Yükleniyor
Diyabet hastalarında insülin kullanımı gerçekten sıkıntılı ve zor bir tedavi yöntemidir. En büyük problemi de tip 1 olarak adlandırılan insüline bağımlı olan diyabet hastalarda yaşanmaktadır. Bu hastalar diyabete yakalandıkları genç yaşlardan itibaren insüline mahkum yaşamaktadırlar. Bu hastalarda insülin pompaları kan şekerlerini kolayca yönetmelerine yardımcı olmaktadır. İnsülin pompaları ciddi bir konfor ve tedavi başarısı sağlamaktadır.
İnsülin pompası, cildin altına sürekli ve hızlı şekilde etkili insülin akışı sağlayabilen, giyilebilir bir tıbbi cihazdır. Pompaların çoğu, yaklaşık bir meyve suyu kutusu, iskambil kağıdı büyüklüğünde olan, minik ve bilgisayar teknolojili bir cihazdır. Bilindiği gibi insüline bağımlı diyabet hastaları gün içinde bu durumu yönetmek için insüline ihtiyaç duyar ve çoğu kişi şırınga veya kalem enjeksiyonlarını kullanır.
Bazen bu kadar sık insülin yapılması bile şeker düzeylerinde ciddi bir düşüklük sağlayamamaktadır. İnsülin pompaları özellikle bu tip hatalarda şeker düzeyinin dengelenmesi adına çok ciddi faydalar sağlamaktadır. İnsülin pompası ,tüm gün sürekli ve az miktarda insülin salgılayarak, kan şekerinin daha düzgün olmasını sağlar. Hastalar bu yöntemi kullandıklarında gün içerisinde enjeksiyon yapma zorunluluğundan kurtulurlar.
İnsülin pompası, pankreasın doğal olarak salgıladığı insülin şeklini taklit eder. İnsülini iki şekilde ileten yöntemleri vardır.
Küçük ve sürekli insülin dozları: bazal insülin olarak geçer, gün içerisinde belirli saatlik artışlarla, muhtemelen birden fazla bazal oranı olacaktır. Bu, vücudun 24 saatlik süre boyunca farklı miktarlarda arka planda insüline ihtiyaç duyması nedeniyle olur. Çoğu kişide kan şekerini yükselten kortizolün özellikle doğal olarak gerçekleşen sabah dalgalanmaları nedeniyle akşam saatlerine göre daha fazla arka plan insüline ihtiyaç duymaktadır. Vücut ve ruti değişimi ile insülin bazal oranı da değişmelidir. Bu insülin pompa cihazlarında bazal dozların otomatik ayarlanması gibi detaylar da mevcuttur. Ya da doktor tarafından programlanan bazal oranları da sağlayan manuel ayarı bulunmaktadır.
Manuel İnsülin Enjeksiyonu : yemek yerken veya kan şekeri düzeltme amacıyla dozu ayarlayan cihazdır. Bolus adı verilir. İnsülin pompası, karbonhidrat alımını ve kan şekeri seviyesi hakkında girilen bilgilerle ne kadar bolus insülinine ihtiyaç duyulduğunu hesaplar ve size bir doz önerir. Bu doz insülin siz onay vermeden ve ayarlamadan enjekte edilmez.
Her iki insülin pompa tipi için her marka özelinde de değişen farklı ayar ve teknolojileri olabilmektedir. Örnekler:
İnsülin pompalarının iki ana tipi vardır: tüplü (bağlı) ve tüpsüz (yama ) olarak ikiye ayrılır. Bunlar:
Adından da anlaşılacağı gibi, tüplü (bağlı) bir insülin pompası, insülini cildin altındaki bir kanüle bağlayan uzun ve ince bir tüpe sahiptir. Tüplü bir insülin pompasının parçaları şunlardır:
Pompa makinesi ve teknolojisi : Pompa, dayanıklı plastik ve metalden yapılmıştır. Farklı ayarları ve verileri görüntülemek ve seçmek için bir ekrana sahiptir. Pompa teknolojisinin yanı sıra, bir insülin kartuşu (haznesi) içerir. Markaya bağlı olarak değiştirilebilir veya şarj edilebilir bir pile sahip olabilir. Bir haznenin alabileceği maksimum insülin miktarı, pompa tipine göre değişmektedir. Ancak, genellikle iki ila üç gün içinde ne kadar insüline ihtiyaç olduğuna bağlı olarak, pompayı doldurma imkanı bulunur. Pompayı cep gibi küçük alanlarda taşıyabilir veya pantolona ya da diğer giysilere takabilmek mümkündür.
Tüp (birkaç santim uzunluğundadır), pompadaki insülin haznesini ciltteki bir infüzyon setine bağlar. İnfüzyon seti, cilde yapıştırıcı ile yapışır ve cildin altına giren daha küçük, esnek bir plastik tüpe (kanül) sahiptir. Kanül birkaç milimetre uzunluğundadır. İnfüzyon bölgesine manuel olarak veya bir enjeksiyon cihazıyla yerleştirilir. Sette, kanülün içinden geçen ve yerleştirme sırasında cildi delebilen bir iğne bulunur. Ardından iğne çıkarılır, böylece sadece kanül kalır. İnfüzyon setini üst kolunuza, karna, kalçaya, basene veya uyluğa yerleştirebilir.
Çoğu rezervuar ve infüzyon setini iki ila üç günde bir değiştirmek gerekir. İnsülin biterse rezervuarda değişiklik yapılması gerekir. Her seferinde yeni infüzyon setleri, rezervuarlar ve tüpler kullanılır. Ancak pompanın kendisi genellikle birkaç yıl dayanmaktadır.
Bazı tüplü insülin pompaları su geçirmez olsa da, genellikle duş alırken, banyo yaparken veya yüzerken kişiler pompaları infüzyon bölgesinden ayırırlar. Daha sonra pompayı ve tüpü infüzyon bölgesine tekrar bağlayabilmek mümkündür. Bazı tüplü pompalar sadece suya dayanıklıdır, su geçirmez değildir.
Tüpsüz insülin pompaları (yama pompaları) da cildin altında esnek bir plastik tüp (kanül) kullanır. Ancak insülin haznesi ve kanül, cildinize yapışkan bir yama ile yerleştirilen tek bir "kapsülün" parçasıdır. Harici bir tüp yoktur. Ardından pompayı elde taşınabilir bir kumanda ile kablosuz olarak çalıştırmak mümkündür.
Her pompayı veya kapsülü bir kez kullanımı mevcuttur. Tüplü bir pompa gibi, iki ila üç günde bir değiştirilir ve rezervuardaki insülin bittiğinde değiştirmek gerekir.
Podu takmadan önce, hazneyi insülinle doldurup yapıştırıcıyı cildinize yapıştırıyorsunuz. Ardından, podun içindeki kanülden geçirilen bir iğneyi serbest bırakan bir düğmeye basıyorsunuz. İğne podun içine geri çekiliyor ve kanül cildinizin altında kalıyor. Pompayı üst kola karna, kalçaya, basene veya uyguluk bölgesine yerleştirmek mümkündür.
Bu cihaz hastaların yaşam kalitesini çok ciddi oranda arttırır. Kullanıcılar daha az günlük değişiklik, daha fazla esneklik ve gelecek açısından daha az endişe duymaktadır. Yapılan incelemelerde bu pompayı kullanan kişilerin eski tedavilerine dönme olasılığını sadece % 2-3 olduğu saptanmıştır. Pompa kullanan kişilerde şeker oranlarının çok iyi düzeyde seyretmesi nedeni ile diyabete bağlı oluşabilecek sorunlarda ciddi oranda bir azalma saptanmaktadır. Çok merkezli yapılan DCCT çalışması sonuçlarına göre Hb A1c oranında 1 birim düşürmenin ;
saptanmıştır. Bu sonuçlar çerçevesinde şeker kontrolünün çok iyi yapılması gerekliliği bir kez daha su yüzüne çıkmıştır. Pompa kullanımının bir diğer faydası da oluşabilecek ani şeker düşüklüklerini önlemesidir. Cihaz hem kişiye insülin yapılmasında hem de gıda alımında bir esneklik sağlamaktadır. Gece uyurken oluşabilecek şeker düşüklüklerini de alarm ile uyararak bu konuda da bir güven oluşturmaktadır.
Sentetik insüline ihtiyaç duyan diyaber hastaları, insülin pompası kullanabilir. Bu hastalara Tip 1 diyabet ve bazı Tip 2 diyabet hastaları dahildir. Tip 3 diyabet veya monogenik diyabet hastaları da insülin pompasını kullanabilir. Bu hastalara hem çocuk hem de yetişkinler dahildir.
Her insülin pompası, kullanım yaşından ilgili ve farklı gıda ve ilaç dairesi onayları bulunmalıdır. Bazı insülin pompaları 2 yaşından küçük çocuklar , bazıları ise 7 yaş ve üzeri kişiler için onaylanmış olabilir.
İnsülin pompalarında, diyabet yönetimi için bir insülin tedavisi seçeneği olarak kişisel bir tercihtir. Aşağıdaki durumlarda insülin pompası kullanmak istenilebilir:
İnsülin pompaları her yaştan kişi için uygundur ama her durumda kullanılabilen bir cihaz değildir. Bu çeşitli nedenlere bağlı gelişir. Kullanılmayan durumlar;
İnsülin pompalarının, gün içinde birden fazla kez enjekte edilmesine kıyasla önemli diye dezavantajları da iletim sorunlarıdır. Bazı çeşiti nedenlerle ortaya çıkabilir. Bu nedenler:
Bu plan şöyle olabilir:
Güncelleme Tarihi : 5 Eylül 2025
Yayınlanma Tarihi: 30 Nisan 2009
*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."
Detaylı bilgi için iletişime geçin.
