MRSA Nedir? MRSA Nasıl Bulaşır?

MRSA Nedir?

MRSA bakterisi, sağlıklı kişilerin deri ve mukozalarında ortaya çıkabilen ve antibiyotiğe karşı hassasiyet göstermeyen duyarsız bağışıklık kazanmış bir bakteri türüdür.  Saç ve kıl kökleri, burun gibi birbirinden farklı bölgelerde sıklıkla görülür. Bakterinin neden olduğu şişlik, diğer alanlardan farklı bir cilt bölgesi olarak görünebilir.

Dolaşım sistemi ve yara enfeksiyonları ile pnömoni gibi ciddi sorunlara neden olabilir. Bakteri çeşidi, stafilokok enfeksiyonlarını tedavi etmek için kullanılan antibiyotiklere karşı direnç gösterir. Bağışıklık sistemi zayıflayan ya da açık yara bulunan kişilerde bakteri enfeksiyonlarına sebep olabilir.

Şişlik ve kabarcıkların çıkmasını sebep olan bu bakteri, ilerlediği zaman kan zehirlenmesi ve şok yaşatabilir. Staphylococcus aureus adlı bakteri genellikle boğaz ve cilt florasında ortaya çıkar. Ten, kirlenmiş alan veya kalabalık ortamlardan bulaşan MRSA enfeksiyonu, acil tıbbi müdahale gerektirebilir. Hastalığın belirtileri ve şiddeti ile ortaya çıktığı bölgeye göre değişiklik gösterebilir. Dirençli bakteri enfeksiyonlarına neden olabileceği için erken teşhis ve tedavi önemlidir.        

MRSA Enfeksiyonu Nasıl Bulaşır?

Bakteriyel enfeksiyon türlerine neden olan MRSA, enfekte kişinin teni ve eşyaları ile yüzeylerden bulaşabilir. Hijyen ile doğrudan ilişkisi olan bu bakteri, kirli ve kalabalık alanlarda kolay bir şekilde yayılır. Hijyen kurallarına dikkat ederek bulaşması önlenebilir. Elleri sık sık yıkamak, yara bandını değiştirmek, enfekte kişilerin izolasyonu, eşyaları yüksek sıcaklıkta yıkamak gibi kurallar, MRSA'nın yayılmasını azaltabilir.

MRSA bakterisi, HA ve CA olmak üzere iki türe sahiptir. HA-MRSA, hastane ve bakımevi gibi tıbbî tesislerde yapılan enfeksiyonlar ile doğrudan bağlantılıdır. Kirli çamaşır, zayıf sterilize edilen cerrahî aletler ile temas eden kişilere bulaşma ihtimali yüksektir. Düzenli diyalize giren, hastaneye kaldırılan, huzurevinde yaşayan ya da rahatsızlıkları nedeni ile bağışıklık sistemi zayıflayan kişiler risk grubu içerisinde yer alır. CA-MRSA ise enfeksiyonu olan kişiler ile ten teması kurduğunuz zaman doğrudan bulaşabilir. Çocuk bakımevi, cezaevi, kamp yerlerinde çalışan, temas sporlarına katılan veya sağlıksız koşullarda yaşayan kişiler, hastalığa yakalanabilir.         

MRSA Belirtileri Nelerdir?

MRSA belirtileri içerisinde kızarıklık, kaşıntı, cilt üzerinde ağrılı kabarcık gibi semptomlar gözlenebilmektedir.Yaygın kullanılan antibiyotik çeşitlerine direnç gösteren MRSA, cildin derin dokularında meydana gelip etkileri değişebilir. Yayın görülen MRSA belirtileri aşağıdaki gibidir.

• Kızarıklık, şişlik ve hassasiyet meydana gelir. Bölge, sıcak ve ağrılı bir hâle gelir.
• Cilt üzerinde ağrılı ve irin dolu kabarcıklar oluşur. 
• Kaşıntı ve sürekli tahriş hissi yaratabilir. İyileşme süreci uzayarak yayılma riski artabilir.
• Enfeksiyon yayılmaya başladığı zaman ateşiniz çıkabilir. 
• Halsizlik, yorgunluk ve kas ağrısı hissedilebilir. 
• Hastalık ilerlediği zaman kan zehirlenmesi ihtimali doğabilir. Nefes darlığı, taşikardi, düşük kan basıncı ve bilinç bulanıklığı gibi komplikasyonlar görülebilir.
• MRSA, akciğerleri etkileyerek zatürre semptomlarına neden olabilir. Göğüs ağrısı, öksürük, solunum güçlüğü ve yeşil balgam gibi komplikasyonlara yol açabilir.
• İdrar yolu enfeksiyonu ile kişilerin bulanık ve kötü kokulu bir biçimde idrara çıkmasına sebep olabilir. Genellikle kateter kullanan hastalarda yaygın olarak görülen bir sorundur. 

MRSA Tedavisi Nasıl Olur?

MRSA enfeksiyonu, ilgili bakterinin antibiyotiğe karşı direnç göstermesi sonucu özel bir tedavi yöntemi gerektirebilir. Tedavi süreci, antibiyotik ile birlikte enfekte bölgenin temizliği ve hastanın bağışıklığının güçlendirilmesi gibi yöntemleri kapsar. Antibiyotik direnci, enfeksiyonların tedavisini zorlaştırıp hastalığın şiddetini artırabilir. MRSA tedavisi için kullanılan bazı özelantibiyotik etkileri şu şekildedir:

• Vankomisin: Yaygın olarak kullanılan intravenöz antibiyotiklerinden biridir. Ciddi enfeksiyonlarda tercih edilir.
• Linezolid: Oral ve intravenöz olarak alınan bu ilaç, pnömoni ve cilt enfeksiyonlarında kullanılabilir. 
• Daptomisin: Kan dolaşımı enfeksiyonlarının tedavisinde etkilidir.

MRSA bakterisinin antibiyotiğe yüksek direnç göstermesinin nedeni, bakterinin hücre duvarında mutasyon oluşturmasıdır. Antibiyotik, bakteriyi öldürmek yerine çoğalmasını sağlayabilir. Amoksisilin direnç mekanizmasını mecA geni ve yatay gen transferi ile biyofilm oluşumu ve atık pompalar oluşturur. Penisilin direnç mekanizması ise, bakterilerin PB2A proteinini sentezlemesi ile gerçekleşir. Metisiline dirençli staphylococcus aureus tedavisi; Klindamisin, Mupirosin ve Tetrasikliner gibi güçlü ilaç seçenekleri ile gerçekleştirilebilir. Hastalığın antibiyotiğe direnç gösterdiği durumlar şöyle anlatılabilir:

• Soğuk algınlığı ve gribal enfeksiyonlarda gereksiz antibiyotik kullanımı, bakterilerin direnç kazanmasını sağlayabilir.
• Antibiyotiklerin yanlış kullanımı, ilaç direnci olan bakterilerin sayısında artışa yola açabilir.  

Dirençli hastalara uygulanan alternatif tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir:

• Faj Terapisi: MRSA bakterilerini hedefleyen bakteriyofajlar, antibiyotik tedavisine alternatif olarak uygulanır.  
• İmmünoterapi: Bağışıklık sistemini bakterilere karşı güçlendiren deneysel bir yaklaşım türüdür. 
• Taşıyıcı Bölgenin Tedavisi: Burun ve boğaz gibi bölgelere uygulanan kremler ile iyileştirilebilir.

Multidisipliner bir süreç gerektiren hastalık, doğru ilaç seçimi ve enfekte bölgenin etkili yönetimi ile iyileştirilebilir. Metisilin, penisilin ve amoksisilin gibi antibiyotiklere direnç gösteren MRSA tedavi sürecinde hastalar, yoğun bakım ünitelerinde yatabilir. Hastalığın şiddetine göre yatış süresi uzayabilir. MRSA bakterisi taşıyan hastalar, izole edilerek enfeksiyonun yayılımı önlenir. Tek kişilik odada izole edilen hastalar, mikroorganizmayla kolonize edilebilir. Doğru tedavi planı, hastanın sağlık öyküsü ve hastalığın seyrine bağlı olarak olası enfeksiyon hastalıkları önlenebilir.   

Staph Enfeksiyonu ile MRSA Arasındaki Fark Nedir?

Staph bakterisi, vücudun çeşitli bölgelerinde enfeksiyona neden olur. Çıban, impetigo ve yumru gibi yumuşak doku enfeksiyonlarından zatürre, kan dolaşımı ile kemik ve eklem sorunlarına kadar birbirinden farklı hastalık türü yaratabilir. MRSA ise metisiline dirençli staphylococcus aureus kelimelerinin kısaltması olup Staph bakterisinin birçok antibiyotiğe dirençli bir türüdür. İki bakterinin arasındaki fark antibiyotiğe gösterdiği direnç, yayılma şekli, şiddeti ve uygulanan tedavi yöntemlerinden meydana gelir. Staph enfeksiyonu ile MRSA arasındaki fark şu şekildedir:

• MRSA, yaygın antibiyotiklere karşı yüksek direnç gösterirken Staph enfeksiyonu daha az dayanıklılık gösterir.
• Staph enfeksiyonu yaygın antibiyotikler ile tedavi edilirken MRSA, güçlü ilaç alternatifleri ile iyileştirilebilir.
• Staph bakterisi, çevrenin doğal bir parçası olarak insanlarda yaygın bir şekilde görülebilir. MRSA ise hastane ve bakımevi gibi sağlık tesislerinde yoğun bir şekilde bulunur.
• MRSA'nın yok olma süresi, diğerine göre ortalama 2-3 kat daha uzundur. 
• MRSA, Staph enfeksiyonundan daha agresif ve istilacı olabilir. Bu özellik, hızlı yayılması anlamına gelebilir.   

MRSA ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

MRSA öldürücü müdür?

Metisiline dirençli staphylococcus aureus, öldürücü olarak kabul edilmese de ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Cilt ve yumuşak dokuyu etkilemekle başlayıp ilerlediği taktirde kan dolaşımını, akciğeri, kalbi ve diğer organları olumsuz yönde etkileyebilir. Kaşıntı ve kızarıklık gibi hafif semptomları olduğu gibi septik şok ve organ yetmezliği de oluşturabilir. Bağışıklık sistemi güçsüz olan kişilerde daha hızlı bir şekilde yayılır.

MRSA cilde nasıl bulaşır?

MRSA, bakteri ile enfekte olan kişilere temas başta olmak üzere kirlenen yüzeylere dokunarak da bulaşabilir. MRSA bakterisini taşıyan ve hasta olan kişiler ile cilt temasında bulunursanız bulaşabilir. Kapı kolu, banyo eşyası, hastanede kullanılan araç-gereç ve örtü gibi kontamine olan nesneler aracılığı ile kolay bir şekilde yayılabilir. Bakteri ile kolonize olan çiftlik hayvanları ile temas sonucu bulaşma riski yüksektir. 

MRSA antibiyotikle geçer mi?

Antibiyotiklere karşı yüksek bir direnç gösteren enfeksiyon, özel ilaçlar ile tedavi edilebilir. Hastanın durumu ve enfeksiyon şiddetine göre Vankomisin, Linezolid, Klindamisin ve TMP-SMX gibi özel antibiyotik türleri ile tedavi edilebilir. Hekimler tarafından bakterinin duyarlılığı takip edilerek gerektiği zaman ilaç değişikliği gerçekleştirilebilir. İlaçların eksik ya da yanlış kullanımı, bakteriye karşı direnci artırabilir. 

MRSA tekrarlar mı?

MRSA, antibiyotiklere direnç gösteren bir stafilokok bakteri türüdür. Enfekte olan kişiler ya da kontamine yüzeylerden bulaşma ihtimali yüksektir. Dolayısıyla daha önce hastalığı geçiren kişiler, bağışıklık sistemi zayıfladığı zaman enfekte yüzeyler ile temas ettiyse tekrar yakalanabilir. Kişisel eşyalarınızı paylaşmayarak, ellerinizi sık sık yıkayarak ya da yüzeylerin temizliğine dikkat ederek tekrarlama riskini azaltabilirsiniz.  

Staph enfeksiyonu geçiren bir kişi MRSA olur mu?

Hastanın kendini korumasına bağlı olarak değişen bir durumdur. Kişisel eşyalarınızın temizliğine veya kişisel hijyeninize dikkat etmediğiniz zaman MRSA bakterisine yakalanabilirsiniz. MRSA, Staph enfeksiyonuna neden olan bakterilerin bir türü olup cilt bariyerini aştığı taktirde çeşitli hastalıklara neden olabilir. Staph enfeksiyonuna bağlı hastalıkları geçiren bir kişinin özenli davranmadığı sürece MRSA olma riski mevcuttur.  

 

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."