, erkeklerde görülen bir sağlık problemidir. Prostat iltihabı ile alakalıdır. Kişide herhangi bir belirti görülmeden prostat oluşumu başlar ve ilerler. 

Asemptomatik Hepatit B

Asemptomatik hepatit B, kan yoluyla ya da cinsel birliktelik ile başkalarına bulaştırılabilir. HBV virüsü olan kişilerde belirtiler görülmez. Bu durum asemptomatik hepatit B olarak değerlendirilir. 

Asemptomatik Sitomegalovirüs Enfeksiyonu

Asemptomatik sitomegalovirüs enfeksiyonu, sağlık problemi olmayan kişilerde ve bağışıklık sistemi güçlü olan kişilerde herhangi bir belirti göstermeden ortaya çıkabilir. Organ nakli nedeni ile de sitomegalovirüs, asemptomatik olarak görülebilir. Bu enfeksiyonun anne karnındaki bebeğe geçme riski de söz konusudur. 

HIV Enfeksiyonunda Asemptomatik Dönem

HIV asemptomatik dönem oldukça risklidir. Hiç fark edilmeden ilerleyebilir. Bu durumda ise ilerleyen süreçlerde AIDS hastalığı ortaya çıkar. 

Asemptomatik Metabolik ve Otoimmün Hastalıklar Nelerdir?

Asemptomatik metabolik ve otoimmün hastalıklar belirti göstermeden ortaya çıkabilir. Bu nedenle teşhis süreci zorlaşır. Genel taramalar ve kontroller yapıldığı takdirde bu hastalıkların ortaya çıkma ihtimali vardır. Asemptomatik metabolik ve otoimmün hastalıklar şöyle bilinir:

Asemptomatik Hipotiroidi

Hipotiroidi, asemptomatik şekilde görülebilen hastalık türlerinden birisi olarak bilinir. Kişinin tiroid bezlerinde sorunlar vardır. Belirti olmadığı için fark edilmez. Fakat hipotiroidi, kan testleri yardımı ile teşhis edilebilir ve tedavisine başlanabilir. Bu nedenle düzenli aralıklarla kan tahlili yaptırmak, bazı sağlık problemlerinde erken tanı imkanı sunar.

Asemptomatik Hiperürisemi ve Tedavi Gereksinimi

Asemptomatik hiperürisemi, kandaki ürik asit seviyeleri sayesinde teşhis edilebilir. Fakat bunun dışında bir belirti görülmez. Yapılan kan testleri ile kişilere hiperürisemi teşhisi konulması mümkün hale gelir. Kişinin genel sağlık durumu kontrol edilir ve hastalığın risk faktörleri değerlendirilir. Bu doğrultuda ise asemptomatik hiperürisemi tedavisi uygulanır.

Asemptomatik Çölyak Hastalığı

Asemptomatik çölyak hastalığı da yine kan testleri ile teşhis edilebilir. Fakat çölyak hastalığı belirtileri görülmez. Nadiren sindirim problemleri meydana gelebilir. 

Wilson Hastalığı ve Asemptomatik Seyir

Wilson hastalığı, asemptomatik olarak ortaya çıkabilecek olan hastalık türleri arasında yer alır. Kişinin vücudunda fazla miktarda bakır birikmesi, Wilson hastalığı olarak tanımlanır. Hiçbir belirti vermeden bu hastalığın yaşanması mümkündür. Genetik testler yardımı ile ve kan testi ile tanı konulabilir. Fakat tanı konulmayan ve tedavi edilmeyen Wilson hastalığı, ilerleyen süreçlerde kişinin sindirim sitemine zarar verir.

Asemptomatik Kardiyovasküler ve Kemik Hastalıkları Nelerdir?

Asemptomatik olarak ortaya çıkan bu hastalık türleri, kalp ve damar hastalıklarının belirti göstermeden oluşması ve ilerlemesi olarak tanımlanır. Bu kategori içerisine dahil edilebilecek birçok kardiyovasküler ve kemik hastalığı vardır. Asemptomatik kardiyovasküler ve kemik hastalıklarına aşağıdaki örnekler verilebilir:

Asemptomatik Hipertansiyon ve Koroner Arter Hastalığı

Koroner arter hastalığı, kalp damarlarının tıkanması olarak bilinir. Bu hastalık genellikle belirti gösterir fakat asemptomatik olarak geliştiğinde semptom görülmez. Bu durum ise kişilerde hayati tehlikeye neden olur. Kalp damarları giderek daralmaya ve tıkanmaya devam eder. Böylelikle kalp krizi gibi durumlar ile karşılaşılması mümkün hale gelir. Hipertansiyon ise baş ağrısı gibi klasik belirtiler ile ortaya çıkmaz. Bu durum, belirtisiz yüksek tansiyon hastalığı olarak adlandırılır. Tedavi edilmeyen hipertansiyon, kalp krizini tetikler.

Asemptomatik Bradikardi

Asemptomatik bradikardi, kişinin nabzının düşük olması olarak tanımlanabilir. Kişinin kalp ritminde yavaşlama meydana gelir. Fakat bu durum, kişide herhangi bir belirti göstermeden ilerler. Kalp ritim bozukluklarına neden olabilir.

Asemptomatik Osteoporoz

Osteoporoz hastalığı da bazen belirti göstermeden ortaya çıkar. Kişide herhangi bir ağrı hissi meydana gelmez. Farklı sağlık kontrolleri esnasında osteoporoz hastalığının tanısı konulabilir. 

Asemptomatik Belirtilerle Ortaya Çıkabilen Diğer Durumlar Nelerdir?

Bu hastalık türleri bazen teşhis edilemez bazen ise farklı sağlık kontrolleri esnasında şans eseri fark edilir. Birçok hastalık bu kategori içerisine dahildir. Asemptomatik belirtilerle ortaya çıkabilen diğer durumlar şunlardır:

Asemptomatik Hematüri

Asemptomatik hematüri, idrardan kan gelmesi ile anlaşılabilir. Fakat bundan başka herhangi bir belirti görülmeme ihtimali vardır. Bu gibi durumlarda direkt olarak hastaneye gidilmeli ve muayene olunmalıdır. 

Asemptomatik Proteinüri

Asemptomatik poteinüri, kronik böbrek hastalıklarına neden olabilir. Belirti vermeden ortaya çıktığı için teşhisi zordur.

Asemptomatik Hastalıkların Tanısı Nasıl Konur? 

Bu hastalıkların tanısının konulması oldukça zordur. Kişiler genellikle herhangi bir belirti görüldüğünde sağlık kontrolüne gider. Bu hastalık türlerinde belirti söz konusu değildir. Bu nedenle de kişi hasta olduğunu bilmez ve kontrole gitmez. Hastalıkların tanısı genellikle farklı hastalıklar için kontrole gidildiğinde, kan testleri ya da idrar tahlili ile ortaya çıkar. Genel taramalar yardımı ile bu hastalıkların tanısının konulması mümkündür. Aynı zamanda genetik testler yardımıyla da asemptomatik hastalıkların tanısı konulabilir. Bu süreçte biyokimyasal testler uygulanır.

Asemptomatik Hastalıklarda Risk Değerlendirmesi

Bu hastalık türlerinde komplikasyon potansiyeli oldukça yüksektir. Asemptomatik olarak ortaya çıkan bazı hastalık türleri, ilerleyen süreçte ciddi sağlık sorunlarına neden olur. Özellikle böbrek yetmezliği, kalp krizi, felç ve ani ölümlerin görülme riski vardır. Belirti vermeyen hastalıklar, belirti vermeden ilerlemeye yatkındır. Bu durum, hastalığın şiddetini de artırır. Erken dönemde bu hastalıkların teşhis edilmesi halinde tedavi sürecine başlanması mümkün hale gelir. Bu tür hastalıkların tanısının konulabilmesi için düzenli aralıklarla genel kontrollere gidilmesi önerilir. 

Asemptomatik Hastalıklar ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Asemptomatik hastalıklar tehlikeli midir?

Evet. Asemptomatik hastalıklar tehlikelidir. Bunun nedeni ise belirti görülmediğinden dolayı kişinin hasta olduğunu bilmemesidir. Kişi hasta olduğunun bilincinde olmadığı için tedavi olmaz. Bu durum ise ölümle sonuçlanabilecek kadar ciddidir. Aynı zamanda hasta kişiler, sağlıklı kişilere bu hastalıkları bulaştırabilir.

Asemptomatik bireyler karantinaya alınmalı mı?

Asemptomatik hastalıkların kimlerde olduğunu teşhis etmek zordur. Bu nedenle de kimlerin karantinaya alınacağına da karar verilemez. Fakat kişiye tanı konulmuşsa ve hastalık bulaşıcıysa karantina gerekli olabilir. Bu süreçte kişinin tedavisine başlanır.

Asemptomatik COVID geçirenlerde bağışıklık olur mu?

Bu durum için net bir bilgi vermek mümkün değildir. Kişinin bağışıklık sistemi ve genel sağlık durumu ile alakalıdır. Konu hakkında daha detaylı bilgiler için doktorunuza danışabilirsiniz.

Her asemptomatik hasta tedavi edilmeli midir?

Asemptomatik hastalara tanı konulmuş ise tedavi edilmeleri gerekir. Aksi durumlarda ise farklı hastalıklarda da belirtisiz ilerlemeler görülebilir. Kişilerin tedavi edilmesi hem kendi sağlıkları için hem de toplum sağlığı için oldukça önemlidir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."