Androgenetik Alopesi Nedir? Belirtileri, Nedeni ve Tedavisi

Androgenetik alopesi; genetik faktörler ve dihidrotestosteron (DHT) hormonunun etkisiyle saç köklerinin küçülmesi sonucu ortaya çıkan, ilerleyici ve kalıcı bir saç incelmesi ve dökülmesidir. Özellikle dihidrotestosteron (DHT), etkisiyle saç foliküllerinin küçülmesine bağlı olarak erkeklerde ve kadınlarda da androgenetik alopesi oluşabilir. Erkek tipi kellik genellikle ergenlik döneminden sonra başlar ve saç çizgisinin geri çekilmesi gibi belirtilere yol açar. İlaç kullanımı, saç ekimi ve bazı kozmetik ürünlerinin yardımı ile tedavi sağlanması mümkündür. Aynı zamanda androgenetik alopesi PRP ile de tedavi edilebilir.

Androgenetik Alopesi Nedir?

Androgenetik alopesi; genetik yatkınlık ve DHT hormonuna duyarlılık sonucu saç köklerinin küçülmesiyle ortaya çıkan, ilerleyici ve kalıcı bir saç kaybıdır. Saç köklerinin dihidrotestosteron hormonuna aşırı duyarlılık göstermesi sonucu saç foliküllerinin küçülmesi nedeniyle ortaya çıkar.

Androgenetik alopesi ne demek?

Androgenetik alopesi, kalıcı ve kronik saç dökülmesi demektir. Tıbbi olarak "androjen" erkeklik hormonlarını, "genetik" yatkınlığı, "alopesi" ise saç veya kıl kaybı anlamına gelir. Görülen bu saç dökülmesi ise saçkıran gibi aniden ve bölgesel olarak değil, yavaş ve ilerleyici bir şekilde ilerler.

Androgenetik Alopesi Belirtileri Nelerdir?

Androgenetik alopesi; saçlarda seyrelme, saç tellerinin incelmesi, saç çizgisinin gerilemesi ve tepe bölgesinde saç yoğunluğunun azalması belirtileri gösterir. Belirtiler kişiden kişiye ve cinsiyete göre farklılık gösterebilir. Fakat bu durum kademeli olarak ortaya çıktığı için genellikle zor fark edilir. 

• Saçlarda seyrelme
• Saç tellerinde incelme
• Saç çizgisinde gerileme
• Tepe bölgesinde saç kaybı

Saçlarda seyrelme

Saç foliküllerinin zamanla küçülmesine bağlı olarak saç hacminin ve yoğunluğunun azalması ile seyrek bir görüntü ortaya çıkar. Dökülen saçların yerine çıkan yeni saçları ise genellikle daha zayıf olduğu için kafa derisi belirginleşir. 

Saç tellerinde incelme

Saç köklerinin beslenmesinin bozulmasıyla kalın ve güçlü saç tellerinin yapısı zayıflayarak ince saç telleri oluşur. Aynı zamanda saçlar eski parlaklığını, esnekliğini ve hacmini kaybederek daha kolay kırılır.

Saç çizgisinde gerileme

Saç çizgisinin gerilemesi, özellikle erkeklerde görülen bir durumdur. Şakak bölgesindeki saç sınırının geriye doğru çekilmesi gözlemlenir. Ön saç çizgisindeki bu çekilme hastalığın erken evre belirtisi olarak değerlendirilir.

Tepe bölgesinde saç kaybı

Androgenetik alopesi kafa derisinin tepe alanında saçların seyreltilerek dairesel bir açıklık oluşturmasına neden olur. Erkeklerde şakaklardaki çekilme ile aynı anda görülebilir. Kadınlarda androgenetik alopesi olduğunda ise genellikle ön çizgi korunarak tepe alanında genişleyen bir seyrelme yaşanır.

Androgenetik Alopesi Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Androgenetik alopesi nedenleri ve risk faktörleri; genetik yatkınlık, androjen hormonlarına aşırı duyarlılık, ilerleyen yaş, aile öyküsü ve vücuttaki hormonal değişikliklerdir.

Erkek tipi saç dökülmesi nedenleri ve risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir;

• Genetik yatkınlık: Anne veya baba tarafından aktarılan genetik kodlar, saç köklerinin hormonal uyaranlara karşı duyarlılığını belirler ve bu durum androgenetik alopesi oluşum nedenleri arasında yer alır.
   
• Hormonlara duyarlılık: Testosteron hormonunun, DHT'ye dönüşmesi ve saç köklerindeki reseptörlerin bu hormon türüne aşırı yanıt vermesine bağlı olarak saçta dökülme görülür. 
   
• Yaş: Yaşın ilerlemesiyle birlikte hücre yenilenme hızı yavaşlar, saç kökleri de bu duruma bağlı olarak zayıflar ve dökülme süreci daha hızlı şekilde ilerler.
   
• Aile öyküsü: Kişinin aile bireylerinde saç kaybı öyküsü bulunması halinde, kişide de androgenetik alopesi gelişme riski oldukça yüksektir.
   
• Hormonal değişiklikler: Gebelik, menopoz, polikistik over sendromu (PKOS) veya tiroit bozuklukları gibi süreçler hormon dengesini bozarak dökülme sürecini tetikleyebilir.

Kadınlarda Androgenetik Alopesi

Kadınlarda androgenetik alopesi, genellikle ön saç çizgisi korunarak kafa derisinin tepe ve orta kısımlarında saç ayrımının genişlemesi ile ortaya çıkar. Genellikle menopoz dönemi, doğum sonrası süreç, genetik yatkınlık veya polikistik over sendromu gibi nedenlere bağlı olarak oluşum gösterir.

Kadınlarda androgenetik alopesi nasıl anlaşılır?

Kadınlarda androgenetik alopesi, saç ayrım çizgisinin genişlemesi, saç hacminin azalması ve tepe bölgesinden cildin görünmeye başlaması ile anlaşılır. Androgenetik alopesi kadın hastalarda saç dökülmesine eşlik eden adet düzensizliği, aşırı tüylenme veya akne gibi ek semptomlar da değerlendirilir. 

Androgenetik Alopesi Tanısı Nasıl Konulur?

Androgenetik alopesi tanısı klinik muayene, dermatoskopi incelemesi ve gerekli olması halinde kan testleri ile konulur. Muayenede saçlı deri detaylıca incelenir ve böylelikle; saç tellerinin çapı, folikül yoğunluğu ve dökülmenin şiddeti değerlendirilir. Saç çekme testi ile dökülmenin aktifliği ölçülebilir. Androgenetik alopesi biotin, çinko, demir ve hormon düzeylerinin ölçümü ile de değerlendirilmelidir. 

Androgenetik alopesi nasıl teşhis edilir?

Androgenetik alopesi, trikoskop adı verilen cihazlarla saç köklerinin ve saç teli kalınlık farklarının analiz edilmesiyle teşhis edilir. Bilgisayarlı saç analizi ile farklı saç dökülmesi türlerinden ayırt edilmesi mümkün hale gelir. Böylelikle kesin tanı konulur ve androgenetik alopesi tedavisi planlanır.

Androgenetik Alopesi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Erkeklerde ve kadınlarda androgenetik alopesi tedavisi için; ilaç kullanımı, saç bakım rutinlerinin düzenlenmesi, PRP ve mezoterapi uygulamaları ve saç ekimi yapılması mümkündür. Tedavinin öncelikli amacı, dökülme sürecini durdurmaktır. Daha sonrasında ise saç kalitesinin artırmaya ve zayıflayan saç köklerini güçlendirmeye yönelik işlemler gerçekleştirilir.

• Medikal tedavi: Topikal solüsyonlar veya bazı ilaçlar doktorlar tarafından reçete edilebilir. Androgenetik alopesi ilaç tedavisi ile hem saç köklerinin beslenmesi sağlanır hem de hormonların düzenlenme süreci daha sağlıklı bir şekilde ilerler.
   
• Saç bakımının düzenlenmesi: Androgenetik alopesi şampuan kullanımı ile tedavi sürecine katkıda bulunulması mümkündür. Saç tipine uygun, sert kimyasallar içermeyen ürünlerin seçilmesi gereklidir. Bu süreçte doktor önerisi ile seçim yapılabilir. Kullanılan şampuan ile saç yapısının desteklenmesi hedeflenir.
   
• PRP uygulaması: Hastanın kendi kanından elde edilen trombositten zengin plazmanın saçlı deriye enjekte edildiği PRP tedavisi sayesinde saç kökleri güçlenir. 
   
• Saç ekimi: Dökülmenin ileri derece olduğu vakalarda donör bölgeden saç kökleri alınarak saç ekimi gerçekleştirilmesi mümkündür.
   
• Hekim kontrolünde takip: Saç dökülmesi tedavisi sonrasında tedavinin nasıl yanıt verdiğini ve saç köklerinin değerlendirilebilmesi için belirli aralıklarla doktor kontrolüne gidilmelidir.

Androgenetik Alopesi için Şampuan ve Saç Bakımı

Androgenetik alopesi şampuan kullanımıyla ve saç bakımının yapılmasıyla, kafa derisinin yağ dengesi korunabilir. Böylelikle gözenekler daha temiz hale gelir ve saç kökleri beslenir. Bu ürünler tek başına tedavi yöntemi olarak değerlendirilmez. Fakat tedavi sürecini destekler, saç hacmini artırır ve saç derisinin daha sağlıklı olmasını sağlar. 

Androgenetik alopesi için şampuan işe yarar mı?

Androgenetik alopesi için şampuan, kafa derisini DHT birikiminden ve fazla sebumdan arındırır. Medikal tedavilere başlamadan öncesinde şampuan kullanımı önerilebilir. Böylelikle saç derisi temizlenir ve işlemlerden daha fazla etki alınması mümkün hale gelebilir.

Androgenetik alopesi için saç bakımı nasıl olmalı?

Androgenetik alopesi için saç bakımı, sülfatsız ürünlerle yapılmalıdır. Saçlar aşırı ısıya ve kimyasal ürünlere maruz bırakılmamalıdır. Aynı zamanda bakım sürecinde biotin desteği sağlanması, doktorlar tarafından önerilebilir. Saç derisine hafif masaj yapılarak kan dolaşımı artırılabilir. Saçların ıslakken taranmamasına da dikkat edilmelidir. Saç dökülmesine eşlik eden akne oluşumları söz konusu ise doktora bilgi verilmelidir.

Androgenetik Alopesi için Hangi Bölüme ve Doktora Gidilmeli?

Kişilerde saç dökülmesi bölgesel açılmalara neden oluyorsa bu durum androgenetik alopesi ile alakalı olabilir ve bu durumda hastanelerin dermatoloji alanından randevu alınması gereklidir. Cildiye uzmanlarının tanısı ile tedavi sürecine bu alanda başlanması mümkündür.

Androgenetik Alopesi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Androgenetik alopesi tamamen geçer mi?

Hayır, androgenetik alopesi genetik ve kronik bir durum olduğu için tamamen ortadan kalkmaz. Fakat erken dönemde tedaviye başlanması ile dökülmeler kontrol altına alınabilir. Aynı zamanda bazı tedavi yöntemleri ile saçların tekrar çıkmaya başlaması da desteklenir.

Androgenetik alopesi kadınlarda görülür mü?

Evet, androgenetik alopesi kadınlarda da ortaya çıkan bir saç dökülmesidir. Kadınlarda bu durum hamilelik sürecinde ya da menopoz döneminde hormonal dalgalanmalara bağlı olarak görülebilir. Aynı zamanda polikistik over sendromu gibi sağlık problemleri de kadınlarda androgenetik alopesine neden olabilir.

Androgenetik alopesi ilerler mi?

Evet, tedavi edilmediği takdirde androgenetik alopesi sürekli olarak ilerleme gösterir. Saç kökleri zamanla daha fazla küçülerek işlevini yitirir ve kalıcı saç kayıpları ortaya çıkabilir. İlerleme genellikle yavaş olduğu için ilk dönemlerde fark edilemeyebilir.

Androgenetik alopesi tedavisi ne kadar sürer?

Androgenetik alopesi tedavisi, genetik kaynaklı ise ömür boyu doktor gözetimi gerektirebilir. Aynı zamanda saç bakım rutinine ve önerilen şampuan ya da solüsyonların kullanımına da uzun süre devam edilmelidir. Tedavi sonrası ilk etkiler ise 4 ila 6 aylık süreç içerisinde görülür. Bu süre ise kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir. 

Androgenetik alopesi bitkisel yöntemlerle tedavi edilir mi?

Hayır, androgenetik alopesi bitkisel çözüm yöntemleri ile tedavi edilebilen bir durum değildir. Bazı bitkilerin kullanımı kan dolaşımının hızlanmasına yardımcı olabilir. Fakat direkt olarak tedavi amaçlı kullanılmaz. Kullanılan bitkisel ürünler, saç köklerinin daha fazla zarar görmesine neden olabilir. Bitkisel ürünler kullanılmadan önce doktor onayı alınmalıdır.

*Bu içeriğin geliştirilmesine Memorial Tıbbi Yayın Kurulu katkı sağlamıştır. Sitede yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz."