Pulmoner Ödem (Akciğer Ödemi) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Pulmoner ödem, akciğer dokusunda sıvı birikmesine bağlı olarak ortaya çıkan ve solunum problemlerine neden olan bir akciğer hastalığıdır. Akciğer ödemi olarak da adlandırılan bu hastalık, özellikle kalp hastalıkları ile bağlantılı olarak ortaya çıkar. Akciğerlerde sıvı birikimine neden olduğu için oksijenin kana karışmasını zorlaştırmaktadır.

Pulmoner Ödem Nedir?

Pumoner ödem, akciğer ödemi olarak da adlandırılan bir akciğer hastalığıdır. Genellikle akciğerde yer alan ve alveol adı verilen hava keseciklerinde sıvı birikmesi olarak tanımlanır. Solunum fonksiyonlarının bozulmasına neden olur ve vücuttaki gaz alışverişi bu durumdan etkilenir. Pulmoner ödem nedeni ile kişilerde kalp çarpıntısı ve göğüs sıkışması gibi bazı belirtiler ortaya çıkar.

Pulmoner Ödem Çeşitleri Nelerdir?

Akciğer ödemi, ödem oluşumuna neden olan hastalıklara bağlı olarak farklı türlere ayrılır. Akciğerde sıvı birikmesine yol açabilecek farklı sağlık problemleri vardır. Genellikle kalp hastalıkları nedeni ile kişilerde pulmoner ödem oluşumu gözlemlendiği bilinir.

Akciğer ödemi türleri aşağıdaki gibidir;

Kardiyojenik pulmoner ödem (kalp kaynaklı)

Kardiyojenik pulmoner ödem türü, kalbin kanı yeterince pompalayamaması nedeni ile akciğerde ödem oluşmasıdır. Bu türün görülmesinin temel nedeni ise kalp yetmezliği olarak bilinir. Kalp kaslarının zayıflaması ve kalp kapakçıklarında bazı problemlerin görülmesi halinde akciğerde yer alan damarlarda basınç artış gösterir. Bu durumda ise sıvı, damarın dışına çıkarak ödem oluşumunu tetikler. Mitral kapak yetmezliği nedeni ile de bu akciğer ödemi türü ortaya çıkabilir.

Kardiyojenik olmayan (non-kardiyojenik) pulmoner ödem

Kardiyojenik olmayan türler, kalp hastalıkları ile değil genellikle akciğer hastalıkları ile alakalıdır. Akciğer dokusunun hasar görmesine bağlı olarak bölgede ödem oluşumu meydana gelir. Akciğer enfeksiyonu, travmalar, toksik maddelerin solunumuna maruz kalma ve ciddi akciğer hastalıkları nedeni ile non kardiyojenik akciğer ödemi oluşur. Özellikle pulmoner fibrozis gibi akciğer hastalıklarına bağlı olarak bu tür ortaya çıkabilir.

Hipertansif akciğer ödemi

Kan basıncının ani bir şekilde yükselmesiyle akciğer damarlarında basınç oluşması, hipertansif akciğer ödemi olarak bilinir. Genellikle yüksek tansiyon hastalarında bu ödem türü görülür. Kan basıncının ani bir şekilde yükselmesi, kalbe zarar verir ve damarları etkiler. Bu nedenle yüksek tansiyon hastalarının ilaçlarını düzenli olarak kullanması ve doktor kontrollerini aksatmaması oldukça önemlidir.

Yüksek irtifa pulmoner ödemi

Düşük rakımlı bölgelerden yüksek rakımlı bölgelere çıkılması, oksijen seviyesinin düşmesine neden olarak yüksek irtifa pulmoner ödemi türünün oluşma riskini artırır. Yüksek rakımlı bölgelere çıkıldığında kişinin oksijen seviyesi düşer ve damarlarda basınç artar. Dağcılık vb. sporlar ile uğraşan kişilerde de bu duruma rastlanma riski artış gösterebilir.

Nörojenik pulmoner ödem

Merkezi sinir sistemini etkileyen hastalıklar nedeniyle kişilerde nörojenik akciğer ödemi meydana gelebilir. Beyin hasarı ve kafa travması gibi durumlarda bu ödem türünün ortaya çıkma ihtimali artış gösterir. Oldukça tehlikeli bir tür olarak değerlendirilir ve düzenli takip gerektirir.

Akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS) ile ilişkili pulmoner ödem 

Akut solunum sıkıntısı sendromu nedeni ile kişilerde akciğer ödemi meydana gelebilir. ARDS genellikle akciğer hastalıkları nedeni ile ortaya çıkar. Özellikle akciğer enfeksiyonu gibi problemler, ARDS oluşumuna neden olarak pulmoner ödem oluşturur. En tehlikeli akciğer hastalıklarından birisi olarak değerlendirilir.

Pulmoner Ödem (Akciğer Ödemi) Nedenleri Nelerdir?

Akciğer ödemi nedenleri özellikle kalp hastalıkları ile ilişkilendirilir. Kalbin kanı yeterince pompalayamaması, ödem oluşumuna yol açar. Özellikle mitral kapak yetmezliği ve konjestif kalp yetmezliği gibi sağlık problemleri, akciğer ödemi nedenleri arasında yer alır. Bunların yanı sıra pulmoner hipertansiyon nedeniyle de akciğerde ödem oluşumu gözlemlenebilir. 

Pulmoner ödem, genetik yatkınlığa bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Özellikle kalp ve akciğer hastalıklarına genetik yatkınlık söz konusu ise bu durumun ortaya çıkma riski artış gösterebilir. Aynı zamanda kalp kası iltihabı nedeniyle de kalp yeterince kan pompalayamaz ve ödem oluşumu tetiklenebilir.

Pulmoner Ödem Belirtileri Nelerdir? 

Pulmoner ödem belirtileri arasında ilk sırada solunum fonksiyonu problemleri yer alır. Akciğer ödemi, kişide nefes darlığının ortaya çıkmasına yol açar. Bu süreçte solunum hızlanır ve öksürük problemi meydana gelir. Hastalığın ilerlemesi halinde ise şiddetli terlemeler görülür ve bazı kişilerde dudak morarması gibi belirtiler ortaya çıkar. Halsizlik ve yorgunluk da bu sürece eşlik eder.

• Solunum problemleri
• Nefes darlığı
• Öksürük
• Şiddetli terleme
• Dudak morarması

Pulmoner Ödem Acil Bir Durum mudur? 

Akciğer ödemi genellikle acil müdahale gerektiren bir durum olarak değerlendirilir. Kişilerde solunum problemlerinin ortaya çıkmasına neden olduğu için hastalığın tedavisine erken dönemde başlanmalıdır. Aksi halde solunum yetmezliği şiddetli seviyelere ulaşabilir. Vücuttaki gaz alışverişi kesilir ve kalp, kan pompalayamayacak kadar güçsüzleşebilir. 

Pulmoner Ödem Nasıl Teşhis Edilir? 

Hastalığın teşhis edilebilmesi için öncelikle fiziki muayene gereklidir. Bu süreçte kişinin sağlık geçmişi, aile öyküsü ve ortaya çıkan semptomlar hakkında bilgi edinilir. Fiziki muayene gerçekleştikten sonra ise kalbin çalışma durumunun değerlendirilebilmesi için hastalardan ekokardiyografi talep edilir. Akciğer grafisi ile de akciğerde sıvı birikimi olup olmadığı değerlendirilir. Bu süreçte hastalardan kan tahlili de talep edilebilir. Gerekli değerlendirmeler gerçekleştikten sonra ise hastalara tanı konulması mümkün hale gelir. 

Pulmoner Ödem (Akciğer Ödemi) Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Pulmoner ödem tedavisi için öncelikle ilaç kullanımı önerilir. İlaç kullanımı ile biriken sıvının atılması hedeflenir. Fakat hastaya uygulanacak olan tedavi yöntemleri, hastalığın ve ortaya çıkan belirtilerin şiddetine göre değişkenlik gösterir. Kalp damarlarında oluşan tıkanıklıklar şiddetli ise koroner anjiyoplasti uygulaması ile tedavi gerçekleştirilebilir. Böylelikle damarlar açılır ve biriken sıvının dışarı atılması sağlanır. 

Akciğer ödemi tedavisi için uygulanabilecek farklı yöntemler de söz konusudur. Bazı hastalarda solunum fonksiyonlarındaki bozulmalar şiddetli olabilir. Bu gibi durumlarda solunum fonksiyonlarının desteklenmesi gerekir. Hiperbarik oksijen tedavisi ile gerekli destek sağlanabilir. 

Akciğer Ödeminin Olası Komplikasyonları Nelerdir?

Hastalığın tedavi edilmemesi halinde akciğer ödemi komplikasyonları görülebilir. Tedavi edilmeyen ödem, ilerleyen süreçte kalbi ve akciğer fonksiyonlarını daha fazla etkilemeye başlar. Akciğer dokusu bu süreçte kalıcı hasar alabilir. Kalpte ritim bozuklukları meydana gelebilir ve organ hasarı ortaya çıkar. Kişinin genel sağlık durumu da etkilenmeye başlar ve ilerleyen süreçte ise yoğun bakım desteğine ihtiyaç duyulabilir.

Pulmoner Ödemden Korunmak için Dikkat Etmeniz Gerekenler Nelerdir?

Pulmoner ödemden korunmak için bazı yaşam tarzı değişiklikleri yapılmalıdır. Sağlıklı ve dengeli beslenme düzeni benimsenmelidir. Gün içerisinde hafif egzersizler yapılmalıdır. Aynı zamanda; alkol, sigara ve diğer zararlı maddelerin kullanımından kaçınılması gereklidir. Tuz tüketimi de hastalığın tetiklenmesine yol açabilir. Bu nedenle tuz tüketiminin sınırlandırılması önerilir. Pulmoner ödemden korunabilmek için kalp ve akciğer sağlığını korumak gerekir.

Pulmoner Ödem ile Karışabilen Diğer Hastalıklar Nelerdir?

Pulmoner ödem meydana geldiğinde kişilerde solunum problemleri ortaya çıktığı için bu durum KOAH gibi bazı hastalık türleri ile karıştırılabilir. Akciğer ödemi belirtileri, farklı hastalık türlerinin belirtileri ile benzerdir. Pulmoner ödem ile karıştırılabilen diğer hastalık türleri şöyle bilinir:

Astım krizi ve KOAH alevlenmesi 

Astım krizi ve KOAH alevlenmesi, bazı solunum problemlerine neden olur. Özellikle nefes darlığı gibi belirtiler bu süreçte ortaya çıkar. Astım krizi geçiren kişilerde bronşlar daralır ve hastanın nefes alması zorlaşır. Aynı zamanda astım problemi olan kişilerde hırıltılı solunum ve öksürük görülür. Bu durum ise akciğer ödemi ile karıştırılabilir.

KOAH hastalığı ise genellikle sigara tüketimine bağlı olarak ya da toksin maddelerin solunumu nedeni ile ortaya çıkar. KOAH, direkt olarak sigara ile ilişkilendiriliyor olsa da hiç sigara tüketmeyen kişilerde de bu hastalığın görülme ihtimali vardır. Uzun süre boyunca sigara dumanına maruz kalınması da KOAH hastalığının tetikleyicisi olarak değerlendirilebilir. KOAH hastalarında nefes darlığı sürekli olarak görülen bir durumdur. Fakat alevlenme döneminde ortaya çıkan belirtiler, hastalığın pulmoner ödem ile karıştırılmasına neden olabilir.

Akciğer embolisi 

Akciğer embolisi, akciğer damarlarında pıhtı oluşması ve damarların pıhtı nedeni ile tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Akciğer dokusuna giden kan akışı azalmaya başlar ve bu durum, ani nefes darlığına yol açar. Aynı zamanda kişilerde göğüs ağrısı gibi belirtiler de ortaya çıktığı için bu durum akciğer ödemi ile karıştırılabilir.

Zatürre ve diğer akciğer enfeksiyonları 

Zatürre ve diğer akciğer enfeksiyonları, nefes darlığına yol açar. Solunum problemlerine neden olur ve göğüste ağrı hissi oluşturur. Bu hastalık türlerinin klinik belirtileri, hastalık türlerinin birbiri ile karıştırılmasına yol açabilir.

Panik atak ve anksiyeteye bağlı nefes darlığı 

Panik atak ve anksiyete gibi psikolojik problemlerin belirtileri arasında da nefes darlığı yer alır. Özellikle panik atak hastalarında şiddetli göğüs ağrısı hissi ve nefes darlığı görülür. Kalp çarpıntısı gibi belirtiler de bu süreçte ortaya çıkar. Fakat bu durum genellikle psikolojik nedenlere bağlı olarak görülür. 

Akciğer Ödemi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Akciğer ödemi hayatı tehdit eder mi? 

Akciğer ödemi tedavi edilmediği takdirde hayatı tehdit eden bir sağlık problemidir. Akciğerlerde sıvı birikmesi meydana geldiği için oksijenin kana geçişi zorlaşır ve solunum yetmezliği gibi problemler ortaya çıkar. Bu durum ise hayatı tehdit eden problemler arasında yer alır.

Pulmoner ödem geçiren bir kişi tekrar aynı sorunu yaşar mı? 

Evet, hastalığın tekrar görülme riski söz konusudur. Pulmoner ödem farklı sağlık problemlerine bağlı olarak ortaya çıkabilir. Altta yatan hastalık tedavi edilmediğinde, kişinin tekrar aynı sorunu yaşama ihtimali vardır. Özellikle konjestif kalp yetmezliği gibi kalp hastalıklarının tedavi edilememesi halinde, pulmoner ödem tekrar oluşum gösterebilir.

Pulmoner ödem kalıcı bir hasar bırakır mı? 

Hastalık tedavi edildiğinde genellikle kalıcı bir hasar bırakmaz. Fakat hastalığın tedavi sürecine geç başlanmış olması, bu süreçte akciğerlerin hasar görmesine neden olur. Bu durumda ise akciğerlerde kalıcı hasar görülebilir.

Pulmoner ödem olan biri evde oksijen kullanmalı mı? 

Evde oksijen kullanımı, her pulmoner ödem hastası için gerekli değildir. Kişilerin solunum problemi şiddetli ise doktorlar, hastaların evde oksijen kullanmasını önerebilir. Bunun haricinde ise evde oksijen desteği sağlanmasına gerek yoktur.

Pulmoner ödem spor yapmaya engel midir? 

Bu hastalık türünde genellikle hastaların yoğun egzersizlerden kaçınması önerilir. Hastalık nedeni ile kişilerde solunum problemleri meydana geldiği için yoğun efor gerektiren sporlar, durumun şiddetlenmesine neden olur. Doktorun onayı olması halinde ise hafif egzersizlerin yapılması mümkündür.

Pulmoner ödem ile kalp yetmezliği arasındaki ilişki nedir? 

Pulmoner ödem, kalp yetmezliği nedeni ile ortaya çıkabilen bir sağlık problemi olarak değerlendirilir. Kalbin kanı yeterince pompalayamaması nedeni ile ödem oluşumu görülür. Kalp yetmezliği olan kişilerde de kalp, yeterince kan pompalayamaz. Bu durum ise pulmoner ödem probleminin ortaya çıkmasına neden olur.

Pulmoner ödem tanısı konan biri uçakla seyahat edebilir mi? 

Hastalığın akut döneminde kişilerin uçak ile seyahat etmemesi gerekir. Hastalık, kontrol altına alınmışsa ve şiddetli belirtiler yoksa öncelikle doktor kontrolü gerekir. Doktorun onay vermesi halinde hastalar, uçak ile seyahat edebilir. 

Gece nefes darlığı ile uyanmam pulmoner ödem belirtisi olabilir mi?

Evet, bu durum akciğer ödemi belirtileri arasında yer alır. Kişinin uyku esnasında nefes darlığı yaşaması, kalp hastalıklarına bağlı olarak ortaya çıkan pulmoner ödemde sıklıkla görülür. Akciğer damarlarındaki basıncın artması ile birlikte geceleri kişilerde nefes darlığı ve kalp çarpıntısı ortaya çıkar. Fakat bu durum uyku apnesi gibi sağlık problemleri ile de alakalı olabilir.  

Pulmoner ödem tedavisinden sonra nelere özellikle dikkat etmeliyim?

Tedavi sonrasında hastaların bazı yaşam tarzı değişikliklerinde bulunmaları önerilir. Düzenli olarak doktor kontrollerine gidilmesi gerekir. Böylelikle hastalığın takibi gerçekleşir ve hastalık tekrar ederse erken tanı ile tekrar tedavi sürecine başlanması mümkün hale gelir.

Pulmoner ödem için hastanede hangi bölüme/doktora gidilir?

Pulmoner ödem, dakikalar içinde hayati tehlike oluşturabilen acil bir tablodur. Şiddetli nefes darlığı, pembe köpüklü balgam veya dudak morarması gibi ani belirtilerde vakit kaybetmeden Acil Servis'e gidilmelidir. Durum kontrol altına alındıktan sonra, ödemin ana kaynağı kalp yetmezliği ise Kardiyoloji, enfeksiyon veya akciğer hasarı kaynaklı ise Göğüs Hastalıkları bölümü ve doktorları tedaviyi sürdürür.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."