Koronavirüs nedir? Koronavirüs belirtileri nelerdir?

Dünya üzerinde ilk kez 1960’lı yıllarda görülen Covid-19 olarak adlandırılan virüs, koronavirüs ya da corona virüsü adıyla biliniyor. Koronavirüs aralık ayında Çin’in Wuhan bölgesinde ortaya çıkmasıyla birlikte dünyayı etkisi altına aldı. Hastalığın başlangıç kaynağı henüz netlik kazanmamıştır. Ancak eldeki veriler, Çin’in Wuhan bölgesindeki Huanan Deniz Ürünleri Toptan Satış Pazarında yasadışı olarak satılan vahşi hayvanları işaret etmektedir. Hafif, orta ve ağır olmak üzere farklı hallerde seyredebilen Koronavirüs (corona virüs) daha önce 2002’de çıkan SARS ile 2012’de çıkan MERS virüsüyle aynı gruptandır. Soğuk algınlığına benzer bir tabloyla ortaya çıkan coronavirüsün (koronavirüs) 2020’de çok ağır tablolarda seyrettiği bilinmektedir. Coronavirüs yani koronavirüs salgını şu anda pek çok ülkenin ortak sorunlarından birisi olmuştur. Çoğu insanın hayatının bir anında karşılaştığı bu virüsün yeni çıkan hali oldukça ağır ve olumsuz sonuçlara neden olmaktadır. Coronavirüs, hayvanlardan insanlara sıçrama yapan virüslerdedir. Bu virüs insanlara geçtiği zaman mutasyona uğrar ve insanlar arasında yayılabilir.

İçindekiler

Koronavirüs (Coronavirüs) ilk kez nerede görüldü?

“Coronavirüs kim yaydı?”, “Koronavirüse kaç kişi yakalandı?” 'Koronavirüs öldürü mü?', 'Corona virüsü nerede görüldü? 'gibi sorular pek çok kişi tarafından merak edilmektedir. 2019’un Aralık, Çin'in Vuhan kentinde ortaya çıkan koronavirüs, Antarktika hariç tüm kıtalara yayıldı. Koronavirüs (Covid19) 11 Mart’ta Birleşmiş Milletler’e bağlı Dünya Sağlık Örgütü tarafından ‘pandemi’ yani salgın olarak sınıflandırıldı.

Koronavirüs belirtileri nelerdir?

Koronavirüs belirti veren bir hastalıktır.  “Corona virüs” ya da “Corona virüsü” olarak da geçen coronavirüs belirtileri şöyle sıralanabilir: Kuru öksürük, ateş, halsizlik, kas eklem ağrısı boğaz ağrısı, burun akıntısı, vücut ağrıları, zatürre, solunum sıkıntısı, nefes darlığı, ishal, bulantı, kusma, iştahsızlık. Koronavirüs belirtileri arasında en çok karşılaşılan belirtilerateşöksürük ve solunum sıkıntısıdır. Şiddetli vakalarda zatürre, ağır solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve ölüm gelişebilir.

Koronavirüsün görülen en yaygın şekilde görülen belirtileri özetle şunlardır:

  • Yüksek ateş ve titreme
  • Kuru öksürük
  • Yorgunluk hissi
  • Kas ağrıları
  • Baş ağrısı
  • Tat ve koku kaybı
  • Boğaz ağrısı
  • İshal
  • Konjunktivit
  • Ciltte döküntü ya da el veya parmaklarda renk değişimi

COVID-19 ile enfekte olduktan ne kadar sonra semptomlar gelişir?

Bu sözde "kuluçka dönemi", yani enfekte olma ile semptomları gösterme arasındaki süre, iki ila 14 gün arasında değişebilir. Semptomları yaşamadan önceki ortalama süre beş gündür. Semptomların şiddeti çok hafif ila şiddetli olabilir. Hastaların yaklaşık % 80'inde COVID-19 yalnızca hafif semptomlara neden olur. Koronavirüsün yol açabildiği ciddi semptomlar ise şunlardır:

  • Solunumda güçlük çekme veya nefes darlığı
  • Göğüs ağrısı, göğüste baskı
  • Konuşma veya hareket kaybı
  • Uyanamama (uykudan uyanma).
  • Mavimsi dudaklar veya yüz
  • Bilinç bulanıklığı

Koronavirüs zararları nelerdir?

Soğuk algınlığına benzer bir tabloyla ortaya çıkan coronavirüs zararları büyük olan bir hastalıktır. Gripten daha ağır tabloyla seyrederek ölüme sebep olmaktadır. Coronavirüs görüntüsü itibariyle grip benzeri bir hastalıktır. Solunum semptomları; ateş, öksürük ve dispne  başlıca semptomlardır. Daha ciddi koronavirüs vakalarındada; pnömoni, ağır solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve hatta ölüm gözlenebilir. 

Koronavirüste riskli kişiler kimlerdir?

Özellikle yaşlılarda, kanser ya da bağışıklığı baskılayan hastalıkları olanlarda, akciğer hastalıkları bulunanlarda bu tablo daha da ağır seyrediyor. Kovid-19 nedeniyle yaşamını yitirenlerin tamamında altta yatan farklı hastalıkların varlığının söz konusu olduğu söylenebilir.

Koronavirus herkesi etkileyebilir; ancak eldeki verilere göre Kovid-19'un ciddi komplikasyonlarına en duyarlı olduğu saptananlar; ileri yaştaki kişiler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar, kanser hastaları, akciğer hastalığı olan kişiler, diyabet (şeker hastalığı) olanlar, hipertansiyon hastaları, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaç kullananlar, kronik sağlık sorunu bulunanlardır.

Koronavirüs kuluçka süresi ne kadardır?

Koronavirüs (Covid19)  vakalarının MERS-CoV, SARS-CoV epidemiyoloji bilgisine göre 14 güne kadar olabileceği düşünülmekte. Şu ana kadar yayımlanmış olan bilimsel yayınlara göre kabul edilen inkübasyon süresi 2-14 gün arasındadır. Nitekim yeni tip koronavirüsün (kovid19) kuluçka süresi insanlarda sıklıkla görülen grip ve soğuk algınlığı kaynaklı hastalıkların kuluçka süresinden çok daha uzun sürer.

Koronavirüs (Coronavirüs) bulaşıcı mı? Koronavirüs hangi yolla bulaşır?

Dünyayı alarma geçiren koronavirüs soğuk algınlığına yol açan virüslerden biridir. SARS ve MERS-CoV olarak bilinen virüs ailesinin üyesi coronavirüsün bu kadar çok korkutmasının sebebi yayılma gücünün yüksek olmasındandır. 2002-2003 yıllarında salgın yapan SARS da tıpkı şu an olduğu gibi çok korkutan bir virüs olmuştu. SARS hızlı yayılmıyordu; ancak bulaştığı hastalarda ölüm oranı çok yüksekti. Coronavirüsün yani koronavirüsün 100'ün üzerinde çeşidi bulunmaktadır. Büyük çoğunluğu hayvanlarda enfeksiyona yol açan, çok azının insanlara bulaşan bir virüs çeşididir. İnsanlara geçen coronavirüsün büyük çoğunluğu hafif bir soğuk algınlığıyla atlatılabilmektedir. Güncel rakamlara göre dünyada coronavirüs bulaşan kişi sayısı 119 bini aştı, Covid 19'dan dolayı hayatını kaybedenlerin sayısı da 4.200' aştı. Ancak “Coronavirüs kaç günde öldürür?” gibi soruların yanıtını vermek mümkün değildir. Coronavirüsün çok az bir kısmı böyle bir mutasyona uğrayarak sadece üst solunum yolunda değil akciğere inebilme becerisini elde etmiştir. Böylece ortaya zatürre tablosuyla birlikte çıkmaktadır. Zatürreyle gelen hastalarda da çok ağır seyirli bir grip tablosuna yol açmaktadır.

Coronavirüs (Koronavirüs) neden olur?

“Koronavirüs neden olur?” sorusuyla da internette yer alan coronavirüsü, influenza virüsünün neden olduğu gribal enfeksiyonlara benzer şekilde hapşırık ve öksürük sonucu, havadan damlacık yoluyla solunum sistemine ulaşabilir. Ayrıca enfekte yüzeylerden temasla, ağız ve gözler de bulaş yolu olabilir. “Koronavirüs kaç saatte etki eder?” gibi soruların yanıtı bulunmamaktadır; ama “Koronavirüs kaç günde etkisini gösterir?” sorusunun yanıtını şöyle vermek mümkündür: Virüsün geçişini takiben 5-11 gün içinde öksürük ve ateş gibi genel grip şikayetleri ortaya çıkar. Hastalığın tanısı, solunum yolu salgılarından alınan örneklerle konulmaktadır. Üst solumum yollarındaki bu tabloya, alt solunum yolları tutulumu da eklendiğinde hastanın durumu ağırlaşabilir.

Coronavirüs; SARS’ta %11 -12 ve MERS’te %35-50 olan yaşam kaybı oranları ile karşılaştırıldığında, %1-2 gibi oldukça düşük bir orana sahip olsa da hızla bulaşabilme özelliğine sahiptir ve bu nedenle tehlike oluşturmaktadır. Son dönemde “Coronavirüs ilacı var mı?” şeklindeki soruların yanıtı aranırken, bilimadamları virüse etki eden ilaç ve aşı çalışmalarını başlattı. Önümüzdeki dönemlerde ilaç ve aşı çalışmalarıyla ilgili bilgiler Dünya Sağlık Örgütü tarafından da paylaşılacaktır.

Koronavirüsten korunma yolları nelerdir?

Öksürme veya hapşırma sırasında ağız ve burun mutlaka mendille kapatılmalıdır. Bir kez kullanılan mendil atılmalıdır. Öksürme-Hapşırma esnasında üzerlerinde mendil bulunmayanalar dirseğin iç kısmını kullanmalılar. Bu şekilde ağızdan çıkacak damlacıkların havaya yayılması engellenebilir.  Koronavirüs salgınından korunmak, halk sağlığını korumak için her bir bireye önemli görevler düşmektedir. Bunlardan biri de fiziksel yakın temastan kaçınılmalı, mesafe korunmalı arada 1 metre mesafe bırakılmalıdır. Tokalaşma ve sarılmadan mutlaka kaçınılmalıdır. Koravirüse karşı önlem almak, tedbirli olmak için dikkat edilmesi gereken zaruriyetlerden biri de kirli ellerle ağız, burun ve gözlere, yüze dokunmamaktır. Dünya Sağlık Örgütü, Sağlık Bakanlığı’ndan gelen açıklamalarda sık sık el hijyenine önem verilmesi gerektiği belirtiliyor. Koronavirüse salgınına yakalanma riskini düşürmek için eller en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalı, sabunla yıkama imkanı bulunmayan durumlarda mutlaka alkol içerikli el antiseptiği kullanılmalıdır. İş yerleri başta olmak üzere kapalı alanlar sık sık havalandırılmalıdır. Kalabalık ve kapalı alanlarda bulunmamak hastalıktan korunmak için alınacak önlemlerdendir. Bağışıklık sistemini güçlendirmek için dengeli ve sağlıklı beslenilmelidir. Gıdalar tüketilmeden önce iyice yıkanmalıdır. Öte yandan kapı kollarına dokunulmamalı ve kapı kolları iyi dezenfekte edilmelidir.

Koronavirüs üzüm sirkesi ile geçer mi?

İnternette pek çok kişi “Coronavirüs elma sirkesi ile korunma” ya da “Coronavirüs üzüm sirkesi ile korunma” şeklinde aramalar yapmaktadır. Coronavirüs yani koronavirüsün sirke sayesinde bulaşmaması gibi bir durum söz konusu değildir.

Koronavirüs öldürür mü?

Solunum sıkıntısına neden olan Covid19 akciğerlerde viral pnömaniye yol açıyor. Normal bir soğuk algınlığı şeklinde belirti veren hastalık ağır seyrettiği zaman akciğerde tutuluma neden oluyor. Bunun sonunda solunum sıkıntısı hatta solunum yetmezliği meydana geliyor. Sonraki aşamada hasta kaybedilebilmektedir. Buna benzer 2002 yılında SARS enfeksiyonunda hastaların yüzde 10’u hayatını kaybetmişti. Bunun kaynağı Misk kedisiydi. 2012’de ortaya çıkan MERS enfeksiyonunda ise hastaların yüzde 34’ü hayatını kaybetti. Bu virüsün kaynağı ise develerdi.Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) dünya genelinde 44 bin hastaya dayandırdığı araştırma verilere göre corona virüsün bulaştığı kişilerin; %81'i hafif atlatıyor, %14'ü ciddi geçiriyor, %5'i ise ağır şekilde hastalanıyor. Coronavirüs nedeniyle yaşamını yitirenlerin oranı %1 ila %2 arasında değişiyor. Hastalık 9 yaşın çocuklarda pek görülmezken, 80 yaş üzerinde ölümcüllük oranının artış gösterdiği anlaşılıyor.

Koronavirüs kaç günde etkisini gösterir? 

“Koronavirüs kaç günde etkisini gösterir?” sorusunun yanıtını şöyle vermek mümkündür: Virüsün geçişini takiben 5-11 gün içinde öksürük ve ateş gibi genel grip şikayetleri ortaya çıkar. Hastalığın tanısı, solunum yolu salgılarından alınan örneklerle konulmaktadır. Üst solumum yollarındaki bu tabloya, alt solunum yolları tutulumu da eklendiğinde hastanın durumu ağırlaşabilir.

Coronavirüs; SARS’ta %11 -12 ve MERS’te %35-50 olan yaşam kaybı oranları ile karşılaştırıldığında, %1-2 gibi oldukça düşük bir orana sahip olsa da hızla bulaşabilme özelliğine sahiptir ve bu nedenle tehlike oluşturmaktadır. Son dönemde “Coronavirüs ilacı var mı?” şeklindeki soruların yanıtı aranırken, bilimadamları virüse etki eden ilaç ve aşı çalışmalarını başlattı. Önümüzdeki dönemlerde ilaç ve aşı çalışmalarıyla ilgili bilgiler Dünya Sağlık Örgütü tarafından da paylaşılacaktır.

Koronavirüsten korunmak için bu uyarıları dikkate alın

1-Ellerinizi sık sık, 20 saniye süreyle su ve sabunla yıkayın.

2-Küçük çocuklara hijyen kurallarını sürekli hatırlatın, ellerini yıkamasını sağlayın.

3-Su ve sabun bulunamıyorsa, alkol bazlı bir el dezenfektanı kullanın.

4-Öksürürken veya hapşırırken, ağzınızı ve burnunuzu kağıt mendille kapatın, ardından mendili mutlaka çöpe atın.

5-Kirli ellerle ağzınıza, burnunuza ve gözlerinize dokunmayın.

6-Hastalarla aynı tabaktan yemek yemek, aynı bardağı paylaşmak veya yakın temastan kaçının.

7-Kapı kolları ve oyuncaklar gibi sık dokunulan yüzeyleri temizleyin ve dezenfekte edin.

8-Riskli bölgelere seyahat edilmesi gerekiyorsa hayvanlarla temas öncesi ve sonrası düzenli olarak ellerinizi yıkayın.

9-Hasta hayvanlarla temastan kaçının.

10-Çiğ ya da iyi pişmemiş hayvan ürünlerini tüketmeyin.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Corona virüs yemeden ya da içmeden bulaşır mı?

Corona virüsünün yemeden içmeden bulaştığına dair net bir bilgi bulunmamaktadır.

Tuzlu suyla burnu yıkamak koronavirüsten korur mu?

Corona virüsten yani koronavirüsten korunmak için tuzlu suyla gargara yapmanın, tuzlu suyla burnu yıkamanın iyi gelip gelmediği soruları merak ediliyor. Tuzlu suyla gargara yapmak, tuzlu suyla burnu yıkamak vb. şeyler enfeksiyonu engelleyecek önlemler değildir. Koronavirüsten korunmada en önemli etmen ‘güçlü bağışıklık’ sistemidir.

Corona virüs yemeden ya da içmeden bulaşır mı?

Corona virüsünün yemeden içmeden bulaştığına dair net bir bilgi bulunmamaktadır.

Koronavirüsten şüphelenen hasta ne yapmalı?

Corona virüs varlığından şüpheleniliyorsa, en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Bu sağlık kuruluşuna ulaşma yolunda ise hasta kişi mutlaka ağız ve burnunu bir maskeyle kapatmalıdır.

Seyahat eden kişiler koronavirüsten nasıl korunur? 

Ateş, öksürük, kas, eklem ağrıları, baş ağrıları, solunum sıkıntısı olan herkesin seyahatini ertelemesi gerekmektedir. Ayrıca seyahat edecekler bağışıklığı güçlü tutmak için salgın dönemlerinde uykusuz kalmamalıdır. Şeker hastaları, kanser hastaları, daha önce kemoterapi gören kişiler, romatizmal hastalığı olanlar, akciğer, kalp hastalıkları olanlar, astım, KOAH gibi solunum hastalıkları olanlar seyahatlerini ertelemeli ve çok kalabalık ortamlara girmemelidir. Bunlar sadece coronavirüs için değil influenza gibi diğer nezle virüsleri için de geçerlidir.

Koronavirüste el yıkamanın önemi nedir?

Bulaşıcı hastalıklarda el yıkamanın çok önemli bir yeri vardır. Virüs bir yerlere dokunma yoluyla ellere bulaştığında elleri yıkayarak çok kolay bir şekilde temizlenebilecekken ellerin ağza, yüze, buruna temasıyla bulaşmaktadır. Sık sık el yıkama imkanı bulamayacağı ortamlarda çalışanlar içinse çantada taşınabilecek sıvı ya da mendil şeklinde el dezenfektanları bulundurulması gerekmektedir. Özellikle toplu taşıma araçlarından indikten sonra mutlaka dezenfektanlarıyla eller temizlenmelidir.

Koronavirüste AVM’ye gitmek tehlikeli mi?

Sağlıklı insanlar için AVM, tiyatro gibi kapalı yerlere gidilmeyi sınırlandıracak nitelikte bir risk bulunmamakla birlikte, kendisini halsiz, bitkin, ateşi yüksek, hasta hisseden kimseler kesinlikle kalabalık alanlara girmemeli, toplumu riske atarak bu virüslerin salgın haline gelmesine olanak vermemeli ve mutlaka hekime başvurmalıdır."

Koronavirüs diyeti var mıdır?

Koronavirüsten ve diğer enfeksiyon hastalıklarından korunmak için beslenmede sebze ve meyveye ağırlık verilmelidir. Özellikle C vitamininden zengin bir menü olmalı, bu sağlanamıyorsa C vitamini takviyeleri alınmalı, bol sıvı tüketilmeli, ayran, taze meyve suyu, bitki çayları tercih edilmeli, günlük en az 2 litre su tüketilmelidir.

Anne adayları diğer bireylere kıyasla coronavirüs veya diğer enfeksiyonlar açısından daha riskli bir grupta mı yer alır?

Yeni tip Coronavirüsün (SARS-CoV-2) hamile kadınlar için daha riskli olduğuna dair bilimsel çalışmalar halen yeterli değildir; ancak hamile kadınlardaki immünolojik ve fizyolojik değişiklikler viral enfeksiyonlara karşı daha hassas olmalarına neden olmaktadır. Bu sebeple gebe kadınların viral enfeksiyonlara karşı (Corona virüsün yol açtığı daha önceki enfeksiyonlarda olduğu gibi) ağır hastalık, hayati tehlike açısından daha riskli grupta oldukları söylenebilir. 

Bir anne adayına corona virüs bulaşırsa gebelik de risk altına girebilir mi?

Geçmişteki Corona virüs çeşitleri  (SARS  ve MERS  salgınlarında) ile olan hastalıklarda,   düşükler ve ölü doğum vakaları bildirilmiştir. Fakat şimdiki salgına neden olan Corona virüsun (COVID-19 hastalığı) gebelik üzerine etkisi konusunda  yayınlanan tek bilimsel makalede  (LANCET 12 .O2.2020) enfeksiyonu kapmış anne adaylarının doğum sonrası bebeklerinde herhangi bir Corona virüse ait sağlık problemine rastlanılmamıştır.

Hamilelik sırasında coronavirüs geçirmiş kişilerin çocukları doğduğunda olası bir durumda risk grubunda mıdır? 

Bununla ilgili yapılan tek vaka çalışmasında, COVID- 19 pozitif anneden doğan bebeklerde olumsuz durum olarak erken doğum ve buna bağlı bebekte olabilecek riskler saptanmıştır ama uzun dönemde  çocuğun sağlığına etkisi ile ilişkili  kesin bir  bilgi yoktur.

Koronavirüs (Coronavirüs) anne sütüyle bulaşır mı?

Virüs enfeksiyonu yakın temasla insandan insana damlacık yoluyla geçen veya öksürme, hapşırma ile bulaşan bir enfeksiyondur. Tek vaka serisinde COVID-19 enfeksiyonu olan annenin sütünde  virüse rastlanılmamıştır.

Koronavirüs evcil hayvanlardan bulaşır mı?

Genel olarak hayvanlarda hastalıklara yol açan virüsler insanlarda enfeksiyonlara yol açmaz. Özellikle kediler, köpekler son salgına yol açan koronavirüs için ara konak olarak tespit edilmediler.  Son corona virüs salgınının nereden kaynaklandığına dair ispatlanmış bir veri henüz yok. Corono virüslerin yarasalarda çok yaygın olduğu biliniyor. Bir yarasada virüsün ana konağa geçmesi için bir mutasyon geçirmesi gerekiyor. Nitekim bu virüsler kolaylıkla ara konağa ara konaktan da insana geçmiyor.

Yeni Covid-19 mutasyonu nedir?

Covid virüsüne ait mutasyonlar virüs ortaya çıktığı günden bu yana devam etmektedir. Yani 14 aydır bu virüste binlerce mutasyon tespit edildi. Ancak aynı anda 20’nin üzerinde genetik dizilimde farklılık görüldüğünde bunlara majör mutasyonlar denilmektedir. Böylesine farklı bir değişiklik virüsün karakterini ve davranış biçimini değiştirebileceği için önemlidir.

Yeni Covid-19 mutasyonu türleri nedir? (İngiltere, Brezilya ve Güney Afrika Varyantları)

Bugüne kadar 3 farklı mutant varyant tespit edildi. Bunlar, İngiltere suşu, Brezilya suşu ve Güney Afrika suşudur. Bu varyantların %60 daha kolay yayıldığı bilinmektedir. Bugün dünyada yayılmakta olan bu varyantlardır. Ancak mortalitesinin daha yüksek olduğuna dair bir veri bulunmamaktadır. Genellikle minimal mutasyonlar, genetik değişiklikler virüsün davranışında bir farklılığa yol açmazlar. Ancak aynı anda birden fazla yerde çok fazla sayıda dizilim değişir ise bu, virüsün hem öldürme gücünü hem yayılma gücünü etkileyebilir.

Yeni Covid-19 mutasyonunun normal covid-19’dan farkı nedir?

Normal covid-19’a göre yeni varyantlar daha kolay ve daha çabuk bulaşabilmekteler. Ancak daha öldürücü olduğuna dair elimizde bir kanıt bulunmamaktadır.

Koronavirüs aşısı ne kadar etkili?

Bunu söylemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Dünyada aşılama programları henüz devam etmektedir. Ancak elimizdeki çalışmalar hem Moderna’nın hem Pfizer/BioNTech’in bu varyantların tamamında etkili olduğunu göstermektedir. Türkiye’nin hali hazırda kullandığı Sinovac aşısı için henüz böyle bir çalışma bulunmamaktadır.

Koronavirüs için hangi aşılar var? Ülkemizde hangi aşı kullanılıyor?

Koronavirüs için eski teknoloji ile üretilen ve yeni teknoloji ile üretilen aşılar bulunmaktadır. Eski tip teknoloji ile üretilenler ülkemizde de kullanılan inaktif aşılardır. Bunlar çok uzun yıllardır aşina olduğumuz aşılardır. Türkiye’nin de tercih ettiği Sinovac aşısı böyle inaktif bir aşıdır. Bunun kendine göre pek çok kolaylığı bulunmaktadır. Örneğin buzdolabında saklanabilir. Bu sayede transferi kolaydır. En ücra kasabalara, köylere kadar gönderilebilir. Dayanıklılığı yüksektir. Bildiğimiz bir teknik olduğundan daha güvenilir ve yan etkileri daha azdır. Olumsuz tarafı ise hazırlaması uzun ve zahmetlidir. İnaktif bir aşı üretmek için virüsün önce laboratuvarda çoğaltılması ve daha sonra inaktive edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla laboratuvarda bulaş riski ile birlikte daha uzun sürede daha az sayıda aşı üretilmesi gibi bazı dezavantajları bulunmaktadır. Bunun yanında daha yeni teknoloji aşılar ise mesajcı RNA aşılarıdır. Dünyada kullanılan Pfizer/BioNTech ve Moderna aşılarıdır. Yine Oxford- AstraZeneca aşısı ve Rusya’nın Sputnik V’si gibi benzer aşılar vardır. Bütün bu aşıların etkinlik açısından birbirine bir üstünlükleri bulunmamaktadır. Etkinlik açısından birbirine yakın sonuçlar verdiklerini söylemek mümkündür.

Sinovac aşının etkinliği ne kadar?

Sinovac aşısının toplumumuzdaki etkinliği bilinmemektedir. Çünkü Türkiye’de henüz 2.3 milyon aşı tamamlanmıştır. Toplamda yaklaşık 9 milyon aşı yapılmıştır. Yani iki dozunu da tamamlayan henüz 2 milyon kişi bulunmaktadır. Bunlara ait veriler henüz elimize ulaşmamıştır. Ancak faz 3 çalışmalarına bakacak olursak aşının ruhsat almadan önce yapılan çalışmalarında bu etkinliğin %80’in üzerinde olduğu bilinmektedir.

Koronavirüs kaç günde geçer?

Koronavirüsün kaç günde iyileşeceği koronavirüsün bulaştığı kişinin bağışıklığına, yaşına, cinsiyetine, altta eşlik eden hastalıklarına göre değişmektedir. Erkeklerde prognoz biraz daha kötüdür. Altta yatan bazı hastalıklarda koronavirüs daha ağır seyreder. Aynı şekilde yaşlılarda da daha ağır seyreder. Ortalama iyi seyirli bir hastalık 10-14 günde iyileşir. Ancak koronavirüslerin yaklaşık %30’unda bu şikayetlerin 3 aya, yaklaşık %10’unda da bu şikayetlerin 6 aya kadar sürdüğü bilmektedir.

Koronavirüs geçiren tekrar hastalığa yakalanabilir mi?

Evet, yakalanabilir. Hem aşılanan hem de daha önce koronavirüs geçirenler tekrar yeniden covid-19 enfeksiyonuna yakalanabilirler. Varyant suşa da yakalanabilirler. Antikorları düştüğü zaman yani hastanın virüse karşı bağışıklığı tekrar zayıfladığı zaman koronavirüse yakalanabilir.

Koronavirüs atlattıktan sonra oluşan antikor ne kadar süre koruyor?

Yapılan çalışmalar hastaların %80’ini en az 3-6 ay koruduğunu göstermektedir. Ardından antikorlar süratle azalmaktadır. Ancak antikor seviyeleri düşse dahi belirli bir düzeyde koruyuculuğun devam ettiğine inanılmaktadır.  

Mutasyonlu Covid-19 virüsü hastalığı atlatanlara tekrar bulaşıyor mu?

Evet, bulaşabilmektedir. Bu nedenle Covid-19 atlatan kişiler de maske takmak, sosyal mesafeyi korumak gibi korunma önlemlerine dikkat etmeye özen göstermelidir.

Aşı sonrasında koronavirüs bulaşıyor mu?

2. doz aşıdan yaklaşık 2 hafta sonra antikorlar oluşmaya başlar. Bu günden önce bulaş mümkündür ancak 2. doz aşıdan 2 hafta sonra antikorlar oluşmaya başladığı için bulaş riski çok daha düşüktür. Antikorlar azalmaya başladığında bulaş riski tekrar artmaktadır. Aşı virüsün bulaşmasını ya da bir başka kişiye bulaştırılmasını önlememektedir. Bulaştığı kişide hastalığın ağır seyretmemesini sağlamaktadır.

Koronavirüs sonrası tat ve koku kaybı ne zaman geçer?

Bazı hastalarda 4-6 hafta, bazı hastalarda 12 haftaya kadar uzamaktadır. Ancak çok az bir kısmında 6 ay kadar sürmekle beraber hastaların büyük bir çoğunluğunda 1-3 ay arasında geçmektedir.  

İzolasyon sonrasında test sonucu yine pozitif çıkarsa nasıl bir tedavi uygulanacak?

Bu durum gruplara göre değişmektedir. Normal bir kişide artık, 10 günlük karantina sürecinin bitmesiyle test bakılmadan hasta normal yaşamına dönmektedir. Ancak kanser hastalığı gibi bağışıklığın düşük olduğu pozitif hastalarda virüs atım süresi çok uzun olabilmektedir. Normal bir kişide koronavirüs testi 10 gün pozitif çıkarken bu hastalarda 21 gün pozitif çıkabilmektedir. Bunların bulaşı da doğal olarak daha uzun olmaktadır. Bu nedenle bu hastalarda PCR pozitif olduğu sürece karantina süresi devam etmelidir.  

Hamilelik döneminde koronavirüs geçirmek tehlikeli mi? Bebeğe zarar verir mi?

Bugüne kadar bebeğe zarar verdiğini açıklayan bir çalışma yoktur. Hamilelikte de normal hamile olmayan bir kişiye göre daha ağır seyrettiğine dair bir veri elimizde henüz bulunmamaktadır.

Covid-19 hastası çocuğunu emzirebilir mi? Emzirirken bebeğe Covid bulaşır mı?

İlaç kullanmayan hastaların bebeğini emzirmesi önerilmektedir. Ancak antiviral adı verilen Favipiravir kullanılıyor ise kesinlikle bebeği emzirmemesi önerilmektedir. Bu tedavi 5 gün sürmektedir. 5 gün boyunca bebek emzirilmemelidir.  Tedavi sonucu hasta tekrar emzirebilir. Ya da doktorunun kararına göre emzirmeye engel teşkil etmeyecek farklı bir tedavi de uygulanabilir.

Alerji ile koronavirüs hastalığı nasıl ayırt edilir?

İkisi aslında oldukça farklı. Alerjisi olan bir kişide hapşırık ön plandadır. Burun akıntısı, göz yaşarması, göz sulanması yaşanır. Semptomları olan bir Covid hastası ise bu belirtilerden ziyade genellikle; ateş, yaygın kas eklem ağrısı, ishal, koku ve tat almada bozukluk gibi belirtiler vardır. Ancak elbette ki Covid hastalarının yaklaşık yarısının hiç şikayeti olmadan yani asemptomatik olarak ayakta geçirdikleri ve çevrelerine bulaştırabildikleri unutulmamalıdır.

Covid-19 cinsel yolla bulaşır mı?

Cinsel yolla bulaşmaz ancak cinsel temas sırasında yaşanan yakın temasla bulaşır. Artık hava yolu ve damlacık yoluyla bulaştığı çalışmalarla ispatlanmıştır.

Covid-19 kısırlığa yol açar mı?

Hayır, Covid-19 hastalığı atlatan kişilerde kısırlık görüldüğüne dair bir veri bulunmamaktadır. İnfertilite sorununun Covid-19 ile herhangi bir ilgisi bulunduğuna dair bir çalışma yoktur. İnfertilite tedavisi görmek isteyen kişiler bir Tüp Bebek uzmanı ve merkezinden randevu alarak bebek sahibi olma hayallerine kavuşabilirler.

Covid-19 akut karaciğer yetmezliğine sebep olur mu?

Bütün organların yetmezliğine yol açabilir. Ciddi bir Covid-19 enfeksiyonu böbrekleri, beyni, kalbi, karaciğeri ve akciğeri etkiler. Ve ağır seyirli hastalarda da bu organların yetmezliğine yol açabilir.

Covid-19 akut akciğer yetmezliğine sebep olur mu?

Bütün organların yetmezliğine yol açabilir. Ciddi bir Covid-19 enfeksiyonu böbrekleri, beyni, kalbi, karaciğeri ve akciğeri etkiler. Ve ağır seyirli hastalarda da bu organların yetmezliğine yol açabilir.

Covid-19 saç dökülmesi yapar mı?

Evet, yapar. Bu nedenle Covid-19 geçiren kimselerin muhakkak saç dökülmesini önleyen şampuanları ve serumları kullanması, bunun yanında biyotin tablet alması önerilmektedir.  

Memorial Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.

Güncelleme Tarihi : 10 Mayıs 2021

Yayınlanma Tarihi: 27 Şubat 2020

İletişim Formu

Detaylı bilgi için iletişime geçin.

Bu Konuda Uzman Doktorlar

Sosyal Medya Hesaplarımız
Kolay Randevu Al