Apse Nedir? Diş Apsesi Tedavisi Nasıldır, Nasıl Geçer?

Diş apsesi, dişlerin içinde, diş etlerinde veya dişleri yerinde tutan kemikte(diş kökünde) bakteriyel enfeksiyon sonucu oluşan irin kesesidir. Periapikal apse, diş kökü ucunda oluşurken, periodontal apse ise diş etlerinde oluşur. Diş ya da diş etinde şiddetli ağrı, kızarıklık, şişlik, çiğneme esnasında ağrı, ağız açmada zorluk, yüksek ateş, kötü tat ve koku gibi şikayetler diş apsesinin belirtileridir. Diş apsesini patlatmanın ağrıyı azaltacağı düşünülsede yeni bakteri oluşumu nedeniyle iltihabın yayılma veya çoğalma riskini artırır.

Apse Nedir?

Apse, vücutta ağız, diş, koltuk altı gibi cilt bölgeleri gibi dokularda dahil olmak üzere vücutta ortaya çıkan, genellikle bakteriyel enfeksiyon kaynaklı olan pembe veya koyu kırmızı görünümdeki keselerdir. Vücudun iyileşmek için enfeksiyonu atmaya çalışmasının bir yoludur. Apselerdeki irinler ölü doku, beyaz kan hücreleri ve bakterilerden oluşur. Apseler vücudun hemen hemen her yerinde ortaya çıkabilmekle birlikte daha çok cilt, cilt altı ve dişlerde görülür. Ciltte ortaya çıkan apseler pembe veya kırmızı renkli, şişkin ve ağrılı olurlar. 

Apse Belirtileri Nelerdir?

Apse, vücudun herhangi bir yerinde oluşabilen ve genellikle bakteriyel bir enfeksiyonun sonucunda meydana gelen, irinle dolu bir kesedir. Vücudun enfeksiyonla savaşma tepkisidir ve bağışıklık sistemi enfeksiyonun yayılmasını engellemek için bu bölgeye beyaz kan hücreleri gönderir. Bu mücadelenin sonucunda ölü dokular, bakteriler ve bağışıklık hücreleri birleşerek irin (iltihap) oluşturur. Bir apse, büyüklüğüne ve bulunduğu yere göre farklı belirtiler gösterebilir, ancak genel olarak ortak bazı işaretleri vardır.

• Şişlik ve Ağrı: Apsenin en belirgin belirtisi, enfeksiyonun olduğu bölgede oluşan şişlik ve genellikle zonklayıcı, keskin bir ağrıdır. Dokunulduğunda hassasiyet artar.
   
• Kızarıklık ve Isı: Apse çevresindeki deri veya doku kızarır ve iltihap nedeniyle normalden daha sıcak hissedilir.
   
• Ateş ve Halsizlik: Vücut enfeksiyonla mücadele ederken bağışıklık sistemi harekete geçer. Bu durum, titremeyle birlikte yüksek ateşe ve genel bir yorgunluk, halsizlik hissine neden olabilir.
   
• İrin Akıntısı: Bazı durumlarda apse, patlayarak içerisindeki irini dışarı atabilir. Bu, kötü kokuya ve tada sahip bir akıntı olarak kendini gösterir.
   
• Lenf Bezi Şişmesi: Vücuttaki lenf bezleri, enfeksiyonla mücadele ettiği için şişebilir ve hassaslaşabilir. Bu özellikle apseye yakın bölgelerde (boyun, koltuk altı vb.) belirgin hale gelir.

Apse Neden Oluşur?

Apse, genellikle bakteriyel bir enfeksiyon sonucu meydana gelir. Vücudun savunma mekanizması, enfeksiyonun yayılmasını önlemek için bakterileri hapseder. Bu süreçte, bağışıklık sistemi hücreleri, ölü dokular ve bakteriler bir araya gelerek irin oluşumuna yol açar.

Apsenin oluşmasına neden olan yaygın durumlar aşağıdaki gibidir;

• Derin Yara ve Kesikler: Cilt üzerinde oluşan derin kesikler veya açık yaralar, dışarıdan gelen bakterilerin dokulara yerleşmesi için ideal bir ortam sağlar. Zamanında temizlenmeyen veya tedavi edilmeyen yaralar, enfeksiyonun derinleşerek apse oluşturmasına neden olabilir.
   
• Kıl Kökü İltihapları: Vücuttaki kıl köklerinin tıkanması veya iltihaplanması sonucu oluşan folikülit, ilerleyerek apseye dönüşebilir. Özellikle terleyen ve sürtünmeye maruz kalan bölgelerde bu durum sıkça görülür.
   
• Tıkanmış Ter veya Yağ Bezleri: Vücuttaki ter veya yağ bezlerinin tıkanması, içeride bakteri birikmesine ve enfeksiyon oluşumuna neden olabilir. Bu durum, cilt altında ağrılı ve sert apselerin oluşmasına yol açar.
   
• Enfekte Diş: Ağız hijyenine dikkat edilmemesi, derin çürükler veya diş yaralanmaları, bakterilerin dişin pulpasına ulaşmasına neden olarak apseye yol açabilir.
   
• Cerrahi Sonrası Enfeksiyonlar: Herhangi bir cerrahi operasyon sonrası, yara bölgesinin yeterince steril tutulmaması veya bağışıklık sisteminin zayıf olması durumunda yara yerinde apse oluşumu riski artar.

Vücudun herhangi bir yerinde oluşan bakteriyel kontaminasyon, apse oluşumunun temel sebebidir. Bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde bu durumun görülme sıklığı daha fazladır.

Apseyi Önlemek İçin Ne Yapmalı?

Apse, genellikle bir enfeksiyonun sonucudur. Bu nedenle, apse oluşumunu önlemenin en etkili yolu, enfeksiyon riskini en aza indirmektir. Hem genel vücut sağlığı hem de ağız hijyeni için geçerlidir.

• Ağız Hijyenine Önem Verin: Diş apselerini önlemenin en önemli adımı, düzenli ve doğru bir ağız bakımıdır. Günde en az iki kez dişlerinizi fırçalayın, diş ipi ve ağız gargarası kullanarak dişleriniz arasında ve diş etlerinde biriken yiyecek artıklarını ve bakterileri temizleyin.
   
• Düzenli Diş Kontrollerini Aksatmayın: Diş hekiminize yılda en az iki kez düzenli kontrol için gidin. Bu kontrollerde, başlangıç aşamasındaki çürükler veya diş eti hastalıkları gibi apseye yol açabilecek sorunlar erkenden tespit edilerek tedavi edilir.
   
• Sağlıklı Beslenin: Şekerli ve asitli yiyecek ve içeceklerin tüketimini azaltın. Bu tür gıdalar, ağızdaki bakteri plağının oluşumunu hızlandırarak çürüklere ve dolayısıyla apse riskine neden olabilir.
   
• Yaralanmalara Karşı Dikkatli Olun: Vücutta oluşabilecek kesik ve yaraları hemen temizleyin ve dezenfekte edin. Derin veya kirli yaralar için mutlaka bir doktora danışın. Bu, yaranın enfeksiyon kapmasını ve apseye dönüşmesini önler.
   
• Bağışıklık Sisteminizi Güçlendirin: Dengeli beslenme, yeterli uyku ve düzenli egzersiz, bağışıklık sisteminizin güçlü kalmasına yardımcı olur. Güçlü bir bağışıklık sistemi, vücudun enfeksiyonlara karşı daha etkili bir şekilde savaşmasını sağlar.
   
• Kronik Hastalıkları Yönetin: Diyabet gibi bağışıklık sistemini zayıflatan kronik hastalıkları olan bireyler, enfeksiyon riskini azaltmak için doktorlarının önerdiği tedavi planına sıkı sıkıya uymalıdır.

Apseye Ne İyi Gelir?

Apse, profesyonel tıbbi müdahale gerektiren ciddi bir enfeksiyondur. Evde uygulanan yöntemler ağrıyı hafifletebilir ancak apsenin temel nedenini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle, bir apse fark ettiğinizde yapılması gereken ilk şey, vakit kaybetmeden bir doktora veya diş hekimine başvurmaktır.

Profesyonel yardım alana kadar ağrıyı hafifletmek ve durumu yönetmek için şunları yapabilirsiniz:

Ilık Tuzlu Su ile Gargara: Özellikle ağız içindeki apseler için etkili bir yöntemdir. Bir bardak ılık suya bir çay kaşığı tuz ekleyip karıştırın. Bu karışımla gargara yapmak, iltihabın akmasına yardımcı olabilir ve geçici bir rahatlama sağlayabilir.

Soğuk Kompres: Şişlik ve ağrıyı hafifletmek için apseli bölgeye dışarıdan soğuk kompres uygulayabilirsiniz. Temiz bir bezi soğuk suya batırıp fazla suyunu sıkın veya buz torbasını havluya sararak 15-20 dakika boyunca ilgili bölgeye tutun.

Ağrı Kesici Kullanımı: Ağrı ve ateşi kontrol altına almak için reçetesiz satılan ağrı kesicilerden faydalanabilirsiniz. Ancak herhangi bir ilacı kullanmadan önce doktorunuza danışmanız önemlidir.

Yumuşak Gıdalar Tüketmek: Özellikle diş apsesi durumunda, apseli bölgeye baskı uygulamamak için katı ve sert yiyeceklerden kaçınarak daha yumuşak gıdalarla beslenmek rahatlatıcı olabilir.

Bu yöntemler semptomları hafifletmek içindir. Bir apseye asla kendiniz müdahale etmeye (sıkmaya veya patlatmaya) çalışmamalısınız. Bu durum, enfeksiyonun daha da yayılmasına ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Asıl tedavi, doktorun apsenin içindeki iltihabı boşaltması ve enfeksiyonu kontrol altına almak için antibiyotik tedavisine başlamasıyla sağlanır.

Diş Apsesi Nedir?

Diş apsesi diş dokularının içinde, çevresinde ya da dişi tutan kemikte görülen, bakteri kaynaklı yerel iltihaptır. İltihap bölgesinde cerahat (irin) birikmesi şeklinde kendini gösterir. Diş apsesi, farklı nedenlerle dişe yakın farklı bölgelerde oluşabilmektedir. Dişin ucundaki apse periapikal apse olarak adlandırılır. Diş etinde oluşan apse ise periodontal apse olarak adlandırılır.

Diş Apsesi Neden Olur?

Bakterinin çeşitli sebeplerle diş ve diş çevresi dokulara girmesi sonucu apse gelişir. Diş çürükleri, dişlerde kırıklar, sürmemiş dişler, dişeti hastalıkları bu sebeplerden bazılarıdır.

Diş apsesi oluşumunu artıracak risk faktörleri de bulunmaktadır.

• Diş ve diş etlerinin uygun bakımı yapmamak diş problemleri riskinizi artırabilir. Sorunlar arasında diş çürümesi, diş eti hastalığı, diş apsesi ve diğer diş ve ağız komplikasyonları yer alabilir.
   
• Tatlı ve gazlı içecekler gibi şeker açısından zengin yiyecekleri sık tüketmek diş apsesi riskini artırabilmektedir.
   
• Ağız kuruluğu diş çürümesi riskini artırabilir.

Diş Apsesi Belirtileri Nelerdir?

Diş apsesi belirtileri genel olarak şu şekilde sıralanabilir;

• Diş ağrısı ya da diş etinde şiddetli ağrı. Ağrı çene kemiği, boyun ve kulağa kadar yayılabilir.
• Kızarıklık
• Şişlik. Yaşanan şişlik yüz, yanak veya boyun bölgesinde nefes alma hatta yutkunma güçlüğüne neden olabilecek şekilde gelişebilir.
• Çiğneme esnasında ağrı
• Ağız açmada zorluk
• Kötü tat ve koku
• Yüksek ateş
• Sıcak veya soğuk yiyecek ve içeceklere karşı hassasiyet

Diş Apsesi Nasıl Teşhis Edilir?

Diş doktoru muayenesi ve radyolojik muayene ile diş apsesi teşhis edilebilir. Diş doktoru muayenesi son derece önemlidir. Diş apsesine benzer belirtiler gösterebilecek başka rahatsızlıklar da mevcut olduğu için muayenede bunların belirlenmesi gerekir.

Diş apsesi teşhisinde genellikle röntgen görüntülemesi kullanılabilir. Enfeksiyonun boyunda diğer bölgelere yayıldığı durumlarda Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntülemesinden de faydalanılabilir.

Diş Apsesi Nasıl Geçer?

Diş apsesi, biriken irinin dışarı atılması için abse toplanan yerin kesi ile boşaltılması ve temizlenmesi yöntemiyle tedavi edilir. Gerekiyorsa apsenin kaynağının giderilmesi için antibiyotik tedavisi, diş eti tedavisi, kanal tedavisi veya diş çekimi uygulanabilir. İşlemler lokal anestezi ile yapılır.

• Diş apsesinin boşaltılması: Diş apsesi küçük bir kesi ile boşaltılır. Bu yöntem genellikle geçici bir çözümdür. Genellikle ek tedavi yapılması gerekmektedir.
   
• Diş çekimi: Kanal tedavisinin işe yaramadığı durumlarda apseden etkilenen diş çekilerek apse boşaltılır.
   
• Kanal tedavisi: Endodontik tedavi yani kanal tedavisi, çeşitli nedenlerle iltihaplanan veya mikroorganizmaların yerleşmesiyle enfekte olan pulpa dokusunun çıkartılarak kanal boşluğunun temizlenmesi, şekillendirilmesi ve doku dostu kanal dolgu maddeleri ile doldurulması işlemidir. Kanal tedavisi ile tedavi edilen diş bakımının doğru yapılması şartıyla ömür boyu kullanılabilir.
   
• İlaç tedavisi: Enfeksiyon apseli bölge ile sınırlıysa antibiyotik tedavisine ihtiyaç olmayabilir. Ancak enfeksiyonun diğer dişlere ya da yakın bölgeye yayıldığı durumlarda antibiyotik tedavisi uygulanabilmektedir.

Apse Türlerine Göre Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Apsenin tedavisi, apsenin vücutta bulunduğu yere, boyutuna ve yol açtığı enfeksiyonun şiddetine bağlı olarak değişir. Apsenin tedavisindeki temel amaç, enfeksiyonun kaynağını ortadan kaldırmak ve birikmiş olan irini (iltihabı) vücuttan güvenli bir şekilde boşaltmaktır.

Cilt ve yumuşak doku apseleri

Bu tür apseler, en sık görülen apse çeşitleridir. Genellikle ciltte, koltuk altında, kasıkta veya kıl köklerinin olduğu bölgelerde oluşurlar.

Drenaj ve Temizlik: Cilt apselerinin tedavisinde en etkili yöntem, cerrahi drenajdır. Doktor, lokal anestezi altında apse üzerinde küçük bir kesik açarak içerideki irini boşaltır. Bu işlem, apsenin neden olduğu ağrı ve basıncı anında ortadan kaldırır. Drenaj sonrası apse boşluğu steril bir solüsyonla temizlenir.

Antibiyotik Tedavisi: Drenaj işlemi, enfeksiyonun ana kaynağını gidermek için yeterli olsa da, bazı durumlarda enfeksiyonun yayılmasını engellemek veya tekrarlamasını önlemek için antibiyotik tedavisi başlanabilir. Bu özellikle büyük apselerde veya bağışıklık sistemi zayıf olan hastalarda önemlidir.

İç organ apseleri

Akciğer, karaciğer veya beyin gibi iç organlarda oluşan apseler, hayati risk taşır ve hastane ortamında tedavi edilmelidir.

İlaç Tedavisi: Antibiyotikler, iç organ apselerinde tedavinin temelini oluşturur. Apsenin türüne ve neden olan bakteriye göre uygun antibiyotikler seçilir ve genellikle damardan verilir.

Minimal İnvaziv Drenaj: Görüntüleme yöntemleri (ultrasonografi veya bilgisayarlı tomografi) rehberliğinde, apsenin içine bir iğne veya ince bir kateter yerleştirilerek irin boşaltılır. Bu yöntem, açık cerrahiye göre daha az risk taşır.

Cerrahi Müdahale: Apse büyükse, kritik bir bölgede yer alıyorsa veya drenajla boşaltılamıyorsa, apsenin tamamen çıkarılması için cerrahi operasyon gerekebilir.

Her durumda, apse tedavisi mutlaka bir sağlık uzmanı tarafından yapılmalıdır. Kendi başına apseye müdahale etmek, enfeksiyonun yayılmasına ve daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Apse ve Diş Apsesi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Diş apsesi öldürür mü?

Eğer apse doktor tarafından tedavi edilmezse baş-boyun bölgesindeki diğer alanlara yayılabilir. Hastanın nefes almasını engelleyecek bir şişlik hayati tehlike arz eder. Septisemi denen enfeksiyonun kan dolaşımına katılarak tüm vücuda yayılması durumu da ölümcüldür.

Diş apsesi patlaması tehlikeli midir?

Apsenin patlaması cerahatin (irin) akarak hastanın rahatlaması açısından olumlu olabilir. Ancak enfeksiyonun geçtiği anlamına gelmez. Mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Evde diş apsesi patlatma yapılabilir mi?

Apseyi asla patlatmayın. İltihabı boşaltmanın ağrıyı azaltacağı düşünülse de ortama yeni bakteri ekleme riski çok yüksektir. Bu da iltihabı daha da artırabilir.

Diş apsesi kaç günde geçer?

Diş apsesi kendi kendine geçmez. İltihabın dışarı akması durumunda ağrı ve şişlik azalır ve kişi iyileştiğini düşünebilir. Ancak bir diş hekimi tarafından müdahale edilmedikçe apse tekrarlayacaktır.

20’ lik diş apsesi tedavisi nasıldır?

Antibiyotik kullanımını takiben iltihaba sebep olan diş çekilir.

Diş apsesi boşaltılması nasıl yapılır?

Apsenin geliştiği bölgeye lokal anestezi verilir. Ağrının giderilmesini takiben iltihaplı bölge steril şartlar altında temizlenir.

Diş apsesi tedavi edilmezse ne olur?

Diş apsesi tedavi edilmeden geçmez. Apse patlarsa, ağrı azalabilir. Ağrının azalması sorunun ortadan kalktığı anlamına gelmemektedir.

Diş apsesi tedavi edilmezse enfeksiyon çene ve boyun bölgesine yayılabilir. Hatta tedavi edilmeyen diş apsesi vücuda yayılarak hayatı tehdit eden bir enfeksiyon olan sepsis gelişmesine yol açabilmektedir.

Zayıf bir bağışıklık sistemine sahip kişilerde tedavi edilmeyen diş apsesi enfeksiyonun yayılma riskini artırmaktadır.

Diş apsesi evde nasıl geçer?

Diş apsesi muhakkak doktor tarafından tedavi edilmelidir. Ancak doktora gidene kadar yaşanan şikayetleri azaltmak için evde uygulanabilecek basit yöntemler bulunmaktadır.

• Diş apsesi nedeniyle yaşanan ağrıların kontrolü için ağrı kesici ilaçlar kullanılabilir.
• Ağrının daha da artmaması için sıcak veya soğuk yiyecek- içeceklerden kaçınılmalıdır.
• Mümkünse diş apsesinin olmadığı taraf kullanılarak yumuşak yiyecekler tüketilmelidir.
• Yumuşak bir diş fırçası kullanılmalıdır. Geçici olarak etkilenen dişin etrafında diş ipi kullanmaktan kaçınılmalıdır.

Apse nedir, neden çıkar?

Apse, vücudun enfeksiyonla savaşmak için oluşturduğu, irinle dolu iltihaplı bir kesedir. Genellikle bakteriyel bir enfeksiyonun sonucunda meydana gelir. Bakterilerin bir dokuya girmesiyle bağışıklık sistemi harekete geçer ve bu bölgeye beyaz kan hücreleri gönderir. Bu mücadelenin sonucunda ölü dokular, bakteriler ve bağışıklık hücreleri bir araya gelerek irini oluşturur.

Apse nasıl yok edilir?

Apse, genellikle bir sağlık uzmanı tarafından cerrahi drenaj (boşaltma) yoluyla yok edilir. Doktor, apsenin üzerini açarak içeride birikmiş olan irini boşaltır. Bu işlem, hem ağrıyı hafifletir hem de enfeksiyonun kaynağını ortadan kaldırır. Drenajın ardından doktor, enfeksiyonun tekrarlamaması için antibiyotik tedavisi başlatabilir.

Apse kaç gün sürer?

Apsenin süresi, boyutuna ve tedavi edilip edilmediğine bağlıdır. Tedavi edilmeyen bir apse, haftalarca sürebilir ve daha ciddi sorunlara yol açabilir. Uygun tıbbi müdahale ile apse genellikle birkaç gün içinde iyileşmeye başlar. Ağrı ve şişlik hızla azalır.

Şişmiş apseye ne iyi gelir?

Şişmiş apse için en iyi geçici çözüm, profesyonel yardım alana kadar ağrıyı hafifletmektir. Ilık tuzlu su ile gargara yapmak (ağız içi apselerde) veya şiş bölgeye dışarıdan soğuk kompres uygulamak ağrıyı ve şişliği azaltabilir. Ancak bu yöntemler tedavi edici değildir ve mutlaka bir doktora danışılmalıdır.

Antibiyotikle apse kaç günde geçer?

Antibiyotikler, apsenin neden olduğu enfeksiyonu kontrol altına almaya yardımcı olur. Ancak tek başına antibiyotik tedavisi, içeride birikmiş olan irini boşaltamaz. Bu nedenle genellikle antibiyotik tedavisiyle birlikte cerrahi drenaj da yapılır. Bu kombinasyonla apse, genellikle 5 ila 7 gün içinde önemli ölçüde iyileşme gösterir.

Diş apsesi için evde ne yapılır?

Diş apsesi, evde uygulanan yöntemlerle tedavi edilemez. Geçici rahatlama için ılık tuzlu suyla gargara yapılabilir. Ancak apse, diş hekimi tarafından tedavi edilmedikçe enfeksiyon ilerlemeye devam edecektir. En kısa zamanda diş hekiminize başvurmanız şarttır.

Deri altı apse neden olur?

Deri altı apseler, genellikle kıl köklerinin veya ter bezlerinin enfeksiyon kapması, küçük bir kesik veya yara yoluyla bakterilerin deri altına girmesi sonucu oluşur. Vücudun enfeksiyonla mücadelesi sırasında irin birikimiyle apse meydana gelir.

Apse kendiliğinden iyileşir mi?

Çok küçük apseler bazen kendiliğinden patlayabilir ve iyileşebilir. Ancak büyük ve derin apselerin kendi kendine iyileşmesi pek olası değildir. Tedavi edilmeyen bir apse, enfeksiyonun vücuda yayılmasına, hatta sepsise kadar varan ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle apseyi ciddiye almak ve tıbbi yardım almak hayati önem taşır.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."