Sweet Sendromu Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Sweet sendromu (akut febril nötrofilik dermatoz); ciltte aniden beliren ağrılı kırmızı nodüller, yüksek ateş ve nötrofil artışıyla seyreden nadir bir deri hastalığıdır.1964 yılında İngiliz dermatolog Dr. Robert Sweet tarafından tanımlanan bu sendrom bulaşıcı ya da kalıtsal değildir. Genellikle orta yaşlı kadınlarda daha sık görülür. Sendrom nedeniyle oluşan lezyonlar özellikle yüz, boyun, kollar ve bacaklarda ortaya çıkar. Sweet sendromu tedavisinde sistemik kortikosteroidlere başvurulur ve ileri vakalarda immünsüpresif ilaçlar kullanılabilir.

Sweet Sendromu Nedir?

Sweet sendromu; ciltte aniden ortaya çıkan ağrılı, ödemli kırmızı-mor nodüller, yüksek ateş ve kanda nötrofil artışıyla oluşan, nadir görülen deri hastalığı türüdür. Ateşli ve iltihaplı dermatolojik bu rahatsızlık, bağışıklık sisteminin anormal bir yanıtı sonucunda nötrofil adı verilen beyaz kan hücrelerinin cilt katmanlarında aşırı birikmesiyle meydana gelir. Reaktif bir dermatolojik cilt reaksiyonu olarak kabul edilen bu durum, cildin üst ve orta katmanlarında yoğun iltihap birikimine neden olur.

Sweet sendromu nasıl gelişir?

Sweet sendromu, vücuttaki bağışıklık sistemi mekanizmasının aşırı uyarılması ve sitokin adı verilen iltihabi proteinlerin kontrolsüz salgılanmasıyla gelişir. Üretilen bu kimyasal sinyaller, kemik iliğinden dolaşıma salınan nötrofillerin hızla cilt dokusuna yayılmasına sebep olur. Dermis katmanında aşırı miktarda toplanan nötrofiller doku ödemine, damar çevresinde iltihaba ve cilt yüzeyinde belirgin, ağrılı kabarık lezyonların oluşumuna yol açar.

Sweet sendromu kimlerde görülür?

Sweet sendromu, çoğunlukla 30 ila 60 yaş arasındaki yetişkinlerde ve özellikle kadınlarda daha sık görülür. Üst solunum yolu ya da gastrointestinal enfeksiyon hastalıkları geçiren kişilerde ise bu sendromun gelişme riski daha yüksektir. Ayrıca lösemi başta olmak üzere hematolojik kanser tanısı alan bireyler, miyelodisplastik sendromu bulunanlar ve inflamatuar bağırsak hastaları da risk grubunda yer alır.

Sweet Sendromu Neden Olur?

Sweet sendromu, bağışıklık yanıtını bozan sistemik süreçler, vücutta gelişen maligniteler ve bazı ilaçlara karşı oluşan reaksiyonlar nedeniyle meydana gelir. Kemik iliğinden salınan beyaz kan hücrelerinin cilt katmanlarında kontrolsüz birikmesiyle de bu sendromun oluşumu tetiklenebilir. Sweet sendromu nedenleri arasında üst solunum yolu veya gastrointestinal enfeksiyon hastalıkları da yer alır.

Sweet Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Sweet sendromu belirtileri, yüksek ateş, cildin çeşitli bölgelerinde aniden beliren ağrılı lezyonlar, kırmızı veya morumsu nodüller ve kanda nötrofil düzeyinin artması ile kendini gösterir. Bu belirtilere ek olarak ise halsizlik, eklem ağrıları, kas ağrıları ve göz lezyonları gibi problemler de ortaya çıkabilir. Sweet sendromu belirtileri şunlardır;

• Cilt bulguları: Yüz, boyun, göğüs ve kollarda aniden gelişen hassas, ağrılı, sınırları belirgin eritematöz plaklar ve papüller Sweet sendromunda görülen en yaygın cilt bulgularıdır.
   
• Ateş ve sistemik belirtiler: Sendrom nedeniyle kişilerde yüksek ateş, halsizlik, kas ağrıları, eklem ağrıları, baş ağrısı ve kilo kaybı gibi belirtiler görülür.
   
• Sweet sendromunda göz bulguları: Sweet sendromu göz bulguları özellikle gözde kızarıklık, ışığa karşı hassasiyet, üveit, konjonktivit ve episklerit şeklinde ortaya çıkar. Hastada belirgin bir batma hissi, görme bulanıklığı ve göz etrafında şişlik görülebilir.

Sweet Sendromu Tanısı Nasıl Konulur?

Sweet sendromu tanısı; detaylı hasta öyküsü, fizik muayene, tam kan sayımı ve iltihabi durumların incelenmesiyle konulur. Aynı zamanda lezyonlardan biyopsi örneğinin alınması da Sweet sendromu ayırıcı tanı sürecinin gerçekleşmesi açısından oldukça önemlidir. Teşhis için hastanın yakın zamanda geçirdiği enfeksiyonlar, kullandığı ilaçlar veya mevcut sistemik hastalıkları da değerlendirilmelidir. Cildiye uzmanları bu süreçte oluşan lezyonları da inceleyerek tanı sürecini destekler.

Sweet sendromu tanı kriterleri

Sweet sendromu tanı kriterleri, hastalığın kesinleştirilmesini ve diğer dermatolojik rahatsızlıklardan ayırt edilmesini sağlar. Teşhisin doğrulanması için belirlenen iki majör kriterin her ikisinin de bulunması ve minör kriterlerden en az ikisinin görülmesi gereklidir.

Majör tanı kriterleri; ani başlayan ağrılı eritematöz plak veya nodül varlığı ile patoloji değerlendirmesi sonucunda dermis tabakasında nötrofil birikiminin gözlemlenmesi olarak bilinir. Minör tanı kriterleri ise 38°C üzerinde ateş, altta yatan bir kanser hastalığı veya enfeksiyon öyküsü, laboratuvarda lökositoz ile CRP yüksekliğidir. Aynı zamanda minör tanı kriterleri, sistemik kortikosteroid tedavisine hızlı yanıt alınması gibi bazı durumları da kapsar.

Sweet Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Sweet sendromu tedavisi, sistemik kortikosteroid ilaçlar ve bağışıklık düzenleyici yöntemler kullanılarak bağışıklık sisteminin gösterdiği aşırı iltihabi yanıtı baskılamak, cilt lezyonlarını iyileştirmek ve altta yatan hastalığı tedavi etmek amacıyla uygulanır. Bu nedenle sendromun temel nedeni teşhis edilir ve kişiye en uygun tedavi planlaması yapılır.

Sweet sendromu tedavisinde kullanılan ilaçlar

Sweet sendromu tedavisinde kullanılan ilaçlar arasında sistemik kortikosteroidler yer alır. Genellikle yüksek doz ile başlanır ve ağızdan ya da damardan alınan steroidler ile tedavi gerçekleştirilir. Steroid uygun olmadığı durumlarda ise kişinin bağışıklık yanıtını düzenleyici ilaçlar reçete edilir.

Tedavi süreci ne kadar sürer?

Sweet sendromu tedavisi başladıktan sonraki ilk 24 ila 48 saat içinde ateş ve ağrı şikayetleri ortadan kalkar. Cilt yüzeyindeki kabarık plakların ve nodüllerin tamamen kaybolması için ise ortalama iki hafta boyunca tedaviye devam edilmesi önerilir. İlaç dozları doktor kontrolünde kademeli olarak azaltılarak tedavi sonlandırılır.

Tedavi sonrası takip süreci

Tedavi tamamlandıktan sonra hastaların düzenli aralıklarla dermatoloji ve hematoloji alanlarından randevu alarak muayene olması gereklidir. Cildiye uzmanı tarafından da gerekli kontroller sağlanarak cilt dokusunun tamamen iyileşip iyileşmediği gözlemlenmelidir. Kan tetkikleri yapılarak beyaz kan hücresi seviyeleri kontrol altında tutulur. 

Bitkisel Yöntemler Sweet Sendromunda Etkili midir?

Sweet sendromu, bitkisel tedavi uygulamaları ile iyileştirilebilen bir rahatsızlık değildir. Derin cilt katmanlarında bağışıklık hücrelerinin birikmesiyle seyreden bu ağır nötrofilik tabloda, bitkisel ürünler hücresel iltihaplanmanın ortadan kalkmasını sağlamaz. Bu tür sağlık problemlerinde uzman hekimler tarafından uygun görülen tedavi yöntemlerinin uygulanması gerekir.

Sweet Sendromu Bulaşıcı mıdır?

Sweet sendromu, bulaşıcı bir hastalık değildir. Virüs, bakteri ya da mantar kaynaklı bir sağlık problemi olmadığı için bulaş riski yoktur. Sendrom oluşan kişinin başka birisi ile temasında ya da farklı bir nedene bağlı olarak kişiden kişiye hastalığın bulaşması mümkün değildir.

Sweet Sendromunun Olası Komplikasyonları Nelerdir?

Sweet sendromunun olası komplikasyonları, iltihabi yanıtın cilt dışındaki organlara sıçraması ve deri bütünlüğünün bozulmasına bağlı olarak ortaya çıkabilir. Özellikle Sweet sendromu akciğer dokusunu etkilediğinde nefes darlığı ve öksürük gibi komplikasyonlar görülebilir. Bunun yanı sıra böbrek ve karaciğer fonksiyon bozuklukları da sendromun olası komplikasyonları arasında değerlendirilir.

Sweet Sendromu için Hangi Bölüme ve Doktora Gidilmeli?

Sweet sendromu için; ani başlayan ağrılı cilt lezyonları ve bu lezyonlara yüksek ateşin eşlik etmesi halinde öncelikle dermatoloji alanından randevu alınması gereklidir. Sendromun oluşumuna neden olan farklı bir sağlık problemi söz konusu olabilir. Bu nedenle kişilerin hematoloji uzmanları tarafından da muayene edilmesi önerilir. Bazı kanser türlerine bağlı olarak da Sweet sendromunun oluşma riski göz önüne alınarak onkoloji uzmanlarının da sürece dahil olması gerekli olabilir. Romatizmal hastalık türlerinin değerlendirilebilmesi için ise hastalar, romatoloji alanına sevk edilebilir.

Sweet Sendromu ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Sweet sendromu tamamen iyileşir mi?

Sweet sendromu, doğru müdahale ile tamamen iyileşebilir. Uygun steroid tedavisi sayesinde cilt lezyonları genellikle ortadan kalkar. Ancak altta yatan hastalığın da bu süreçte tedavi edilmesi gereklidir. Sendroma neden olan sağlık probleminin tedavi edilmemesi halinde sendrom tedavi sonrasında nüks edebilir.

Sweet sendromu bulaşıcı mıdır?

Hayır, Sweet sendromu bulaşıcı bir hastalık türü değildir. İltihap oluşumu kişinin kendi bağışıklık sisteminin anormal tepkisinden kaynaklı olarak ortaya çıkar. Bu nedenle de Sweet sendromunun başka kişilere bulaşma riski söz konusu değildir.

Sweet sendromu kansere işaret edebilir mi?

Evet, Sweet sendromu vakalarının yaklaşık %15-20'sinde altta yatan bir kanser hastalığı olabilir. Özellikle akut miyeloid lösemi gibi kan kanserleri bu sendromun oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle teşhis konulan hastalarda olası bir kanser varlığının değerlendirilmesi için onkoloji uzmanlarının da hastayı muayene etmesi gereklidir.

Sweet sendromu tedavisi ne kadar sürer?

Sweet sendromu tedavi süresi kişinin bağışıklık sisteminin ne kadar etkilendiğine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Tedaviye başlandıktan sonra ateş ve ağrı gibi bazı semptomlar 1 ila 3 gün içerisinde ortadan kalkar. Ciltteki lezyonların tamamen iyileşmesi ise birkaç hafta sürebilir. Lezyonlar tamamen iyileşene kadar tedaviye devam edilmelidir.

Sweet sendromunda patoloji neden yapılır?

Sweet sendromunda patoloji incelemesi hastalığa dair kesin tanı konulması için yapılır. Cilt biyopsisinde dermis katmanındaki nötrofil birikiminin gösterilmesi majör tanı kriterleri arasında yer alır. Hastalığın diğer döküntülü rahatsızlıklardan ayırt edilmesini sağlar. Bu nedenle de patoloji gereklidir.

Sweet sendromu tekrarlar mı?

Evet, Sweet sendromu vakalarının nüks etme riski söz konusudur. Tedavinin aniden kesilmesi, yeni bir enfeksiyon gelişmesi veya altta yatan hastalığın tedavi edilmemesi halinde sendrom tekrar oluşum gösterebilir. Bu nedenle de tedavinin aksatılmaması ve düzenli olarak doktor kontrolüne gidilmesi gereklidir.

Sweet sendromunda bitkisel tedavi uygulanabilir mi?

Sweet sendromu, bitkisel tedavi yöntemleri ile iyileşme gösteren bir sağlık problemi değildir. Bağışıklık reaksiyonu ile alakalı olarak ortaya çıkan bir sendrom türü olduğu için bilinçsiz bitkisel ürün kullanımı belirtilerin şiddetlenmesine yol açabilir. Tedavinin uzman hekimler tarafından gerçekleştirilmesi gereklidir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."