Mide yanması neden olur? Mide yanmasına ne iyi gelir?

Mide yanması ya da mide ekşimesi, merkezi göğüs bölgesi veya üst orta karında yanma hissi olarak tanımlanmaktadır. Normalde hiçbir belirti görülmeden yemek borusuna ara sıra geri akış olur. Asidik mide içeriği çok miktarda bulunduğunda yemek borusunu (genellikle alt kısmı) tahriş eder ve bu durum mide ekşimesi semptomlarına neden olur. Mide yanması, boğazdan mideye kadar ya da göğüs kemiğinin arkasında, çoğunlukla ekşi bir geğirme ile beraber donuk, sızlayan bir ağrı olarak tanımlanabilir. Mide yanması çoğunlukla akşam saatlerinde, yemeğin ardından, uzanma veya eğilme sırasında daha da şiddetli hissedilebilir. Mide yanması aynı zamanda asit hazımsızlığı olarak da bilinir. Çoğu kişi mide yanması (mide ekşimesi) rahatsızlığını yaşam tarzı değişiklikleri kontrol altına alabilir. Fakat sıklıkla tekrarlayan ve kişinin günlük hayatına olumsuz şekilde etki eden mide yanması şikayeti, tıbbi bakım gerektiren daha ciddi bir durumun belirtisi de olabilir. Haftada birkaç kez mide yanması şikayeti yaşayan kişilerin doktora başvurması gerekmektedir. Çünkü kalıcı mide yanması yemek borunuza zarar verebilir; kanama, iltihaplanma veya yutma güçlüğüne neden olabilir.

İçindekiler

Mide ağrısına ne iyi gelir? Mide ağrısı nasıl geçer?

Mide ağrısına ne iyi gelir? Mide ağrısı nasıl geçer?

Mide yanması neden olur?

Mide yanması, gastroözofageal reflü adı verilen bir hastalığın semptomudur. Genel olarak mide yanması, mide ekşimesi mide asidinin yemek borusundan yukarıya çıkmasından kaynaklanır. Normalde yiyecek ve içecekler ağızdan yemek borusu aracılığıyla mideye geçer. Yemek borusunu mideye bağlayan kaslı bir halka (alt özofagus sfinkteri) bu akışın tek yönlü olmasını sağlar. Mide yanması, bu tek yönlü sistem başarısız olduğunda ve mide içeriğinin yemek borusuna geri gelmesi durumunda ortaya çıkar. Mide yanması, göğüs kemiğinin arkasında spazm ya da keskin bir ağrı, yanma hissi olarak da hissedilebilir. Bu durumu oluşturan risk faktörleri, midede asit üretimini artıran etkenler yanı sıra yemek borusuna asit reflüsünü kolaylaştıran yapısal sorunları içerir.

Gastrit, belirli gıdalara karşı hassasiyet durumu (çölyak hastaları gluten içeren gıdalara, laktoz intoleransı olanlar süt ürünlerine tepki olarak mide yanması hissedebilirler), mide fıtığı, H. pylori enfeksiyonu, bazı ilaçların kullanımı, mide kanseri, skleroderma ve sarkoidoz gibi hastalıklarda yemek borusunun etkilenmesi mide yanmasına (mide ekşimesi) yol açabilir.

Turunçgiller, domates, soğan, çikolata, patates cipsi ve diğer işlenmiş atıştırmalıklar, sosis, pastırma, kahve, peynir ve nane gibi asitli veya yağ oranı yüksek yiyecekler mide yanmasını tetikleyebilir. Baharatlı yiyecekler ve büyük porsiyonlar da mide yanması şikayetinin kaynağı olabilir. Sigara içmek kası gevşeterek mide ekşimesine neden olabilir.

Öte yandan stres de mide yanması yakınmasının daha şiddetli hissedilmesine yol açabilir. Mümkün olduğunca iş yerindeki ve sosyal hayattaki stresi azaltmak önemlidir.

Mide yanması komplikasyonları nelerdir?

Mide yanmasına bağlı bazı komplikasyonlar gelişebilir. Mide yanması veya gastroözofageal reflü göz ardı edilirse yemek borusunun tekrarlayan tahrişi ve iltihabı, doku parçalanmasının küçük alanları olarak tanımlanabilecek ülserlere yol açabilir. Bu ülserler de iç kanamaya neden olabilir. Ayrıca yemek borusunu kaplayan hücrelerin tipindeki değişiklikler ortaya çıkarak Barrett özofagusu olarak bilinen ve yemek borusu kanseri riskinin artmasıyla ilişkili bir duruma neden olabilir.

Uzun süredir devam eden mide yanması, yaşam kalitenizi de etkileyebilir. Günlük hayatınızı sürdürmekte zorlanıyorsanız veya mide yanması nedeniyle rutin aktiviteleriniz kısıtlanıyorsa tedavi seçenekleri için doktora görünmelisiniz.

Mide yanması belirtileri nelerdir?

Mide yanması, göğsünüzün ortasında iman tahtası olarak da bilinen göğüs kemiğinizin (sternum) arkasında yanma, acı verici bir hissi içerir. Bu ağrı genellikle yemek yedikten sonra, akşam eğildiğinizde veya uzandığınızda daha da kötüleşir. Ayrıca mide yanmasıyla baş gösteren göğüs ağrısı, kalp krizi ağrısıyla karıştırılabilir. Mide ekşimesi, bir üst karın- göğüs ağrısı şeklidir. Yaşadığınız herhangi bir rahatsızlığın mide ekşimesi olup olmadığından emin olmak, gerekli adımların atılması için çok önemlidir. Özellikle nefes darlığı, kol ağrısı, baş dönmesi ve / veya soğuk terleme semptomlarının eşlik ettiği şiddetli göğüs ağrısı yaşıyorsanız vakit kaybetmeden uzman yardımı almalısınız. Çünkü bu tür semptomlar, kalp krizi gibi daha ciddi bir tıbbi durumun işareti olabilir.   

Mide yanması birkaç dakika ile birkaç saat arasında sürebilir, belirtileri şunları içerir:

  • Genellikle yemekten sonra ortaya çıkan ve geceleri ortaya çıkabilen göğüste yanma hissi
  • Yanmanın zaman içinde göğüsten ağza doğru yükselmesi ve bazen de boyun ve ağızda hissedilmesi
  • Uzanırken veya eğilirken şikayetin artması
  • Ağızda acı veya asidik tat
  • Yiyeceklerin göğsünüze veya boğazınızın alt kısmına sıkışmış olduğu hissie

Mide yanmasını nasıl önleyebilirim?

Mide ekşimesini önlemek için aşağıdaki hususlara dikkat edebilirsiniz;

  • Mide yanmasına neden olabilecek yiyeceklerden veya aktivitelerden kaçınılmalıdır.
  • Semptomlar başlamadan önce mide yanmasını önlemek için yemeden önce çiğnenebilir bir antiasit tablet gibi reçetesiz satılan bir ilaç kullanılabilir.
  • Aşırı kiloluysanız, kilo vermek mide yanması riskini azaltabilir.
  • Yüksek proteinli, az yağlı yemekler tercih edilebilir.
  • Zencefilli atıştırmalıklar veya zencefil çayı tüketilebilir.
  • Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsenerek sigara ve alkol kullanımından uzak durulmalıdır.
  • Gece geç saatlerde yemek yemekten kaçınılmalıdır. Uyumadan en az dört saat önce yemek yemeye özen gösterilmelidir.
  • Uyku sırasında yatağın başucunun takoz yardımıyla yaklaşık 15 cm kaldırılması faydalı olabilir.
  • Sindirim sisteminin üzerindeki etkiyi hafifletmek için iki veya üç büyük öğün yerine daha sık daha küçük öğünler tercih edilebilir.
  • Dar giysiler ve sıkı kemerlerden kaçınılmalıdır.

Mide yanması teşhisi nasıl konulur?

İlk olarak, hastanın fiziksel muayenesi gerçekleştirilir. Doktorunuz semptomlarınıza ve muayenenize dayanarak gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) tanısı koyabilir ve tedaviye başlayabilir. Doktorunuzun teşhis için uygulayabileceği testler şunlardır:

Endoskopi: Endoskopi testinde, yemek borusu ve midenin iç yüzeyine bakmak için esnek bir tüpün ucunda bulunan bir fiberoptik kameradan faydalanılır Gerekirse endoskopi sırasında doku örneği (biyopsi) yapılabilir. Bu örnekler, problemlerin kontrol edilmesi için laboratuvarda analiz edilir.

pH-meri: Bu testle yemek borusundaki mide asidi kontrol edilir.

Motilite testi: Bu test yemek borusu hareketlerinin değerlendirilmesini sağlar. Yemek borusundan aşağıya ve mideye ince, esnek bir tüp (kateter) yerleştirilerek test yapılır.

Mide yanması (mide ekşimesi) için tedavi seçenekleri nelerdir?

Mide yanmasını azaltabilecek yöntemlerini uygulamaya ve yaşam standardı değişikliklerine rağmen mide yanması şikayetinde azalma olmayan kişilerin, tedavi için doktora başvurmaları gerekmektedir.

Tedavi seçenekleri mide yanmasına yol açan nedenlere göre farklılık gösterir.  Nitekim doktorunuz teşhisinize bağlı olarak, semptomlarınızı azaltmaya veya ortadan kaldırmaya yardımcı olabilecek tedavi seçeneklerini sunacaktır.

Doktorunuz midenizde asit üretimini baskılayan bir ilaç yazabilir. Antasitler, o anda midede bulunan sıvıların asitliğini hızla nötralize eder ve mide ekşimesini giderebilir, etkileri kısa sürelidir.

Aljinat veya aljinat-antiasit kombinasyonu da hafif/orta şiddette yanma yakınmalarını yönetmek için kullanılabilir.

'H2 blokerleri' olarak da adlandırılan ilaçlar da midede üretilen asit miktarını azaltır. Mide ekşimesini antasitler kadar çabuk gidermez ancak daha uzun süreli etkiye sahiptir. İhtiyaç duyulduğunda tablet olarak alınır.

Proton pompa inhibitörleri, rahatsız edici mide ekşimesi olan kişilerin çoğunda çok etkilidir, hatta altın standart tedavidir. Proton pompa inhibitörleri mide tarafından asit üretimini engelleyen ilaçlardır. Proton pompası inhibitörü ile uygun süre tedaviden sonra, doktorunuz mide ekşimenizi kontrol etmeye yardımcı olmak için bu ilaçları ihtiyaç durumunda almanızı önerebilir. Bazı ilaçlar reçetesiz bulunabilirler. Ancak bu ilaçlar istenmeyen yan etkilere neden olabilir. Doktora danışılmadan ilaç kullanımı önerilmemektedir.

Mide ile yemek borusu arasındaki bağlantıyı 'sıkılaştırmayı' ve yemek borusuna giren asit miktarını azaltmayı amaçlayan ameliyatlar da uygun hastalarda gerçekleştirilebilir. Bu tür ameliyatlar genellikle her gün bir proton pompası inhibitörü ile yakınması düzelen, ama ilaca ara verir vermez yakınmaları hızla geri gelen kişiler veya uzun süreli ilaç almak istemeyen bireyler için uygulanmaktadır.

Hamilelikte mide yanması nedir?

Mide ekşimesi, hamile kadınlarda yaygın olarak görülen bir semptomdur ve anne adaylarının % 40-80'ini etkiler.

Mide yanması hamile kadının yaşadığı yeni bir semptom veya önceden var olan gastroözofageal reflü hastalığının alevlenmesi olabilir. Semptomlar tipik olarak İkinci üç ayın (trimester) sonuna doğru veya üçüncü üç ayda ortaya çıkar ve mide yanması sıklığı ve şiddeti artabilir.

Hamilelikte neden mide ekşimesi meydana gelir?

Hamilelik sırasında artan mide ekşimesi sıklığının birkaç nedeni şu şekilde belirtilmektedir:

  • Yemek borusu ile mide arasında bulunan sfinkterin gevşemesine aracılık eden artan progesteron ve östrojen seviyelerinin etkisi ( alt özofageal sfinkter )
  • Büyüyen rahim ile artan karın içi basınç ve anormal mide boşalması ve bağırsak hareketliliğindeki değişiklikler.

Kesin nedensel mekanizmalar henüz kanıtlanmamış olsa da, sürecin yukarıda bahsedilen faktörlerin birçoğunu içeren çok faktörlü olması muhtemeldir.

Hamilelikte mide yanması kişiyi nasıl etkiler?

Hastalar göğüs kemiğinin arkasında, boğazın içine ve ağzın arkasına kadar değişken uzayan bir yanma hissinden şikayet eder. Semptomlar genellikle yemekten sonra ve yatma saatinde daha da kötüleşebilir.

Bazı durumlarda yemek borusu, mide reflüsünün asidik içeriği ile tahriş olabilir ve özofajit (yemek borusu iltihabı) meydana gelebilir. Hamilelikte mide ekşimesi meydana geldiğinde, özofajit gibi komplikasyonlar nadiren ortaya çıkar.

Emzirme döneminde mide yanması kişiyi nasıl etkiler?

Hamilelikte mide yanması semptomları genellikle doğumdan sonra hızla düzelir; ancak bazı kadınlar doğum sonrası dönemde mide ekşimesi semptomları yaşamaya devam eder ve bu durum tedavi gerektirir.

Mide yanması tedavisinde kullanılan ilaçlar emziren annelerin anne sütüne geçme potansiyeline sahiptir. Hangi ilacın sizin için doğru olduğuna karar vermek için doktorunuza danışmanız çok önemlidir.

Mide yanmasının önlenmesine yardımcı olabilecek besinler nelerdir?

Lifli yiyecekler

Lifli yiyecekler sizi tok hissettirir. Böylece aşırı yemek yeme olasılığınız azalır, bu durum da mide ekşimesi şikayetinin azalmasına katkıda bulunabilir. Bazı yüksek lif içeren gıdalar şunlardır:

  • Yulaf ezmesi, kuskus ve esmer pirinç gibi tam tahıllar
  • Tatlı patates, havuç ve pancar gibi sebzeler
  • Kuşkonmaz, brokoli ve yeşil fasulye gibi yeşil sebzeler
  • Bezelye, enginar, bakla

Alkali yiyecekler

Düşük pH'a sahip olan besinler asidiktir ve reflüye neden olma olasılığı daha yüksektir. Daha yüksek pH'a sahip olanlar alkalidir ve güçlü mide asidinin dengelenmesine yardımcı olabilir. Alkali yiyecekler şunları içerir:

  • Muz
  • Kavun
  • Karnabahar
  • Rezene
  • Fındık

Su içeren besinler

Su içeren besinler mide asidini seyreltebilir ve zayıflatabilir. Tüketilmesi önerilen su deposu bazı besinler şunlardır:

  • Kereviz
  • Salatalık
  • Marul
  • Karpuz
  • Et suyu bazlı çorbalar
  • Bitki çayı

Mide yanmasına ne iyi gelir? Evde uygulayabileceğiniz öneriler

Kişinin yaşam kalitesinin düşmesine sebep olan mide yanması vakaları çoğunlukla hatalı beslenmeye bağlı olarak gelişir. Sindirimi zor olan besinlerin tüketimi, hijyenik olmayan koşullarda pişirilen besinler, kafein tüketimi, aşırı baharatlı, yağlı ve tuzlu ürünlerin tüketimi gibi nedenler kişide mide yanması şikayetinin oluşmasına neden olabilir. Ayrıca karın kısmını sıkan dar kıyafetler, kemerler de mide yanması şikayetine yol açabilir.

İşte bu yanma hissini doğal ve hızlı bir şekilde hafifletmenin birkaç basit yolu:

1. Karbonatlı su karışımı

Bir çay kaşığı karbonatı bir bardak suda eritin. Karbonat asidi nötralize etmeye yardımcı olur.
Not: Karbonat sodyum içerir, düşük sodyumlu diyet yapıyorsanız doktorunuza danışmalısınız.

2. Aloe vera suyu

Aloe veranın cildin güneş yanıklarını yatıştırmak için kullanıldığı gibi, aloe suyu da asit reflü kaynaklı tahrişi yatıştırmaya yardımcı olabilir. Mide ekşimesi ile mücadele ediyorsanız, midenizi ve yemek borunuzu rahatlatmak için yemeklerden önce yarım bardak aloe suyu içmeyi alışkanlık haline getirmek iyi bir fikirdir.

3. Şekersiz sakız çiğnemek

Tükürük asidin seyrelmesine yardımcı olur, bu nedenle yemekten sonra ürettiğiniz tükürük miktarını artırmak, asit üretimini önlemeye yardımcı olmanın harika bir yoludur. Mide yanmasını azaltmak için 30 dakika sakız çiğnemeyi deneyin.

4. Elma sirkesi

3 çay kaşığı elma sirkesi bir bardak suya karıştırılabilir ardından her yemekten önce veya yatmadan önce içebilirsiniz.

5. Muz yiyin

Muzun doğal antiasitler içerdiğini biliyor muydunuz? Asit reflü ile mücadele etmek için her gün bir muz yemeye başlayın. Muz yoksa elma da tüketilebilir.

6.Meyan kökü

Meyan kökü mide ekşimesini hafifletebilir ve sorunun kaynağına ulaşabilir. Meyan kökü ölçülü tüketilmelidir. Zira çok fazla meyan kökü tüketmek yüksek tansiyon gibi ciddi yan etkilere de neden olabilir.

7.Kaygan karaağaç

Kaygan karaağaç, bitkisel ilaçlarda,  gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) semptomları da dahil olmak üzere çeşitli hastalıkları tedavi etmek için yüzyıllardır kullanılmaktadır. Bu ağaç özü mideyi kaplayan mukoza tabakasını kalınlaştırarak aside karşı daha güçlü bir bariyer oluştur. Kaygan karaağaç safra kanalı obstrüksiyonu ya da safra taşı olanlara tavsiye edilmez.

8. Sol tarafınıza yatın

Birçok araştırmacı, (yemek sonrası duruşunuzda olduğu gibi) mide içeriğinin midede tutulmasına yardımcı olabilecek bir eğimde uyumayı önermektedir. Sağ tarafa dönük uyumak mide yanması gibi sindirim sorunlarına yol açabilir. Daha önce çoğunlukla sırt üstü veya sağ taraflarında uyuduktan sonra sol taraflarında uyumaya geçiş yapan hastalarının çoğunda, mide yanması bir diğer adıyla mide ekşimesi semptomlarında gözle görülür bir iyileşme görülmüştür. JAMA Internal Medicine’de yayınlanan GÖRH çalışmalarının 2008 yılı incelemesinde, araştırmacılar sağ tarafta uyumanın semptomları şiddetlendirdiğini ortaya çıkarmıştır.

9. Yemekten sonra duruşunuza dikkat edin

Yemekten sonra kanepede uzanmak yerine, ayağa kalkın ve biraz ev işi yapın ya da rahatlatıcı bir yürüyüşe çıkın. Bu durum asidin midenizde tutunmasını sağlar. Yemekten sonra vücudunuzu üç saat dik tutmak, mide ekşimesi semptomlarının azalmasını sağlayabilir.

10. Yaşam tarzı değişiklikleri

Fazla kiloluysanız, diyetinizde küçük değişiklikler yapmak ve fiziksel aktiviteyi artırmak mide ekşimenizi hafifletebilir. Yağlı veya baharatlı yiyecekler, kafein, çikolata veya gazlı içecekler gibi mide ekşimenizi tetikleyen yiyecekleri tüketmemeye çalışın.

Tüm bunlarla birlikte patates suyu da mide yanmasını azaltabilir. Çiğ patates suyu içindeki nişasta, asidi bağlar. Patates suyunun taze içilmesine dikkat edilmelidir. Patates suyu gibi beyaz lahana suyunun da mide yanmasını rahatlatan bir etkisi olabilir. Papatya çayı da tercih edilebilir. Ancak bu çayı fazla sıcak değil küçük yudumlarla tüketilmelidir. Badem ve fındığın iyice çiğnenerek tüketilmesi de mide yanmasına iyi gelebilir.

Memorial Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.

Güncelleme Tarihi : 17 Mayıs 2021

Yayınlanma Tarihi: 3 Şubat 2021

İletişim Formu

Detaylı bilgi için iletişime geçin.

Bu Konuda Uzman Doktorlar

Sosyal Medya Hesaplarımız
Kolay Randevu Al