Yükleniyor

Bebeklerde Kusma Nedir? Nedenleri Nelerdir?

Bebeklerde kusma, özellikler ilk aylarda ve yemekten sonra gerçekleşir ve oldukça yaygındır. Ebeveynler arasında endişe verici bir durumdur. Genellikle doğal bir süreç olan kusma genel olarak bir hastalık olarak görülmez kendiliğinden geçebilir. Ancak geçmeyen kusma bir belirti olabilir.Bu nedenle kusma olduğunda telaşlanmamalı, gözlem yapılmalıdır.  

İçindekiler

Bebeklerde Kusma Nedir?

Bebeklerde kusma, yaygın olarak karşılaşılan yaygın bir durumdur. Genellikle sindirim sisteminin yeni gelişmeye başlamasından dolayı, süt emerken hava yutma gibi nedenlerden olabilir.Genellikle kendiliğinden geçer. Çoğu ebeveynin karşılaştığında endişe duyduğu ve telaşlandığı bir süreçtir. Kusma, normal aralıklarda oluyorsa bir hastalık belirtisi olarak ortaya çıkmaz. Ancak normalden çok fazla olması, başka bir bulgu olmasa bile bir belirti olarak tanımlanabilir. Hastalık belirtisi olarak tanımlamak için gözlem yapmak önemlidir.

Bebeklerde Kusma Neden Olur?

Bebeklerde kusma genellikle süt emerken hava yutma gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Bu durum endişe edilecek bir sorun değildir ve kendiliğinden geçer. Ancak kendiliğinden geçmeyen, en az 12 saatten uzun süren kusma durumları bebeklik ve çocukluk hastalıkları belirtilerinden olabilir. Bebekler kusma durumunda hızla su kaybedebilir.

Devamlılık görüldüğünde derhal doktor ile iletişime geçmek önemlidir. Başka belirtiler göstermemesi olasıdır ancak bebek kusması yanındaki diğer belirtilerle devam ediyorsa ciddi bir sorun olabilir. Kusma ile birlikte gözlemlenen derhal doktor ile iletişime geçilmesi gerekilen diğer yaygın belirtiler şunlardır:

  • İshal
  • Ağrı veya rahatsızlık hissi sebebiyle huzursuzluk
  • Sürekli veya şiddetli öksürük
  • 3-6 saat boyunca tuvalet yapmama
  • Emmeyi reddetme
  • Kurumuş dudak veya dil
  • Ağlama durumunda az veya hiç gözyaşı gelmemesi
  • Aşırı yorgun veya uykulu olma
  • Halsizlik
  • Şişkin mide
  • İshalde kan

Bu durumlarda acilen doktorla iletişime geçilmeli ve tıbbi tedavi desteği alınmalıdır.

Bebeklerde Kusma Nedenleri

Bebeklerde kusmanın olası birçok nedeni vardır. Kusma genel olarak sindirim sistemi gelişimini tamamlamamış olmasından dolayı gerçekleşir. Aşırı beslenme, emerken hava yutma gibi kendiliğinden geçebilecek nedenlerin yanısıra bazı bebeklik hastalıklarının belirtisi olarak da ortaya çıkabilir. Yaygın olarak görülen bebeklerde kusma nedenleri şunlardır:

Beslenme güçlüğü

Bebekler, beslenme ve sütün nasıl içileceği de dahil olmak üzere her şeyi sıfırdan öğrenmek zorundadır. Kusmanın yanı sıra, bebekler beslendikten sonra da ara sıra kusabilir. Bu durum en sık ilk aylarda görülür. Bu durum, bebeğin midesinin yiyecekleri sindirmeye henüz alışmamış olmasından kaynaklanır. Ayrıca sütü çok hızlı yutmamayı veya aşırı beslememeyi de öğrenmelerine olanak sağlar.

Beslenme sonrası kusma genellikle ilk aydan sonra durur. Kusmayı durdurmak için bebeği daha sık ve daha az miktarda beslemek önerilir.

Ancak bebek sık sık veya çok şiddetli kusuyorsa doktora bildirmek gerekir. Bazı durumlarda, bu durum beslenme güçlüğünden başka bir durumun işareti olabilir.

Gastroenterit ( sindirim sistemi enfeksiyonu)

"Mide virüsü" veya "mide gribi" olarak da bilinen gastroenterit, sindirim sistemi enfeksiyonudur. Bebeklerde ve çocuklarda kusmanın yaygın bir nedenidir ve genellikle yaklaşık bir hafta içinde iyileşen bir virüsten kaynaklanır. Bebeklerde yaklaşık 24 saat süren kusma döngüleri olabilir. Bebeklerdeki gastroenterit kaynaklı kusmanın diğer belirtiler 4 gün veya daha uzun sürebilir:

  • Sulu, akışkan kaka veya hafif ishal
  • Huzursuzluk veya ağlama
  • İştahsızlık
  • Mide krampları ve ağrısı

Gastroenterit ayrıca ateşe de neden olabilir, ancak bu bebeklerde daha az yaygın görülür. Genellikle yetişkinlerde ve daha büyük çocuklarda ciddi değildir, ancak bebeklerde ciddi bir sorun olan dehidratasyona yol açabilir. Bebekte dehidratasyon belirtileri varsa derhal çocuk doktoru ile iletişime geçmek gerekir. Dehidtasyon belirtileri şunlardır:

  • Kuru cilt, ağız veya gözler
  • Anormal uyku hali
  • 8 ila 12 saat boyunca ıslak bez olmaması
  • Zayıf ağlama
  • Gözyaşsız ağlama

Bebeklerde reflü

Tıpkı yetişkinlerde olduğu gibi, bazı bebeklerde de asit reflüsü görülebilir. Bu durum, bebeğinizin hayatının ilk haftalarında veya aylarında kusmaya yol açabilir. Asit reflüsünden kaynaklanan kusma, midenin üst kısmındaki kaslar çok gevşediğinde meydana gelir. Bu durum, bebeğin beslenmeden kısa bir süre sonra kusmasına neden olur. Çoğu durumda, bebekler büyüdükçe mide kasları güçlenir ve kusma kendiliğinden geçer.

Bu durumda reflü kaynaklı kusmayı yavaşlatmaya yardımcı olmak için yapabileceğiniz uygulamalar şöyledir:

  • aşırı beslemekten kaçınmak
  • daha az ve daha sık beslemek
  • bebeğin gazını sık sık çıkarmak
  • bebeğini dik tutmak
  • beslendikten sonra yaklaşık 30 dakika boyunca bebeği gözetim altında dik pozisyonda güvenli bir şekilde destekleyerek tutmak

Soğuk algınlığı

Bebekler, bağışıklık sistemleri hala gelişmekte olduğu için kolayca soğuk algınlığına yakalanırlar. Bebeğin yılda altı ila sekiz kez soğuk algınlığı geçirebilir. Soğuk algınlığı, bebeklerde farklı semptomlara neden olmaktadır. Burun akıntısına ek olarak, bebeklerde ateş olmadan kusma da görülebilir. Soğuk algınlığı, çocuklarda yetişkinlere göre daha uzun sürebilir.

Burunda çok fazla mukus (tıkanıklık) olması burun akıntısına neden olabilir. Bu, bebeklerde ve çocuklarda bazen kusmaya neden olan şiddetli öksürük nöbetlerini tetikleyebilir.

Bebeklerde soğuk algınlığı ve grip viraldir ve yaklaşık bir hafta sürer ve geçer. Bazı durumlarda sinüs tıkanıklığı bir enfeksiyona dönüşebilir. Bazı durumlarda, bebeğin bakteriyel (viral olmayan) bir enfeksiyonu tedavi etmek için ilaç tedavisine ihtiyacı olabilir.

Kulak enfeksiyonu

Kulak enfeksiyonları, bebeklerde ve çocuklarda yaygın bir hastalıktır. Bunun nedeni, kulak tüplerinin yetişkinlerdeki gibi dikey değil yatay olmasıdır. Bebeklerde kulak enfeksiyonu varsa, ateş olmadan mide bulantısı ve kusma olabilir. Bunun nedeni, kulak enfeksiyonunun baş dönmesi ve denge kaybına neden olabilmesidir. Bebeklerde kulak enfeksiyonlarının yaygın belirtileri şöyledir:

  • Bir veya iki kulakta birden ağrı
  • Kulaklarda veya kulakların yakınında çekiştirme veya kaşıma durumu
  • Huzursuzluk
  • İshal

Bebeklerde ve çocuklarda kulak enfeksiyonlarının çoğu tedavi gerektirmeden geçebilir Ancak, bebeklerdeki kulak enfeksiyonunu temizlemek için ilaç tedavisine ihtiyaç duyuluyorsa doktorun önergelerine dikkat edilmelidir. Nadir durumlarda, ciddi veya sık görülen kulak enfeksiyonları bebeğin iç kulağına zarar verebilir.

Aşırı ısınma

Rahim sıcak ve rahat olsa da, bebekler sıcak havalarda veya çok sıcak bir evde ya da arabada hızla aşırı ısınabilirler. Bunun nedeni, minik vücutlarının ısıyı terleterek dışarı atma yeteneğinin daha az olmasıdır. Aşırı ısınma, kusmaya ve susuzluğa neden olabilir. Aşırı ısınma, sıcak çarpmasına veya çok ciddi vakalarda sıcak çarpmasına yol açabilir. Aşağıdaki belirtilere dikkat edilmelidir:

  • soluk, nemli cilt
  • huzursuzluk ve ağlama
  • uyku hali veya gevşeklik

Bebeğin vücudunun aşırı ısındığını gözlemlenmesi ve bebeğin davranışları normal halinde görünmüyorsa acil tıbbi yardım almak gerekebilir. Isınma gözlemlendiğinde yapılması gereken ilk uygulamalar şöyle olmalıdır.

  • Kıyafetlerini çıkarmak
  • Güneşten ve sıcaktan uzak tutmak
  • Emzirmeye çalışmak (veya 6 aylık veya daha büyükse bebeğinize su verilebilir).

Hareket tutması

2 yaşın altındaki bebekler genellikle hareket veya araba tutması yaşamazlar, ancak bazı bebekler araba yolculuğundan veya kendi etrafında döndürüldüğünde, özellikle de yeni yemek yedikten sonra, mide bulantısı yaşayabilirler. Hareket tutması, bebeklerde baş dönmesi ve mide bulantısı yaparak kusmaya yol açabilir. Bebeğin şişkinlik, gaz veya kabızlıktan dolayı zaten midesi bulanıyorsa, bu durum daha olası olabilir.

Keskin kokular ve rüzgarlı veya engebeli yollar bebeklerin başını döndürebilir. Bulantı daha fazla tükürük salgılanmasına neden olur, bu nedenle bebeğin kusmadan önce daha fazla salya akıttığını fark etmek en yaygın belirtidir.

Bebeklerin uyumaya hazır olduğunda seyahat edilmesi hareket tutması riskini azaltabilir. Uyuyan bir bebeğin mide bulantısı hissetme olasılığı daha düşüktür. Başının çok fazla hareket etmemesi için araba koltuğunda iyi desteklendiğinden emin olunmalıdır. Ayrıca, bebeği doyurduktan hemen sonra araba yolculuklarına geçilmemesi kusma riskini azaltır.

Süt intoleransı

Galaktozemi nadir görülen bir süt intoleransıdır. Bebekler, sütteki şekerleri parçalamak için gereken belirli bir enzim olmadan doğduğunda ortaya çıkar. Bu rahatsızlığa sahip bazı bebekler anne sütüne karşı bile hassas olabilir. Galaktozemi, süt veya herhangi bir süt ürünü içtikten sonra mide bulantısı ve kusmaya neden olabilir. Ayrıca hem bebeklerde hem de yetişkinlerde ciltte döküntü veya kaşıntıya sebep olabilir.

Bebek mama ile besleniyorsa, süt proteinleri de dahil olmak üzere herhangi bir süt ürünü için içeriklerini kontrol etmek faydalıdır. Yeni doğanların çoğu doğumda bu nadir durum ve diğer hastalıklar için taranır. Bu genellikle topuktan kan alma veya idrar testi ile yapılmaktadır. Bebeklerde bu nadir durum varsa, erken farketmek kolay olacaktır. Kusmayı ve diğer semptomları durdurmak için bebeği sütten tamamen uzak durduğundan emin olmak önemlidir.

Pilor stenozu

Bebeklerde infantil hipertrofik pilor stenozu (IHPS) olarak da adlandırılan pilor stenozu, mide ve bağırsaklar arasındaki açıklığın tıkanması veya çok dar olması durumunda ortaya çıkan nadir bir durumdur. Beslenmeden sonra şiddetli kusmaya neden olabilir. Bebeklerde pilor stenozu varsa, sürekli aç olabilir. Diğer belirtiler şunlardır:

Bu nadir durum ameliyatla tedavi edilebilir. Bebeğini pilor stenozu belirtilerinden herhangi biri olduğunda, derhal çocuk doktoruna bildirilmelidir.

İnvajinasyon

İnvajinasyon nadir görülen bir bağırsak rahatsızlığıdır. İnvajinasyon, ateş olmadan kusmaya neden olabilir. Bu durum, bağırsaklar bir virüs veya diğer sağlık sorunları nedeniyle hasar gördüğünde ortaya çıkar.

Kusmayla birlikte, bebekte;

  • Yaklaşık 15 dakika süren şiddetli mide krampları olabilir.
  • Ağrı, bazı bebeklerin dizlerini göğsüne doğru kıvırmasına neden olabilir.

Bu bağırsak rahatsızlığının diğer belirtileri şunlardır:

  • yorgunluk ve bitkinlik
  • bulantı
  • dışkılamada kan veya mukus

Bebeklerde Kusma İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Bebeklerde kusma ne zaman tehlikelidir?

Bebeklerde kusma, genellikle 12 saati aşan sürelerde devamlı olması, şiddetli diğer belirtilerle birlikte olması ve bebekte gözlemlenen susuzluk belirtileri ile tehlikeli olmaya başlar. Beslenme dışında yaşanan kusmalar gözlemlenmeli ve gün içinde 3-4 kereden fazla olduğunda derhal doktor ile iletişime geçilmelidir.

Bebeklerde kusma olunca ne yapılmalı?

Kusma esnasında sırt üstü pozisyonda olmamasına dikkat edilmeli, ani hareketlerden uzak sakince solunum yolunun açık olduğundan emin olacak şekilde dik veya yan tutulabilir. Kusma sonrasında sebebe bağlı uygun yöntemlerle bebeğin kendini iyi hissetmesi sağlanmalı. Devamlılık olduğu durumda derhal doktor ile iletişime geçilmeli.

 

Yayınlanma Tarihi: 15 Ağustos 2025


*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."

Bu Konuda Uzman Doktorlar

İletişim Formu

Detaylı bilgi için iletişime geçin.

* Bu alan gereklidir.
Sosyal Medya Hesaplarımız
Canlı Destek Kolay Randevu Al
Doktor Bul Randevu Al