Tırnak Hastalıkları ve Sebepleri Nelerdir?

Tırnak Hastalıkları Nelerdir?

Tırnak hastalıkları arasında en yaygın bilinenleri tırnak mantarı ve dolamadır. Fakat bu kadar ile de sınırlı değildir. Tırnaklarda ortaya çıkan problemler, sadece estetik görünümü bozmaz, aynı zamanda ciddi sağlık problemlerinin de habercisidir. Tırnaklarda görülen problemler, farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bunun için tırnak probleminin altında yatan sebebin teşhis edilmesi ve tedavi sürecine başlanması gerekir.

Mantar Kaynaklı Tırnak Hastalıkları

Mantar kaynaklı tırnak hastalıkları, tırnak dokusunda oluşan mantar enfeksiyonu nedeni ile ortaya çıkar. Enfeksiyona bağlı olarak genellikle tırnaklarda renk değişimleri, şekil bozukluğu, kalınlaşma ve kırılma gibi problemler görülür. Tırnakta mantar oluşumu özellikle ayak tırnaklarında daha sık meydana gelir. Bazı durumlarda ise ayak tırnağında oluşan mantar yayılır ve ayak mantarı problemine yol açar. Ayakta mantar oluşumu, kötü kokuların ortaya çıkmasına neden olabilir.

Bakteriyel ve Enfeksiyöz Tırnak Hastalıkları

Bakteriyel ve enfeksiyöz tırnak hastalıkları, genellikle tırnak çevresinde ve tırnak yatağında bakteri oluşumu ile alakalıdır. Bakterilerin oluşumu, enfeksiyona neden olur. Bu durumda ise tırnak çevresinde kızarıklık görülür. Aynı zamanda bölgede şişlik ve ağrı meydana gelir. Manikür ve pedikür işlemlerinde bölgenin yaralanmasına ve tırnak etlerinin koparılmasına bağlı olarak da enfeksiyon meydana gelebilir. Özellikle dolama nedeniyle tırnak çevresinde iltihaplanma oluşum riski vardır.

Travmaya Bağlı Tırnak Hastalıkları

Tırnak hastalıkları travmaya bağlı olarak gelişim gösterebilir. Özellikle tırnak üzerine baskı yapan ayakkabıların uzun süre boyunca giyilmesi, tırnaklarda bazı problemlerin görülmesine yol açar. Yoğun efor gerektiren ve ağırlık içeren sporlarda da yine bu tür travmalar meydana gelebilir. Tırnak üzerine alınan şiddetli darbeler, tırnak yapısına zarar verebilir ve bazı durumlarda kalıcı deformasyon görülür.

Tırnak Batması (Onikokriptoz) 

Tırnağın kenar kısmının tırnak derisine doğru ilerlemesi onikokriptoz yani tırnak batması olarak adlandırılır. Bu durum genellikle ayak baş parmağında daha sık görülür. Tırnakların hatalı kesilmesi ve parmağı sıkıştıran ayakkabıların giyilmesi, batık oluşumunun nedenleri arasında yer alır. Bazı batıklar, yüzeysel olarak oluşur ve tırnağın kesilmesi ile problem ortadan kalkar. Fakat ciddi batık türlerinde tırnak kesilse dahi tekrar aynı bölgede batıklar oluşur. İlerleyen süreçte iltihaplanma ve enfeksiyon gibi problemler görülür. Bu gibi batık türlerinde cerrahi müdahale gereklidir.

Cilt Hastalıklarına Bağlı Tırnak Değişiklikleri 

Bazı cilt hastalıkları, tırnaklarda değişikliklere yol açabilir. Özellikle tırnakta renk değişimleri ve tırnak yüzeyinde çukurlaşma gibi problemler ile bu süreçte karşılaşılabilir. Tırnaklarda şekil bozuklukları ve kalınlaşmalar da cilt hastalıkları nedeniyle ortaya çıkabilir. Genellikle sedef hastalığı olan kişilerde bu gibi durumlara daha sık rastlandığı bilinir. Tırnakta sedef hastalığı oluşumu, tırnakların uzamasını önler ve sarı ya da yeşil renkte lekelenmelere yol açar.

Tırnaklarda Renk Değişiklikleri

Tırnaklarda renk değişiklikleri, farklı sağlık problemleri ile ilişkilendirilir. Tırnakta oluşan renklere bağlı olarak bazı hastalıkların teşhis edilmesi daha kolay hale gelir. Bu nedenle tırnağında renk değişimi olan kişilerin, alanında uzman hekimlere danışması bazı hastalıklarda erken tanı konulmasına yardımcı olur. Tırnak renkleri ve hastalıklar arasındaki bağlantı şöyledir:

Sararan tırnaklar

Sararan tırnaklar, tırnaklardaki en yaygın görülen hastalık belirtileri arasında yer alır. Bu durum genellikle mantar enfeksiyonu nedeni ile ortaya çıkar. Sigara kullanımına bağlı olarak da tırnaklarda sarı renk oluşumu meydana gelebilir. Tırnaklarda kullanılan bazı oje türlerinin ve renklerinin de tırnakları sarartması mümkündür. Fakat tırnak sararması daha ciddi problemlerin de habercisi olabilir. Özellikle kronik akciğer hastalıklarına bağlı olarak ve metabolik hastalıklar nedeniyle kişilerde tırnak sararması görülebilir.

Beyaz lekeler ve çizgiler

Beyaz lekeler ve tırnak üzerinde oluşan beyaz çizgiler en yaygın görülen tırnak değişimleridir. Beyaz lekeler genellikle küçük noktalar şeklinde görülür. Bazen daha geniş boyutlarda beyaz lekelenmeler meydana gelebilir. Tırnak matriksinde meydana gelen problemler ya da travmalar bu duruma yol açabilir. Aynı zamanda çinko eksikliği nedeniyle de lekelenmeler görülür.

Beslenme yetersizliği görülen kişilerde de beyaz tırnak hastalığı ortaya çıkabilir. Bu durum genellikle ciddi sağlık problemleri ile ilişkilendirilmez. Tırnakta beyaz leke oluşumu sağlıklı beslenme düzenine geçiş yapılması ile birlikte zamanla ortadan kalkabilir.

Kahverengi, siyah çizgi ve lekeler

Tırnak yüzeyinde görülen koyu renkler genellikle tırnaklara darbe alınması halinde ortaya çıkar. Kahverengi lekelenmeler ve siyah çizgiler, bu nedenle oluşum gösterebilir. Fakat tırnağın tamamını kapsayan uzun siyah çizgilerin doktorlar tarafından kontrol edilmesi gerekir. Koyu renkte meydana gelen lekeler ve çizgiler, nadiren de olsa tırnak tümörü ile alakalı olabilir.

Tırnak Kalınlaşması, İncelmesi ve Biçim Bozuklukları

Tırnakta kalınlaşma ya da incelme meydana gelmesi ve biçim bozukluklarının oluşması, yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkabileceği gibi bazı enfeksiyon türlerine ve travmalara bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Tırnakta görülen bu yapısal bozukluklar şöyle değerlendirilir:

Kalınlaşmış ve kıvrılmış tırnaklar (onikogrifoz)

Tırnakların normal yapısından daha kalın bir hale gelmesi ya da kıvrılmaya başlaması özellikle ayak tırnak hastalıkları olarak değerlendirilir. Bu durum; mantar enfeksiyonu, travmalar ve tırnak bakımının yetersiz olması nedeni ile ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda ise dolaşım problemlerinin belirtisi olarak da kabul edilir.

Kaşık tırnak (koilonişi)

Kaşık tırnak, tırnak yüzeyinin içe çökmesi olarak bilinir. Tırnak plağının incelmeye başlaması ile tırnağın orta kısmı içeriye şöker. Bu durumda kaşık şeklinde bir görüntü ortaya çıkar. Kaşık tırnak genetik bir durum olarak da bilinir. Fakat beslenme eksikliği nedeni ile de oluşabilmektedir. 

Kırılgan ve kolay ayrılan tırnaklar

Tırnak yapısının zayıflaması, tırnakların kolayca kırılmasına ve ayrılmasına neden olur. Tırnak plağında incelme meydana geldiğinde, tırnakta ayrılmalar başlar. Kimyasal maddelerle tırnağın sürekli temas halinde olması ve bazı kozmetik ürünlerinin kullanımı bu duruma neden olabilir. Aynı zamanda demir eksikliği gibi nedenlere bağlı olarak da kırılgan tırnak oluşması görülebilir.

Çizgili ve enine çentikli tırnaklar

Tırnaklarda çizgi oluşumu ve enine doğru çentik görünümü oluşabilir. Bu durum, travmalara bağlı olarak ortaya çıkar. Aynı zamanda kişinin daha önce şiddetli enfeksiyon geçirmiş olması, yoğun stres altında olması ve yüksek ateşli (havale gibi) hastalıklar geçirmiş olması da bu duruma yol açabilir. Tırnakta oluşan bu çizgilerin ve çentik görünümünün uzun süre geçmemesi halinde ise doktora danışılması gereklidir.

Beslenme ve Vitamin Eksikliklerine Bağlı Tırnak Sorunları

Beslenme ve vitamin eksiklikleri, tırnak problemlerinin en temel nedeni olarak bilinir. Vücuda yeteri miktarda vitamin ve mineral alınamaması halinde tırnakta problemler oluşmaya başlar. El tırnak hastalıkları ve ayak tırnaklarında meydana gelen problemler, özellikle çinko, demir, biotin ve B vitamini eksikliğinden kaynaklanır. 

Kimyasal Maddeler ve Kozmetik Uygulamalara Bağlı Tırnak Problemleri 

Tırnakların uzun süre boyunca kimyasal maddelere maruz kalması ve bazı kozmetik uygulamaları, tırnak yapısına zarar verir. Sık oje kullanımı, eldiven takmadan temizlik ürünlerine temas etmek ve protez tırnak yaptırmak gibi nedenlere bağlı olarak tırnaklarda deformasyonlar oluşur. Kalıcı oje gibi uygulamalarda, tırnak yüzeyi uzun süre havasız kalır. Bu durum, tırnakta renk değişimlerine ve enfeksiyon oluşumuna neden olabilir. Protez tırnak riskleri arasında ise tırnak yatağında hasar oluşumu ve tırnak mantarı yer alır. Bu tür işlemlerin profesyonel kişiler tarafından, hijyen kurallarına uygun şekilde yapılması gereklidir. Uzun süreli kullanımı ise genellikle önerilen bir durum değildir.

Tırnak Hastalıklarında Tanı Nasıl Konur?

Tırnak hastalıklarının tanısı için öncelikle tırnakta görülen değişimler incelenir. Tırnağın rengi, kalınlığı, şekli ve yüzey yapısının detaylı bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. Çoğu tırnak hastalığı fiziki muayene ile teşhis edilebilir. Fakat bazı tırnak problemleri, hastalık türleri ile alakalı olabilir. Bu gibi durumlarda ise hastalardan tırnak örneği alarak inceleme yapılır. Gerekli olması halinde hastalardan kan tahlili yaptırması talep edilir. 

Tırnak Hastalıklarında Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Tırnak hastalıklarında genellikle ilaç tedavisi tercih edilir. Tırnaktaki hastalığın türüne bağlı olarak hastalara reçete edilen ilaç türleri değişkenlik gösterir.

• Kişinin tırnak problemine neden olan herhangi bir cilt problemi söz konusu ise cilt kremleri önerilebilir.
   
• Tırnak sağlığının korunması ve tırnak hijyeni hakkında hastalar bilgilendirilir.
   
• Tırnak probleminin başka bir hastalığın belirtisi olduğuna dair şüpheler söz konusu ise hastalar, farklı alanlardaki uzman doktorlara yönlendirilir.

Tırnak Hastalıklarından Korunma Yolları Nelerdir?

Tırnak hastalıklarından korunmak için hijyen kurallarına dikkat edilmesi gerekir. Tırnakların temiz tutulması oldukça önemlidir. Aynı zamanda tırnak kesiminin doğru şekilde gerçekleştirilmesine dikkat edilmelidir. Tırnakların fazla kimyasala maruz kalmaması önerilir. Özellikle uzun süreli oje kullanımı, kalıcı oje ve protez tırnak gibi işlemlere mümkün oldukça başvurulmamalıdır. 

Tırnakları olası darbelerden korumak gerekir. Ayak tırnaklarının sağlığı için ise doğru ayakkabı seçimi yapılmalıdır. Ayakkabıların hava almasına ve tırnaklara baskı yapmamasına dikkat edilmelidir. Parmakları sıkıştıran dar ayakkabılar tercih edilmemelidir. Bunların haricinde ise vitamin ve mineral açısından zengin besinlerin tüketilmesi önerilir.

Tırnak Hastalıkları ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Tırnak mantarı kendi kendine geçer mi? 

Hayır, tırnak mantarı kendiliğinden geçen bir problem değildir. Tırnakta oluşan mantar enfeksiyonları genellikle yayılım göstermeye yatkındır. Bu gibi durumlarda ise diğer tırnaklarda da mantar oluşumu meydana gelir. Tırnak mantarı probleminde doktorların önerdiği ilaçların ve krem ya da losyonların düzenli olarak kullanılması gerekir. 

Tırnaklardaki beyaz lekeler vitamin eksikliği anlamına gelir mi? 

Tırnakta beyaz leke oluşumu genellikle vitamin ve mineral eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkar. Fakat bölgeye darbe alınması ya da tırnak matriksinin zarar görmesi halinde de bu durumun ortaya çıkma ihtimali vardır. Tırnakta beyaz leke oluşumu özellikle çinko eksikliği nedeniyle görülen bir durum olarak bilinir. 

Tırnak batması evde tedavi edilebilir mi? 

Hafif şiddetli görülen tırnak batması problemlerinin evde tedavi edilmesi mümkündür. Fakat bazı batıklarda iltihaplanma ve şişlik oluşumu gözlemlenebilir. Bu durumda evde müdahale etmek, batığın ilerlemesine ve bölgede acı ya da ağrı hissine yol açabilir. İlerleyen tırnak batması için genellikle cerrahi müdahale gereklidir.

Kalıcı oje ve protez tırnak tırnaklara zarar verir mi? 

Kalıcı oje ve protez tırnak uygulamalarının uzun süre kullanımı tırnaklara zarar verebilir. İşlemlerin hatalı uygulanması halinde de tırnakların zarar görme ihtimali artış gösterir. Bu durum özellikle tırnak yapısında incelmeye yol açar. Aynı zamanda tırnaklarda enfeksiyon riski de söz konusudur.

Tırnaklarım çok kolay kırılıyor, ne yapmalıyım?

Tırnakların kolay kırılması halinde kişilerin beslenme düzenlerine dikkat etmesi ve aşırı kimyasala maruz kalmaması önerilir. Bu durum özellikle demir eksikliği nedeni ile ortaya çıkar. Demir içeren besinlerin tüketilmesi, tırnakların sağlamlaşmasına yardımcı olur. Uzun süreli oje kullanımı nedeni ile de bu durum görülebilir. 

Tırnak hastalıkları hangi durumlarda ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir? 

Tırnak hastalıkları, özellikle tırnak renginde ani renk değişimleri meydana geldiğinde tehlikeli olabilir. Tırnaklarda meydana gelen renk değişimleri, ciddi sağlık problemlerinin işareti olarak değerlendirilir. Tırnaklarda şekil bozukluğu meydana gelmesi halinde de bu durumun doktora danışılması önerilir.

Tırnak mantarı başkalarına bulaşır mı? 

Evet, tırnak mantarı başka kişilere bulaşabilir. Bu nedenle de tırnak makası, havlu, terlik gibi şahsi eşyaların başkası ile paylaşılmaması gerekir. Kişiye özel ürünlerin başkası ile paylaşılması, mantarın taşınmasını sağlar. Kişinin bu ürünleri kullandıktan sonra dezenfekte etmesi de oldukça önemlidir. Ürünler dezenfekte edilmediğinde, diğer tırnaklara da yayılım görülür.

Tırnak hastalıkları için hangi bölüme gitmeliyim? 

Tırnak hastalıkları için dermatoloji alanına başvurulması mümkündür. Böylelikle tırnakta meydana gelen problemler incelenir. Gerekli olması halinde ise hastalar, farklı alanlara sevk edilir.

Çocuğumun tırnaklarını yerken tırnak yapısı bozulur mu? 

Evet, tırnakların yenmesi halinde tırnak yapısında bozulmalar meydana gelir. Bu durumun uzun süre devam etmesi halinde tırnaklarda enfeksiyon riski de artış gösterir. Tırnağın çevresindeki dokular da bu süreçte hasar görebilir. Tırnak yeme hastalığı hem dermatolojik olarak hem de psikolojik olarak değerlendirilmesi gereken bir problemdir.

Tırnak sorunları için vitamin takviyesi almam gerekir mi?

Tırnak sorunlarının türüne bağlı olarak vitamin takviyesi gerekli olabilir. Fakat her tırnak problemi vitamin eksikliği ile alakalı değildir. Kişilerin tırnak probleminin uzman hekimler tarafından incelenmesi ve tanı konulması gerekir. Problem, vitamin ya da mineral eksikliği ile alakalıysa doktorlar, hastalara vitamin takviyesi önerir. Fakat farklı bir problem söz konusu ise uygulanacak tedavi yöntemleri de değişkenlik gösterir.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."