Üroflowmetri (İşeme Testi) Nedir? Nasıl Yapılır?

Üroflowmetri, işeme testi olarak da adlandırılan ve kişilerin idrar yolu problemlerinin değerlendirilebilmesi için uygulanarak idrar akış hızının ölçümünü sağlayan test türüdür. İdrarın miktarı da bu test ile ölçülebilir. Böylelikle mesanenin ve idrar yollarının çalışma sisteminde herhangi bir problem olup olmadığı değerlendirilir.

Üroflowmetri Nedir?

Üroflowmetri testi, idrar yaparken idrarın hızının ve miktarının ölçümünü sağlayan bir testtir. İdrar yolu ve mesane ile alakalı sağlık problemlerinin teşhisi için bu teste başvurulur. Hastaların idrar akışının zayıf olup olmadığı ve mesanenin ne kadar süre içerisinde boşaltıldığı işeme testi ile belirlenir. 

Üroflowmetri ne demek?

Üroflowmetri, idrar akışının ölçümü demektir. Üro, idrar sistemi olarak isimlendirilir. Flowmetri ise akış hızı anlamına gelir. İdrarın mesaneden çıkış hızı ve miktarı, bu test yardımı ile değerlendirilir. 

Üroflowmetri Testi Nasıl Yapılır?

Üroflowmetri testi, bilgisayar sistemine bağlı olan bir kabın içerisine hastanın idrarını yapması şeklinde gerçekleştirilir. Böylelikle kişi idrarını yaparken ne kadar sürede mesanenin boşaldığı ve kişinin ne kadar idrar yaptığı, otomatik olarak bilgisayar sistemine düşer. Böylelikle test süreci tamamlanmış olur.

Üroflowmetri testi aşamaları aşağıdaki gibidir;

Test öncesi hazırlık süreci

Test öncesi hazırlık sürecinin en önemli aşaması, mesanenin dolu olmasıdır. Kişinin mesanesi doluysa işlem kolay bir şekilde gerçekleştirilir. Fakat mesane boşsa doktorlar, hastanın belirli bir miktar su tüketmesini önerebilir. İşlem öncesinde hastalar, kullandıkları ilaçlar varsa doktora belirtmelidir. 

Hazırlık süreci öncesinde dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise idrar yolu enfeksiyonudur. Hastada idrar yolu enfeksiyonu söz konusu ise bu durumun doktora bildirilmesi ve tedavi edilmesi gereklidir. Enfeksiyon ortadan kalkmadan işeme testinin yapılması önerilen bir durum değildir. 

Test sırasında neler olur?

Test sırasında hastaları etkileyen bir durum söz konusu değildir. Kişiler, idrar yapılması için verilen kap içerisine normal bir şekilde idrarını yapar. Bu aşamada kap sayesinde kişinin idrar verileri, bilgisayar sistemlerine otomatik olarak aktarılır. Kişinin kap içerisine idrarını yapmaya başlaması ile birlikte idrarın ne zaman yapılmaya başlandığı, ne kadar sürede yapıldığı, toplam idrar miktarı, idrarın akış hızı, hız değişimleri, en hızlı idrar yapıldığı an ve en yavaş idrar yapıldığı an gibi veriler detaylı bir şekilde bilgisayara işlenir.

Test ne kadar sürer? 

Üroflowmetri testinin süresi, ortalama olarak 10 ila 20 dakika olarak değerlendirilebilir. Bu durum, kişinin ne zaman idrar yapmaya başladığı ve ne zaman idrar yapımının bittiği ile eş zamanlıdır. Testin süresi tamamen hastanın idrar yapma aşaması ile alakalıdır. 

Test sonrası süreç 

Test sonrası süreçte hastalar, günlük yaşantısına geri dönebilir. İşlem sonrasında özel bir bakım ya da istirahat gerekli değildir. Test sonuçları çıktıktan sonra alanında uzman hekimler, hastayı bilgilendirir. Kişide herhangi bir sağlık problemi teşhis edilmiş ise tedavi planlaması gerçekleştirilir.

Üroflowmetri Testi Normal Değerleri Nelerdir? 

Üroflowmetri testi normal değerleri, kadınlarda 20 Ml/saniye ve üzeri olarak bilinirken erkeklerde ise bu değerler, 15 Ml/saniye ve üzeridir. İşeme testinin normal kabul edilen değerleri kişinin yaşına, cinsiyetine ve genel sağlık problemlerine göre değerlendirilir. Normal olarak kabul edilen değerler şöyle bilinir:

Maksimum akım hızı (Qmax)

Maksimum akım hızı, idrarın en şiddetli olduğu an olarak değerlendirilir ve maksimum hızın 15 mililitre/saniyenin üzerinde olması gerekir. Bu durum kadınlarda ve erkeklerde farklı değerlerde ölçülür. Kadınlarda maksimum akım hızının en az 20 mililitre/saniye olması normal kabul edilir. Maksimum akım hızının bu değerlerin altında olması ise idrar yolunda bir problem olduğunun işareti olarak kabul edilir.

Ortalama akım hızı 

İdrarın ortalama akım hızı, kişinin ne kadar sürede idrarını yaptığının ölçülmesi ile belirlenir. Özellikle erkeklerde yaşın ilerlemesi ile birlikte ortalama akım hızında bazı değişiklikler meydana gelebilir. Genellikle ileri yaşlardaki erkeklerin ortalama idrar akım hızı azalır. Sağlıklı bireylerde ortalama akım hızının yaklaşık olarak 7 ila 15 ml/saniye olması gerekir. 

4-7 yaş aralığındaki erkek çocukların idrar hızı saniyede 10 ml civarındadır. Yaşın ilerlemesi ile birlikte ortalama akım hızı artış göstererek yaklaşık 21 ml'ye kadar çıkar. Yaşlanma sürecinde ise ortalama akım hızının 9 ml'ye kadar düşmesi normal kabul edilir. Kadınlarda ortalama akım hızı 15ml/saniye - 25 ml/saniye olarak bilinir. Kadınların yaşlanma sürecinde ise herhangi bir azalma görülmediği bilinir.

İşenen toplam idrar miktarı

İşenen toplam idrar miktarı sağlıklı bireylerde, 150 ml ila 500 ml kabul edilebilir. Toplam miktarının doğru bir şekilde analiz edilebilmesi için hastaların, ortalama olarak 150 ml idrar yapmış olması gereklidir. Hastalar, 150 ml'den daha az idrar yapmış ise bu durum idrar yollarında bir sorun olduğunu gösterebilir. Bu nedenle işlemin tekrarlanması gerekli olabilir. 150 ml'den az idrarda, ölçümde hatalar olabilir. 

Normal ve anormal sonuçların yorumu 

Normal ve anormal sonuçların yorumlanabilmesi için değerlerin karşılaştırılması gereklidir. Maksimum akım hızının normalden düşük olması, sağlık problemlerine işaret eder. İdrar akışının kesik olması, ortalama akım hızının normalden yüksek ya da düşük olması ve işenen toplam idrar miktarının düşük olması, idrar yolu problemlerinin olduğunu gösterir. Mesane fonksiyonlarında problem söz konusu olabilir ya da prostat problemleri görülebilir. Bu nedenle çıkan sonuçların multidisipliner yaklaşım ile değerlendirilmesi gerekir.

Üroflowmetri Hangi Durumlarda Yapılır?

Üroflowmetri, özellikle idrar yaparken zorlanma yaşanması halinde uygulanan bir test türüdür. Kişilerde idrar yaparken zorlanma, idrar kaçırma ya da sık idrara çıkma gibi belirtiler görüldüğünde işeme testine başvurulabilir. Özellikle kadınlarda idrar kaçırma belirtileri söz konusu ise ünflowmetri yöntemi ile teşhis önerilir. İşeme testinin uygulandığı durumlar şunlardır:

İdrar yaparken zorlanma

İşeme testi, idrar yaparken zorlanmanın nedeninin belirlenmesi için uygulanabilen bir işlemdir. Kişilerin idrar yaparken zorlanması, idrar yollarında oluşan bir tıkanıklık nedeni ile meydana gelebilir. Prostat büyümesine bağlı olarak da bu gibi problemler görülebilir.

Sık idrara çıkma 

Üroflowmetri, sık idrara çıkma problemi olan hastalar için de uygun bir işlem olarak bilinir. Kişinin mesane boşaltma sürecinin hesaplanması gereklidir. Sık idrara çıkma problemi yaşayan kişiler, genellikle mesaneyi tam olarak boşaltamaz. Bu nedenle de sık sık tuvalet ihtiyacı duyulur.

Kesik kesik idrar yapma

Kesik kesik idrar yapılması halinde de kişilerden işeme testi talep edilebilir. Bu durum, mesane kaslarında meydana gelen bir problem ile alakalı olabilir. Aynı zamanda prostat büyümesi ya da idrar yollarında daralma nedeni ile de idrarın kesik yapılması mümkündür.

Prostat şüphesi

Hastalarda prostat problemleri ile alakalı belirtiler görülmesi halinde durumun teşhis edilebilmesi için işeme testi talep edilebilir. Bu test, kesin tanı konulmasını sağlamasa dahi yardımcı bir tanı testi olarak değerlendirilebilir. Kişinin idrar değerlerinin ölçümü, prostat şüphesinin netleşmesini ya da ortadan kalkmasını sağlayabilir.

Çocuklarda işeme problemleri

Çocuklarda işeme problemleri görülmesi halinde, üroflowmetri ile idrar analizi gerçekleştirilebilir. Bu işlem, ağrısız ve acısız olduğu için çocuklar için uygundur. Özellikle idrar yaparken ağrı ya da yanma hissi varsa ya da sık idrara çıkma problemi söz konusu ise bu işlem ile gerekli kontroller sağlanır. Çocuklarda idrar kaçırma, en sık rastlanan problemler arasındadır. İdrar kaçırma problemi olduğunda da işeme testine başvurulması gerekli olabilir.

Üroflowmetri Kimler için Uygundur?

Üroflowmetri testi, herkes için uygun olan bir işlem olarak bilinir. Özellikle idrar yaparken sorun yaşayan kişiler için uygun olan bir işlem türüdür. Böylelikle idrar yolu problemlerinin teşhis edilmesi mümkün hale gelir. Aynı zamanda kişinin mesane ya da prostat sorunu olup olmadığı hakkında da bilgi sahibi olunur.

Üroflowmetri Kimler için Uygun Değildir?

Üroflowmetri, idrar yolu enfeksiyonu olan hastalar için uygun bir işlem değildir. Aynı zamanda mesanesi dolu olmayan kişilere de bu işlem uygulanamaz. İşlemin yapılabilmesi için mesanenin dolu olması gereklidir. İşeme testinin yapılması uygun olmayan kişiler ve durumlar şöyle sıralanabilir:

İdrar yolu enfeksiyonu olanlar

İdrar yolu enfeksiyonu olan kişilerin işeme testi yaptırmaması gerekir. Enfeksiyon nedeni ile işeme testinde çıkan sonuçlar hatalı olabilir. Bu nedenle doktora enfeksiyon olduğunun bildirilmesi gereklidir. İdrar yolu enfeksiyonu, idrar yaparken yanma hissine ve zorlanmaya neden olduğu için farklı hastalık türleri ile karıştırılabilir. Enfeksiyon tedavi edildikten sonra hastanın problemleri devam ediyorsa test uygulanabilir.

Mesanesi yeterince dolu olmayan hastalar

Mesane yeterince dolu olmadığında test uygulanmamalıdır. Bu gibi durumlarda doktora bilgi verilmelidir ve doktorun önerdiği miktarda su tüketimi gerçekleştirilmelidir. Mesane dolduğunda test uygulanabilir. Kişinin mesanesinin dolu olmaması, idrar yapımını engeller. Aynı zamanda işenen toplam idrar miktarı 150 ml'nin altında olabilir. 150 ml'nin altındaki idrarda hesaplamalarda hata meydana gelebilir.

İşeme yapamayacak durumda olan bireyler 

Mesane kasları tam olarak çalışmayan kişiler ya da nörolojik hastalıkları olan kişiler bu testi uygulayamayabilir. Özellikle tam mesane boşaltımını gerçekleştiremeyen kişilere test uygulanmaması gereklidir. Katater kullanımı gerektiren durumlarda da işeme testi yapılmaz. Bu gibi durumlarda kişilerin farklı test ve tahliller yaptırması gerekli olabilir.

Üroflowmetri Testinin Avantajları Nelerdir?

Üroflowmetri testinin en büyük avantajı, kolay uygulanabiliyor olmasıdır. Kişilerde herhangi bir ağrı ya da acı hissine yol açmadan işlem gerçekleştirilir. İşeme testinin diğer avantajları şunlardır;

• Kısa sürede tamamlanabilmesi
• Erken tanı süreci için faydalı olması
• İşlem sonrasında kişinin günlük yaşantısına devam edebilmesi

Üroflowmetri Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

İşeme testi sonuçları, ölçülen değerlerin kontrolü ile değerlendirilir. İdrar hızı, mesane boşaltım süresi ve diğer ölçümlerin değerleri kontrol edilir. Bu sonuçların belirli bir oranın altında ya da üstünde olması, kişide sağlık problemlerinin olduğunu işaret eder. Hastanın şikayetleri ve bu sonuçlar doğrultusunda, multidisipliner yaklaşım ile değerlendirme gerçekleştirilir. 

Üroflowmetri Öncesi ve Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Üroflowmetri öncesinde mesanenin dolu olmasına dikkat edilmelidir. Aynı zamanda idrar yolu enfeksiyonunun bulunmaması da oldukça önemlidir. İşlem sonrasında kişilerin dikkat etmesini gerektiren ekstra bir durum söz konusu değildir. Sonuçların çıkması ile birlikte hastanın sağlık durumu hakkında bilgilendirme yapılarak gerekli olması halinde tedavi sürecine başlanır.

Üroflowmetri ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Üroflowmetri testi acıtır mı? 

Hayır, işeme testi acı hissine neden olmaz. Kişiler normal bir şekilde tuvaletlerini yapar. Buradaki tek fark ise idrarın, bilgisayara bağlı olan bir kap içerisine yapılıyor olmasıdır. Bu nedenle bazı kişilerde rahatsızlık hissi oluşabilir.

Üroflowmetri kaç dakika sürer? 

Üroflowmetri, ortalama olarak 10 dakika içerisinde gerçekleşmiş olur. Kişinin idrarını ne kadar sürede yapıp teslim ettiği de süreci etkiler. Tahlil teslim edildikten sonra ise sonuçların çıkması beklenir.

Üroflowmetri için aç olmak gerekir mi? 

Bu test için kişinin aç olmasına gerek yoktur. Bu süreçte sıvı tüketimi ile idrarın daha hızlı bir şekilde gelmesi sağlanabilir. Mesanenin dolu olması işlem için yeterlidir.

Üroflowmetri testi kadınlara yapılır mı?

Evet, işeme testi kadınlara yapılan işlem türlerinden birisidir. Bu işlemde kişinin yaşına ya da cinsiyetine göre ayrım yapılmaz. Her yaştan ve cinsiyetten kişiye uygulanır.

Çocuklarda üroflowmetri yapılabilir mi? 

Evet, çocuklarda üroflometri yapılabilir. Çocuklarda idrar problemleri söz konusu ise test uygulanır. Kişinin sağlık problemine bağlı olarak bu tür testler talep edilebilir.

Üroflowmetri sonucu hemen çıkar mı? 

İşeme testi sonuçları genellikle kısa süre içerisinde çıkar. Kişiler idrar tahlili verdikten sonra aynı gün içerisinde ya da bir gün sonrasında sonuçları talep edebilir. Sonuçların alanında uzman hekimler tarafından değerlendirilmesi gereklidir.

Üroflowmetri prostat teşhisinde kullanılır mı?

Evet, işeme testi prostat teşhisinde kullanılabilir. Özellikle kişilerde prostat büyümesi gibi problemler söz konusu ise bu tür testlere başvurulabilir fakat bu, kesin teşhis için yeterli değildir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."