Plasenta Akreata Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Plasenta Akreata Nedir?

Plasenta akreata, hamilelik döneminde bebeği besleyen plasentanın rahim kas tabakasına anormal derecede derin yapışması ve doğum sonrasında rahimden kendiliğinden ayrılamamasıdır. Normal şartlarda bebek dünyaya geldikten kısa bir süre sonra kendiliğinden ayrılması gereken plasenta, rahim duvarındaki kas liflerine sıkıca tutunduğu için doğum gerçekleşirken annede şiddetli ve hayati risk oluşturacak kanamalara neden olur. Bu süreçte ölüm riskini azaltmak amacıyla multidisipliner bir yaklaşımla tedavi planlaması gerçekleştirilir. 

Plasenta Akreata Belirtileri Nelerdir?

Plasenta akreata; gebeliğin ilerleyen dönemlerinde aniden oluşan vajinal kanama, alt karın bölgesi veya kasıklarda kronik ağrı ya da ultrasonografik incelemelerde plasenta yerleşim anomalileri gibi belirtiler gösterir. Plasentanın yerleşim anomalileri genellikle rutin gebelik kontrolleri esnasında fark edilir. 

Bazı kişilerde hamilelik sürecinin başlarında veya ortalarında belirgin bir fiziki belirti yaşanmayabilir. Fakat ilerleyen süreçlerde ve doğumun yaklaşması ile klinik belirtiler ortaya çıkar. Ayrıca plasentanın rahim dış zarına veya mesane duvarına doğru ilerlediği ileri vakalarda, gebeler idrardan kan gelmesi veya şiddetli pelvik ağrı gibi sorunlar da yaşayabilir.

• Vajinal kanama
• Kasıklarda baskı hissi
• Plasenta yerleşim problemleri

Plasenta akreata kanamaya neden olur mu?

Evet, plasenta akreata özellikle gebeliğin son aylarında ve doğum esnasında şiddetli vajinal kanamaya neden olur. Kanama genellikle ağrısız bir şekilde gerçekleşir. Doğum sırasında ise plasentanın rahimden zorla ayrılmaya çalışılması halinde hayati risk oluşturacak kanamalar görülebilir.

Plasenta Akreata Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Plasenta akreata nedenleri ve risk faktörleri; rahim iç dokusunu etkileyen cerrahi işlem geçmişi ya da bölgenin enfeksiyonlara bağlı olarak hasar görmesi ve plasentanın bu hasarlı alana kontrolsüz, sıkı bir şekilde tutunmasıdır. Aynı zamanda geçmişte yapılan sezaryen doğumlar, rahim duvarındaki kas dokusunda kalıcı dikiş izi bıraktığı için plasenta akreata risk faktörü olarak bilinir. Genel olarak plasenta akreata risk faktörleri ve nedenleri şu şekilde sıralanır:

• Önceki sezaryen doğumlar: Rahim duvarında sezaryen doğum kaynaklı oluşan izler, plasentanın buraya tutunmasına neden olabilir. Geçirilmiş sezaryen doğum sayısının artması, plasenta akreata riskini de artırır. 
   
• Önceki rahim ameliyatları: Miyomun alınması, kürtaj veya rahim içini kapsayan diğer cerrahi müdahaleler rahim dokusunun bütünlüğünü bozabilir ve bu durum plasenta akreataya yol açabilir.
   
• Plasenta previa: Plasentanın rahim ağzını kapatacak şekilde aşağıda konumlanması, plasenta previa olarak adlandırılır. Bu durumun oluşması, plasentanın daha sıkı bir şekilde tutunmasına neden olur.
   
• Rahim içi işlemler: Geçirilmiş enfeksiyonlar, rahim içine yerleştirilerek kullanılan bazı ürünler veya müdahaleler doku yapısında bozulma yapabilir.
   
• İleri anne yaşı: 35 yaş ve üzerindeki hamileliklerde, plasenta yerleşim anomalilerinin görülme sıklığı daha yüksek olarak bilinir.

Plasenta Akreata Çeşitleri Nelerdir?

Plasenta akreata; plasenta dokusunun rahim kas tabakasına ne kadar derin tutunduğuna göre değerlendirilen ve akreata – inkreata - perkreata olarak adlandırılan üç farklı çeşitte ortaya çıkar.

• Plasenta akreata: Plasenta dokusunun rahim kas tabakasında yüzeysel kısma tutunmasıdır. En yaygın ve en hafif tür olarak da bilinir. 
   
• Plasenta inkreata: Plasentanın rahim kas tabakasının daha derinlerine, kas liflerinin içerisine doğru tutunduğu evredir.
   
• Plasenta perkreata: Plasentanın rahim kas tabakasını tamamen geçerek rahim dış zarına ve hatta idrar kesesi gibi yakın bölgede bulunan organlara yapıştığı türdür.

Plasenta Akreata Tanısı Nasıl Konulur?

Plasenta akreata tanısı, gebelik süreci boyunca yapılan detaylı ultrasonografi, doppler incelemeleri ve gerekli olması halinde pelvik MR çekimi ile konulur. Doğum öncesi dönemde erken tanı konulması, doğum esnasında ortaya çıkabilecek komplikasyonların en aza indirilmesine yardımcıdır.

Plasenta akreata nasıl teşhis edilir?

Plasenta akreata teşhisi, doppler ultrason ile rahim ve plasenta arasındaki kan akımının, anormal damarlanma artışının ve doku sınırlarının detaylıca incelenmesiyle gerçekleştirilir. Yapışmanın rahim kasındaki derinliğini ve idrar kesesi gibi çevre organlara tutunma olup olmadığını netleştirmek için ise pelvik MR görüntüleme yöntemlerine başvurulur. Böylelikle doğum öncesinde kesin tanı konulması mümkün hale gelir.

Plasenta Akreata ve Plasenta Previa Arasındaki Farklar

Plasenta previa akreata farkı; plasenta previanın, plasenta konumunun hatalı olması, akreatanın ise dokunun derin tutunma yaşamasıdır. Plasenta previa söz konusu olduğunda plasenta, rahim ağzını tamamen veya kısmen kapatacak şekilde aşağıya doğru konumlanır. Plasenta akreatada ise doku, rahim kasına anormal derecede derin yapışır.

Plasenta Akreata Tedavisi Nasıl Yapılır?

Plasenta akreata tedavisi; gebeliğin yakından izlenmesi, multidisipliner yaklaşım, planlı sezaryen doğum ve kanama durumunda uygulanan cerrahi müdahaleleri kapsar. Bu süreçte hassas gebelik hesaplama parametreleri ile doğumun anne ve bebek açısından en güvenli haftada yapılması hedeflenir.

• Gebelik süresince yakın takip: Gebelik sürecinin yaklaşması ile hastalar yakın takibe alınır. Plasenta akreata teşhisi konulan kişilerin gebelik hesaplama aşamaları daha detaylı ve dikkatli bir şekilde gerçekleştirilmelidir.
   
• Doğum planlaması: Plasenta akreata teşhisi konulan hastalarda, normal doğum esnasında kanama riski yüksektir. Bu nedenle de doğum planlaması tekrar değerlendirilir.
   
• Kanama riskine karşı hazırlık: Cerrahi müdahale öncesinde kanama riski göz önüne alınarak hazır kan ürünleri bulundurulur ve gerekli olması halinde kişiye kan nakli yapılır. 
   
• Cerrahi tedavi: Doğum esnasında plasenta rahim içinde bırakılarak ve kanama kontrolü sağlanarak cerrahi yöntemlere başvurulur.
   
• Gerekli durumlarda rahmin alınması: Hayati risk oluşturacak kadar şiddetli kanamalarda uzman hekimlerin gerekli görmesi halinde histerektomi gerçekleştirilebilir.

Plasenta Akreata Ameliyatı

Plasenta akreata ameliyatı, annenin hayati riskini önlemek, pelvik organ hasarını engellemek ve kanamayı kontrol altına almak için gerçekleştirilen cerrahi müdahaleleri kapsar. Bu süreçte kişi normal doğum planlıyor olsa dahi sezaryen ile doğum sürecinin gerçekleştirilmesi zorunludur. Bebek sezaryenle dünyaya geldikten hemen sonra, plasenta yerinden çıkarılmaya çalışılmadan sezaryen histerektomisi ile rahmin tamamı ya da plasentanın yapıştığı bölge ameliyatla alınır.

Plasenta akreata ameliyatı sonrası iyileşme süreci

Plasenta akreata ameliyatı sonrası kişiler, ameliyatın büyüklüğüne ve kanama durumuna göre yoğun bakım ünitesine alınır. Operasyon esnasında yaşanan kan kaybının şiddetine bağlı olarak kan nakli gerekebilir. Aynı zamanda hastanın pansumanı, ağrı kontrolü ve enfeksiyon riski için antibiyotik tedavileri de bu alanda doktor gözetiminde devam eder. Kişinin tamamen iyileşmesi ve günlük yaşantısına dönebilmesi ise zaman alır.

Plasenta Akreata için Hangi Bölüme ve Doktora Gidilmeli?

Plasenta akreata şikayeti veya şüphesi olan hastalar, hastanelerin kadın hastalıkları ve doğum bölümünden randevu alması gereklidir. Gebelik süresi boyunca yapılan rutin kontrollerde de bu durum değerlendirilir. Plasenta akreata teşhis edilmişse hastalar, perinatoloji uzmanları tarafından muayene edilmelidir. 

Plasenta Akreata ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Plasenta akreata gebelikte ne zaman belli olur?

Plasenta akreata genellikle gebeliğin 18 ile 24. haftaları arasında yapılan detaylı ultrasonografi muayenelerinde belli olur. Kesin değerlendirme ise gebeliğin üçüncü trimesterinde yapılan kontrollerle gerçekleşir.

Plasenta akreata anne ve bebek için riskli midir?

Evet, plasenta akreata hem anne hem de bebek için hayati komplikasyonlara yol açabilecek bir problemdir. Doğum esnasında aşırı kan kaybına bağlı olarak plasenta akreata ölüm riski yüksek bir durum olarak değerlendirilir. Kişide görülebilecek ciddi komplikasyonlar, erken tanı ve doğru cerrahi planlama ile minimuma indirilir.

Plasenta akreata tekrarlar mı?

Evet, daha önce plasenta akreata yaşayanlar sonraki gebeliklerinde rahimdeki skar dokusu nedeniyle tekrar aynı durumla karşılaşabilir. Fakat doğum sürecinde rahmin tamamı alınmışsa kişi tekrar gebe kalamayacağı için plasenta akreata riski de tamamen ortadan kalkmış olur. 

Plasenta akreata nedeniyle rahim alınır mı?

Evet, plasenta akreata rahim alınması ile tedavi edilebilen bir durumdur. Bu durumu yaşayan kişilerin büyük bir kısmında hayati risk oluşturan kanamaların durdurulabilmesi ve annenin hayatını riske atmamak adına histerektomi uygulanması önerilir.

Plasenta akreata olanlar sağlıklı doğum yapabilir mi?

Evet, gebelik sürecinde yapılan rutin kontrollerde bu durumun fark edilmesi halinde kapsamlı bir doğum planlaması yapılır. Plasenta akreata yaşayanlar için sezaryen ile doğumun gerçekleştirilmesi önerilir. Böylelikle hem anne hem bebek için sağlıklı bir şekilde doğumun gerçekleşmesi mümkün hale gelir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."