İnterstisyel Sistit Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

İnterstisyel sistit (ağrılı mesane sendrımu), mesanede bir enfeksiyon belirtisi olmadan mesane duvarının iltihaplanmasıyla ortaya çıkan rahatsızlıktır. 30 ila 40 yaş arasındaki kadınlarda daha sık görülür. Ağrılı mesane sendromu olarak da adlandırılan bu durum kişide sürekli olarak tuvalete çıkma ihtiyacına neden olur. Tedavi edilmezse ciddi böbrek sorunlarına yol açabilir.

İnterstisyel Sistit Nedir?

İnterstisyel sistit, mesane dokusunda bakteriyel bir enfeksiyon olmadığı halde kişilerde kronikleşen pelvik ağrıları ve sürekli idrara çıkma ihtiyacı hissettiren problemdir. Mesane iç yüzeyini kaplayan koruyucu glikozaminoglikan tabakasının hasar görmesiyle ortaya çıkar. İnterstisyel sistit kronik bir durumdur ve klasik sistit türlerinden farklı şekilde seyreder. 

İnterstisyel Sistit Belirtileri Nelerdir?

İnterstisyel sistit; sık idrara çıkma, kasık ağrısı ve idrar yaparken yanma ya da ağrı hissi belirtileri gösterir. Bu süreçte özellikle gece uyku esnasında kişinin idrara çıkma ihtiyacı artış gösterir.

Ağrılı mesane sendromu belirtileri şunlardır;

• Sık idrara çıkma
• İdrar yaparken ağrı
• Mesane ve kasık bölgesinde ağrı
• Mesane doldukça artan ağrı
• Gece sık idrara çıkma

Sık idrara çıkma

Sık idrara çıkma, mesane kapasitesinin esnekliğini kaybetmesi ve hassaslaşması nedeniyle ortaya çıkan bir belirtidir. Kişilerin mesanesi tam dolmasa dahi tuvalete çıkma isteği oluşur. Tedavi edilmeyen hastalarda bu durum ilerleyen süreçlerde daha şiddetli hale gelebilir ve idrar kaçırma gibi problemlere yol açar. 

İdrar yaparken ağrı

İdrar yaparken ağrı hissinin yaşanması, mesane içindeki idrarın tahriş olmuş mesane duvarına temas etmesi ile oluşur. Bu süreçte idrar yaparken yanma hissi de ortaya çıkabilir.

Mesane ve kasık bölgesinde ağrı

Mesane ve kasık bölgesinde ağrı oluşumu özellikle göbek deliğinin alt kısımlarına doğru hissedilir. Oluşan ağrı bel bölgesine doğru yayılım gösterebilir. 

Mesane doldukça artan ağrı

Mesane doldukça ağrı hissinin artması, idrar torbasının hacminin artarak mesane duvarındaki sinir uçlarını uyarmasına bağlı olarak oluşan bir durumdur. Kişiler idrarlarını tuttukça ağrı şiddetlenir ve sık idrara çıkma ihtiyacı bu nedenle de oluşabilir. 

Gece sık idrara çıkma

İnterstisyel sistit hasta yorumları değerlendirildiğinde, özellikle gece uyku esnasında tuvalete gitme ihtiyacının arttığı görülür. Bu süreçte kişiler sürekli olarak uykularından uyanır ve böylelikle kronik yorgunluk, uyku bozuklukları ya da kas ağrıları gibi farklı sağlık problemleri de ortaya çıkar. 

İnterstisyel Sistit Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

İnterstisyel sistit; mesane tabakasındaki bozulmalar, sinirsel duyarlılık ve bağışıklık sistemi reaksiyonları gibi nedenlerle ortaya çıkar. Hastalığın olası nedenleri ve risk faktörleri şunlardır;

• Mesane duvarındaki bariyerin bozulması: Mesane iç yüzeyini idrardaki toksik maddelerden koruyan glikozaminoglikan tabakasındaki hasar oluşumu. 
   
• Mesane iç yüzeyindeki hassasiyet: Mesanedeki hücrelerin aşırı aktifleşerek histamin salgılaması, dokularda ödem oluşumuna ve ağrı hissine yol açar. 
   
• Sinir sistemindeki değişiklikler: Mesaneye zarar veren omurilik ve omurilik çevresinde bulunan sinirlerde iletim bozuklukları olduğunda mesane doluluğu ağrıya yol açmasa dahi beyne ağrı sinyalleri gönderilmesine neden olabilir.
   
• Bağışıklık sistemiyle ilişkili faktörler: Vücudun kendi dokularına karşı saldırdığı otoimmün hastalıklar, mesane duvarında iltihaplanmalara yol açabilir.
   
• Geçirilmiş mesane enfeksiyonları: Geçmişte tekrarlayan veya şiddetli seyreden idrar yolu enfeksiyonu, mesane dokusunda kalıcı hasarlara neden olarak interstisyel sistit oluşumunu tetikleyebilir.

İnterstisyel Sistit Tanısı Nasıl Konulur?

İnterstisyel sistit tanısı, hastanın klinik öyküsünün dinlenmesi, idrar kültürü ve sistoskopi ile kontrollerin yapılması sonrasında konulur. Fakat benzer belirtilere neden olan ürolojik problemler söz konusu ise ayırıcı tanı yöntemlerine başvurulması gerekli olabilir. 

İnterstisyel sistit nasıl teşhis edilir?

İnterstisyel sistit, kişinin fiziki muayenesi ve idrar tahlili vermesi ile teşhis edilir. Bu süreçte üroloji alanında uzmanlaşmış hekimler idrar kültürü sonuçlarını değerlendirir ve sistoskopi ile mesane kapasitesini ölçer. Aynı zamanda doku içerisinde kanlanma olup olmadığı da göz önüne alınarak kişilere tanı konulur. 

İnterstisyel sistit ile idrar yolu enfeksiyonu arasındaki fark nedir?

İnterstisyel sistit ile idrar yolu enfeksiyonu arasındaki fark; idrar yolu enfeksiyonunda idrar kültüründe bakteri üremesi ve antibiyotik tedavisi ile iyileşme görülürken; interstisyel sistitte bakteri bulunmaması ve antibiyotik kullanımı ile tedavinin sağlanamaması olarak açıklanabilir.

İnterstisyel Sistit ve Ağrılı Mesane Sendromu

İnterstisyel sistit ve ağrılı mesane sendromu aynı sağlık problemini kapsayan terimlerdir. Bu nedenle aralarında herhangi bir fark yoktur ve iki terimin kullanımı da doğru kabul edilir.

Ağrılı mesane sendromu nedir?

Ağrılı mesane sendromu, mesane bölgesinde rahatsızlık, basınç ve ağrı hissinin oluşması ile ortaya çıkan bir sağlık problemi olarak bilinir. Bu sağlık problemi, kişilerin idrar tutma kapasitesinin düşmesine ve yaşam kalitesinde olumsuz etkilere yol açar.

İnterstisyel Sistit Tedavisi Nasıl Yapılır?

İnterstisyel sistit tedavisi; mesane iç duvarındaki hasarlı bölgeyi onararak, pelvik bölgedeki inflamasyonu azaltarak ve diyetler ile yapılır. Ağrılı mesane sendromu tedavisi için gerekli olması halinde fizik tedavi sürecine başlanması ve mesane eğitimi alınması da mümkündür.

• Yaşam tarzı değişiklikleri: Stres yönetimi sağlanması ve düzenli olarak egzersiz yapılması, tedavi sürecinin desteklenmesi açısından oldukça önemlidir. Aynı zamanda tetikleyici besinlerden ve etkenlerden uzak durulması da belirtilerin hafiflemesini sağlar. 
   
• Beslenme düzenlemeleri: Asitli, baharatlı ve kafeinli gıdalar kısıtlanarak mesanede tahrişin önlenmesi hedeflenir. Gerekenden fazla sıvı alımı ise idrar kaçırma probleminin artmasına neden olabilir.
   
• Mesane eğitimi: Belirli zaman aralıklarıyla tuvalete gitmeyi ve aşamalı olarak idrar tutma süresini artırmayı hedefleyen bazı egzersizler ile eğitim gerçekleşir. Bu yöntem aşırı aktif mesane sendromunun tedavi sürecinde de uygulanır. Böylelikle mesane sağlığı da korunmuş olur.
   
• Fizik tedavi: Pelvik taban kaslarındaki spazmları ve gerginliği gidermeye yönelik olarak bazı egzersizler yapılır. Bu süreçte pelvik taban hastalıkları riski de azaltılmış olur.
   
• İntravezikal tedavi: Sistoskopi aracılığıyla veya kateter yardımıyla direkt olarak mesane içine ilaç verilerek inflamasyonun azaltılması sağlanır. Interstisyel sistit intravezikal tedavi yöntemleri ile kişide ortaya çıkacak yan etkileri ve hastalığın belirtilerini minimuma indirgenir.
   
• Hekim kontrolünde medikal tedavi: Ağrı hissini azaltmaya yardımcı ağrı kesiciler veya mesane koruyucu interstisyel sistit tedavisinde kullanılan ilaçlar ile belirtilerin hafifletilmesi mümkündür.

İnterstisyel Sistit Diyeti

İnterstisyel sistit diyeti, idrar yapısal dengesini bozacak ve mesane duvarına zarar verebilecek gıdaların beslenme düzeninden çıkarılmasıdır. Böylelikle mesanede tahriş riskinin azaltılması hedeflenir. Doğru ve istikrarlı bir şekilde bu diyetin uygulanması ağrıların hafifletilmesini sağlarken aynı zamanda sürekli idrara çıkma hissini de azaltır. 

İnterstisyel sistit diyeti nasıl olmalı?

İnterstisyel sistit diyeti; asitsiz, işlenmemiş ve koruyucu madde içermeyen taze gıdaların tüketilmesi ile uygulanır. Daha doğal besinler tüketilmesi önerilir. Aynı zamanda bol su tüketimi ile mesane sağlığı korunur ve idrar yapısı dengelenir. 

İnterstisyel sistitte hangi yiyeceklerden kaçınılmalı?

Ağrılı mesane sendromu diyeti uygulanırken; domates, kahve, çikolata, alkollü içecekler, yapay tatlandırıcılar, acı ve baharatlar gibi mesane duvarına zarar verebilecek besinlerin tüketiminden kaçınılmalıdır. İnterstisyel sistit diyet listesi içerisinde yer alan besinlerin tüketimi ise alevlenme dönemlerinin sıklığının azalmasını sağlar. 

Kronik İnterstisyel Sistit

Kronik interstisyel sistit, uzun süreli ve alevlenme dönemleri ile seyreder. Tedavilere karşı dirençli bir sistit türü olarak bilinir. Bu süreçte hastaların semptom takibini düzenli sürdürmeleri gereklidir. Bu süreçte interstisyel sistit ilaçları haricinde farklı tedavi yöntemlerine başvurulabilir.

Kronik interstisyel sistit nasıl yönetilir?

Kronik interstisyel sistit; medikal tedavi, diyet ve pelvik fizyoterapi ile gerçekleştirilir. gerekli durumlarda mesane hastalıkları tedavisinde yararlanılan enjeksiyon uygulamalarına başvurulması mümkündür. Düzenli doktor kontrolleri, hastalığın alevlenme dönemlerinde azalmaya yardımcıdır. 

Erkeklerde İnterstisyel Sistit

İnterstisyel sistit, kadınlara kıyasla erkeklerde daha nadir görülen bir sağlık problemidir. Bu durum bazen kronik prostat ya da prostat iltihabı ile karıştırılabilir. Böylelikle teşhis ve tedavi sürecinde gecikmeler yaşanır. Erkeklerde interstisyel sistit; testislerde, penis kökünde ve makat bölgesinde hissedilen ağrılara neden olur.

Erkeklerde interstisyel sistit belirtileri nelerdir?

Erkeklerde interstisyel sistit belirtileri, testisler ile anüs arasındaki bölgede ağrı hissi, cinsel ilişki sonrasında ve boşalma esnasında rahatsızlık ve idrar yaparken yanma şeklinde ortaya çıkar. Bazı vakalarda belirtiler mesane kanseri ile benzerlik gösterebilir. Bu iki durumun değerlendirilebilmesi için ayırıcı tanı yöntemlerine başvurulur ve detaylı tetkikler yapılır. 

İnterstisyel Sistit İçin Hangi Bölüme ve Doktora Gidilmeli?

İnterstisyel sistit ve ağrılı mesane sendromu şüphesi söz konusu ise kişilere kesin tanı konulabilmesi ve tedavi sürecinin planlanması için hastanelerin üroloji bölümünden randevu alınmalıdır. Gerekli sistoskopi ve fiziksel muayene süreçleri bu alanda gerçekleştirilir.

İnterstisyel Sistit ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

İnterstisyel sistit tamamen geçer mi?

İnterstisyel sistit tamamen ortadan kalkan bir hastalık değildir. Fakat yaşam tarzı değişiklikleri, tedaviler ve diyet ile semptomların hafifletilmesi mümkün hale gelir. İnterstisyel sistit tedavisi sayesinde bazı dönemlerin belirti görülmeden atlatılması sağlanabilir.

İnterstisyel sistit ağrısı nasıl hafifletilir?

İnterstisyel sistit ağrısı, sıcak uygulamaları ve pelvik taban egzersizleri ile hafifletilebilir. Aynı zamanda bol su tüketimi ve doktorların reçete ettiği ilaçların kullanımı ile de ağrı hissinde hafifleme meydana gelir. Ağrının şiddetlenmesini önlemek için tetikleyici besinlerin tüketiminden kaçınılmalıdır. 

İnterstisyel sistit tekrarlar mı?

İnterstisyel sistit kronik bir duruma dönüşebilir ve bu nedenle tekrarlanma riski yüksek olarak bilinir. Özellikle stres, yanlış beslenme, üşütme veya idrar yolu enfeksiyonu gibi nedenlere bağlı olarak tekrar edebilir.

İnterstisyel sistit yaşam kalitesini etkiler mi?

Evet, interstisyel sistit sürekli idrar ihtiyacı ve kronik ağrı nedeniyle uyku düzeninden sosyal yaşama kadar birçok alanda olumsuz etkilere neden olabilir. Erken dönemde başlanan tedavilerle kişinin yaşam kalitesinin artırılması hedeflenir.

İnterstisyel sistit bitkisel tedavi ile geçer mi?

İnterstisyel sistit bitkisel tedavi ile iyileşme gösteren bir sağlık problemi değildir. Alternatif tıp yöntemleri ile bu durumun tamamen iyileşmesi beklenmez. Ağrılı mesane sendromu bitkisel tedavisi bazı bitki çaylarının kullanımı olarak bilinir. Fakat bitki çaylarının bazılarının yapısı asidiktir ve bu durum mesane dokusundaki hassasiyetin artmasına neden olabilir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."