Staph Enfeksiyonu Nedir? Nasıl Bulaşır?

Bu bakteri vücuttan kendiliğinden çıkabilir. Fakat bakterinin gitmediği durumlarda ise hastaların tedavi edilmesi gerekir. Tedavi edilmeyen stap enfeksiyonu, toksik şok sendromu oluşumuna neden olabilir. Staphylococcus bakterisi insan vücuduna genellikle cilt yaralarından ve ciltteki kesiklerden giriş yapar. Deride bulunan herhangi bir açıklık, bakterinin vücuda girmesi için yeterlidir.

Staph Enfeksiyonu Nedir?

Staph enfeksiyonu, staphylococcus bakterisinin neden olduğu enfeksiyon türlerinden birisidir. Bu bakterinin bilinen yaklaşık 20 farklı türü vardır. Gram pozitif bakteriler olarak bilinirler. Bu bakterinin neden olduğu cilt ve yumuşak doku enfeksiyonları arasında şunlar yer alır;

• İmpetigo: Genellikle çocuklarda görülen bir enfeksiyon türü olarak bilinir
• Furonkül (Boil): Kıl kökü iltihabı olarak bilinir, irinli bir nodül şeklindedir
• Karbunkül: Genellikle bel ve kasık bölgesinde görülür. Kol altında da çıkabilir.
• Abse: Derinin altında farklı boyutlarda irin birikimi
• Selülit Enfeksiyonu: Selülit enfeksiyonu ile selülit sıklıkla karıştırılır. Selülit enfeksiyonu, ciltte kızarıklık oluşumuna neden olur. Cilt şişmeye başlar. Ağrı yapar ve selülit oluşan bölgede sıcaklık oluşur. Hayati risk oluşumu söz konusudur.

Bu bakteri nedeni ile ortaya çıkabilecek farklı hastalık türleri de bulunur. Staph enfeksiyonu, çıban ya da abse oluşumuna neden olur. Cilt enfeksiyonu türlerinden birisi olarak bilinir. 

Staph Enfeksiyonu Nasıl Bulaşır?

İnsan vücudunda yaşayan birçok zararsız bakteri vardır. Birçoğu vücudun dışında yani ciltte yaşar. Bir kısmı da insan vücudunun içerisinde bulunur. Fakat zararsız bakteriler de bazı durumlarda zararlı hale gelebilir. Staph enfeksiyonuna neden olan staphylococcus bakterisi genellikle vücudun dış katmanında bulunur. Vücutta herhangi bir kesik ya da açık yara varsa bu bakteri insan vücuduna giriş yapabilir. 

Bakterinin vücuda girmesi halinde ise bazı belirtiler görülmeye başlanır. Bakteri genellikle insan vücudunu kendiliğinden terk eden bir yapıdadır. Fakat terk etmediği takdirde enfeksiyon oluşumu başlar. Staph enfeksiyonu özellikle hijyene önem vermeyen kişilerde daha şiddetli bir şekilde hissedilir. 

Özellikle hastane ortamında bu enfeksiyonun bulaşıcılığı daha yüksektir. Bulunulan alanın kalabalık olması, bulaşıcılığı kolaylaştırır. Kronik hastalıkları olan kişilere de bu enfeksiyon daha kolay bir şekilde bulaşır. Diyabet (şeker) hastalarının da bağışıklık sistemi zayıflar, bu nedenle şeker hastalarına bu enfeksiyonun bulaşma riski yüksek kabul edilir.

Staphylococcus bakterisi cilt üzerine yaşarken herhangi bir enfeksiyona neden olmaz. Fakat insan vücuduna giriş yapılması, enfeksiyona neden olur. Bu enfeksiyon ise cilt teması ile başkasına bulaşabilir. Başkasının kişisel eşyalarının kullanılması da staph enfeksiyonunun bulaşmasına neden olur. Aynı bardaktan su içmek, aynı çatal ya da kaşığı vb. ürünleri kullanmak, aynı diş fırçasını kullanmak ve bunlar gibi kişisel ürünleri başkaları ile paylaşmak, enfeksiyonu yayar. 

Bu enfeksiyon türü öksürük ya da hapşırık yolu ile de bulaşabilir. Öksürünce ya da hapşırınca ortaya çıkan tükürük damlaları havada yayılır. Bu yayılım ile birlikte virüs başka kişilere bulaşabilir. Staph enfeksiyonunda öksürük ya da hapşırık ile bulaşıcılık genellikle nadiren görülür. Bu enfeksiyon yakın temas yolu ile bulaşır.

Staph Enfeksiyonu Belirtileri Nelerdir?

Staph enfeksiyonu ortaya çıktığında bazı belirtiler görülür. Bu belirtiler dikkate alınmalıdır. Enfeksiyon genellikle cilt yüzeyinde kendisini gösterir. Staph enfeksiyonu erken evrede ve ileri evrede farklı belirtilere neden olabilir. Erken evre belirtileri genellikle daha hafif şekilde görülür. Fakat hastalığın tedavi edilmemesi halinde ise ileri evre belirtileri görülür. Bu belirtiler daha ağrılı olabileceği gibi farklı sağlık problemlerinin oluşumunu da tetikleyebilir. Staph enfeksiyonu belirtileri arasında şu maddeler yer alır:

• Selülit enfeksiyonu başlaması 
• Cilt enfeksiyonu 
• Abse
• İmpetigo belirtileri
• Konjonkivit
• Gözde arpacık oluşumu

Bu belirtiler genellikle cilt enfeksiyonu nedeni ile ciltte ortaya çıkar. Bunlara ek olarak ise bazı sistematik belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtiler ileri evre olarak da kabul edilir. Sistematik belirtiler aşağıdaki gibidir.

• Ağız içerisinde kırmızı yara oluşumu
• Yüz bölgesinde ya da vücudun farklı bölgelerinde (özellikle kasık bölgesinde) irinli apse ve çıban oluşumu
• Halsizlik ve yorgunluk
• Yüksek ateş

Staph Enfeksiyonu Türleri Nelerdir?

Staph enfeksiyonun farklı türleri vardır. Bu türler bulaşıcılığına ve oluştuğu bölgeye göre değişkenlik gösterir. Ciltte meydana gelen enfeksiyon türleri, bu enfeksiyonun en yaygın bilinenleridir. Fakat ilerleyen süreçte staph enfeksiyonu, organlarda da bazı problemlere neden olabilir. Bunların arasında gıda zehirlenmesi ve toksin temelli sorunlar da yer alır.

• Toksik Şok: Toksik şok sendromu, kadınlarda ve erkeklerde farklı belirtiler ile ortaya çıkabilir. Bu durum genellikle ağız ya da burun yolu ile bakterinin vücuda alınması nedeni ile oluşur. Kadınlarda bu durum daha farklı şekilde de meydana gelebilir. Regl döneminde tampon kullanılması halinde de toksik şok meydana gelebilir. Bakteri kan ile karışır. Nadir görülen bir durumdur fakat görüldüğü zaman ise hayati risk oluşturabilir.
   
• Gıda Zehirlenmesi: Bazı yiyeceklerin hatalı pişirilmesi ya da çiğ tüketilmesi halinde bakteriler oluşur. Bu bakteriler nedeni ile de zehirlenme durumu meydana gelir. Bu durum içeceklerin hatalı muhafaza edilmesi halinde de ortaya çıkar. Tarihi geçmiş besinlerde de bakteri oluşumu görülür. Özellikle süt ve süt ürünleri, dondurulmuş etler, jambon, salam türleri, dondurma ve krema türleri gıda zehirlenmesine neden olabilir. Yumurta içerikli besinlerin tüketimine de dikkat edilmesi gerekir. 

Staph enfeksiyonun diğer türleri ise cilt ve yumuşak doku enfeksiyonları olarak bilinir. Bu enfeksiyonlar ise şunlardır: 

• Stafilokokal Haşlanmış Deri Sendromu: Ritter hastalığı olarak da bilinir Genellikle küçük çocuklarda görülür. Nadiren de olsa yetişkinlerde görülme ihtimali vardır. Özellikle yenidoğanlarda bu duruma daha sık rastlanır. Yüksek ateş gibi belirtiler meydana gelir. Ciltte kızarıklık ve kabarıklıklar oluşur. Kabarıklığın patlaması halinde ise derinin haşlanması gibi bir görüntü meydana gelir.
   
• İmpetigo: Özellikle bebeklerde ve çocuklarda görülür. Bulaşıcılığı yüksek olan enfeksiyon türleri arasında yer alır. Yüz, burun ve ağız çevresinde görülür. Yaralar ilerleyen süreçte kabuklaşmaya başlar. Bu kabuklar sarı renkte görülür.
   
• Selülit: Selülit oluşumu meydana geldiğinde kişinin cildi şişmeye başlar ve kırmızı bir renk oluşur. Cildin altından gelen bir kızarıklık söz konusudur. Genellikle yetişkinlerde görülür. Şişen ve kızaran bölgeler sıcaktır. Bölgesel olarak yüksek ateş meydana gelir. Bu durum özellikle ellerde daha sık görülür.
   
• Abse: Abse oluşumunda ciltte şişlik oluşur. Bu şişliklerin içerisi irin doludur. Çıban olarak da ortaya çıkabilirler. Daha çok kasık bölgesinde abse oluşur. Kol altı ve bel bölgesinde de abse oluşumuna oldukça sık rastlanır. Oluşan abseler sıkıldığı zaman içerisinden iltihap ve kan çıkar. Abselerin evde sıkılması önerilen bir durum değildir. Bu gibi durumlarda sağlık kuruluşlarına başvurulması gerekir.

Enfeksiyonun daha ileri seviyeleri de vardır. Bu aşamada organlar etkilenmeye başlar. Derin ve hayati organ enfeksiyonları şöyle sıralanabilir:

• Bakteriyemi: Bakterinin kan dolaşımına karışması ile meydana gelir. Genellikle belirti vermeden ortaya çıkar ve kendiliğinden iyileşme gösterir. Diş çekimi esnasında, idrar yolu enfeksiyonu yaşandığında ya da damar yolunun uzun süre açık kalması halinde bakteriyemi oluşabilir. 
   
• Pnömoni: Staphylococcus bakterisi, zatürre gibi hastalıkların oluşmasına neden olabilir. Zatürre diğer bir ismi ile pnömoni olarak bilinir. Akciğerdeki keselerin iltihaplanmasına neden olur.
   
• Endokardit: Endokardit, bakterilerin neden olduğu hastalık türleri arasında yer alır. Kalp ile alakalıdır. Kalbin belirli bölümlerinde iltihaplanma meydana gelmesi, endokardit olarak bilinir.
   
• Septik artrit: Septik artrit genellikle bakteriler nedeni ile ortaya çıkar. Fakat mantarlar da bu hastalığa neden olabilir. Dizde şişlik oluşumu olarak bilinir. Bu şişlik ağrılıdır ve kızarıklık meydana gelir. Septik artrit, ödem oluşumuna neden olur.

Staph Enfeksiyonu Tedavisi Nasıl Yapılır?

Staph enfeksiyonu tedavisi için genellikle antibiyotik kullanımına başlanır. Antibiyotikler sadece doktor onayı halinde kullanılmalıdır. Ciltte abse oluşumu varsa absenin içi boşaltılır ve pansuman yapılır. Gözde arpacık oluşumu söz konusu ise göz damlaları önerilir. Bunların haricinde ise staph enfeksiyonunu için uygulanacak ek bir tedavi yoktur. Antibiyotikler genellikle enfeksiyonun ortadan kalkması için yeterlidir. 

Staph Enfeksiyonu ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Staph enfeksiyonu bulaşıcı mı?

Evet. Staph enfeksiyonu bulaşıcıdır. Özellikle kişisel ürünlerin ortak kullanılması halinde ve cilt temasında bulaşıcılık görülür. Cinsel ilişki esnasında da yakın temas nedeni ile staph enfeksiyonu bulaşır.

Staph enfeksiyonu tekrarlar mı?

Staph enfeksiyonu tekrarlayabilir. Vücutta yeni bir yara oluşması halinde ya da ciltte kesik meydana geldiğinde, bakteri yine kişinin vücuduna giriş yapabilir. Böylelikle enfeksiyon tekrarlanır.

MRSA ile staph enfeksiyonu aynı mı?

İki hastalık türü de aynı bakteri nedeni ile oluşur. Belirtiler genellikle benzerdir. Fakat bu iki hastalığı birbirinden ayıran bir nokta söz konusudur. Bakteri aynı olsa da bu bakterinin bilinen farklı türleri vardır. MRSA, metisiline dirençli staphylococcus aureus anlamına gelir. Bu bakteri, antibiyotiklere karşı çok daha dirençli bir yapıya sahiptir. 

Staph enfeksiyonu evde geçer mi?

Staph enfeksiyonu kendiliğinden geçebilir. Fakat bu durum herkeste aynı şekilde ilerlemeyebilir. Bu nedenle de staph enfeksiyonu belirtileri ortaya çıktığında ilk üç gün belirtilerin gidişatını gözlemleyebilirsiniz. Üç gün içerisinde belirtilerde hafifleme ya da geçme görülmez ise hastaneye başvurulmalıdır.

Hangi durumlarda hastaneye başvurulmalı?

Daha öncesinde organ nakli olunmuşsa ya da kemoterapi gibi kanser tedavileri uygulanmışsa sapth enfeksiyonu belirtileri görüldüğünde direkt olarak uzman hekimlere danışmak gerekir. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, şeker hastaları ve kronik hastalıkları olan kişilerde belirtiler görüldüğü an hastaneye gitmelidir. Yüksek ateş ya da sepsis söz konusu ise belirtiler bir haftadır geçmiyorsa ve ciltte hızla yayılan yaralar, abseler vs. söz konusu ise hastaneye başvurulmalıdır.

 

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."